

D3880

སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཙོ་བོའི་དོན་བཅུ་གཅིག་བསྡུས་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་བའོ།། །།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་ཙཨཱརྱཱ་བ་ཏཱ་ར་ཏཱ་ཏ་པརྱ་པཉྫི་ཀ་བི་ཤཻ་ཥ་ དྱོ་ཏ་ནི་ནཱ་མ།བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐོག་མར་རྒྱལ་པོ་འཇམ་དཔལ་གོ་ཆའི་སྲས་གྱུར་བར་དུ་གང་། །བྷཾ་གའི་ནགས་སུ་འཇམ་དབྱངས་ བསྒྲུབས་པ་བླ་མའི་གདམས་པ་ཐོབ།།གཞུག་ཏུ་ནམ་མཁར་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་ནི་དངོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས། །ཐེག་ཆེན་ལམ་མཆོག་ཞི་བའི་ལྷ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་བདག་ཉིད་ཆེ། །སྐྱེས་བུ་མང་པོ་བྱོན་མོད་ཀྱི། །ཞི་བའི་ལྷ་ཡིས་ མཛད་དང་འདྲ།།ཉམས་དང་དགོངས་པ་ཅན་མི་རྙེད། །བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །འཕགས་པས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལ། །བཅིངས་པ་མ་ལུས་དང་ལྡན་པ། །དད་པའི་རྗེས་འབྲང་བདག་མི་འོས། །འོན་ཀྱང་དེ་ལམ་ཐོབ་འདོད་པས། །སྤྱོད་འཇུག་བཤད་པར་རྩོམ་པ་འདི། ། བླ་མས་གནང་བ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ལམ་གྱི་རིན་ཆེན་ཐོབ་པའི་དྲིན། །འགྲེལ་པ་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །འཕགས་པའི་དགོངས་པ་གསལ་མ་བྱས། །དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་འདི། །རྣལ་འབྱོར་ཟླ་བས་ཅུང་ཟད་བྲིས། །འདི་སྐད་བརྒྱུད་པ་ལས་ཐོས་ཏེ། །ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ དཔལ་ལྡན་ན་ག་ར་ལ་མིའི་རྒྱལ་པོ་འཇམ་དཔལ་གོ་ཆའི་བུ་རུ་སྐྱེས།སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ། ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐོབ་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཡང་དག་པ་སྒྱུ་རྩལ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ། །རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་སུ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྤྲུལ་པ། རྒྱལ་ པོའི་བཙུན་མོ་ཆེན་མོ་ཡུམ་གྱིས་ཆུ་དྲོན་པོས་ཁྲུས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས།དེའི་དྲོད་མི་བཟོད་པ་མཐོང་ནས་ཡུམ་གྱིས་འདི་སྐད་དུ་སྨྲས་ཏེ། སྙིགས་མའི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་བྱས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་སྡུག་ཏུ་བཅུག་ལ། ཤི་ནས་དམྱལ་བར་འདི་བས་ཀྱང་དྲག་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ བས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས་དགོས་པ་མེད་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་བྷཾ་ག་ལའི་ཡུལ་དུ་སོང་།དེར་ཁྱོད་ལ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཡུམ་གྱི་བཀའ་དེ་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས། ཐུགས་དྲང་པོ་རྟ་མཆོག་ལྗང་གུ་ལ་ཞོན་ཏེ་གཤེགས་སོ། །དེ་ཡང་ཞག་དུ་མ་ཉིན་མཚན་མེད་པར་འགྲོ་སྟེ། བཟའ་ བཏུང་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་དེའི་བཀའ་གཅིག་པུ་ལ་རྩེ་གཅིག་པར་འགྲོ་བ་ལ།བྷཾ་ག་ལའི་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མར་ནགས་ཚལ་གྱི་ནང་ན་བུ་མོ་རིན་པོ་ཆེ་ཅིག་མཐོང་ངོ་། །བུ་མོ་དེས་རྟ་བཟུང་ནས་དེ་རྟ་ལས་བབས་སོ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐོམ་པས་མདུན་དུ་ཆུ་མཐོང་ནས་བཏུང་བར་བརྩམས་སོ། །བུ་མོས་ འདི་ནི་དུག་གི་ཆུ་ཡིན་པས་མ་འཐུང་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ནས་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་བདུད་རྩིའི་ཆུ་འཐུང་དུ་བཅུག་པ་དང་།ཤ་བསྲེགས་ནས་ཟ་རུ་བཅུག་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ལ་བུ་མོ་ལ་སྨྲས་ཏེ་ཁྱེད་གང་ནས་འོངས་ཞེས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། ནགས་ཚལ་ཆེན་པོ་འདིའི་དབུས་སུ་ཡོན་ཏན་དམ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ བརྒྱན་པ།ཐུགས་རྗེ་ཅན་དཔལ་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པ་བདག་གི་བླ་མ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་འོངས་ཞེས་སོ། །དེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་བཀྲེན་པས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པ་ལྟར་དགའ་བདེ་ཆེན་པོས་དབུགས་ཕྱུང་ནས་སྨྲས་ཏེ། ཀྱེ་དེ་བདག་ལ་སྟོན་ཅིག་།བུ་མོས་དེ་འབོད་པ་རྟ་བཟུང་སྟེ་ གཤེགས་པར་གྱུར་ཏོ།།དེར་ཕྱིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཐུགས་དང་ལྡན་ཞིང་། ལུས་ངག་ཞི་བ་གསེར་གྱི་རི་ལྟ་བུ་བླ་མའི་མཆོག་མཐོང་ནས། བདག་ཉིད་དང་རྟ་མཆོག་ཕུལ་ནས་གུས་པས་བླ་མ་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་ཏེ། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདམས་པས་བདག་རྗེས་སུ་འཛིན་ པར་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།བླ་མས་ཀྱང་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་རིམ་པས་གདམས་པར་མཛད་དོ།

《入菩萨行论》主要内容十一科摄要圆满。印度堪布迪班卡拉与藏地译师戒胜所译。


梵文为：Bodhicaryāvatāra-tātparya-pañjikā-viśeṣa-dyotanī-nāma
藏文为：《入菩萨行论意趣释·特别明解》
顶礼上师、佛陀及诸菩萨。
最初生为文殊甲胄王子时，于般伽林中修习文殊，获得上师教授。后来文殊亲自加持虚空，恭敬顶礼大乘殊胜道寂天。虽然佛教中出现众多大德，但如寂天所造般的修证与意趣难以寻获。通达二无我具大悲心的圣者所造释论，我这随信行者实不堪为具足一切束缚。然为获此道，撰写入行论释，承蒙上师恩准，获得圆满佛道宝。
诸释论作者亦未明晰圣者意趣，故瑜伽月稍作此意趣释。如是传承所闻：南方吉祥那伽拉城，生为人王文殊甲胄之子，曾于往昔诸佛行持，获得解脱顺分善根，具大乘种姓，通达一切技艺。
灌顶继位时，金刚瑜伽母化现王后令其沐浴热水，见其难耐热度，王后如是言道：'浊世为王，烦恼驱使令众生受苦，死后将感受较此更剧烈地狱苦，王位无益，汝当前往般伽拉地，文殊将于彼处加持于汝。'
随后，恭敬领受王后教言，骑上青色骏马正直而行。昼夜兼程多日，不顾饮食等事，一心前行。抵达般伽拉边境林中，见一宝女。宝女执马，王子下马。因极度口渴，见前方水欲饮，宝女言：'此为毒水，勿饮'，阻止后令饮甘露水，食烤肉得饱足。
问宝女：'汝从何来？'宝女答：'此大林中央，住有具足胜德之众，大悲者吉祥文殊金刚三昧修持者我之上师，我从彼处而来。'闻此，如贫者获宝，生大欢喜畅快而言：'请为我指引。'宝女应允，执马前行。
抵达后，见具甚深意趣，身语寂静如金山般之殊胜上师。献上自身与骏马，恭敬顶礼上师，祈请：'愿以文殊三昧教授摄受于我。'上师亦以成熟次第而作教授。

།དེ་ནས་ལོ་བཅུ་གཉིས་དེར་བཞུགས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འཇམ་པའི་དབྱངས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ཅིང་། དེ་རྗེས་བླ་མས་ཡུལ་དབུས་སུ་འགྲོ་བར་བཀའ་སྩལ་པས་ སོང་སྟེ།མ་ག་དྷཱའི་རྒྱལ་པོ་བརྟེན་ཅིང་ཤིང་གི་རལ་གྲི་ཤུབས་དང་བཅས་པ་བཟུང་བས་རྟ་པའི་ཚུལ་མི་གཡོ་བའི་སྡེ་ཞེས་པའི་མིང་ཅན་རྒྱལ་པོས་བཀུར་བ་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་བཞུགས་སོ། །དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྟ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་མི་བཟོད་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་སྨྲས་ཏེ་མི་གཡོ་བའི་སྡེ་འདི་ནི་ཤིང་གི་རལ་གྲིས་ཁྱེད་བསྟེན་པས་འཁྲུགས་པའི་དུས་སུ་དགྲ་ལ་ཇི་ལྟར་རྡེག་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་དེའི་རལ་གྲི་བལྟ་བར་འཚལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དྲང་པོར་སྨྲ་མི་ནུས་པས་རྟ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རལ་གྲི་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱལ་པོས་ བཀའ་སྩལ་པས་ཁ་ཅིག་གིས་རལ་གྲི་བལྟས་ནས།མི་གཡོ་བའི་སྡེ་ལ་ཡང་རལ་གྲི་བལྟའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེས་གསུངས་པ། བདག་གི་རལ་གྲི་ཁྱེད་ཀྱིས་ལྟ་བར་མི་འོས་ཞེས་སོ། །རྒྱལ་པོས་ནན་ཏན་གྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞུས་པས་མི་གཡོ་བ་ན་རེ། ཅིས་ཀྱང་མཐོང་བར་འདོད་ན་ ཕྱོགས་དབེན་པར་ཁྱེད་རང་ཁོ་ན་ལག་པས་མིག་གཅིག་བཀབ་སྟེ་བལྟ་བར་གྱིས་ཤིག་།དེས་བལྟས་པས་རལ་གྲིའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་མིག་མ་བཀབ་པ་ངོས་ས་ལ་ལྷུང་ངོ་། །ནུས་པ་དེ་མཐོང་ནས་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་མོས་པར་འགྱུར་བར་དགོངས་ལ་མིག་གི་བུ་གར་མིག བཅུག་སྟེ།ཟུག་རྔུ་མེད་པར་བྱས་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་ན་ལེན་དྲར་གཤེགས་ལ། མི་གཡོ་བའི་སྡེ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ཞི་བ་དང་ལྡན་པས་ཞི་བའི་ལྷ་ཞེས་མིང་བཏགས། དེར་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མཉན་པའི་རྗེས་ལ། ཟ་རུང་ཉལ་རུང་འཆག་རུང་རྒྱུན་དུ་འོད་གསལ་བསྒོམས་པས་བྷུ་སུ་ཀུ་ཞེས་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བྷུ་སུ་ཀུ་ཞེས་མིང་ཡོངས་སུ་གྲགས་སོ།།དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་མ་རུངས་པ་འགའ་ཞིག་གིས། འདིས་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བྱ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་སྒོམ་པ་ལྟར་གནས་ཏེ། ཅི་ཤེས་བརྟག་དགོས་ཞེས་བགྲོས་ལ། །དང་པོ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་ དུས་སུ་ལོ་རེ་རེ་ཞིང་ཆོས་འདོན་པ་ཡོད་པས།འདི་ལ་འཆོལ་དགོས་ཞེས་བསམས་ནས་དེ་ལ་ཞུས་སོ། །དེས་གསུངས་པ་བདག་གིས་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཀག་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཞུས་ཤིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དབང་ལྡན་གྱི་མཚམས་སུ་ས་ཕྱོགས་ཡངས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ རྣམ་པ་དུ་མ་བཤམས་ཏེ།སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པ་བོས་ནས་སེང་གེའི་ཁྲི་ཤིན་ཏུ་མཐོན་པོ་བཤམས་ཏེ་སྤྱན་དྲངས་སོ། །དེས་དེར་བཞུགས་ཤིང་བསམས་ཏེ། མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། །བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་གཞུང་གསུམ་བདག་གིས་བྱས་ ཡོད་དོ།།དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་གདོན་པར་འོས་བསམས་ནས་གསུངས་ཏེ་དྲང་སྲོང་གིས་གསུངས་པའམ། དེའི་རྗེས་ལས་བྱུང་བ་གང་གདོན་དོན་དམ་རྟོགས་པ་ནི་དྲང་སྲོང་ངོ་། །དེས་མཛད་པ་གསུང་རབ་པོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དེ་རྗེས་ལས་བྱུང་བའོ། །འཕགས་པ་བྱམས་ པས་དེ་གསུངས་པ།གང་ནི་དོན་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ལྡན། །ཁམས་གསུམ་ཉོན་མོངས་དག་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་།ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ། །དྲང་སྲོང་ལས་བྱུང་དེ་ལས་བཟློག་པ་གཞན། །ཞེས་སོ། །དེས་གང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལེའུ་བཅུ་པ་ནས། །བདག་ཀྱང་འཇམ་དབྱངས་ བཀའ་དྲིན་གྱིས།།ས་རབ་དགའ་བ་ཐོབ་བར་དུ། །རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་འང་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཅེས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ནས་སྨྲས་ཏེ། གཞན་པ་འདོན་པར་ཞུ་འཚལ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དེས་ཀྱང་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་འདོན་ པར་བརྩམས་སོ།

之后在那里住了十二年，通过禅定亲见文殊师利，后来上师命令前往中原地区。前往摩揭陀国依止国王，手持木剑及剑鞘，以骑士身份不动众这一名号受到国王尊敬，他只专注于修法而住。某时其他骑士们因不能容忍他的圆满而向国王说道：'这位不动众用木剑侍奉您，在战争时如何能打击敌人？因此请让我们看看他的剑。'虽然如此，也不能直接说出，国王便下令所有骑士都要检查佩剑。有些人检查了剑后，国王也命令检查不动众的剑。他说道：'我的剑不适合您们观看。'国王再三恳求后，不动众说：'如果一定要看，请到僻静处，只有您一人用手遮住一只眼睛观看。'国王观看时，剑的威光使国王未遮住的那只眼睛掉落在地。
见到这种能力后，国王生起极大信心。他将眼睛装回眼眶，消除了痛苦，前往那烂陀大寺。不动众出家后，因具足寂静而被赐名寂天。在那里听闻三藏之后，无论吃饭、睡觉、行走时都持续修持光明，因为安住于禅定而被称为布苏库（意为常在定中者），这个名号广为流传。
后来某时，僧团中有些恶人说：'此人在僧团中什么事也不做，只是像在打坐一样安住，应该考察他懂些什么。'他们商议后想到：'每年神变月时都要诵法，应该委派他。'于是向他请求。他说：'我什么都不懂。'虽然一再推辞，他们仍然请求。在寺院外的西北方向宽阔处摆设各种供品，召集所有人，安排了很高的狮子座请他入座。
他坐在那里思考：'我造有《经集》、《学处集》和《入菩萨行论》三部论著。其中应该诵《入菩萨行论》。'于是说道：'是诵仙人所说还是随后所作？真实证悟者是仙人，他所造的是圣教，依此而他人所作的是随后所作。圣者弥勒说过：具有义理法语者，能净三界烦恼语，显示寂静功德语，是仙人教，相反者是他教。'
他将要宣说的第十品中说：'愿我也因文殊恩德，直至获得极喜地，恒时忆念宿世事，愿得出家功德事。'这也是合理的。他们感到惊叹后说：'请诵其他内容。'于是他开始诵《入菩萨行论》。

།དེ་ལ། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མིན་དག་།བློ་ཡི་མདུན་དུ་མི་གནས་འགྱུར། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པར། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་མཐོང་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སྣང་། དེའི་ རྗེས་ལ་དེ་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་མི་སྣང་བར་གྱུར།དེ་ནས་དེ་མ་མཐོང་བས་འགྱོད་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་བྲང་ཁང་དུ་བལྟས་པས། མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བླངས་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ལ་བདེ་གཤེགས་ སྲས་བཅས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བཅས།།ཕྱག་འོས་ཀུན་ལའང་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་བརྗོད་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། དད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། རང་དགའ་སྤོང་བ་དང་། དགོས་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་སྤོང་བ་སྟེ། དོན་བདུན་འཆད་དོ། །དེ་ལ་ཀླན་ཀ་འདི་ཡིན་ཏེ། །ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་བྱེད་ན། །བློ་ལྡན་ནུས་ན་རིམ་མེད་ཅིང་། །དགེ་འདུན་མོས་ན་ཚོགས་བཅས་འོས། །ཆོས་འདོད་ཆོས་སྐུ་སྨོས་པ་ཅི། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚེ་དཀོན་མཆོག གསུམ་མ་ཚང་།།སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཞེས། །བྱམས་པས་ཀྱང་ནི་རིམ་པས་གསུངས། །དུས་གསུམ་ལ་གནས་སངས་རྒྱས་ཀུན། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མཆོག་དང་བཅས། །འདིས་ཀྱང་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར། །དེས་ནི་མི་སླུའི་གདམས་པ་ཅན། །བླ་མ་མཁས་པ་བཙལ་བར་བྱ། །བདེ་ གཤེགས་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ།ལེགས་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། །དཔེར་ན་བུ་མོ་ལེགས་བཞིན་ནོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་གྱུར་ཀྱང་། །ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ལས་ལོག་པའི་མི། །ལས་ལས་བྱུང་བའི་སྲིད་པ་རྣམས། །མ་རིག་ལྡོངས་པས་ སོགས་པར་བྱེད།།ཅེས་གསུངས་པས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་བཏང་བས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། ཚད་པ་ཤིན་ཏུ་སངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྲིད་པར་ལན་ བདུན་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར་རོ།།ཡང་ན་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། ཚོགས་མ་ལུས་པ་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་ཤིན་ཏུ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ནི་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་ཡོད་དེ།ཐར་པའི་ས་བོན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ། །དེ་ལ་ཡོད་པའང་བདག་གིས་མཐོང་། །རྡོ་བའི་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་ནི། །གསེར་ནི་མི་གསལ་ཡོད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་དོན་གསུམ་བཤད་དེ། ལེགས་པར་མ་སོང་མུ་སྟེགས་ རྣམས།།སློབ་པ་རྣམས་ནི་ཡང་ཡང་འཁོར། །མི་སློབ་བགྲོད་བྱ་ཀུན་བགྲོད་མིན། །བདེ་གཤེགས་གསུམ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་སྲས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ པས་འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱམས་པས་གསུངས་པ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལས་བྱུང་བ་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་སྡོམ་ པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ།བསྡུས་ན་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ལོ་ཐོག་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་གི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུའོ། །དེའི་བསླབ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་བཟློག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཉེས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་ པའོ།།འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོམས་པའོ། །དེའི་ཆོ་ག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་མང་དུ་བཤད་དོ།

关于'当事物与非事物，不住于意识前，彼时无有他相，无所缘而寂静'这一偈颂诵读之际，他现见道位并且圣者文殊师利显现于前方虚空中。此后，他与众人皆不相见。之后，因未见到他而生起悔意的众人观看他的房舍，取出《经集》等三部论著，通过诸位智者使之闻名于世。
关于'顶礼具法身之善逝及佛子，恭敬顶礼一切应礼者'等赞颂文的顶礼，以及以信为主、所诠、必要、关联、舍离自乐、断除无义过失等七种内容进行阐释。
对此有如下诘难：'最初于《入菩萨行论》中，若对三宝作礼敬，智者若能则无序，僧众若信应具众，求法何须说法身？彼即是佛之本体。彼时三宝不圆满，佛陀、正法及僧众，弥勒亦是如是说。三世所住诸佛陀，以及正法胜僧众，此亦将于后文说。由此具不欺教言，当寻求善知识。'
与'宣说趣入善逝子之律仪'相关。善巧而去故为善逝，如同美女。即使到达有顶，违背您法教之人，由业所生诸有，以无明盲目等等。如是所说，外道之道唯是轮回生死，因未舍弃我执故无获得解脱者。或者说，因无退转而去故为善逝，如同完全消除炎热。七次往返轮回等是再三轮转。
或者说，因已趣至所应趣故为善逝，因积累一切资粮故，如同圆满盈满之瓶。一切所化众生之义即是了知之义。诸阿罗汉具有非烦恼性的无明，如说：'解脱种子极微细，我见彼中亦具有，如同石头界之中，金虽不显实存在。'
解释安乐义有三：'未善去者外道众，有学者众数数转，无学未趣诸所趣，善逝三者最殊胜。'善逝之本体即自性，为法身。从彼而生故为佛子，因现证法性而成为圣者。
因此弥勒说：'此一切为二，以法与法性所摄故。从法所生者为轮回，从法性所生者为三乘涅槃。'彼等之律仪即发起圆满菩提心，总摄则为愿菩提心与行菩提心二种。此复如同庄稼种子，是无上菩提之殊胜不共因。
其学处有二：其中防护戒是远离一切恶行。趣入戒是修习六波罗蜜多。其仪轨于菩萨藏海中广说。

།འབབ་སྟེགས་བཞིན་དུ་གང་གིས་དེར་འཇུག་པ། །དེ་ནི་བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། །དེ་ཡང་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། ། རྙེད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས། བསོད་ནམས་ལ་འཇུག་པ་དཀའ་བ་དང་། སྡིག་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རང་གིས་ངང་གིས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་ནས་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་སྡིག་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེའི་གཉེན་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ དང་།འབྲས་བུ་མཐོང་ནས་འཇུག་པས་དེའི་ཕན་ཡོན་དང་། ལུས་ལ་སོགས་པ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་ མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་གདབ་པའི་བར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་།སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། དེའི་རྗེས་གསོ་བའི་ཕྱིར་སེམས་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་།བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཏོ། །བཤད་པར་བྱ་ཞེས་པས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེའི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དགོས་པ་བསྟན་ ཏོ།།ཅི་བྱས་ནས་འཆད་ཅེ་ན་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཕྱག་བྱས་པས་བསོད་ནམས་འབྱུང་། དེས་སྡིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བགེགས་བཟློག་ནས་གཞུང་ལ་སོགས་པ་བར་ཆད་མེད་པར་ཚར་བའོ། །གང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེ་ན། བདེ་གཤེགས་ལ་སྟེ་ཁྱབ་འཇུག་དང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ ཆོས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྟོན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཕྱག་བྱས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྲས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་སྲས་བཅས་སོ། །སྲས་ནི་འདིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཏེ། དེས་ཡི་དམ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ནི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས་སྐུ་ཡིན་ཏེ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་དེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་སོ། །ཡང་ཅི་བྱས་ན་ཞེ་ན་ཡང་ནི་འདུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ ནི་མ་ལུས་པ་སྟེ།ཕྱག་འོས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་བསླབ་པ་དང་མཐུན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་སོ། །དང་པོ་ཉིད་དུ་རིགས་ ལྡན་རྣམས་འཇུག་པ་ནི་དད་པ་སྟེ།རྟོགས་པས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ་གུས་པས་སོ། །དད་མེད་པ་ཡི་མི་རྣམས་ལ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། །ས་བོན་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་ལ། །མྱུ་གུ་སྔོན་པོ་མི་འབྱུང་བཞིན། །བྱམས་པས་གསུངས་པ། རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ། །འདིར་ནི་ དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ།།ལོང་བས་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དད་པ་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཡོད་ལ་ཡིད་ཆེས་རྣམ་པ་ཅན། །ཡོད་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ཡོད་སྒྲུབ་ནུས་ལ། །འདོད་པའི་དད་དེ་རྣམ་གསུམ་མོ། །ལས་འབྲས་ ལ་སོགས་མི་སླུ་བར་ཡོད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་།ཡོད་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་བའི་དད་པ་དང་། ཡོད་པ་ནན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་འདོད་པའི་དད་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་དང་ནི་དགོས་པའི་དོན། །འབྲེལ་པའི་གཞི་ ནི་གཉིས་ལ་གནས།།དེས་བསྟན་འདུས་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དགོས་ལས་ལོགས་ཤིག་མ་བསྟན་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་ནི་སྤྱོད་འཇུག་སྟེ། དགོས་པ་ནི་དེའི་དོན་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚིག་ལས་དོན་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།

如同阶梯一般进入其中，那就是进入善逝子的律仪，这也是难得暇满，即使得到也是无常的，并且由于佛陀的加持，进入善业是困难的，而进入恶业却是自然而然的，因为从无始以来就习惯了。因此，对于具有力量的罪业，其对治就是发殊胜菩提心，
见到果而趋入，因此要了知其功德，为了清净身等，要忏悔罪业，供养三宝，顶礼，随喜功德，请转法轮，祈请不入涅槃等，做发殊胜菩提心的加行，皈依三宝，以发愿菩提心为先导而发起行菩提心，之后为了修复而生起欢喜心，布施、持戒、
忍辱、精进、禅定、般若波罗蜜多的修行，以及回向等，这些就是所诠义。'将要解说'是指在自他相续中生起对其义的证悟，这是宣说必要。
为何要解说呢？顶礼后，由顶礼生起功德，以此遣除罪业自性的障碍，从而无碍地完成论典等。向谁顶礼呢？向善逝，这与遍入天和大自在天等的法不共，因为最初宣说大乘，所以世尊是上师，首先向他顶礼。
他是什么样的呢？因为有子故称'具子'。这里的子是指圣者文殊，因为他成就本尊的缘故。又是什么样的呢？因为具有法身故称'具法身'，法性是遍行故为身，由现证此而尽除轮回苦，因为是应当现证的所以向他顶礼。
又做什么呢？'又'是集合义。'一切'是无余，'应礼'是指不退转僧等。从初发心开始随顺僧众学处而行，故为善知识，向他顶礼。
具种姓者最初趋入是通过信心，说不是通过证悟而是恭敬。如同《慈氏所说》：'无信之人，白法不生，如被火烧之种子，青芽不会生长。'又说：'诸自然觉者之胜义，此中唯以信心趣入，盲者不见具威光之日轮。'
信心有三种：'于所有生起确信相，如实具德性，于具德所有能修证，欲求信心共三种。'对业果等不欺诳存在生起确信，对存在具德的佛等生起净信，对存在精进具足能修证的菩提生起欲求信心。
关联是：'论典以及所需义，关联基础住二中，由此所说集合故，必要外别未宣说。'论典是《入行论》，必要是通达其义。二者的关联具有方便与从方便所生的性相，因为依靠语言力而从词句中理解意义。

།བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པས་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཐ་མལ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས། མི་མཁས་གདམས་པ་དོན་གཉེར་ན། །སླུ་བའི་དོགས་པ་དང་ལྡན་པས། །འགའ་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ལྡན་འདོད་དེ། །དེས་གསུངས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་ཕྱིར་རོ། །དེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཁོ་ན་གཟུང་བྱ་ཡིན་པས་ལུང་བཞིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སྐྱོན་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཚད་མ་སྟེ། དེས་གསུང་བ་ནི་ལུང་སྟེ་དེ་དང་མི་འགལ་བས་སོ། །ཇི་ལྟར་ས་སོགས་གཟུང་བྱ་མིན། །ལྷ་ཡི་སྐུ་ནི་དེས་བྱས་ན། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་འོས་ ལྟར།།ལུང་བརྟེན་བདག་གིས་བླང་བར་རིགས། །ཤེས་པས་རང་དགའ་སྤང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུང་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཞུགས་པ་དོན་མེད་ཅེ་ན། འདིར་གསུངས་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་ཏེ་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་དེ་དང་དེར་གཞུང་དུ་མ་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དོན་ རྣམས།འདིར་གཞུང་ཉུང་བས་བསྡུས་ཏེ་གོ་སླ་བར་བཤད་ནས། དགོས་པ་མེད་པའི་ལོག་རྟོགས་སེལ་ཏོ། །ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཁེངས་བསྐྱུང་བ་སྟེ། སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་པས་ལྷག་པའི་དོན་བདག་གིས་བརྗོད་མི་ནུས་ལ། སྙན་ དངགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གཞུང་གི་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་ཡང་མི་མཁས་སོ།།དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཁོ་བོས་མ་བརྩམས་སོ། །དེ་བས་རང་གི་ཡིད་ལ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བླ་མའི་གདམས་པ་མི་བརྗེད་པའི་སླད་དུ་བསྟན་བཅོས་འདི་བྲིས་སོ། །དེས་དོན་ནི་ཐར་པའི་ལམ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ པ་ལས་ལྷག་པ་བཅུག་ན་ལམ་གོལ་ཏེ།འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་འང་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་རྟོགས་པར་ དཀའ་བ་ལ་སྙན་དངགས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་བ་དཀའ་བར་གྱུར་ན་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་སྡེབ་སྦྱོར་མ་བྱས་སོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ནི་སེམས་གཡོ་ན། །གསང་སྔགས་དམ་པ་ལོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་རང་གི་ངེས་པ་བཤད་དེ། གཞན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་རང་གི་ཤེས་རབ་དང་བླ་མ་དང་ལུང་ལས་ངེས་པའི་དོན་འབྱུང་ལ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཡིད་ལ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་འདི་བྱས་སོ། །གོམས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་དོན་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ ནི་དོན་གྱིས་གཞན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་གསུངས་སོ།།རང་གི་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡིད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡེང་བའི་རྒྱུ་གཞུང་རྩོམ་པས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པ་མ་ཡིན་ མོད།།ནན་ཏན་མ་བྱས་ན་ཐོས་པ་ཡང་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་ནི་རིམ་པ་སྟེ་འདིར་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་པས་དགེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། དང་བའི་དད་པའི་ཤུགས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། གང་ལས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འཕེལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་དང་མཉམ་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བློ་དམན་པའོ། །ཡང་ན་བདག་དང་འདྲ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ལྡན་ནོ། །གང གི་ཕྱིར་བྱམས་པས་གསུངས་པ།ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་གང་ལ་ཡོད། །མ་ནི་ཤེས་རབ་སངས་རྒྱས་ཆོས་བསྐྱེད་ཕྱིར། །མ་མ་སྙིང་རྗེ་མ་མ་ལ་ནི་བསམ་གཏན་བདེ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་ཐུབ་པའི་རྗེས་སྐྱེས་སྲས། །ཞེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་མཁས་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོན་ཏན་འགྱུར། ། ཡོན་ཏན་མེད་ལ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ཆུ་ནི་ཆུ་བོར་རྒྱུ། །དེ་ཉིད་རྒྱ་མཚོར་བཏུང་དུ་མི་རུང་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བདག་ལས་གཞན་ཡང་གཞུང་འདི་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་དོན་བྱེད་པས་དོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡང་སློབ་མ་ལ་སློབ་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར། །མི་ཤེས་སྐྱེ བོས་ཅི་སྟེ་འདི་མི་བསྟེན།།ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

由于以发殊胜菩提心等行为而成佛不是凡夫的境界，所以'无智者若求教授，因具有欺诳之疑虑，有些人欲求具智慧，为修行彼所说故。'因为他所说的缘故，唯有佛陀的经典是所取，所以说'如同经典'。远离过失边际的人是量，他所说的是经典，因为与此不相违。'如同地等非所取，天尊身像若作成，如同圣者应供养，依经我应当领受。'以智慧断除自满。
如此，若说仅入经典而入论典无义，此处说略摄，由所化机根而于彼彼论典中广说之义，此处以少文字摄集易解而说，遣除无义之邪解。以两偈表谦逊，即'前所未有'等。
我不能说超胜世尊经典之义，于诗歌差别及论典韵律亦不精通。因此我不为他人而著。所以为自心修持，为不忘上师教授而写此论。其义即于解脱道中若加入超胜世尊所说者即成邪道，如说：'此中无所除，亦无少可立，于真实正见，见真实解脱。'
此义是出世间故难以了解，若以诗歌词藻令难以理解则成不应趣入，故未作韵律。'若心为疑惑动，密咒正法成颠倒。'如是说故说自己的决定，其他即于出世间彼岸义我无疑惑。
因此从自己的智慧、上师和经典所生决定义，为欲得解脱者为自心修持故我造此。为令熟习究竟明显义故。此说义利他入分。
若问于自心所具特殊修习中以著论为散乱因有何用？答曰：'善'等。仅以闻法不能降伏烦恼，若不精进则闻法亦将忘失。暂时即次第，此处所说菩提心利益等反复趣向，善即为修持发殊胜菩提心等，净信之力即殊胜，由此能证法性。彼增长即殊胜。
若与我同等根机即智慧低劣者。或与我相同具大乘种性者。因为弥勒说：'于胜乘有信解，母即智慧生佛法，大悲禅定乐，彼即能仁子。'因为'功德于智者成功德，于无德者彼成过，八支水于河中流，彼于海中不堪饮。'
若他人见此论，彼时以利他而成有义。此亦教导弟子，因为将说'无知众生何不依。'

།ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཕལ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཤེས་རབ་རྩལ་མེད་པས་ན་ལེགས་བཤད་རྣམས། །དོན་དུ་མི་གཉེར་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཕྲག་དོག་དྲི་མ་དག་གིས་སྡང་བར་ཡང་། །དེས་ན་བདག་ལ་འདི་ནི་གཞན་ ལ་ཕན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་འང་མེད།།སེམས་ནི་ཡུན་རིངས་ལེགས་བཤད་གོམས་པ་ལྷུར་ལེན་བསྐྱེད་ཕྱིར་འདི་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས། །འདིའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་། ལེགས་བཤད་ལ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང་། ཕྲག་དོག་གི་དྲི་མ་དང་ལྡན་ཞིང་ལེགས་བཤད་ལ་སྡང་བས་གཞན་དོན་འོང་བའི་བསམ་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལེགས་བཤད་ལ་གོམས་པས་གཞུང་འདི་བྱས་སོ། །དེས་དོན་དུ་སློབ་པར་འདོད་ན་སྐྱོན་བཞི་པོ་དེ་དག་སྤངས་ནས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་གི ཕྱིར་ཆོས་འདི་སེང་གེའི་འོ་མ་དང་འདྲ་སྟེ།དེ་ནི་གསེར་གྱི་སྣོད་མ་ཡིན་པར་བླུགས་ན། སྣོད་ཀྱང་འཆག་ལ་དེ་ཡང་ཆུད་གསན་པར་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་ལ་སྐྱོན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་འབྱུང་བས་དེ་བསྐྱེད་པ་བཤད་དེ། དལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གྲང་བ་དང་ཚ་བའི་དམྱལ་བར་ཤིན་ཏུ་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་དག་གིས་དང་། ཡི་དགས་སུ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་དག་གིས་དང་། དུད་འགྲོར་ཕན་ཚུན་ཟ་བ་དང་། གཞན་གྱིས་རྡེག་པ་དང་གཏི་མུག་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཀླ་ཀློར་བླང་བྱ་དང་སྤང་བྱ་མི ཤེས་པ་དང་།ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བརྒྱལ་བ་དང་། ཐ་མར་ལོག་ལྟས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གདམས་ངག་མེད་པ་དང་། གླེན་ལྐུགས་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གདམས་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ མེད་པ་དང་།འཕགས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་མི་འོས་པའི་ཕྱིར། དམྱལ་བ་ཡི་དགས་དུད་འགྲོ་དང་། །ཀླ་ཀློ་ཚེ་རིངས་ལྷ་དང་ནི། །ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་པ། །ལྐུགས་པ་འདིར་ནི་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་བྲལ་དལ་བ་དང་། །དབུས་སུ་མི་ལུས་ དབང་པོ་ཚང་།།མཚམས་མེད་ལྔ་བྲལ་གནས་ལ་གུས། །བདེ་གཤེགས་ཆོས་གསུངས་བསྟན་པ་གནས། །བཤེས་གཉེན་ཟས་གོས་ལུས་ལས་རུང་། །འབྱོར་པ་རྙེད་དཀའི་དཔེ་ལ་ཡང་། །ཆུ་རྒྱས་འདོམ་བདུན་སྟེང་དག་གཡོ། །རླུང་བསྐྱོད་གཏིང་ཟབ་རྒྱ་མཚོ་ལ། །ཆུ་གནས་ཤིང་ སྐམ་གཉའ་ཤིང་གི།།བུ་ག་ཆུང་ཞིང་གཅིག་པུའི་ནང་། །ལོ་བརྒྱར་ལན་ཅིག་སྟེང་འགྲོ་ལ། །མི་མཁས་མིག་གཅིག་འགྲོ་བ་བུལ། །འོག་ནས་ཁོག་ནང་གནས་པ་ཡི། །མགུལ་པ་ཆུད་ལྟར་མཐོང་བས་ནི། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ཆེན་རྙེད་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ད་ནི་ཤེས་ རབ་ཐབས་ལ་གཞོལ་བའི་བློ་མེད་ན།འདི་འདྲའི་དལ་འབྱོར་རྙེད་པ་ག་ལ་སྲིད། །དེས་བཤད་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི། །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །ཞེས་སོ། །དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཀྱང་ཐོབ་པས་ཆོག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་ཇི་ལྟར་ལ་སོགས་པའོ། །དབང་ཕྱུག་ ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟེན་ནས་བསོད་ནམས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།དབྱར་གྱི་མཚན་མོར་སྤྲིན་གྱིས་རུམ་པའི་མུན་པ་ལ་གློག་གིས་ཡུད་ཙམ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནས་བཤད་པའི་བསོད་ ནམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་འཇུག་པ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནར་རོ།།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ལའང་སྔོན། །རང་གི་དོན་དུའང་འདི་འདྲའི་སེམས། །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མ་རྨིས་ན། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་ག་ལ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བྱོན་པ་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟས་ནི་འཆད་པའི་རིགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དགེ་བ་དམིགས་བཅས་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་དེ། སྡིག་པའི་སྟོབས་ཆེ་སྟེ་རང་གི་ངང་གིས་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བཟད་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྡུག་བསྔལ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

法称也说道：大多数人对普通事物贪著，且无智慧之力，因此对善说之法，
不仅不求其义，而且因嫉妒之垢而生嗔恨。
因此我也无'此是利他'之想法。
心因长期熟习善说而精进，为此生起欢喜。
此义为：众生执著于不当之处，智慧错乱，不求善说之义，具有嫉妒之垢且憎恨善说，虽无利他之想，然因熟习善说而造此论。若欲求学其义，当断除此四过而学习，此即是教导他人之义。
因为此法如同狮子乳，若注入非金器中，则器破碎且乳亦浪费。
见轮回过患与涅槃功德后，菩提从精进而生，故说生起精进，即所谓暇满等。
在寒热地狱中因极寒极热，在饿鬼道中因饥渴，在畜生道中因相互啖食、被他打击及愚痴等，在边地因不知取舍，长寿天因禅定昏沉，最后以邪见断善根，无佛出世则无出世间教诫，愚痴、哑、聋等无能持教诫等能力，不堪现证圣道，故：
地狱饿鬼与畜生，边地长寿天以及，邪见无佛出世时，愚痴是为八无暇。
离八无暇得暇满，中土人身诸根具，离五无间依处敬，善逝说法教法住。
善知识衣食身堪能，圆满难得之比喻，水涨七寻上漂动，风动深广大海中。
水中枯木项轭之，孔小唯一之内中，百年一次上行时，愚者一目行动迟。
从下腹内所住之，颈项入孔如所见，获得士夫大义难。
假如等是说：今若无趋入智慧方便之心，如此暇满何得可能？
故说：大海中漂荡项轭之，孔中龟颈得入如。
虽暇满难得，获得即可否？答曰：如何等。
虽依大自在等法而入福德，如夏夜云翳暗中闪电暂时照明般，以佛之择法智力，世间心趣入大乘所说福德仅有少许。
彼等众生昔时中，即为自利如是心，梦中亦未曾梦及，为利他人何能生？等，因佛出世如优昙钵罗花。
是故以说理，世间有所缘微小善，罪业力大因自然恒时趣入故。不可忍即在地狱等中出生痛苦故。

།སྡིག་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་ཡིན་པ་གང་ གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་དགོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཐོག་མ་མེད་པར་འཁོར་བ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྒྲོལ་བའི་སྨོན་ལམ་ཁོ་ནས་དེར་ནུས་སོ་ གསུངས་པ་ཡང་།སྙིང་རྗེ་སྤངས་ཏེ་སྤྱོད་པས་སྐྱོན་གང་འབྱུང་། །དེ་སྤོང་སྙིང་རྗེ་ཉིད་དེ་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་པ་མཁས་པ་འོས་པའི་བླ་མ་ལས་སམ་དེ་མེད་ན་རང་ཉིད་མཁས་པས་ཉིན་མོར་ཁྲུས་བྱས་ཏེ་གོས་གཙང་མ་གྱོན་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་གཟུགས་ཡང་དག་པར་མཆོད་ལ་ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱས་ཏེ། ནུས་པ་བཞིན་དུ བླ་མ་མཆོད་ལ།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་བདག་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཞབས་གཉིས་ལ་བཏུད་དེ་བླ་མ་ལ་ལན་གསུམ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་གདབ།དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་དང་བར་བྱས་ཏེ། པུས་མོ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་ཙོག་པུར་འདུག་ལ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བླ་མའི་རྗེས་ཟློས་བྱ་ཞིང་བླང་བར་བྱའོ། །སྡོམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བརྗོད་དེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ རིག་བྱེད།བླ་མའི་རྗེས་ཟློས་ནི་ངག་གི་རིག་བྱེད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བླ་མ་ལ་གུས་པར་རིག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ངག་གི་རིག་བྱེད་གཉིས་ནི་འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། འདོད་ན་དབང་པོ་མེད་པ་དང་། །སྒྲ་མེད་ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད། །ལུས་དབང་ལྡན་ལ་རྫས་དགུ་སྟེ། །དབང་ པོ་གཞན་ལ་རྫས་བཅུ་པའོ།།ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་བྱས་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་སྡོམ་པ་ནི་ཆོ་གའི་ཐ་མར་སྐྱེའོ། །སྐྱེས་ནས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཤན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་ནས་ བརྩམས་ཏེ་སྐྱེའོ།།མངོན་པ་མཛོད་ལས་དེ་བཤད་པ། །གཉིད་ལོག་གཡེང་བ་ཅན་ན་ཡང་། །དགེ་བ་དང་ནི་མི་དགེའི་རྒྱུན། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱུར་བྱས་ན། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། ། སྐྱབས་འགྲོ་ལས་བྱུང་གཞལ་དུ་མེད། །སྐད་ཅིག་སེམས་ལ་བསོད་ནམས་གང་། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཅན་དེ་ཡིན་ན། །ནམ་མཁའ་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཕགས། །སེམས་བསྐྱེད་དུས་མཉམ་བློ་ལྡན་གྱིས། །ཉེས་སྤྱོད་མཐའ་དག་ལས་སེམས་ལོག་།བདེ་དང་སྡུག་པས་རྟག་ཏུ་དགྱེས། །ཐུགས རྗེ་དགེ་ལྡན་གཉིས་འཕེལ་ཞིང་།།འདིར་ཡང་། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོབས་ཀྱིས། །སྔོན་གྱི་སྡིག་པ་ཟད་བྱེད་ཅིང་། །བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སྡུད་བྱེད་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་རྣམ་པས་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མཐོང་ནས་སྐྱེ་བོ་འཇུག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ ཡོན་འཆད་དེ།བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ། །སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཡང་འགྱོད་མི་བྱེད། །བདེ་བ་ལ་ཡང་འདོད་པ་མེད། །ཆགས་དང་འཇིགས་པ་ཁྲོ་བ་མེད། །བློ་བརྟན་གྱུར་པ་ཐུབ་པར་བརྗོད། །དེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་དབང་པོ་ ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཁོ་ན་ཕན་པ་གཟིགས་པ། གང་དག་ལ་དུས་གསུམ་དང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་མི་མཁྱེན་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ལས་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པས་གྲོལ་ཞེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་སོགས་པར་ཁྱད་པར་འཕེལ་བས་ཚད་མེད་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ།

对于那些罪业，需要用菩提心以外的什么来降伏呢？就是这样的：从无始轮回以来，执著我和我所，对众生造作无量损害。由于这些众生具有佛性，所以仅仅以度化无量众生的愿力就能够做到这一点。
如经中所说：'舍弃慈悲而行持会产生什么过失？舍弃过失唯有慈悲，别无他法。'
关于发殊胜菩提心的仪轨将要宣说，即以'如同往昔诸善逝'等两个偈颂来说明。
安住菩萨律仪的智者，应当从合格的上师处，或者在没有上师的情况下，自己若有智慧，则应在白天沐浴后穿上干净衣服，如理供养佛菩萨像，做七支供，根据能力供养上师。
皈依三宝，发愿'为利众生故，愿我成佛道'的愿菩提心后，顶礼双足，向上师三次祈请。向三世如来及圣者菩萨们祈请。
对他们的功德生起现前信解，使心极为清净，以双膝着地跪坐，合掌随上师念诵并受持。
什么是戒律呢？解释道：合掌是身表业，随上师念诵是语表业，这两者是对上师表示恭敬的表示。
身语二表业是四大种性，如说：'欲界无根者，无声微尘八事，具身根九事，余根具十事。'
因此以地等为因，表业自性的心法戒体在仪轨最后生起。生起后若无失坏因缘，则一直随行到菩提。
如是从屠夫等人的不善业杀生加行开始生起。
阿毗达磨俱舍论中对此解释说：'睡眠及散乱，善不善相续，大种为其因，说名无表业。'
发心即是为利他，希求正等菩提果。从皈依所生起的无量功德，一刹那心中若有形色，较虚空尤胜。
智者发心的同时，远离一切恶行，以苦乐常生欢喜，悲心善根二者增长。
此处也说：'此乃菩提心力故，能尽往昔诸罪业，能集福德大海故，声闻道中说最胜。'
见到果报众生趣入，故说菩提心的利益，即'劫'等。
三无数劫中，虽遇苦不悔，于乐亦无求，无贪惧与嗔，坚固慧称圣。此即声闻等。
彼等之根本即是诸如来。彼等唯见此菩提心有益，于三世三界无所不知。
从菩提心中自然生起安乐，具足禅定之心，以如实了知而解脱。
安乐即是无漏，在极喜地等中功德渐增，令无量众生获得解脱。

།ཡང་ན་དགའ་བ་ལ་སོགས་པས་འོད་གསལ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བདེ་བས་ཚིམ་པར་བྱེད་དེ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་འོད་གསལ་བས། །བདེ་ ཆེན་རྡོལ་བ་ལ་ནུབ་པོ།།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་པར་གསལ་ཏོ། །འཚང་རྒྱ་བར་མི་འདོད་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་དགོས་པས་སྨྲས་པ། སྲིད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། ན་བ་དང་། རྒས་པ་དང་། འཆི་བ་དང་། འདོད་ པ་དང་བྲལ་བ་དང་།མི་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །རང་གི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་། སྦྱིན་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པས་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བཅིང་བ་དང་། རྡེག་པ་དང་། བསྡིགས་པ་དང་། མི་མགུ་བ་ལ་སོགས་ པའི་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པར་འདོད་པ་རྣམས་དང་།ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤང་བར་མི་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་དགེ་སློང་རྣམས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཏང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་འཕགས་པ་ཤཱ་ རིའི་བུ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ལག་པ་གཡས་པ་བསླང་བར་བྱས་པའི་ཚེ།དེས་ལག་པ་གཡས་པ་བཅད་ནས་གཡོན་པས་བྱིན་པ་ན་གཡོན་པས་བྱིན་པ་མི་ལེན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཏོང་བར་འདོད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀག་གོ། །ཁམས་བདུན་པ་ཡང་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ གཏོང་བར་མི་རིགས་སོ།།གོ་འཕང་མཆོག་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་འདོད་པས་ཀྱང་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲིད་པ་ཁོ་ན་བཙོན་ཁང་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བཅིངས་པས་སོ། །དེར་བཅིངས་པ་གང་ཡིན་ཞིང་ཉམ་ཐག་པ་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་སུ་བརྗོད་དེ། དོན་དམ་ པའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པས་སོ།།ཡང་ན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་ཏེ། །དབང་བསྐུར་མཆོག་ནི་ཐོབ་པ་ཡིས། །རྡོ་རྗེ་ཡི་ནི་སློབ་དཔོན་ལ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་བཞུགས་པའི། །བདེ་ གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས་དུས་གསུམ་འདུད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་མི་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཕྱག་གི་འོས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འགྱུར་རོ། །གསེར་འགྱུར་རྩི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དངོས་པོར་འགྱུར་ ནུས་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་དེ།མི་གཙང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་མའི་ས་བོན་དང་ཁྲག་ལས་བྱུང་བ། མའི་མངལ་དུ་མི་གཙང་བའི་ཁུ་བས་གསོས་པ། མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེས་འགྱུར་ནུས་པའི་རྩི་འབིགས་པས་འཇུ་བ་དང་། གསོད་པ་ དང་བསྐྲད་པ་ལ་སོགས་པས་སམ་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པས་ན་རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་རིན་གྱི་ཚད་མེད་པས་རིན་ཐང་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་འབིགས་པས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་དོ། །མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་རྩི་སྲང་གཅིག་ གིས་ལྕགས་སྲང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གསེར་དུ་འགྱུར་ལ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།བིར་ཝ་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། མུ་ཟིའི་ལུས་ལ་རྩི་བསྒྲུབས་ཟོས། །རྩི་ཡི་རྒྱལ་པོ་བིར་ཝས་སྨྲས། །སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་རྒ་ཤི་མེད། །འཆི་བདག་གིས་ནི་ཅི་ཞིག་ནུས། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་རྩིའི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟར་བརྟན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།།སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་རྒྱགས་ཀྱི་དོན་དུ་རིགས་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་པའི་སྐྱེ་བོས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་གཟུང་བར་འོས་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། འགྲོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དམྱལ་བ་ལ་སོགས་ པའི་རིགས་ཁོ་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ།དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་བགྲོད་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་སྐྱེ་ཞེས་འབོད་ན། གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སློབ་པའོ།

或者以欢喜等增盛光明，使众生以安乐而满足。如说：'一切众生皆光明，大乐涌现而沉浸。'因此说明拔发等非为道路。即使不欲成佛，诸求增上者亦当坚固菩提心，故说'三有'等。
苦即生、病、老、死、爱别离、怨憎会等数百种近似之相。欲求解脱自轮回苦者，亦以布施、爱语、利行、同事，欲摧毁其他众生系缚、殴打、恐吓、不悦等诸苦者，及欲享受无量天人安乐者，皆不应舍弃菩提心。
经中亦说：'诸比丘即使为命亦不应舍弃菩提心。'如是，当魔令圣者舍利子举起右手时，他砍下右手以左手相赠，魔说不受左手所赠，舍利子欲舍弃菩提心时，佛陀制止。七界亦不应舍弃。不应舍弃无过且具无量功德者。
说到为求最高果位及恭敬等亦应持守，故说'菩提心'等。三有即牢狱，以贪欲等系缚故。于彼系缚而受苦者，称为佛子。以生起胜义心的刹那即能了知一切贪欲等的本性故。
或者以生起智慧智的刹那，如说：'获得最胜灌顶已，对于金刚上师前，十方世界界安住，三世善逝皆顶礼。'具天人等即阿修罗、龙等，彼等于发心的同时即成为应受礼敬者。
如同点金术般说明菩提心能转变事物的方式，故说'不净'等。父母精血所生，于母胎中以不净液滋养，此不净本性无实质的身体，彼菩提心能如点金药般通过融化、杀害、驱逐等或入光明而转变成宝王身。
于此无价值限故称无价。穿透事物故遍及一切。如经中所说：'如名为金光明的药一两能将千两铁转为黄金而不穷尽。'毗卢巴亦说：'于硫磺身成药食，药王毗卢如是说，无白发皱纹老死，死主于此何所能？'
因此应当如是坚持此殊胜菩提心药。为后世资粮故，六道苦恼众生应持此宝，故说'众生'等。
地狱等诸趣即城市，是转变事物之处，以感受业果故。于彼以烦恼及业力而种种游转本性称为众生时，教诫应当受持。

།འདི་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ངན་ པའི་དོགས་པ་མི་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་གཞལ་དུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་དག་གི་དེད་དཔོན་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་སོ། །ཇི་ལྟར་རིན་པོ་ཆེའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་མཁས་ལ་ཡིད་ཆེས་ པའི་དེད་དཔོན་ཚོང་པ་ཀུན་གྱིས་བསྟེན་པ་ལྟར།རྒྱལ་བ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལ་ཡིད་ཆེས་དགོས་སོ། །མདོ་སྡེར་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་ཇི་སྲིད་ཟླ་བ་དང་ཉི་མས་གླིང་བཞི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ནང་དུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནོར་བུ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། བྱི་རུ་དང་། དུང་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་རིན་ཐང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས རིན་པོ་ཆེའི་རིན་ཐང་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞེས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཁོ་ན་རྟོགས་ལ་ལྷ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཡང་མ་རྟོགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ནི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་སོ། །དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འཛད་པ་མེད་པར་བཤད་དེ། དགེ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདི་ལས་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དགེ་བ་དམིགས་བཅས་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཏེ་ཟད་ལ་སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་ཟད་པ་འདི་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལས་ ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་རྒྱུན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པ།བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་ཡང་སྟེར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་སྟེར་ལ་འབྲས་བུ་ཆུང་ཡང་མི་འཛད་དེ། ནམ་ མཁའ་བཞིན་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་མི་ཟད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རིམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་བར་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། །དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་ གཉེན་དང་།།ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་སྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །དཔེར་བྱས་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་དེ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡུན་རིངས་མི་གནས་ཏེ།སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་ཡང་འཁྲུལ་ཏེ། ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གཟུང་ བས་ཅི་སྟེ་མི་འཁྲུལ།དེས་ནི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤངས་སོ། །འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་སོ། །གང་དུ་ཡུན་རིངས་མི་གནས་པའི་ཚུལ་མེད་པ་དེ་མ་འཁྲུལ་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་པས་ཡུན་རིངས་གནས་ཏེ། ཡུན་རིངས་ མི་གནས་པ་དང་འགལ་བས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སྟོང་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་རྗེས་སུ་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ལས་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས། དངོས་པོ་མཐའ་དག་སྐྱེས་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་སྐྱེའོ།།བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཆུའི་ཐིགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ལྷུང་བ་བསྐལ་པའི་མཐའི་བར་དུ་མི་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་འཛད་དོ་ཞེས་སོ། །སྡིག་པ་འཛད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ གྱིས་སེམས་ཅན་གྲོལ་བའི་ནུས་པ་ཡང་བཤད་དེ།སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་སོ།

对此不要怀疑是劣等的珍宝。为什么呢？因为是无量智慧者们深入观察过的。那么是怎样的呢？是成为众生唯一的导师者所说的。就像精通珍宝产地和时节且值得信赖的船主为所有商人所依止一样，应当信赖大慈悲的佛陀。
经中说道：就像名为'自在王'的珍宝，只要日月照耀四大洲之时，其价值都超胜于其中所有的珍宝、如意宝、珍珠、珊瑚、砗磲等。同样，在佛陀智慧所照耀的一切世界中，菩提心珍宝的价值超胜一切辟支佛、声闻、天人等的善根。
因为辟支佛仅证悟人无我，而天人等连这个也未证悟，菩提心则能证悟二无我。胜义菩提心被说为无尽，如'善'等所说。
除此之外，世间有所缘的善业，由于不离三轮而有所执著，虽能产生果报但会耗尽，是轮回之因而非成佛之因。就像水木成熟果实即会枯竭，而这殊胜的菩提心愿树不仅在行菩提道时能持续赐予转轮王等世间王位，还能赐予出世间的佛陀功德，即使果实微小也不会耗尽，如同虚空非实有故。
由此不尽的菩提心相续逐渐增上殊胜，发展出二十二种差别。即：'如地及金与明月，火藏及宝源海洋，金刚山药善知识，如意宝珠日歌王，库藏大道乘骑具，泉水悦音江河云'，以这二十二种作为比喻。这些发心直至成佛。
修行方面，任何迷乱都不会长久存在，如同幻术师变化的大象等。有所缘的善业也是迷乱，这是以自相自性为因。它本性空，执为实有怎能不迷乱？由此遮除了不成立的过失。也不相违，因为存在于同品。凡是不具有不长久住的方式者即不迷乱，如虚空。这是空性故而长久安住，与不长久住相违，因此不是不定。
那么空性如何能生果呢？就像劫末之后唯从空性中由诸法习气激发而生起一切事物，同样由智慧激发而生起佛陀诸法。
《无尽慧经》中说：如同水滴落入大海中直至劫末也不会耗尽，同样回向菩提的善根直至获得菩提之前也不会耗尽。
也说明了以灭除罪业的方式解脱众生的能力，如'罪业'等一偈半偈所说。

།སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བས་མི་བཟད་པའི་སྡིག་པ་བྱས་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་བསྟེན་པས་སྐད་ཅིག་གིས་ སྒྲོལ་ཞེས་པ་ནི་བརྟེན་པའི་སྟོབས་བཤད་དོ།།ཇི་ལྟར་དཔའ་བོ་བསྟེན་པས་དགྲའི་འཇིགས་པ་ལས་ཐར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་དཔའ་བོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུ་དགྲ་མཐའ་དག་ལ་མི་འཇིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ལ་བརྟེན་ པ་དེ་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་དགྲ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇིགས་སོ་ཞེས་སོ།།ཅི་སྟེ་ནི་མ་རངས་པའི་དོན་ཏོ། །འབད་རྩོལ་མེད་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་ཞིང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྟེན་པ་སྡིག་གོ། །སྡིག་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བཤད་དེ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།བསྐལ་པ་བཞིའི་མཐར་ཉི་མ་བདུན་འཆར་བས་མེས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་སྲེག་པར་བྱེད། གང་ལ་རི་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བ་ཡང་བརླག་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ཀྱི་མེས་ངུ་འབོད་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བའི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་སྲེག་པར་བྱེད་དེ།དེ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། བསྐལ་པར་བསྲེག་པའི་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཉེས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་སྲེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་འོག་ལྟ་བུ་སྟེ་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ།།ས་འོག་གིས་རྒོད་མའི་ཁ་ནས་ཆུ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་མེད་གཉིས་མཐོང་བའི་དུས་སུ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་ངན་ཐམས་ཅད་ཉམས་ཤིང་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཕྱུང་ནས་ཉམས་པ་བཞིན་ཏེ། སྦྱང་བྱ་དང་སྦྱོང་བྱེད་ མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོང་བ་ནི་གང་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ནུས་པ་འཇོམས་བྱེད་ཡོད་པ་དེས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་དེ། ས་བོན་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །སྡིག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ནུས་པ་འཇོམས་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སེམས་ཅན་བསད་ལ་ བདག་གིས་གསོད།།ཅེས་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་ན་ལས་ངན་འཕེལ་ལོ། །དེ་ནི་འཁོར་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ན་འཇོམས་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་སོ། །རྒྱུར་གྱུར་པའི་ནུས་པ་འཇོམས་མཁན་ཡོད་ཀྱང་ སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ས་བོན་ཚིག་པས་ཀྱང་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་མེད་དེ་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མགོན་པོ་བྱམས་པས་མདོ་སྡེ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནོར་བཟངས་ལ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་ ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་སྨྲས་པ། ས་བོན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀུན་གྱི། །དགེ་བ་ཀུན་སྐྱེད་ཞིང་དེ་ཡིན། །ས་གཞི་འཇིག་རྟེན་རྟེན་ཡིན་པས། །བློ་ལྡན་སྐྱོབ་པས་ཕ་ཡིན་ནོ། །ནོར་སྦྱིན་ བཀྲེན་པ་ཞི་བྱེད་པས།།བསམས་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་ཡིད་བཞིན་ནོ། །བུམ་བཟངས་བསམས་བཞིན་ཁེངས་པ་སྟེ། །ནུས་པ་ཉོན་མོངས་དགྲ་འཇོམས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཕན་ཡོན་བཤད་ནས་དབྱེ་བ་བཤད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུ་ ན་གཉིས་ཏེ།འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བྱ། །ཞེས་སྨོན་པའི་སེམས་གཅིག་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །འཇུག་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སེམས་གཉིས་པ་སྨོན་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་གང་སྡོམ་པ་འབྱུང་ལ་ཚོགས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །འཕགས་པ་ སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་བཤད་པ།བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཇུག་པའོ་ཞེས་སོ། །མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་རྒྱས་པར་བཤད་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ གཉིས་ཡིན་པས་སོ།།དཔེ་བརྗོད་པས་དེ་གསལ་བར་བྱས་ཤིང་བཤད་དེ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་འདོད་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བས་སམ། འགྲོ་བར་འདོད་དེ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨོན་པའི་དཔེའོ།

在发心之前虽然造作了因地狱等痛苦而难以忍受的罪业，但依靠菩提心刹那间得以解脱，这是说明依靠的力量。就如依靠勇士而从敌人的恐惧中解脱一样。
如经中所说：'善男子，如同依靠勇士的人不畏惧一切敌人，同样地，依靠菩提心勇士的人对一切恶行的敌人都不畏惧。'
若是不喜悦之义。虽然无需努力就能成就且利益巨大，但愚者们不依止，这是罪过。
经说能焚烧罪业的薪柴，如说'由此'等。
如同劫末七日升起时，火焰将欲界及初禅天全部无余烧尽，连须弥山等的灰烬都不复存在。同样，菩提心之火能焚烧引发号叫等痛苦的大罪，因为能在刹那间摧毁它们。
如经中所说：'如同劫火，因为能焚烧一切恶行。如同地下，因为能摧毁一切不善。'
如同地下能吞没野马口中的一切水一样。
在见到二无我时，以对治力使一切恶业衰减，如同果实成熟后衰败一样，因为能净除和所净除都不可得。
净除是指若有能摧毁因位功能者，则不生果，如种子遇火一样。菩提心是能摧毁罪业因位功能者，这是自性因。
若生起'我杀害了众生'的我慢，则恶业增长。若通达三轮无自性则能摧毁，因此因不是不成立。也不相违，因为在同品中存在。
若有能摧毁因位功能者仍能生起，则烧焦的种子也应能生芽。这是不存在的，因此也不是不定。
弥勒怙主在《华严经》中对善财童子宣说菩提心的无量功德利益：'善男子，菩提心是一切佛法的种子'等。
总结其义而说：'是一切佛法之种子，能生一切善的田地，是世间所依的大地，具慧者救护之父亲。布施能息除贫困，如意能成所愿事，妙瓶随欲皆充满，力能摧毁烦恼敌。'
说完利益后解说分类：关于菩提等。菩提心略分为二：'为利众生愿成佛'，这是愿心，是离布施等的欲求相。
行菩提心是以愿心为前导，从中生起律仪，趣入资粮。
如《华严经》中说：'发起无上菩提愿心的众生极为稀有，比这更稀有的是趣入菩提的众生。'
略说应当了知，若广说则有二十二种。
以比喻说明并解释：如'众生'等。如有人欲往所愿之处而行或欲行却未行，这是愿的比喻。

།གཞན་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་སླད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་ ཅིང་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་དང་འདྲ་བར་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཁས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྨོན་པའི་སེམས་ཀྱང་སྟོན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་བཤད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་ལྟ་ཞོག་། འཁོར་བ་ལ་ཡང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེའི་འབྲས་བུར་གསུངས་སོ། །བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ལ། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཡང་མི་སྤོང་སྟེ། བཀྲེན པ་ལས་ཀྱང་ཟློག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་བསྒྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་སྤོང་སྟེ། འཁོར་བའི་བཀྲེན་པ་ལ་ཡང་ཟློག་པར་ བྱེད་དོ་ཞེས་སོ།།རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ནུས་པས་རྟག་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་བསོད་ནམས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འཕེལ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བཤད་དེ། གང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་གང་ནས་བཟུང་སྟེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་དག་ཁྱབ་ཅིང་གནས་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་དགྲོལ་བའི་ཆེད་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ དག་ཞི་བའི་ཕྱིར།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་བརྟན་པས་འཇུག་པའི་སེམས་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ། དུས་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཉིད་དུ་སོང་བ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ཀྱང་གི་སྒྲས་འགྲོ་བ་དང་འདུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་རྣམ་པ་དུ་མ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ།།འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་གསུངས་པ། གཞོན་ནུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་སྡོམ་པ་འདི་མུ་ སྟེགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གང་ལ་ཡང་མེད་དོ།།རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་བསོད་ནམས་འདིར་གར་བཤད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་འདི་ནི་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལག་བཟངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཏེ་རིགས་པ་དང་བཅས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མོས་པ་དམན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པར་གསུངས་སོ།།དེའི་རིགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གསང་སྔགས་སམ་སྨན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མགོ་གཟེར་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ།སེམས་ཅན་ལ་ཕན་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་བསལ་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་བསལ་ནས་སེམས་ཅན་རེ་རེ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པར་འདོད་པའི་བསོད་ནམས་ ལྟ་ཅི་སྨོས།དགོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདིར་ཚོགས་མང་དུ་བསག་དགོས་པ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པས། འཇིགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལས་འཇིགས་ཤིང་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ། །གང་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཕགས་ཞེས་འཆད་དེ། ཕའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕན་སེམས་སྐྱེ་བ་ལྟར་ཟླ་བ་དང་ཆུ་བདག་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་སམ། དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སམ་ཚངས་པ་རྣམས་ཀྱི་མའམ་ཕའི་ཕན་པ་བྱེད་པའི་བློ་འདི་ལྟ་བུ་གང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། བྱུང་བ་དང་ད་ལྟར འབྱུང་བ་ལྟ་ཞོག་ཕྱིས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་བཤད་དེ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཡང་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་སྔར་བཤད་པའི་སེམས་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་སྔར་མ་སྐྱེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་ ག་ལ་སྲིད།།དེ་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

其他人则为获得彼果而精进趣入。如是智者应当依次了知愿心与行心二者的差别。有人说愿菩提心也说是有大果报，即'菩提'等。且不说是菩提之因，即使在轮回中也说是天人大乐之果。
如《弥勒解脱经》中所说：'金刚宝虽破碎，仍胜一切金饰庄严，亦不舍金刚宝之名，且能遮止贫穷。如是善男子，菩提心宝虽未修成，亦能胜过一切声闻缘觉功德，不舍菩提心之名，且能遮止轮回贫穷。'
《教王经》中亦说：'若不能行布施等，应当常发愿心。'此中不断生起福德，如行心常增等。
以两偈颂说明福德相续不断，即'从何时'等。从何时起，为遍满虚空一切众生解脱，为息灭一切苦故，以不退转坚固心正持行心，从彼时起，即使睡眠、放逸，乃至行住等，刹那刹那中相续不断生起等同虚空的福德。
《圣三摩地王经》中说：'善男子，正等菩提于修行者非难获得。诸外道教中皆无此佛说戒律。'
若问此相续不断福德于何处说？答：此即等，出自《善臂请问经》，佛为信解浅薄众生，以理趣宣说声闻缘觉乘。其理趣以两偈颂说明，即'众生'等。
以咒语或药物欲令众生头痛止息，由此意乐获无量福德，因具利益众生之心。更何况欲除一一众生无边轮回苦，除苦后欲令一一众生具足无量功德之福德。
此中义趣是：如此处需积累广大资粮，功德亦无量，不应于非怖畏处生怖畏而退却。若成就如是者，较诸天等更为殊胜，如'父或'等所说。
如菩萨生起利他心，月天、水天等诸天，或遮迦仙人等，或诸梵天，何曾生起如是利益父母之心？且不说过去现在，未来亦不会生起。
说明殊胜，即'众生'等。彼等父等，即使为自利，如前所说此心于梦中亦未曾生起，非其境界。为他利益更何有是处？
总结解说，即'其他'等。

།སེམས་ཅན་ཁོ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་ཏེ། རིན་ཆེན་སྐྱེ་བ་རྙེད་དཀའ་དང་། །རྙོག་པ་མེད་པ་མཐུ་དང་ལྡན། །འཇིག་རྟེན་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །འགྱུར་བ་མེད་པ་མཆོག་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱམས་ པས་གསུངས་སོ།།སྔར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལས་གལ་ཏེ་མི་སྐྱེའོ། །གང་གི་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་པ་དག་གཞན་ལ་རང་དོན་དུ་ཡང་མི་སྐྱེ། ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བའི་གནས་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྐྱེད་པ་ནས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དགའ་བའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནད་ཀྱི་སྨན་གྱི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གཞལ་ཞེ་ན་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་གཞལ་མི་ནུས་སོ། །དཔས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ གསུངས་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་། །དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་གྱུར་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀུན་གང་བྱས་ནས། །སླར་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད། དེ་ དག་ན་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད།དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་མྱ་ངན་མེད་པས་ཟན་དུ་བསམས་ནས་བྱེ་མའི་བསོད་སྙོམས་ཕུལ་བས་སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ། དེ་བས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་དགྲོལ་བའི་ བསམ་པའི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ།དེས་ན་དེ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེ་ན་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་བསྐྱབ་པའི་སླད་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་ཞེས་སྨོན་པ་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་གང་ བྱུང་བ་དེ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ།།དེ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། གང་གཱའི་བྱེ་མའི་གྲངས་དང་མཉམ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་མི་གང་གིས། །རིན་ཆེན་དམ་པས་བཀང་བྱས་ནས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྣམས་ལ་ཕུལ། །གཞན་ཞིག་ཐལ་མོ་ སྦྱར་བྱས་ནས།།སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་བསྐྱེད་པའི། །མཆོད་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །གང་ལ་མཐའ་ནི་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱས་ལ་བདེ་བ་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས། རང་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་སེམས་ཅན་གྱིས་རང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་ལན་འཆད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པས་ལྟོགས པའི་སྡུག་བསྔལ་གསོབ་པར་འདོད་ཅིང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་རྒྱུག་སྟེ།ཕྱེ་མ་ལེབ་མར་མེའི་རྩེ་ལ་རྒྱུག་པ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་འཕེལ་བར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་པ་ཅན་ཀུན་གཏི་མུག་གིས་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་མི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དགྲ་ལྟར་རང་གི་བདེ་བ་ཡང་ འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ལྷའི་དབང་པོ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིན་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པས་འཁྲུལ་པ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས་གཟིར་བ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་མཐའ་དག་གིས་དེ་དང་དེའི་གདམས་པའི་སྒོ་ནས་ཚིམ་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི། །སྐྱེ་བོ་འདུན་པ་ཅན་གྱི་ནི། །འདོད་པ་དེ་དག་མ་གྲུབ་ན། །ཤིང་ཚལ་ཟུག་བཞིན་སྡུག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་གཏི་མུག་སེལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་མཉམ་པའི ལེགས་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ།།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། བྱམས་པས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཐུབ་སྲས་ཕན་སེམས་ཀྱིས། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་སྨིན་མཛད་བཞུགས། །དེ་ལྟར་ཕ་མ་ཉེ་དུ་རྣམས། །བུ་དང་ཉེ་དུ་ལ་ཡང་མིན། །དེ་ལྟར་མཛད་པའི་བསོད་ ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་མི་སྲིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། ཕན་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

唯有众生是殊胜珍宝，如弥勒所说：'珍宝难得生，无垢具威力，成为世间饰，最胜无变故。'
若非曾经体验，则菩提心不从他处生起。他人为利他之心，即使为自利也不会生起，因为是极为悲悯之处。对众生赞叹而说：'众生'等。
如此珍贵之心，从生起天等圆满直至成为一切众生欢喜之因，以及成为生等痛苦疾病之药的功德，如何衡量？因为无形故不能衡量。如《德施所问经》中说：'菩提心之功德，若其有形体，遍满虚空界，仍会有余溢。'
因为十方有无量世界，其中有六道无量众生，彼等具有佛性，因此无忧对释迦牟尼佛发心供养沙粒饭食，获得力轮王之王位。较此更为殊胜的是解脱一切众生之发心果报不可思议。故说此为增上生和决定胜之因。
为何如此？如'利益'等所说。仅以'为救护众生而成佛'之愿，所生功德胜过供养诸佛。如彼经中所说：'有人以殊胜珍宝，遍满恒河沙数佛土，供养世间怙主；另有人合掌发起无上菩提心，此供养更为殊胜，且无有边际。'
更何况为令众生远离一切苦，获得一切乐而发起精进之心。若问众生自知利害，菩萨何须做什么？答曰：以三偈回答'痛苦'等。
欲求解脱痛苦者以杀生等方式欲求解除饥饿之苦，反而趋向地狱等痛苦，如飞蛾扑向灯火。欲求增长快乐者，因贪著而愚痴，如不知利害，反如敌人摧毁自身之乐。天帝尚且如此，何况其他？
因此，对于被贪著快乐所迷惑，为百般痛苦所逼迫者，以种种方便令其获得一切安乐而满足；对于如'若具贪欲者，欲求未得时，如刺入树林，痛苦亦如是'之痛苦作断除；如是遣除一切愚痴，有何善法能与此等同？实无有也。
善知识亦不能与此相比。如弥勒所说：'如菩萨以利他心，安住成熟一切众生，父母亲眷对子及亲眷亦不如是。'如是所作功德，无有他法可比。
若问为何如此说？答曰：如'施恩'等所说。

།སྔར་ཕན་བཏགས་པ་ལ་གང་ཞིག་ཕན་ལན་ལྡོན་པར་བྱེད་པ་དེ་འང་ལེགས་སོ་ཞེས་བསྔགས་པ་ན་གཞན་ནི་མ་བཅོལ་བཞིན་ཕན་འདོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཇི་ལྟར་སྨོས།དེ་ལ་བསྟོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་མཐོང་བ་ལྟོས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྨོས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལ་འཚོ་བ་སྦྱིན་པ་པོ་ཡང་དགེ་བ་མཛད་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་དེ། འཚོ་བ་དེ་ ཡང་ཉིན་ཕྱེད་ཀྱང་མིན།འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཏུ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་བརྙས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་བཙན་ཐབས་སུ་ནང་དུ་ཞུགས་པས་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་སོ། །ཞུགས་ཀྱང་ཉིན་ཕྱེད་འགྲངས་པ་བྱིན་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ བཤད་དེ།སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཙམ་ལ་སྟེར་ཞེས་འབུམ་མམ་ས་ཡ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཁུངས་མེད་ལ། བསྐལ་པ་སྟོང་ལ་སོགས་པར་བྱིན་ནས་དེའི་རྗེས་མི་སྟེར་ཞེས་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡང་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མ་ཟད་ཀྱི་བར་ སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཛད་པ་མེད་དོ།།སེམས་ཅན་གཏན་ནས་ཟད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སངས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་དྲང་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དབུགས་མ་ཕྱིན་པས་ཆོས་ལ་བརྩོན་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ གི་ཕྱིར་གསུངས་པ།ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་རྣམས་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་པ་དེའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ལ། སེན་མོ་མེད་པས་མཐེ་བོ་དང་སྡིགས་མཛུབ་ཀྱི་རྩེ་མོས་བླངས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ནི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ བས་ཀྱང་ཉུང་བ་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད།དེ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཚད་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གང་ལ་གང་འདོད་པའི་དངོས་པོས་ཡི་རངས་ཤིང་ ཤིན་ཏུ་བཀུར་ཏེ།སྦྱིན་མཁན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་མཆོད་པ་གང་ཞིག་མི་འོས་སོ། །ན་ར་ཡ་ནས་ཞུས་པ་ལས་གསུངས་པ། དངོས་པོ་གང་ལ་གཏོང་བའི་བསམ་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་བཏང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ ལྟར་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་ལ་མ་དད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ།གང་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ལ་སྟེར་མཁན་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དམྱལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་མགོན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་སོ།།དུས་ཇི་སྲིད་དུ་ཞེ་ན། ངན་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ཙམ་བྱས་པ་དེ་ཙམ་བསྐལ་པར་རོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྡང་སེམས་ཇི་ཙམ་བསྐྱེད་པར་བྱས་པ་དེ་ཙམ་དེས་བསྐལ་པར་གོ་བགོས་པ་ དང་།དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་གནས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གཅིག་དམྱལ་བར་གནས་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་དེ་དྲང་དོན་ཡིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དང་ བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འོན་ཏེ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཞིག་དེ་ལ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཡི་རངས་པའི་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་གྲངས་དེ་བས་ལྷག་པའི་བསྐལ་པར་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ལོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མིག་སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བས་ཀྱང་གྲངས་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཐོབ།གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་རང་བར་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་ བྱམས་པ་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་གཞན་གྱི་གནོད་པས་མི་ཚུགས་པས་སྡིག་སེམས་ལ་དོ་གལ་ཆེན་པོ་དགོས་ཏེ་མི་སྲིད་དོ།

如果对于曾经施恩于己的人回报恩惠尚且称赞为善行，那么对于未受托付而主动行善的菩萨更是无法言表其功德。
以世间所见的依赖关系而言，说到'众生'等等。对某些众生施予生计的人也因行善而受人供养。
但那些生计也不过是半日之需，而且是劣质无味的食物，甚至还要遭受打骂等虐待才能进入施主家中。即便进入也只是得到半日饱腹而已。
关于菩萨的布施，说到'众生'等等。布施的数量没有限制，不论是十万还是百万等；布施的时间也没有限制，不论是千劫等时间布施后就不再布施。只要虚空界众生未尽，布施就永无穷尽。因为众生永远不可能穷尽。
如果说这与'一切众生皆成佛'的说法相矛盾，其实并不矛盾，因为那是权说。因为众生若得不到救助就不会精进修法。
正如经中所说：十方刹土中微尘数那么多的众生会投生恶趣，而如同无指甲者用拇指和食指指尖所取的微尘数那么多的众生会投生善趣。比这更少的众生发菩提心，比这更少的众生证得不退转果位，如此怎能成佛呢？
布施的财物也是无量的，而且能令一切众生随其所愿欢喜恭敬。对于这样的施主菩萨，怎能不恭敬供养呢？
如《那罗延请问经》中说：'对于任何物品若不生起布施的心，就不应执取。因为已经布施了自身'等等。
因此，对于如此利益众生安乐的修行者不应不信，所以说'若有人'等等。
佛陀说：'若对于永时施予众生一切安乐的佛子生起恶念，此众生将堕入地狱。'
会在地狱中停留多久呢？有多少次生起恶念就要停留多少劫。
如《寂静决定经》中说：'对菩萨生起多少嗔恨心，就要穿着铠甲在大地狱中停留多少劫。'
若问：这与经中说以恶心出如来血只需在地狱中停留一劫的说法不是相矛盾吗？并不矛盾。因为那是针对所化众生的权说，如来已经远离一切障碍。
若问对欢喜心如何？答：'然而'等等。若有人对此生起随喜心，则将在超过随喜次数的劫数中感受安乐。
如《决定不决定印经》中说：'比起给予十方世界所有盲人眼睛所获得的无量福德，对于信受大乘的菩萨生起随喜心的功德更大'等等。
然而，对于具有大神通力的菩萨来说，由于修习慈心等的力量使他人的伤害无法损及，因此生起恶心是很困难的，几乎不可能。

།འཇམ་དཔལ་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་གསུངས་པ། རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཅན་དང་། །གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ངན་སོང་དང་།ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དགེ་བ་ངང་གིས་འཕེལ་ཞེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་པ་མ་གྲུབ་པར་བྱས་པས་དེ་དག་ལ་དགའ་བ་དང་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་འབད་པ་མེད་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཤིན་ཏུ་དང་བ་སྟོན་པར་བྱེད་ དེ།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ལ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་གི་ལུས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁྱད་པར་བཤད་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ལ་བརྩོན་པ་གང་ལ་གནོད་པ་ཡང་བདེ་བར་འབྲེལ་པ། ཇི་ལྟར་བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ སྐྱེས་རབས་ལས་ལྔ་སྡེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ལས་ཀྱང་། གང་དག་ང་ལ་ཁ་ཟེར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡང་བུ་གཅེས་པས་བྱས་པ་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདེ་ བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བརྟེན་པར་འཆད་དེ།འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། བྱང་ཆུབ་ནི་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སོ། །དེའི་སླད་དུ་སེམས་ནི་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་འབྲས་བུ་བསྔགས་པ་སྟེ་དེ་བཤད་ པའི་གཞུང་ལ་ཡང་དེར་བརྗོད་དེ་ཉེ་བར་གཅོད་པས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་ལེའུའི་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་དང་པོའོ།། །།དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་ མི་རྟག་པར་ཤེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟོན་པ་གཞན་གྱིས་འཆད་མི་ནུས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡན་ལག་བདུན་པའི་མཆོད་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བཤད་དེ། རིན་ཆེན་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཆད་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་གིས་མཆོད་པར་བགྱིའོ། ། དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་དམ་པའི་ཆོས། ཡང་ན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། མ་རིག་པ་མཚན་མོའི་གཉིད་ལས་སངས་པས་སངས་པ་སྟེ་འདིས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་དོ། །ཡང་ན བློ་རྒྱས་པ་སྟེ་པདྨ་རྒྱས་པ་བཞིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས།ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་དོ། །དེའི་སྲས་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཅེས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་བསྟན་ཏོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་འདུས་པའི་དོན་ཏོ། །ལེགས་པ་ནི་ འཁོར་གསུམ་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ།མཆོད་པའམ་གཟུང་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགོངས་པས་ནི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཏེ། དེ་དག་རྣམས་ལའོ། །ད་ཡིད་ཀྱི་མཆོད་པ་བཤད་དེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བདག་གིར་ མ་བྱས་པ་མེ་ཏོག་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ།ཛཱ་ཏི་དང་། ཙམ་པ་ཀ་དང་། མྱ་ངན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དཔལ་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ཐོག་དང་། སྨན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ནོར་བུ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། བྱི་རུ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ཆུ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་ ཀུན་དང་སྦྱོར་རོ།།ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམ་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་དེ་དག་ཀུན། །བློ་ཡིས་བླངས་ནས་ཐུབ་པ་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག། །སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་འབུལ་ལོ། །ཞེས་ཀུན་དང་སྦྱར་རོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་རི་དང་དེ་བཞིན་ནི་འདུས་ པའི་དོན་ཏོ།།བཤད་པ་ལས་གཞན་ནགས་ཚལ་གྱི་ཕྱོགས་ཉམས་དགའ་བ་དང་དབེན་པར་རུང་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ།

从《文殊师利传记》中说道：'具有如意宝珠的珍宝之王和具有顶髻的诸大菩萨们没有恶道和他人加害的恐惧。'所谓'善业自然增长'，是指经常被一切人所期望而未能实现的事，对此欢喜随喜等无需努力自然生起。
显示极为清净，即'于何'等。如是具有无量功德的菩提心生起于何者，我向彼等身体顶礼。说明殊胜，即于众生安乐精进者，即使伤害也成为安乐因缘，如同《慈力本生传》中以五比丘为例所说。
在《菩萨愿》中也说：'若有人辱骂我'等。或者说，即使他人造作伤害，也如同爱子所为一般成为安乐的因缘。如是说明依止一切安乐之因：我皈依世间与出世间安乐的源泉。菩提即是远离二边的心。为此，心欲成佛，其功德即是赞叹果报，于解说此论时也如是宣说，因为是近断。
《入菩萨行论·菩提心功德品》意趣释《殊胜明解》第一品。获得暇满难得及了知无常后，听闻菩提心一切功德，为发菩提心，作为其支分，对佛等导师他人不能宣说的无上七支供养三轮体空，以回向菩提而说明福德资粮。即'珍贵心'等。
为生起具有所说功德的珍贵菩提心，我将如实供养诸如来。殊胜法，既是殊胜又是法，或为殊胜者之法，其如同如意宝珠远离遮障故无垢，从无明夜眠中觉醒故觉悟，此说明圆满断证。或者说广大智慧，如同莲花开放般一切智，说明圆满智慧。
其子即圣观世音、文殊等，以'彼等'说明不退转僧伽。'及'字表示集合义。'善'即三轮体空，供养或所取的差别。彼等如何？'意'即功德，彼等大海即功德珍宝源泉，于彼等。今说意供养：十方世界中未被占有的一切花朵，茉莉花、瞻波迦花、无忧花等，以及吉祥果等果实，药物种类，宝石、珍珠、珊瑚等珍宝，八功德水，悦意即与一切相应。
遍及虚空无边界，无所执取彼一切，以意摄持善供养，牟尼胜子诸圣众。即与一切相应。珍宝性山及如是为集合义。所说之外其他林园悦意处及适合寂静处即随顺。

།མཛེས་པའི་མེ་ཏོག་ཁོ་ན་རྒྱན་ཏེ། དེས་སྤྲས་པའི་ལྕུག་མ་རྣམས་དང་། ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འདུད་པ་ས་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཡལ་ག་ གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྗོན་ཤིང་དང་།ལྷ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཀླུའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེར་དྲི་ནི་གླ་རྩི་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤོས་ནི་ཨ་ཀ་རུ་ལ་སོགས་པ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ནི་བ་རི་ཛྙ་ད་ལ་སོགས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེས་སྤྲས་པའི་ལྗོན་ཤིང་ དང་།ཆུ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་ཆུ་སྐྱེས་པདྨ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྒྱན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། ངང་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཀྱིས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྫིང་བུ་དང་། ཐོང་བས་མ་རྨོས་པ་དང་ས་བོན་མ་བཏབ་པར་སྐྱེས་པའི་ལོ་ཐོག་ནི་འབྲས་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ནི་མ་བཤད་པ་སྟེ་མཆོད་པར་བྱ་བའི་རྒྱན་ནི་ནམ་ མཁའི་མཐས་གཏུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སུས་ཀྱང་བདག་གིར་མ་བྱས་པ།ཡིད་ཀྱིས་གཟུང་སྟེ་ཐུབ་པ་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འབུལ་ལོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོན་གནས་དམ་པ་དང་། བཀྲེན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་ རྗེ་ཅན་བདག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བཞེས་པར་ཞུ།འོ་ན་འདི་དག་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པའི་མཆོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འོ་ན་གནོད་སེམས་བརྣབ་སེམས་ལོག་ལྟ་རྣམས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཉེས་སྤྱོད་དུ་བཤད་པ་ཅི། རང་གི་ནོར་ཅི་སྟེ་མི་འབུལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔར་བསོད་ནམས་མ་བསགས་པས་བཀྲེན་པ་ཆེན་པོར་གྱུར། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ན་ཡིད་ཀྱི་མཆོད་པ་ལས་གཞན་བདག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བས་བདག་གི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ལ ཕན་པའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པའི་མགོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དག་རང་གི་མཐུས་བཞེས་སུ་གསོལ།།རང་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་འབུལ་ལོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལྟོས་པ་མེད་པར་འཁོར་གསུམ་དུ་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བས་རྒྱལ་བ་ རྣམས་དང་དེ་སྲས་རྣམས་ལའོ།།ཀྱེ་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་བདག་ནི་ཡོངས་བཞེས་ཤིག་།ཁྱེད་ཀྱི་འབངས་སུ་མཆི་བར་བགྱི། གུས་པས་ཏེ་འཚོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་དེ། ཁྱེད་ཀྱིས་གཟུང་བས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྟེན་པས་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་འཁོར་བར་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱའི།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་འདུས་པའི་དོན་ཏོ། །སྔར་བྱས་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་འགྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་དུ་སླར་མི་བྱེད་པར་དམ་འཆའོ། །ད་ནི་རིམ་བཞིན་མཆོད་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་དེ། ཁྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རང་རང་གི་གནས་ནས་ཡིད་ཀྱིས་སྤྱན་དྲངས་པ་རྣམས་ལ་ངལ་བ་གསོ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བུར་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བའི་ཀ་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། སྟེང་དུ་མུ་ཏིག་གི་དྲ་བ་དང་དྲ་བ་ཕྱེད་པའི་བླ་རེ་བྲེས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དང་ལྡན་པའི་གསེར་གྱི་ས་གཞི་དང་། དྲི་ཞིམ་པའི་ཁྲུས་ཀྱི་ཕྱིར་བྱས་པའི་ཁང བཟངས་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དྲིའི་ཆུ་དང་།མེ་ཏོག་གིས་གང་བའི་བུམ་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བྱས་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཁྲུས་བྱ་སྟེ་གླུ་དང་རོལ་མོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སོ། །དེ་རྗེས་ཁྲུས་ཆུ་ཕྱི་བ་བཤད་དེ། དྲི་མ་ཐམས་ཅད་བཀྲུས་ཏེ། ཨ་ ཀ་རུ་ལ་སོགས་པས་བདུགས་ཏེ་རེག་བྱ་འཇམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རས་བལ་དང་བཅས་པའི་ན་བཟས་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ཕྱི་བར་བྱའོ།།དེ་རྗེས་ཤིན་ཏུ་མངར་བའི་བདུག་སྤོས་ཀྱིས་བདུག་པའི་ན་བཟའ་དེ་དག་ལ་འབུལ་ལོ། །ལྷའི་ཡུལ་ནས་བྱུང་བ་སྲབ་ཅིང་འཇམ་པ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པས་མཛེས་པའི་ ན་བཟའ་དང་།དེ་དང་དེའི་རྒྱན་གྱི་མཆོག་མགུལ་རྒྱན་དང་། དབུ་རྒྱན་དང་། དཔུང་རྒྱན་དང་། ཕྱག་གདུབ་དང་། ཞབས་གདུབ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དང་། བྱམས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་དང་། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་བརྒྱན་པར་བྱའོ། །དེ་རྗེས་སྐུ་ལ་ བྱུག་པ་བཤད་དེ།སྟོང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

唯以美丽的花朵为饰，以其装点的枝条，以及具足色香味的果实，枝条低垂近地的树木，以及三十三天等诸天，等字包含龙界等世界，其中香是麝香等，香料是沉香等，如意树是波利佳达等，以及珍宝装饰的树木。
由水生故称为水生莲花，以其为装饰，以及天鹅鸣声悦耳的池塘，不经耕耘播种而自生的庄稼即稻谷等，其他未说的供养庄严遍及虚空边际的一切无主之物，意缘而供养最胜能仁及诸菩萨。
祈请一切殊胜福田及贫苦众生以大悲心摄受我故而纳受。若问此等仅是意想，如何成为真实供养？若尔，害心、贪心、邪见等岂非分别，却说为极大恶行，为何不供养自己的财物？答曰：我者等。
因往昔未积福德故成为大贫者，圆满仅从福德而生，除意供养外我别无分毫。是故为增长我之福德，祈请具有利他心的诸怙主以自力受纳此等。
自在所有即自身供养。从一切门无所依待，虽三轮无自性而胜烦恼故称为胜者及其子等。诸大菩萨请全然摄受我，我将恭敬成为你们的仆从以求生存。
今说所作功德，由你们摄受故依止大士而无所畏惧，于轮回中利益诸有情。又字表示集合义。先前所造诸罪以忏悔等净除，并立誓今后守戒不复为。
今当次第说供养差别：沐浴等。从各自处意请而来者，为除疲劳故，于悦意炽然珍宝柱，上覆珍珠网及半网帷帐，无垢光明金地，以及香气芬芳沐浴殿堂中盛满香水，以众多千数珍宝所制花瓶，伴以歌乐而为如来及诸菩萨沐浴。
其后说拭浴水：洗净一切垢染，以沉香等熏香，为使触感柔软故以棉布擦拭佛等身体。其后以极甘美香料熏染彼等衣服而供养。
以天界所生轻柔绚丽的衣服，以及彼等最胜庄严之项链、头饰、臂饰、手镯、足镯等，庄严普贤、慈氏、文殊、世自在等诸佛子。其后说涂身：三千等。

།གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི་ཟླ་དང་། །རི་རབ་དང་ནི་འདོད་ལྷ་དང་། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། །སྟོང་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་ཡིན། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་སྟེ། །གླིང་བཞི་པ་ས་ཡ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ ཏུ་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་བྲོ་བས་ཁྱབ་པའི་དྲི་མཆོག་གནོད་སྦྱིན་གྱི་འདམ་དང་། ཧ་རི་ཙནྡན་ལ་སོགས་པས་དེ་དག་བྱུག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྦྱངས་པ་ནི་ནང་གི་དྲི་མ་མེས་དག་པར་བྱས་པ་དང་། རོ་ས་ནིའི་ནོར་བུས་བདར་བ་དང་། ཚ་དང་སྐྱུར་མོ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དྲི་མ་ལེགས་ པར་བཀྲུས་པའི་གསེར་གྱི་འོད་ཟེར་བས་གསལ་བ་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་རྣམས་ལའོ།།དེ་རྗེས་མན་ད་ར་བ་དང་། མ་ཧཱ་མན་ད་ར་བ་དཔག་བསམ་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་དང་། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་དང་། དབྱར་གྱི་མ་ལི་ལ་སོགས་པ་དྲི་བཟངས་ཀྱི་མེ་ཏོག་སྙིང་ལ་སྡུག་པས་མཆོད་གནས་མཆོག་ཐུབ་དབང་རྣམས་ལ་ མཆོད་པར་བགྱི།བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཕྲེང་བས་ཀྱང་ངོ་། །མེ་ཏོག་གི་རྗེས་སུ་སྤོས་བཤད་དེ། དྲིའི་ངད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཁྱབ་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དྲི་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདུག་སྤོས་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་དེ་དག་ལ་བདུག་པར་བྱའོ། །བདུག་སྤོས་ ཀྱི་རྗེས་ལ་ཞལ་ཟས་བཤད་དེ།ཞལ་ཟས་ཟན་ལ་སོགས་པ་དང་། བཟའ་བ་ནི་སོས་གཅད་པར་བྱ་བ་དང་། བཏུང་བ་ནི་བུ་རམ་གྱི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་བཤོས་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ལ་འབུལ་ལོ། །ལྷ་བཤོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མར་མེ་བཤད་དེ། གསེར་ལས་བྱས་པའི་པདྨའི་ཕྲེང་བའི་སྟེང་དུ་རིན་པོ་ ཆེའི་རང་བཞིན་སྣང་གསལ་རྣམས་དེ་དག་ལ་འབུལ་ལོ།།དེ་རྗེས་མེ་ཏོག་སིལ་མ་དགྲམ་པར་བཤད་དེ། ཙནྡན་དང་གུར་གུམ་ལ་སོགས་པའི་དྲིས་བྱུགས་པའི་ས་གཞི་བསྟར་བ་ལ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་མེ་ཏོག་སིལ་མ་དགྲམ་པར་བྱའི། ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་གནས་སུ་ གཤེགས་པའི་ཕྱིར་བཞིན་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་ཡང་བསྟོད་པར་བཤད་དེ།ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་འཕྱང་བས་མཛེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཁོ་ན་སྤྲིན་ཏེ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཟི་བརྗིད་ཅན་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་བསྟོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གླུ་གང་ ཡིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་དབུལ་བར་བགྱིའོ།།དེ་རྗེས་སྟེང་བསིལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུགས་བཤད་དེ། རིན་པོ་ཆེ་ལས་བྱས་པ་ཉི་མའི་དྲོད་ལས་སྐྱོབ་པས་གདུགས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་དྲ་བ་དང་དྲ་བ་ཕྱེད་པ་མཐའ་མར་འཕྱང་ བ།གསེར་གྱི་ཡུ་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འགྲེང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་གཟུང་བར་བྱའི། མཆོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་མཛད་པས་གནས་ལ་དད་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་མ་ཡིན་པ་ཁྱབ་འཇུག་ལ། བྷ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཕུལ་ནས་ས་འོག་རི་ རབ་ཀྱི་ཁོང་གསེང་དུ་བཙོན་ཐོབ་པོ།།བྷ་ལ་སྦྱིན་བདག་མཆོད་གནས་ཁྱབ་འཇུག་སྟེ། །སྦྱིན་རྒྱུ་ས་གཞི་རྟ་ཡི་སྦྱིན་སྲེག་དུས། །རི་རབ་ཁོང་དུ་བཙོན་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། །རྒྱལ་བ་མུ་སྟེགས་ཁྱད་པར་སྟོས་ཤིག་ཨང་། །ལམ་དུ་གཤེགས་པ་ན་དེ་རྗེས་ལྷ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་མཆོད་པའི་སྤྲིན་རྣམས་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་གླུ་དང་རོལ་མོ་དང་གར་གྱི་སྤྲིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་མཐོང་ནས་དང་བ་བསྐྱེད་པའོ།

四大洲和日月，须弥山以及欲界天，梵天世界之千数，此千为小千世界。此千之千为中千，彼千之千为大千，四大洲百万数成。
以其香味遍布之最胜香，夜叉之泥以及栴檀等涂抹彼等。其如何呢？即是内垢以火清净，以摩尼宝磨擦，以热酸等善洗外垢，放金光明之能仁身像。
其后以曼陀罗花、大曼陀罗花、如意树花、青莲花、夏季茉莉等香花，以及悦意之花鬘，供养最胜供处能仁等。
花后说香，以香气遍布方所且悦意之香，如是香云遍满虚空。以彼等熏香。
香后说食，食物饭食等，食品即应切断，饮品即糖水等，种种天馔供养彼等。
天馔之后说灯，于金莲花鬘上，以宝性明灯供养彼等。
其后说散花，于涂以旃檀、郁金等香之地面上，散布悦意之花。
为令正供养者各自返回处所，亦说赞宫殿，即悬挂珍珠宝鬘庄严之如是宫殿云，因其众多。其如何呢？即以具威光、为诸方庄严、赞叹性之歌，供养悦意且具慈爱一切众生之本性者。
其后说伞盖以遮上方，即以宝制成、能遮日热之极美伞盖，悬垂珍珠璎珞网及半网于边际，竖立悦意金柄，持献诸如来。
以作诸多供养令处所增长信心，因非处毗纽天，婆罗阿修罗王献上一切大地后，被囚于地下须弥山腹中。
婆罗施主供处毗纽天，所施大地马祭之时，须弥腹中囚禁是果报，佛与外道差别且思量。
行于道时，其后天等所作供养云随行。其如何呢？即悦意歌舞音乐之云，令一切众生生喜，如是见佛生起净信。

།གཤེགས་པར་བཞེད་པ་རྣམས་གཤེགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བཤད་དེ། གསུང་རབ་ བཅུ་གཉིས་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་དང་།རྒྱལ་བའི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་གཟུགས་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཕྱེ་མའི་ཆར་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ཙནྡན་ཕྱེ་མ་དང་། ན་བཟའ་ལ་སོགས་པའི་ཆར་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ གྱུར་ཅིག།།མཆོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་ནས་མཆོད་པ་ནི་མ་དག་པས་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་བཤད་དེ། འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ཏེ་ཤེས་བཞིན་པའི་དང་བས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་ལྟར། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེ་སྲས་ རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ།།བསྟོད་པ་བཤད་དེ་དབྱངས་ནི། ནི་ཥཱ་ད་ལ་སོགས་པ་བདུན་ཏེ། དེ་དག་གི་དབྱེ་བ་ནི་ཀ་མོ་ད་ལ་སོགས་པ། དེ་མང་བས་རྒྱ་མཚོ་སྟེ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ལ་བསྟོད་པར་བྱའོ། །བསྟོད་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སྤྲིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་། བསྟོད་པའི་ཆོ་ག་འདི་ཡང་དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བསྟོད་པ་རྫོགས་ནས་ཕྱག་བཤད་དེ། ཕྱོགས་བཅུར་གནས་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཕྱག་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་དང ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་པུར་སྦྱངས་པའི་ཐབ་ལས་བྱུང་བས་མཆོད་རྟེན་དང་པོར་བཞེངས། ཕྱིས་གཞན་དུ་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་ཀུན་ནི་སྟེང་དང་འོག་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་གནས་པ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞི་ནི་སྐྱེས་ རབས་ལ་སོགས་པར་བཤད་པའི་སྐྱེ་བའི་གནས་རྣམས་དང་།མཁན་པོ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕྱག་བྱས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བཤད་དེ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་ ཏེ།སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སྡོམ་པའི་སྒོར་གྱུར་པ་སྟེ། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ལམ་བསྟན་པས། སངས་རྒྱས་ལ་སྟོན་པར་ཁས་ལེན་སྟོན་པར་ཁས་མ་བླངས་ན་དེའི་བཀའ་ལ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་མཛད་པའི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་ཁས་ ལེན།དེ་རྗེས་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་འཇིགས་པ་མེད་པའི་གནས་སུ་འདྲེན་པ་པོ་བརྟེན་པར་བྱ་བར་ཁས་ལེན། དེ་ལྟ་མིན་ན་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཇི་ལྟར་སློབ། བྱམས་པས་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་སྐྱོབ་པ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་ པ་ཡི་ཚོགས་ཀུན་དང་།།ཉེས་སྤྱོད་ཀུན་དང་རྒ་ཤི་ལས། །ཐབས་མིན་ངན་སོང་གནོད་ཀུན་དང་། །ཐེག་པ་དམན་དང་འཁོར་བ་ལས། །དེ་ཕྱིར་སྐྱབས་ནི་བླ་ན་མེད། །ཅེས་སོ། །སྙིང་པོ་ནི་གཙོ་ཆེར་གྱུར་པའི་དོན་ཏེ། དེང་ནས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་འཁོར་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པར་ བསྐྱབ་པར་བྱའོ།།སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་བཤད་དེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་སྤྱན། །བསྟན་པ་དག་ཀྱང་བསྲུང་བར་མཛད། །ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་མངོན་གྱུར་ཏེ། །བདག་ནི་དེ་དག་མདུན་ན་གནས། །ཞེས་བསམས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད། གསལ་བ་ནི་ངག་གི་རིག་བྱེད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཅི་གསོལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་དེ་འཁོར་བ་དང་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་དུ་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ཤིང་ཕྱུགས་ལྟ་བུ་བདག་གིས་ཞེས་པས་རང་སུན འབྱིན་པའོ།།བྱས་པ་ནི་རང་གིས་ཏེ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ནི་གཞན་ནོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ་ལེགས་པར་བྱས་སོ་ཞེས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་རང་ཉིད་རང་གསོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་རང་ལ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་གི་འཁྲུལ་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་སོ།

送走了应该送走的那些，然后讲述留下的人们的供养。对十二部经珍贵的法和佛塔以及佛菩萨的身像，以各种鲜花、七宝粉末的雨，以及等字所表示的檀香粉末、法衣等雨不断地降下。
对所供养的对象等执著而作供养是不清净的，因此讲述如何成为无上供养的方法。如文殊等以通达法性的正知正念恭敬供养诸佛那样，我也要如是供养如来及其子。
讲述赞颂，音调即尼沙达等七种，其分类为迦摩陀等，因其众多如海，应当赞颂其无尽功德。愿如实发出赞颂音调之云。此赞颂仪轨也应从三昧耶王经中了知。
赞颂完毕后讲述顶礼。以等同十方刹土微尘数的顶礼，向十方过去、现在、未来的佛法僧顶礼。
世尊涅槃后，从荼毗遗体的火坑中首先建立了佛塔，后来又在其他地方出现。向所有这些上下四方所住的塔，以及菩萨基地即本生传等所说的出生地，和亲教师与修行者们顶礼。
顶礼之后讲述发心的不共因——皈依。向佛法僧皈依。皈依是戒律之门，由于显示无畏道路，承认佛为导师，若不承认为导师则不会对其教法生信。承认要现证能完全息灭一切痛苦的胜义法，为随后修行所需。承认依止不退转菩萨僧众为引导至无畏处者，若不如此，如何随学他们？
弥勒说道：'佛性即是救护，从一切烦恼群、诸恶行、老死、非方便、恶趣、诸害、小乘和轮回中，故此皈依无上。'精要即主要之义，从今起直至获得菩提之间，应以三轮无自性而救护。
皈依之后讲述忏悔罪业。'诸佛现前眼，护持于教法，一切皆现见，我住彼等前。'如是思维，合掌表示身表业，明显表示语表业，以此二者显示对佛等极为恭敬。
若问说什么？答：无始即是无始轮回和今生中，由于不知应做与不应做，如畜生般的我，以此表示自我呵责。造作是自己，教唆是他人。随喜他人所作则如同自杀，因为其果报将成熟于自身。由愚痴的迷乱即遍行烦恼所致。

།འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པའི་དབང་གིས་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིགས་པ་ལས་འདའ་བར་བྱས་པས་སྡིག་པ་སྟེ།དེ་མཐོལ་བར་བྱ་བའི་མགོ་ལ་གཞག་པའི་རས་ལ་མེ་འབར་བ་ན། དེ་མྱུར་དུ་སྒྱུར་བ་ལྟར་འགྱོད་པས་གདུང་ཞིང་མཐོལ་བར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་བཤད་དེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་ ཏན་གྱི་ཞིང་དང་།ཕ་མ་ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་དང་། བླ་མ་ཡོན་ཏན་ཅན་དང་། བཤད་པ་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པས། གནོད་པ་བྱས་པ་དེ་བཤགས་པར་བྱའོ་དང་སྦྱར་རོ། །སེམས་སྒྱུར་བར་བྱེད་པས་ན་ཉེས་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གིས་སྐྱོན་ཆགས་པ་སྡིག་ ཅན་བདག་གིས་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་མནར་མེད་དམྱལ་བའི་རྒྱུ་འདྲེན་པས་སོ།།ཞེས་བོས་ནས་བཤགས་པར་བྱའོ། །འགྱོད་ཅིང་སྨྲས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐབས་གང་གིས་དེ་ལས་ཐར་བར་མྱུར་དུ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། ཅིས་མྱུར་བར་འདོད་ཅེ་ན། སྡིག་པ་མ་ཟད་པར་འཆི་རུ་དོགས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་ངན་ འགྲོར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་འཆི་བདག་ནི་འདིས་བྱས་འདིས་མ་བྱས་ཞེས་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡིད་བརྟན་འཇོམས་པ་པོ་མི་ན་བ་ནི་བདག་དར་ལ་བབ་པའམ་ནད་མེད་དམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་དང་། ནད་པས་ནི་དེ་ལས་ལོག་པས་ཡིད་གཅུགས་པར་མི་རུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལས་བྱུང་ ཞེས་མ་རིག་ཅིང་ཐོག་འབབ་པ་བཞིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་སྟེ་བྱས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། མཛའ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བའོ། །མི་མཛའ་བ་ནི་དེ་ལ་གནོད་པའོ། །མཛའ་བ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ། མི་མཛའ་བ་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལན་དུ་མར་བྱས་སོ། །མི་རྟག་པ་བདག་གི་ མཛའ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ།འཆི་བར་འཚལ་ཞེས་རྨོངས་པས་མ་རིག་གོ། །མི་མཛའ་བ་རྣམས་དང་མཛའ་བ་རྣམས་དང་བདག་དང་དེ་ཕྱིར་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངང་གིས་འཇིགས་པར་འགྱུར་བས། དེའི་སླད་དུ་སྡིག་པ་མི་རིགས་ཞེས་མི་ཤེས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ཉམས་ཏེ་ཕྱིས་བལྟ་རུ་མེད།དེ་ལ་དྲན་པ་ཙམ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་གཞན་ཡང་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་གང་མྱོང་བ་དེ་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་དུ་མི་བརྟན་པས་དྲན་པར་བྱ་བ་ཙམ་སྟེ། དེའི་ཆེད་དུ་བདག་གི་བར་བརྟགས་ནས་སྡིག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་བདག་ཡོད་བཞིན་དུ་མཛའ་ བ་དང་མི་མཛའ་བ་དུ་མས་སོ།།དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་བདག་གིས་བྱས་པའི་སྡིག་པ་དམྱལ་བའི་རྒྱུ་མི་བཟད་པ་བདག་གི་མདུན་དུ་གནས་ཏེ་དེ་དག་དང་འགྲོགས་ཏེ་མི་འགྲོའོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་རྨོངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་སུའི་ཡང་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་ཞིང་བདག་གི་ཉེ་དུ་ཡང་གང་ཡང་མ་ཡིན་ པས་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཞེས་མ་དཔྱད་པས།བདག་གི་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་སྡང་བས་སྡིག་པ་དུ་མ་བྱས་སོ། །མ་འཇིགས་ཤིག་ཁྱོད་ཚེ་རིང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉིན་མཚན་དུ་ཚེ་རྟག་ལ་ནང་དུ་ཞུགས་པ་མེད་པས་བདག་ཅི་སྟེ་འཆི་བར་མི་འགྱུར། སྐྱེ་ བ་ཕྱི་མ་ནི་ལྟ་ཞོག་།སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་དུ་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བས་ཉལ་བ་གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་མཐའ་མ་བསྐོར་བ་དག་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་གདུང་བ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པར་བྱའི། ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མྱོང་ངོ་། ། འོ་ན་ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཇུག་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གཏི་མུག་སྡིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་རིགས་པ་འདི་དག་ཡིན་གྱི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་པས་ནི་གཞན་དོན་དུ་འཇུག་པའོ། །སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་པ་ནམ་ཡང་མེད་པར་བཤད་དེ། འཆི་བདག་གི་ཕོ་ཉས་ཟིན་པ། ཞགས་པས་མགུལ་པ་བཅིངས་པ་ཐོ་བས་ཕྱིས་བརྡུང་བ་ཚེར་མ་དང་རྡོ་གཤག་མས་ཟུག་པ་ལས་ཀྱི་ས་གཞི་རུ་ཁྲིད་པ་གཅིག་པུ་ལ་གཉེན་དང་བཤེས་ཀྱིས་ཅི་ཕན། དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་གཅིག་པུས་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདག་གིས་མ་བསགས་སོ། །གཞན་གྱི རྐྱེན་བཤད་ནས་རང་གི་རྐྱེན་འཆད་དེ།མི་རྟག་པ་ཉམས་པའི་རང་བཞིན་སྲོག་ལ་ཆགས་པས་མ་འོངས་པའི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་ལང་ཚོ་དང་ནོར་དང་དབང་ལ་སོགས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བག་མེད་པ་བདག་གིས། ཀྱེ་མགོན་པོ་རྣམས་སྡིག་ པ་མང་དུ་བསགས་སོ།

由贪欲等的力量，以身语意三门违越正理而造作的罪业，应当忏悔。就像头上的衣服着火时，要迅速脱掉一样，应当以追悔之心痛切忏悔。
具体而言，对于无上三宝功德田、父母恩德田、具德上师等，以及其他所说的对象，以身等造作的伤害，应当忏悔。
由于能转变心意故为过失，即贪欲等。由彼等过失染污的我这个罪人，因为会引发极难忍受的无间地狱之因。如是呼唤后应当忏悔。
追悔而说：以何方便从中解脱，祈请速救。为何要速救呢？是因担心未尽罪业便死去。否则将堕恶趣。
因为死主不会考虑'此人做了这个没做那个'，是摧毁信心者。不应因为自己正当盛年、无病、具力而心生傲慢，生病者也不应因其相反情况而心生执著。
因为不知从何而来，如同闪电降临。
那么为何造作呢？答：所谓亲爱者即我与我所。不亲爱者即损害彼等者。对亲爱者予以利益安乐，对不亲爱者则相反。因此多次造作杀生等。
由愚痴不知无常，舍弃一切亲爱者等而死去。由于不知敌人们、亲友们、自己以及为此积累的一切都将自然毁灭，因此造作罪业不应理。
如同梦中所见消失后不复可见，唯余忆念。如是其他一切所经历的事物，于此生中亦不坚固唯可忆念而已，为此执著我所而造罪业有何用？
即使在今生，我尚在时已有众多亲怨。为彼等我所造作的难忍地狱之因的罪业现前，然与彼等并不同行。
那么你为何愚痴？答：由于未观察'我非任何人之亲属，任何人亦非我之亲属'而是暂时的，故对我所生起贪著，对其相反者生起嗔恨，造作诸多罪业。
若说'不要害怕，你会长寿'，答：日日夜夜寿命不断趋入而无有增加，我岂能不死？
且不说来世，即使今生，被病痛所逼而卧床时，亲友围绕之际，唯一独自承受断命之苦，以及等字所表示的煎熬、干渴等痛苦，亲属等丝毫也不能代受。
若问为何为他人而趋入？答：不是的，此处愚痴是罪业之因，应当遣除，这些是其道理。而以贪嗔痴则是为他利而趋入。
说明来世亲属等永无利益：被死主使者擒获，绳索系颈，后以铁锤击打，荆棘碎石刺身，被带往业力之地时，独自一人亲友何益？彼时唯福德能救护，然我未曾积累。
说明他缘后，说明自缘：我执著无常衰败本性的生命，虽不知未来地狱等怖畏，却因青春、财富、权势等傲慢而放逸。呜呼诸怙主！我积累了众多罪业。

།དེ་ལྟར་འགྱོད་པ་ཅིས་ཤེ་ན་སྨྲས་པ། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བས་ཀྱང་རྐང་པ་དང་ལག་པ་གཅོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་སྟེ། དེའི་སླད་དུ་ཁྲིད་ཀྱང་ལུས་བསྐམ་པ་དང་། ཁ་སྐོམ་པ་དང་མིག་རྩ་ངན་པས་འགྲོ་བ་བཟློག་པ་མཐོང་། འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ གཟུགས་ཅན་དེ་དག་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་དག་གིས་ཟིན་པ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་བྲེད་ཅིང་བཤང་བ་འདོར་བས་ལུས་པོ་འཁྱིག་པའོ།།འོ་ན་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མ་སྤྱད་པས་སྡིག་པ་འབྱུང་གི་སྤྱོད་པ་པོ་ལ་མི་ འབྱུང་།ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པར་གང་གི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞི་བར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །བྲེད་པས་མིག་བགྲད་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱབས་ཚོལ་ཏེ་སུ་ཞིག་སྙིང་རྗེ་ཅན་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་བདག་གི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་ པ་དམྱལ་བའི་གནས་དེར་ཕྱོགས་རྣམས་སྐྱབས་མེད་པར་མཐོང་ནས་ཡི་མུག་པའི་ཚེ།བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱ་སྟེ་བཟློག་པའི་ཐབས་མེད་པས་སོ། །དེ་བས་ན་ད་ལྟ་ཁོ་ན་དེ་ལ་ཕན་པ་བྱ་དགོས་ཞེས་སྨྲས་པ། ཀུན་ཏུ་དབུགས་འབྱིན་པ་བློ་བདེ་བའི་གནས་ཀུན་ནས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཅན། སེམས་ཅན་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་བྱོན་པ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་དེ་རིང་ཉིད་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་ཞེས་རྟེན་གྱི་སྟོབས་བཤད་དོ། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་བསྟན་པར་བཤད་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་སྲིད་པའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ལ་དེ་རིང་ཉིད་དུ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་སྐྱབས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཕྱིན་ཆད་མི་བྱེད་པའི་སྟོབས་དང་། གཉེན་པོའི་སྟོབས་དང་། རང་ལ་སྨོད་པ་བཞིས་སྡིག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཙོ་ཆེ་བའི རིམ་པས་བརྟན་པ་བཤད་དེ།ལུས་ལ་སོགས་པ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ནི་འཇིགས་པས་སྐྲག་ནས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དང་། འཇམ་དཔལ་ལ་བདག་འབུལ་ལོ། །བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་རྒུད་པ་སེལ་བས་ན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཐུགས་རྗེའི་སྤྱོད་པ་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཉམ་ཐག་ང་རོས་ འོ་དོད་འབོད།ཁྱེད་ཀྱིས་སྡིག་ལྡན་བདག་ལ་སྐྱབ་ཏུ་གསོལ། སྡིག་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བ་ནི་འཕགས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ། །སའི་ཁམས་ཀྱི་དག་པ་ཡིན་པས་སའི་སྙིང་པོ། །གཞན་ཡང་ས་བཅུ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་ཚོལ་བས་སྙིང་ ནས་འོ་དོད་འབོད།གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་སྡུག་པས་དགའ་བ་གང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྐྲག་ཅིང་འབྲོས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྔར་མི་ཤེས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་ཏེ་སྡིག་པ་བྱས། ད་ནི་ཆོས་ཤེས་པས་དེའི་འབྲས་བུ་དམྱལ་ བའི་འཇིགས་པ་མཐོང་ནས།ཁྱེད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ལགས་ཀྱི། །འཇིགས་པ་མྱུར་དུ་བསལ་དུ་གསོལ། །ཆོས་བཞི་བསྟན་པ་ལས་གསུངས་པ། །སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པས། །སྡིག་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་འདའ་བར་རིགས་ པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ།ཐུན་མོང་རག་ལ་ཁད་པའི་ནད་ལ་འཇིགས་པས་ཀྱང་སྨན་པའི་ཚིག་ལ་འདའ་བར་མི་བྱེད་དེ། ནད་འཕེལ་བའི་དོགས་པས་སོ། །བཞི་དང་བཞི་བརྒྱའི་ནད་ཀྱིས་ཟིན། །འདའ་བར་མི་བྱེད་ལྟ་ཅི་སྨོས། །དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་སྟེ། དུས་ ཀྱི་འཆི་བ་གཅིག་དང་བཅས་པ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་སྟེ།དེ་ཡང་སོ་སོར་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། དེ་དག་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བས་བཞི་དང་བཅས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བཞིའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ལས་ནད་གཅིག་འཁྲུགས་པས་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་ ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་འཆི་སྟེ།ནད་གང་གི་གསོ་བའི་སྨན་མཆོག་གང་ནས་ཀྱང་མི་རྙེད་དོ།

如是为何忏悔呢？答道：比起地狱的痛苦，砍断手脚的痛苦是极其微小的。因此被带去时，看到身体干枯、口渴、眼神不好而无法行走。那些可怕形体的众生被阎罗使者抓住，被巨大恐惧所生的病痛折磨，大小便失禁而身体颤抖。
那么说明忏悔罪业的原因等有何用呢？不是的，因为未造作则罪业生起，而非由作者生起。因为无有分别诸法，所以烦恼不会平息。因恐惧而瞪大眼睛向四方寻求庇护，想着'谁是慈悲者能从这巨大恐惧中庇护我'。
在极热等地狱处所，见到诸方无有庇护而绝望时，我该如何是好，因为无有回避的方法。因此现在就必须对此作利益，故说道：从一切安乐处无碍力具足，为救护众生而来，能息灭一切痛苦的诸佛，我今日即皈依，这是所依的力量。
所说的法和僧，即佛所证悟的法能救护轮回的恐惧，以及不退转的菩萨僧众，我今日即皈依，这是皈依力。以后不再造作的力量、对治力、自我呵责四力能灭尽罪业，所以重复皈依并无过失。
依主要次第说明坚固：为清净身等，我因恐惧而惊怖，将自身奉献给普贤和文殊。仅以观看就能消除衰败，故对不错乱大悲行的观世音以悲惨声音呼喊。祈请您救护我这个具罪者。
远离罪业即是圣者：安住空性三摩地故为虚空藏，是地界清净故为地藏。又向十地菩萨寻求庇护而从内心呼喊。向金刚手顶礼，他仅被看见就令阎罗使者、夜叉、罗刹等喜欢他人痛苦者恐惧逃跑。
以前因无知而违背您的教诫造作罪业。现在已知法，见到其果报地狱的恐怖，故来皈依您，祈请速除恐惧。如四法经中所说：依止具力者，罪业不能胜。
说明不应违背佛语：即使对普通重病生恐惧，也不违背医生的话，因为担心病情加重。被四百零四种病所困，更何况违背。非时死有一百种，加上时死一种共一百零一种，又各自由风、胆、痰及三者和合而生，故有四百种。
虽然如此又如何呢？答道：仅由一种病失调，也能令赡部洲的人们死亡，任何地方都找不到能治愈该病的最佳药物。

།འདིར་བྷ་ན་ཤྲཱིའི་རྒྱལ་པོ་པདྨའི་སྐྱེ་རབས་དཔེ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཉིད་འདས་པའི་དུས་སུ་པདྨ་ཞེས་ཀ་ཤིའི་རྒྱལ་པོར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་དུས་སུ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ནད་དང་ བཅས་པས་འཆི་སྟེ།དེ་དག་ཀུན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གསོལ་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་ཀྱང་། བདག་གི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར། རྒྱལ་པོ་དུས་དེ་ཉིད་དུ་སྨན་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དག་གི་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་བལྟས་ལ། དེའི་ཉིན་མོ་སྐྱེས་པའི་རོ་ཧི་ཏའི་ཉའི་ཤ་ལས་གཞན་མ་མཐོང་བར་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནི་དེའི་ཉིན་པར་གྱེས་པ་ཆུ་ཆེན་པོ་གཅོད་པ་ལམ་མ་རྙེད་པ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ ནད་གཅིག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆུད་གསན་ཏེ།གང་ལ་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་རྙེད་དོ། །དེ་ལ་ལ་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་རྣམས་སེལ་ནུས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྨན་པའི་གསུང་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པས་བདག་ཤིན་ཏུ་གཏི་མུག་སྨད་ པའི་གནས་ཤེས་བཞིན་དུ་བཀའ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་ན་བདག་ལས་གཞན་རྨོངས་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བདག་ལ་སྨོད་པའོ།།དེ་བས་ན་བག་ཡོད་པར་འཚལ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། རི་ལ་སོགས་པའི་གཡང་ས་ཆུང་བ། གང་ལ་རུས་པ་འཆག་པའམ་འཆི་བ་ཙམ་འབྱུང་བ་དེར་ཡང་བག་ཡོད་པར་སྤྱོད་ན། དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གི་ཚད་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡང་ས་རིང་བར་བར་གྱི་བསྐལ་པའི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེར་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ཡུན་རིངས་བདེ་བ་མྱོང་བས་ཆོག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་རེ་བ་མི རིགས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བདག་འཆི་བའི་ཚེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། དབུགས་འབྱིན་པ་ཡང་མེད་པར་བཤད་དེ། འཇིགས་པར་མ་བྱེད་ཅེས་མི་འཇིགས་པ་སུས་བདག་ལ་བྱིན། དམྱལ་བའི་འཇིགས་པ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་ཀྱང་མེད་དེ། གསོན་པ་ ནི་འཆི་བའི་མཐའ་མ་ཅན་ཞེས་གསུངས་པས།ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་ན་བདེ་བར་འདུག་པ་མི་རིགས་སོ། །བདེ་བ་ལ་རེ་བ་འདི་བས་ཀྱང་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། ཕྲེང་བ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཉོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ད་ལྟ་མེད་པས་དེའི་སྙིང་པོ་ད་ལྟ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་བདེ་བ་ཡང་དུས་དེ་ཉིད་ དུ་ཉམས་སོ།།བདེ་བའི་རྒྱུ་གང་ལས་མངོན་པར་ཞེན་ནས་བདག་གིས་བླ་མའི་བཀའ་ལས་འདས་པར་བྱས། དེ་བས་ན་བདག་གིས་འདི་ཁོ་ན་བསམ་པར་བྱའི། མི་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་སྤངས་ནས། ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལས་ཀྱི་འཕེན་པས་མི་ཤེས་ པའི་གཤེད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བས།ད་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པས་བདག་ལ་ཅི་དེ་ཚེ་ཕན་པ་མེད་པས་སོ། །མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་བསམས་ནས་ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་པར་འགྱུར། དེ་ནས་སྔར་བྱས་པ་ལས་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་ཐར་ཞེས་བསམས་པས་བཤགས་པ་ལ་ སོགས་པ་འབྱུང་།དེ་བས་ཉིན་མཚན་མེད་པར་བདག་གིས་འདི་ཉིད་བསམ་པར་རིགས་སོ། །བསམ་པའི་འབྲས་བུ་བཤད་དེ། བྱིས་པ་མི་ཤེས་པ་གཏི་མུག་གིས་ལྡོངས་པ་བདག་གིས་ལུས་ལ་སོགས་པས་གང་བྱས་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། བརྟུལ་ ཞུགས་ཅན་ལ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ།དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཤགས་པར་བྱ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ལ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་ཤིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་བྱས་ནས་ སོ།།སྡིག་པ་འདི་ནི་བདག་གིས་བྱས། །ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་བཤགས་པར་བྱའོ། །གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་ནི་བདག་གིས་འཆབ་སེམས་མེད་པར་བཤགས་པར་བྱས་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་པ་བཤད་དེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་བཟད་པས་བཟང་པོ་མ་ཡིན། དུས་ འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ་སླར་མི་བྱའོ།།བླ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཤགས་པ་བྱེད་ན་བཤགས་པ་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་དེས་དྲིས་ཏེ་དེ་ལྟུང་བར་མཐོང་ངམ། དེས་མཐོང་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་བླ་མས་ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་མམ་དྲིས་པས་དེས་སྡོམ་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

这里是关于巴那室利王莲花本生故事。世尊在过去世时转生为迦尸国名为莲花的国王。当时，阎浮提所有人都因疾病而死亡。他们都向菩萨祈请道：'伟大的国王啊，虽然您利益一切众生，但我们现在却陷入如此境地。'国王立即命令医生们查看所有医疗典籍，他们发现除了当天出生的罗希达鱼肉外别无他法，便向国王禀报。那天因为大河阻隔而无法找到道路，很难获得此鱼。
同样，无边的贪欲等疾病也使一切众生陷入困境，除了无所不知的医生外，其他人无法找到解决方法。对于能够消除身心痛苦的一切知识的医者的教言，我极其愚痴地违背，这是应受呵责的。明知如此还违背教言，有谁比我更愚痴呢？因此自我呵责。
因此说道要谨慎。即便是在小悬崖等处，仅仅会导致骨折或死亡的地方尚且要谨慎，更何况在千由旬深的无间地狱等大悬崖处，中劫寿命中更应谨慎。若说虽有痛苦但此处长时享乐便足够了。
回答说：认为今天不会死而期待快乐是不合理的。因为我死亡的时间是无常的，必定会到来。说是连呼吸都将停止，谁能给我不用恐惧的保证？也没有从地狱恐惧中解脱的方法。因为经中说'生命必定以死亡为终点'，既然必定会死，安逸享乐是不合理的。
解释说期待快乐更加不合理：比如以前购买的花环、檀香等物品现在已经不存在，那么它们的精华现在还有什么呢？它们的快乐也在当时就消失了。为了什么快乐的因缘而执著，以致我违背上师的教言？
因此我应当只思维这些：舍弃人等世间后，亲属们也将独自被业力推向未知的死亡。那时亲属等对我毫无益处。思维不善必定生苦后，从此便会守护戒律。然后思考如何从往昔所造业中解脱，便会生起忏悔等心。
因此我应当日夜思维这些。解释思维的果报：我这无知愚痴的凡夫，以身等所造的自性罪不善十业，以及持戒者的遮罪如非时食等，应当忏悔这一切。在诸佛菩萨面前合掌，对将要发生的痛苦生起恐惧，反复顶礼。
应当承认'此罪是我所造'而忏悔。'祈请垂念'是指请垂念我无覆心地忏悔。解释从此守护：由于异熟果报难以忍受而不善，从今以后不再造作。
如果向上师等忏悔，忏悔后他会询问：'你见到过失吗？'应回答：'已见到。'上师又问：'从今以后能守护吗？'应回答：'能守护。'

།བཤགས་པ་མང་དུ་ གསུངས་པས་དེའི་ལེའུ་གཉིས་པའི་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བཤད་དེ། རིགས་དྲུག་ལ་འཁོར་བའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་བྱས་པའི་དགེ་བས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ངལ་སོ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཕྱུང ནས་དགེ་བ་ཟད་པ་ཡིན་པས་དུས་འགའ་ཞིག་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བས་སོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་དགེ་བ་ནི་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཁོ་ནའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་འཛད་པ་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །ཆོས་རྣམས་དང་ནི་རྒྱང་རིང་ངོ་། །ཞེས་ གསུངས་པས་སོ།།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། སེམས་དང་བས་ཡིད་ཀྱི་དང་། བ་སྤུ་ལྡང་བ་དང་མཆི་མ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་དང་། ལེགས་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ངག་གིའོ། །དགེ་བ་བྱས་པ་དེ་དག་མི་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ སྨོན་ལམ་མོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ལམ་སྟོན་པས་སྐྱོབ་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་སོ། །དེའི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སངས་རྒྱས་ཏེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་ རང་ངོ་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བཤད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་འཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་མང་བས་རྒྱ་མཚོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་བཤད་དེ། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་གདབ་སྟེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཞིང་མི་ཤེས་པའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་གསལ་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་སོ།།མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་བཤད་དེ། བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད་པའི་རྒྱལ་ བ་རྣམས་ལ་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པར་བཞུགས་པར་གསོལ་ཏེ།འགྲོ་བ་འདི་དག་བླང་བྱ་དང་སྤང་བྱ་མི་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ཅིག། །སྟོན་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྔོ་བ་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་དང་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ གསོལ་བ་གདབ་པ་སྟེ།ཡན་ལག་བདུན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་བྱས་ལ། དགེ་བ་བདག་གིས་གང་ཐོབ་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་པར་བདག་གྱུར་ཅིག་།ཐུན་མོང་དུ་བཤད་ཅིང་བྱེ་བྲག་བཤད་དེ། དེས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཀུན་དང་སྦྱར་རོ། །ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨན་དུ་ བདག་གྱུར་ཅིག་།ཇི་ལྟར་དགེ་བསྙེན་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་མས། རང་གི་ཤ་དྲོན་གཅོད་ཅིང་དགེ་སློང་ཅིག་ནད་གསོར་མི་རུང་བ་ལ་དྲངས་པས་དེ་ལས་གྲོལ་བར་བྱས་པའོ། །ནད་གཡོག་ཀྱང་བདག་གྱུར་ཅིག་།དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱི་ནད་དེ་སླར་མི་ལྡོག་པ་དེ་སྲིད་དུའོ། །བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པའི་ནད་ལ བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་བྱིན་ནས་བདག་གིས་སེལ་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག་།བསྐལ་པ་མཚོན་དང་ནད་དང་ནི། །མུ་གེ་དག་གིས་མཐར་འཇིག་གོ། །གང་ལ་འཇིག་རྟེན་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་དུས་དེར་བཟའ་བཏུང་མེད་པས། ཤ་དང་རུས་པ་ཕན་ཚུན་དུ་ཟ་བའི་དུས་དེར་བདག་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བར་གྱུར་ཅིག་། ནོར་མེད་པས་བཀྲེན་པ་རྣམས་ལ་འཛད་པ་མེད་པའི་གཏེར་དུ་བདག་གྱུར་ཅིག་།དེ་དག་གི་མདུན་དུ་གནས་ཤིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མལ་དང་། བཟའ་བ་དང་གོས་དང་གདན་ལ་སོགས་པ་འབུལ་ཞིང་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བདག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་བའོ།

由于广说忏悔，此为第二品之意趣释论名为'特别明显'之第二品。解说随喜，六道中轮回的凡夫所作善业随喜，从恶趣苦恼中得到休息，是因为果报已尽善业已尽的缘故，暂时不会堕入恶趣。世间善业唯有有为果报。出世间则无尽。如说：'世间诸法与佛法相去甚远。'
随喜有三种：以净信心意的，以身毛竖立及流泪等身体的，以说'善哉'等语言的。对所作善业不知者，愿诸苦恼者得安乐，如是发愿。
对出世间善业随喜：从苦解脱是由自身见道而示导救护，即是佛陀。其因位是菩萨，果位是佛陀，对此随喜。
解说对菩萨善业随喜：由调伏烦恼者发起广大菩提心，对其利益安乐如海众生之事业随喜。
解说请转法轮：向十方三世如来祈请，合掌祈求为无明黑暗所障、为苦所恼者照亮法灯。
解说请佛住世：对已作所作而欲入涅槃的诸佛，祈请住世无尽劫，莫令诸众生不知取舍，因为无有导师。
解说回向：如是供养、礼拜、皈依三宝、忏悔、随喜、祈请等无上七支供，以我所得善业，愿我能息灭一切众生苦。
总说别说：'所'字与一切相连。愿我成为病人之药，如同优婆夷菩萨摩，割自身新鲜肉施与一位无法治愈的比丘病人而使其解脱。愿我也成为看护病人者，直至病痛永不复发。
愿我施予饮食能除饥渴之苦。如说：'劫末以兵灾病灾及饥馑而毁灭。'于人寿十岁时世间无饮食，互相食啖骨肉之时，愿我成为饮食。愿我成为贫穷者无尽之宝藏。
于彼等前安住，供养种种卧具、饮食、衣服、坐垫等而亲近。如金刚幢经所说：'以此善根，愿我成为一切众生之救护者'等众多教言。

།སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་ལ་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་བཤད་པས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་བཤད་དེ། དུས་འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་ བའི་རིས་ཀུན་དུ་བདག་གི་ལུས་རྣམས་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རིས་ཀུན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྫས་རྣམས་རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏང་བར་བྱའོ།།བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། དགེ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་འདི་ནི་འདས་པ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་བའོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་རྩ་བ་ཅན་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བས་གྲོལ་ཞེས་བརྗོད་དེ་སེར་ སྣ་སེལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ།བདག་གི་སེམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་སུ་གལ་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཅིས་ཀྱང་གཏོང་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཏང་བ་ མཆོག་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་བཏང་བས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་རྡེག་པ་དང་། ཚིག་ངན་གྱིས་སྨོད་པ་དང་། ས་རྡུལ་གྱིས་གཡོགས་པ་དང་། འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་ དུ་འཇུག།།བྱིས་པ་ཡིན་པས་བདག་གི་ལུས་ཀྱིས་རྩེ་བ་དང་། རོལ་པ་དང་། ཅོ་འདྲི་བ་དང་། ག་ཞ་དང་བདག་གིས་ཀུན་ནས་ལུས་འབུལ་བས། དེ་དག་གི་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པའི་བསམ་པས་བདག་ལ་དགོས་པ་ཅི། ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་བྱེད་དུ་ཆུག་མི་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ གང་དེ་དག་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉེས་སྤྱོད་མ་ཡིན་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལ་བརྟེན་ནས་སུ་ལ་ཡང་མི་འདོད་པ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་།གང་དག་ལ་བདག་དམིགས་ནས་བློ་ཁྲོས་པའམ་མ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གི་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་བློ་དེ་ཉིད་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་།བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་མཐོང་ནས་དད་པ་སྐྱེ་བས་སོ།།མེད་པའི་སྐྱོན་བརྟགས་ནས་གང་དག་བདག་ལ་ཁ་ཟེར་བ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཕྱར་ཁ་གཏོང་བ་དེ་དག་བཤད་པའི་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་ཅིག་།གཞན་ཡང་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དང་། ལམ་དུ་ཞུགས་ པ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་དང་།ཆུ་བོ་ལ་སོགས་པ་བརྒལ་བར་འདོད་པའི་གྲུ་དང་། རགས་སམ་ཟམ་པར་བདག་གྱུར་ཅིག་།མུན་པར་མར་མེ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མར་མེ་དང་། གནས་མལ་འདོད་པ་ལ་གནས་མལ་དང་། བྲན་འདོད་པའི་བྲན་དུ་གྱུར་ཅིག་།འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཡིད་བཞིན་ ནོར་བུ་དང་།ལག་པ་ནང་དུ་བཅུག་པས་ཅི་འདོད་འོང་བའི་བུམ་པ་བཟང་པོ་དང་། ལྷ་མོའི་གསང་སྔགས་བསྒྲུབ་པ་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པས་གྲུབ་པའི་རིག་སྔགས་དང་། གཅིག་པུ་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཆེན་དང་། བརྟགས་པའི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པས་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། འདོད་པའི་དོན་འཇོ་བས་འདོད་འཇོའི་བར་གྱུར་ཅིག་།ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཇི་ལྟར་དམྱལ་བ་དང་འདོད་པ་དང་ལོག་རྟོག་དང་སྨན་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། བཏུང་བ་དང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་དང་། འཚེད་པ་དང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པས།ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཅིག་།དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ཅིག་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཇི་སྲིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་བར་ཞེས་བློ་ གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།

通过讲解发心仪轨如实布施，说明是不共福德资粮的支分，从现在开始直至菩提之间，于一切趣中我的诸身，如是于一切趣中受用之物，马、象、车等，以及出世间与世间的善业，过去、未来、现在，无所求望其果报，为成办一切有情之利而布施。
如《无尽慧经》中所说：'忆念善业，随后回向菩提，此即善巧于过去'等诸多教言。
由解脱执著根本的轮回苦而称为解脱，为断除悭吝而说，有漏的自身等一切布施而得涅槃。我的心也欲求涅槃，若于涅槃时必定要舍弃身体等，那么此时布施与有情最为殊胜。
因此，为利益一切有情，随其所欲成办而舍弃自身，任其所欲以棍棒等打击，恶语诽谤，尘土覆盖，随意驱使。
因为是孩童，以我的身体游戏、嬉闹、问讯、戏弄，我全然奉献身体，他们平等或不平等的心意于我何需计较？一切事业也应任其所为虽不应理，然而只要是对他们有乐因且非恶行即可。
愿依靠我而不令任何人生起不悦。愿那些缘我而生嗔恨或不信者，以此心即成为成就他们一切所欲之因。因见菩萨的安忍而生信故。
愿那些无端寻过而对我诽谤、作害、中伤者，皆能证悟所说的一切正理。
复次，愿我成为无怙者的怙主，行路者的向导，欲渡河等者的船筏、桥梁。
愿成为求明者的明灯，求住处者的住处，欲求仆从者的仆从。
愿成为成办所欲事物的如意宝，伸手入内即得所欲的贤瓶，修持天女密咒能成办一切事业的明咒，唯一能息灭一切病痛的大药，以及能成就所思一切义利的如意树，能出生所欲之物的如意牛。
如同地水火风四大种性能作为地狱、欲界、邪见、药物、树木等所依，以及饮用、沐浴等，烹煮、焚烧等，伸展、收缩等，愿成为等同虚空的诸有情种种受用。
如是愿我成为等同虚空的有情受用。如《无尽慧经》中所说：'直至一切有情入般涅槃之间。'

།དེ་སེམས་རིན་ཆེན་ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། ལུས་ཕུལ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཤེས་ནས་སྐྱབས་ སུ་འགྲོ་བ་བྱས་ཏེ།དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་གོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དེ། གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཚུངས་པ་ལ། །བདག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན། །གང་ཕྱིར་གཞན་མིན་བདག་སྲུང་བྱེད། །ཅེས་བདག་ གཞན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ་རང་གཞན་གྱི།སྡུག་བསྔལ་ཐར་བར་བྱེད་འདོད་ཅིང་། །བདེ་བའི་མཐར་ནི་འགྲོ་འདོད་པས། །དད་པའི་རྩ་བ་བརྟན་བྱ་ཞིང་། །བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་བློ་བརྟན་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་འདོན་ཅིང་ལེན་ པའོ།།དེ་ཇི་ལྟར་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལེའུས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ནི་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའོ། །དེ་མེད་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ལྟར། སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསླབ་པ་བསྲུང་བ་ལྟར་རིམ་པ་བཞིན་ནི་ལས་དང་པོ་པས་ནུས་པའི་རིམ་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བདག་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་སྐྱེ་རབས་སྔ་མ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་།མཐའ་དང་བྲལ་བ་འཁོར་བ་ཡི། །མུ་ནི་དང་པོ་ཇི་སྲིད་དུ། །དེ་སྲིད་འགྲོ་ལ་ཕན་དོན་དུ། །སྤྱོད་པ་གཞལ་མེད་སྤྱོད་པར་བྱ། །མགོན་པོའི་མདུན་དུ་ཡང་དག་པའི། ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་བྱ། །བཀྲེན་པ་ལས་ནི་གྲོལ་བྱའི་ཕྱིར། །འགྲོ་བ་དག་ལ་སྙན་གསན་འབེབས། །དེང་ནས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་བར། །སེར་སྣ་དང་ནི་ང་རྒྱལ་དང་། །ཞེ་སྡང་དང་ནི་ཕྲག་དོག་དག་།བདག་གིས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་སྡིག་ཅན་སྤངས ནས་སུ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཡང་བསླབ་པར་བྱ། །སྡོམ་པ་འདི་བུད་མེད་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་སྐྱེའོ། །གཞན་གོ་སླའོ། །སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ ཐོབ་ཀྱིས་ལས་ཚང་བར་འགྱུར་ཏེ།གཉིས་བཤད་ཟིན་རྗེས་གསོ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་བཤད་པའི་རིམ་པས་བསྐྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་བས་འདི་ལྟར་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པའི་རིགས་པས་སོ། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་རྙེད་པ་མེད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་དེ་རིང་གཟུང་བ་ ལེགས་པར་ཐོབ་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་འདི་ནི་མི་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེའོ།།བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའོ། །སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་སྐྱེས་པས་སོ། །རྒྱལ་སྲས་ནི་ང་རྒྱལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུན་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་བདག་གིས་དེ་ལྟར་བྱའི།ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་དག་པར་གྱུར་པ་ལ་བདག་གི་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྙོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟར་མིག་མེད་པར་ལམ་གྱི་ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔར་གྱི་ལེགས་སྤྱད་ལས། སངས་ རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ་འཁོར་བ་ལས་ལོང་བ་ལྟ་བུ་བདག་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པ་ལྟར།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །འགྲོ་བའི་འཆི་བདག་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདུད་རྩི་ནི་རྒས་པ་དང་འཆི་བ་བཟློག་པ་ལྟ་བུ་དང་། འགྲོ་བའི་དབུལ་བ་ སེལ་བར་བྱེད་པ་གཏེར་འཛད་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།།ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་གྲུབ་པའི་སྨན་ལྟ་བུ་དང་། རིས་ལྔར་འཁོར་བས་དུབ་པའི་འགྲོ་བ་ངལ་གསོ་བའི་གནས་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུའོ།

从'这心宝'开始，这一切都是发殊胜菩提心的修行，即对佛等尽己所能作供养，献上身体后了知菩提心的功德而行皈依，了知暇满难得后对苦难众生生起悲心。
'当自他二者，同不欲痛苦，我与他人间，有何等差别，何故不护他，唯独护于我？'如是了知自他无别，欲令自他解脱痛苦，欲至乐之究竟，应坚固信心根本，于菩提亦当坚定心志。'如是所说，诵读并受持菩萨戒的两个偈颂。
关于'如何'等，菩提即断除一切习气及障碍后通达诸法无所缘，这将在般若品中阐述。其中'心'即为了证悟彼义而趣入。若无此心，则自他痛苦不得止息。
如同往昔诸佛如何发心，发心后如何守护学处，如是次第即初学者随能力而行。如是我当发心，如彼等所发。如《圣文殊佛刹功德庄严经》中所说的前世行持相应的发心，以及：
'轮回无边际，其始际难知，乃至尔许时，为利诸众生，当行无量行。于怙主面前，当发真实之，菩提心誓愿，为度贫困故，降下甘露语。从今至菩提，吝啬与我慢，嗔恨及嫉妒，我皆不复作。断除诸恶欲，当行梵净行，亦当随学习，诸佛戒律仪。'
此戒女人亦可因烦恼轻微且为利众生而欲求菩提而生起。其他易解。以加行、正行及后得圆满诸事，已说二者后为了滋养故称赞心意，依次第而发，以下当以理趣解说菩提心。
从无始轮回以来未得如是获得，如今善得所缘，别解脱戒唯于人中生起。禅定戒于天人中亦有。无漏戒于诸菩萨中有。所谓'生起'即心生起故。'佛子'是殊胜我慢。
随顺佛之相续而行，我当如是行持。如何无过即始中终清净，我之恶行不令染污。如同无眼者于道路粪堆中获得珍宝，如是依往昔善行，因佛加持力故，如同粪堆般轮回中如盲者的我获得珍宝般。
菩提心即通达真如。为摧毁众生死主故，甘露如同遮止老死，除遣众生贫穷如无尽宝藏。能息灭疾病如成就药，对于五道轮回疲惫众生如休憩处之如意树。

།ངན་སོང་གསུམ་གྱི་འདམ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ལྟ་བུ་དང་། རིགས་དང་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་མ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་སེལ་བའི་ཕྱིར་ཤར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གདུང་བ་མཐའ་དག་སེལ་བ་ལྟ་བུའོ། །མི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་རབ་རིབ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་སྒྲིབ་པས་སོ། །དེ་དཔྱིས་འབྱིན་ཉི་མ་ཆེན་པོ་སྟེ་ནང་གི་རབ་རིབ་སེལ་བས་སོ། །གསུང་ རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ན་འོ་མ་སྟེ།ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྲུབ་སྦྱོར་གྱིས་བསྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་མར་གྱི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའོ། །བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པས་རིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་བདེ་བའི་ཉེ་གནས་ལྟ་བུ་མི་གནས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་ པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བཏགས་ཏེ། རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་བས་འབྲས་བུ་བསྒྲུབས་པར་བཏགས་ནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ངེས་པས་འགྲོ་བ་ལ་སྙན་གསན་འབེབས་པར་བཤད་དེ། ཁྱེད་ཀུན་བདག་གིས་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཚང་མ་ རྒྱས་ཀྱི་གོང་དུ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ཞེས་འགྲོ་བ་ལ་བདག་གིས་དེ་རིང་སྙན་གསན་འབེབས།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུན་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འདི་ལ། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མཛོད་ཅིག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་ག་གང་གིས་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བ་སྟེ།འཆད་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་ལ་ཡང་དེར་བརྗོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ལེའུ་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ།། །།སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེར་བྱེད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བས་དེ་ བསྒྲུབ་པ་བཤད་དེ།དེ་ལྟར་དེ་མ་ཐག་པར་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་བཟུང་ནས་དེའི་བསླབ་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར། འབད་པར་བྱས་ཏེ་ལེ་ལོ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སོ། །འཕགས་པ་ག་ཡ་མགོ་རི་བསྟན་པ་ལས་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བར་བཤད་དོ། །བསླབ་པ་ ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ།དེ་ལ་ཤེས་རབ་བཞག་ནས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་། ལྷག་པར་ཞིང་སྦྱང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྤྲུལ་ པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཚོགས་ལམ་ལ་སྤྱོད་དེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་། །དབང་པོ་ཡུལ་ལ་བསྲུང་བ་དང་། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་མཚན་ མོ་ཡི།།སྔ་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོར་ཤེས་བཞིན་དུ། །སྤྱོད་ལམ་ཐོས་བསམ་ལ་སོགས་ལ། །ཚོགས་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ལམ་ཡིན་ནོ། །སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་བཤད་དེ། བབ་ཅོལ་ནི་ཉམས་དགའ་བ་སྟེ། དེས་གང་བརྩམས་པ་ལེགས་པར་མ་དཔྱད་པ་དེ་བརྩམས་ཀྱང་བྱའམ་མི་བྱ་ཞེས་ ཐེ་ཚོམ་རིགས་སོ།།འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱིས། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་འམ་བློན་པོ་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་གང་ལེགས་པར་དཔྱད་ པ་དེ་ལ་བཤོལ་དུ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་དགྲོལ་བའི་སླད་དུ་དབུགས་ཕྱུང་ནས་དམ་བཅའ་ལས་ཀྱིས་མ་བསྒྲུབས་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསླུ་བར་བྱས་ལ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་བདག་གི་འགྲོ་བ་གང་ཞིག་སྟེ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་ མདོ་ལས།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འམ་བློན་པོ་ཆེན་པོས་གྲོང་རྡལ་གྱི་མི་རྣམས་ལ་ནང་པར་སྟོན་མོའི་སྙན་གསན་འབེབས་ཏེ། དེའི་གྲབས་མ་བྱས་པར་དེ་དག་སླུ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་ཕྱུང་ནས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་མི་བརྩོན་ན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་སླུ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

如同能从三恶趣的泥潭中解救出来的一切种姓的共同之法，因为不观察种姓和形色等。
为了消除烦恼的痛苦，升起的菩提心之月亮犹如消除一切痛苦。
唯有无明是眼翳，因为它遮蔽了对真如的证悟。
彻底拔除它的大日，因为能消除内在的眼翳。
十二分教法即是牛奶，如同从闻思等所生的智慧经搅拌而出现的酥油精华。
如同欲求享受安乐者从一处到另一处流转的安乐近住，无住而令一切众生满足。
将佛陀的事业安立于菩提心上，因为具足一切因的聚集而假立为成就果。
由于必定证得菩提而向众生宣告说：'你们一切我将使之成佛，在未成佛之前令你们享受人天之乐'，我今日向众生如是宣告。诸佛前对此殊胜意乐，愿天人非天等随喜。
菩提心仪轨所摄受，对讲说的论典也如是称呼，故此为菩提心摄受品密意释《殊胜明解》中第三品的解释。
以修行为主而生起菩提故说修行，如是刚才所说的菩提心坚固摄持后，为了不违背其学处，精进无懈怠的菩萨。
圣者伽耶山顶经中说以修行为主。
学处即是方便和智慧的本性，其中安立智慧后，布施波罗蜜多等五度，四摄事，净化刹土，大受用，眷属圆满，成熟众生，变化等增上之因是方便。
智慧是了悟彼等本性之因。
其中首先行于资粮道，其特征是：别解脱戒，守护诸根对境，知食量，夜晚前后精进修法，正知而行，行住坐卧闻思等，称为资粮即是世间道。
说发心后应当实行，轻率即是随意，由此所作若未善加观察，虽已开始也应当怀疑是否应做。
此非如是，在诸经中诸佛菩萨，弥勒等具大智慧者，如《华严经》中所说：如国王或大臣随其能力，我亦如是对善加观察者决不推延。
若如是为解脱未解脱者而作承诺后未以事业成办，则彼时欺诳彼等一切，除地狱等外我将无有他趣。
《海慧问经》中说：如同国王或大臣向城邑人民预告明日宴会，未作准备而欺骗他们一样，菩萨向一切众生作承诺后，若不精进于多闻和菩提分，即是欺骗包括天人在内的世间等。

།དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་བསམས་ནས། གང་གིས་མི་སྟེར་བ་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ཡི་དགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་ལུང་ལས་གསུངས་སོ། །བླ་ན་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ བདེ་བ་སྦྱིན་པར་འགྱུར་ཞེས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་མདུན་དུ་དད་པ་ཆེན་པོས་སྒྲ་བོ་ཆེས་བསྒྲགས་ནས།དེ་མ་གྲུབ་ན་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཐོ་འཚམས་ནས་བདེ་འགྲོར་ཅིག་འགྲོ་འགྱུར་རམ། དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་འདི་བཤད་པའོ། །ཆོས་བཀའ་ འདུ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པ་ལ་གཙོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནུས་པ་བཤད་དེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནས་ལས་ཀྱི་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཁྱེན་གྱི་གང་ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཀྱང་སྔར་དམ་བཅས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་འདི་འགལ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བཤད། ས་བོན་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་གྲོལ་བ་ག་ལ་སྲིད། དེ་ལ་བརྗོད་པ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པ་དང་དོན་དམ་པའོ། དེ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། ། ཅེས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་ཁོ་ན་སྤོང་བ་སྲིད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་ངན་སྤྱོད་མཐོང་ནས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ཕྱག་གཡས་པ་བསླང་བར་བྱས་པ་ལ་དེ་བཅད་དེ་གཡོན་པས་བྱིན་པ་ན། གཡོན་པ་མི་གཙང་བས་བྱིན པ་ང་མི་ལེན་ཞེས་མ་བླངས་པས་མི་རིགས་པ་མཐོང་ན།སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསམས་ན་བྱང་ཆུབ་སྤོང་བ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ནི་དོན་དམ་པ་མཐོང་ནས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན། རིམ་པ་ལྔའི་ལེའུ་བཞི་པ་མངོན་པར་ བྱང་ཆུབ་པ་ལས་བཤད་པ།སྐལ་ལྡན་སློབ་མས་ལེགས་གདམས་ཐོབ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་དོན་དམ་སེམས། །སླར་ཡང་བླ་མ་ལས་བསྐྱེད་ནས། །ཐལ་སྦྱར་མེ་ཏོག་གཟུང་བྱས་ཏེ། །དངོས་པོ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པས་སྟོང་པ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་མཚུངས་པས་རང་གི་སེམས་ཐོག་མར་མ་སྐྱེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྗེས་ཡང་གསུངས་པ། སློབ་དཔོན་བཀའ་དྲིན་ཐོབ་པ་དྲི་མེད་བློ་བརྟན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་། །དང་ཞིང་དག་བྲལ་ཞི་བའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས སྤྲུལ་པའི་ཁམས།།གཉིས་མེད་རྟོག་བྲལ་རྟག་ཏུ་བདེ་ལྡན་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྒོམ་བྱ། །བསོད་ནམས་དེ་མིན་ལས་གྲོལ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དངོས་སྐྱེར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྤོང་མི་ནུས་ སོ།།དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །ཕན་ཡོན་ལས། དེས་ན་དགེ་བ་ཉམ་ཆུང་ཉིད་ལ་རྟག་།ཅེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའོ། །སྡིག་པའི་སྟོབས་མི་བཟད་པ་གང་གིས་ཕམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ འདི་ཉིད་ཀྱིའོ།།དགེ་བ་གཞན་ཀུན་ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དགེ་བའོ། །འདི་ཉིད་དགོངས་ནས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ངན་སོང་གི་།སྡུག་བསྔལ་ངལ་སོའི་དགེ་བ་དང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་རྟག་པར་ཡང་། །འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་མི་ ཟད་འཕེལ་བར་འགྱུར།།ཞེས་དོན་དམ་པའི་འོ། །བསོད་ནམས་བསགས་པ་བླ་མའི་གདམས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས། །ལམ་འདི་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་དགོངས་ནས་ཡང་གསུངས་པ། རི་དབང་རྩེ་ནས་གང་རུང་ལྷུང་གྱུར་ན། །བར་དུ་ལྟུང་མི་འདོད་ཀྱང་ ལྟུང་བ་ཉིད།།བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ཕན་པའི་གདམས་ཐོབ་ནས། །གྲོལ་མི་འདོད་ཀྱང་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བར་རེ་ཞིག་སེམས་ལོག་ཀྱང་རྟོགས་པ་མི་ལྡོག་པས་ཕྱིས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།

思维应当布施些许财物，经中说道：'谁若不布施，来世将转生为饿鬼。'在佛陀等前以大信心高声宣说将获无上佛陀之安乐，若未成就此愿，是否所有众生皆将遭受伤害而趋向善趣？正法念处经中亦如是说。法藏集经中亦说菩萨以真实为主等。
解说发心的不共功德：唯有遍知一切事物一切行相的世尊才能了知不可思议的业之道理。在诸佛前发菩提心者，即使舍弃菩提心，也必定能使先前立誓所缘的众生从轮回苦中解脱。
若问：这不是相违吗？因为说菩提心是菩提之因，若无种子则菩提树亦不生，如何能有众生解脱之果？对此回答：因为菩提心有二种：世俗谛和胜义谛。其中，如圣弥勒所说的世俗菩提心是'为利他故，愿求正等菩提'，此心是可能舍弃的，因为见到众生恶行而退失。
例如，魔令舍利子举起右手，砍断后以左手布施，因左手不净而说'我不接受不净手所施'而不接受。见此不当，思维'无法令众生欢喜'而舍弃菩提心。
见到胜义菩提心后，通达二无我的自性，如第四现证菩提品所说：'具缘弟子获善教，发起胜义菩提心，复从上师生起已，合掌持花而作礼。'远离一切事物边际的蕴界处能取所取空性，与法无我相应，故说自心本来不生，是空性自性。
其后又说：'依师恩获无垢智，诸法性净离寂静，佛陀化身界，无二离分别常具乐，瑜伽师当修此性，解脱福非福业成金刚萨埵。'具此相者，如圣龙树所说不能舍弃，因为是如虚空般非事物的证悟而已。
关于功德：'是故善业微弱故'是指世俗谛的。能摧破难忍罪力者是胜义谛的。轮回牢狱等功德即是此义。'如其他善业如水木般'是指世间善业。
正是基于此义，说道：'一切众生恶趣苦，休息善业及'。'菩提心树恒常时，生果不尽增长故'是说胜义谛的。具足福德获得上师教授者，当持此道。
关于胜义发心又说：'若从山王顶坠落，中途不欲堕亦堕，依师恩得利教已，不欲解脱亦解脱。'虽因见众生过失暂时退心，但证悟不退，故终将令其解脱。

།གནས་སྐབས་བཤད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་འདིས་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བར་དམ་བཅས་ཏེ།དེས་འདི་ལ་ལྟུང་བ་ཆུང་ཡང་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་གཅིག་པུ་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཁུར་ལྕི་མགོར་ གཞག་ནས།།བྱང་སེམས་འགྲོ་བ་བུལ་མི་མཛེས། །རང་གཞན་ཚོགས་རྣམས་འཆིང་བས་བཅིངས། །བརྩོན་འགྲུས་བརྒྱ་འགྱུར་བྱེད་པར་འོས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ལ། གང་ཞིག་གཞན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གེགས་བྱེད་ན་དེའི་ངན་འགྲོའི་གྲངས་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་འབྱོངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངན་འགྲོ་མང་བའི་རིགས་པ་བཤད་དེ། མི་ཅིག་བསད་ན་གསོད་མཁན་དེ་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱར་གཞན་གྱིས་བསད་ནས་འཆིའོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕན་པ་འབྱོངས་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས། རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་ པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ།གང་གཅིག་པུ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསད་ལ་ནོར་ཅི་ཡོད་འཕྲོག་།གཞན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་སེམས་གཅིག་ལ་བར་ཆད་བྱེད་ན། དེ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་སྡིག་པ་མང་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ ལྟར་བཤད་པའི་རིགས་པས་གལ་ཏེ་དེ་རང་ཉིད་ལྟུང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ།དེའི་སྟོབས་དང་བརྟན་པར་འབྱུང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་རིམ་པས་ངན་སོང་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་འདྲེན་པས་མི་གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་འདོ་ལི་ལྟར། བར་དུ་འཁོར་བར་ གནས་ཤིང་ས་ཐོབ་པ་ལ་ཡུན་རིངས་སྟུག་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་བཞིན་དུ་གུས་པས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ད་ལྟར་གལ་ཏེ་འབད་པ་མ་བྱས་ན། ངན་སོང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ འགྲོ་བའི་ཚེ་ལམ་ག་ལ་ཡོད།སངས་རྒྱས་བྱོན་ཀྱང་ལམ་མི་འཐོབ་སྟེ། ངན་སོང་དུ་གནས་པ་མི་འོས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་བྱོན་ཅིང་གཤེགས་ཀྱང་དེ་དག་གི་གསོ་ བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ཏེ་རང་གི་ཉེས་པས་སོ།།བདག་སྔོན་དུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ཡང་བསླབ་པ་ལ་ལྷོད་པ་དེ་ལྟར་རང་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་ངན་སོང་དུ་ནད་དང་འཆི་བ་དང་། རྐང་ལག་གཅོད་པ་དང་། མདུང་དང་མདས་ཕུག་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ འཆིང་བ་དང་།རྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚོགས་པ་རྙེད་དཀར་བཤད་དེ། ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་བྱོན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གནས་ལ་དད་པ་དང་། ཡུལ་དབུས་སུ་དབང་པོ་ཚང་བའི་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་ རུང་བ་ནམ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་སོ།།ནད་དང་བྲལ་བའི་དུས་དང་ཟས་དང་གོས་རྙེད་པ་སླ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་ནམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཐོབ་ནས་ཀྱང་ལྷོད་པར་མི་ བྱ་ཞེས་བཤད་དེ།ཚེ་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་སླུ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་ནོར་བརྙས་པ་ཡུན་རིངས་མི་གནས་པ་ལྟར་ལུས་པོ་སྟེ་མི་རྟག་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ད་ལྟ་འབད་པ་མ་བྱས་ན་སླར་མི་ལུས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་མི་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ ཡང་དེ་མ་ཐོབ་ན་སྡིག་པ་ཁོ་ན་འབྱུང་སྟེ།ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྷ་མིན་དང་རྩོད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་དགེ་བ་མི་བྱེད་པ་ཕྱིས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བ་ཅི་བྱེད་པར་འགྱུར། དགེ་བ་མ་བྱས་པར་སྡིག་པ་བསགས་ན་རང་བཞིན་ གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་དགེ་བ་བཅུ་ནི་རིས་དྲུག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདེ་འགྲོའི་སྐད་ཀྱང་མེད་དེ།བསྐལ་པ་ས་ཡ་བརྒྱ་ཕྲག་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་རྒྱལ་བས་གསུངས་ཏེ། མི་ཁོམ་པ་དང་བྲལ་བའི་མི་ལུས་རྙེད་པར་དཀའོ། །དཔེ་བཤད་དེ། རྒྱ་མཚོ་ ཆེན་པོ་ལ་ཁྲུ་བཞི་པ་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་ག་གཅིག་པུ་ལ།རུས་སྦལ་མིག་གཅིག་པའི་མགུལ་པ་ཆུད་པ་བཞིན་ནོ།

现在解释这个道理，因为他发誓要度化一切众生，所以即使是小小的过失对他来说也会变得非常严重，因为如果仅仅对一个众生犯了过失，就无法成就一切众生的利益。正如圣弥勒所说：'菩萨把众生的重担担在头上，行动迟缓是不适宜的。自他二者的资粮都被束缚，应当百倍地精进。'
对于如此精进的人，如果有人哪怕一刹那也加以阻碍，其恶趣之数是无法计算的，因为这会损害众生的利益。解释恶趣众多的道理：如果杀害一个人，杀人者将在五百世中被他人杀死。更何况是损害与虚空等量的众生的利益。
《寂静决定经》中说：'假如有人杀害阎浮提所有众生并抢夺他们的一切财物，另有人阻碍菩萨的一个善念，后者的罪过比前者更多。'等等。
按照这样解释的道理，如果他自己有过失的话，那么他的力量和坚固生起的菩提心的力量，依次引导至恶趣和极喜地，就像两个人抬着的轿子一样，会在中间轮回中停留，获得圣地的时间会变得很长。
正因为不应该如此，所以我应当恭敬地如誓言般修行。现在获得暇满，如果不精进修行，当堕入恶趣辗转轮回时，哪里还有修道的机会？即使佛陀出世也无法获得解脱道，因为处于恶趣是不适合的。
解释说，因为轮回无始以来，虽然无数利益众生的佛陀出世又涅槃，但由于自己的过失而未能成为他们教化的对象。如果现在仍像往昔那样对修学懈怠，那么将会反复在恶趣中感受疾病、死亡、断手断脚、被矛箭刺穿，以及被束缚、殴打等痛苦。
解释说获得圆满条件很困难：佛陀出世如优昙钵罗花一样稀有，对三宝住世生起信心，获得中土具足诸根的人身，以及身心调柔，何时才能获得？因为这些都很难得到。
远离疾病的时机、容易获得饮食衣服、无有国王和盗贼等的危害，这些何时才能获得？
解释说即使获得也不应懈怠：生命会在刹那间欺诳，就像借用他人财物不能长久保有一样，因为身体为无常所执。因此，如果现在不精进，将来就不会再获得这样能行善的人身。
而且，如果得不到人身，就只会造恶业，因为即使天人也会与阿修罗争斗。此外，当有能力时不行善，之后被三恶趣的痛苦折磨时又能怎么办？如果不行善而积累恶业，由于自性罪的十不善业遍及六道，连善趣的声音也听不到，即使经过数百万劫也不会出现。
因此佛说：远离八无暇而获得的人身很难得到。举例说明：就像大海中有一个四肘宽的单孔牛轭，一只独眼乌龟的脖子恰好伸入其中一样。

།མདོ་ལས་གསུངས་པ། འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ལ། དེར་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་ཡོད་པ་ན། ཤར་གྱི་རླུང་གིས་ནུབ་ ཀྱི་མཐར་དང་།ནུབ་ཀྱི་རླུང་གིས་ཤར་གྱི་འགྲམ་དུ་བདས་ཏེ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷོའི་རླུང་གིས་བྱང་དང་། བྱང་གི་རླུང་གིས་ལྷོར་བདས། འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་རུས་སྦལ་མིག་གཅིག་པ་གཏིང་ནས་ལོ་བརྒྱ་འདས་ཏེ་མགུལ་པ་སྟེང་དུ་བྱུང་ནས་ལྟའོ། །དེ་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གཉའ་ཤིང་དེ་མིག་ མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་སོང་བ་ན་དེ་མི་མཐོང་བར་དེའི་མགུལ་པ་བུ་ག་དེར་ཆུད་དེ།དེ་ཉིད་འདིར་དཔེའོ། ཅིས་དེ་ལྟ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་གཞིའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བའི་མཚམས་མེད་བྱས་ལ་ལྷ་སྦྱིན་ལྟར་མནར་མེད་དུ་བར་ བསྐལ་གཅིག་གནས་པར་གྱུར་ན།དུས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་ལས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་བདམ་ཁ་ག་ལ་ཡོད། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཕྱུང་ནས་ཟད་ཀྱང་མྱོང་བའི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་མྱོང་ནས་བྱེད་པ་པོ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་མི་གྲོལ་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་དེ་མྱོང་ཞིང་སྡིག་པ་གཞན་སོག་པར་འགྱུར་རོ། །འགྱོད་ཅིང་སྨྲས་ཏེ་འདི་ལས་གཞན་རང་སླུ་བར་བྱེད་པ་མེད་དེ། མ་རིག་པ་ཡང་འདི་ལས་གཞན་ཅི་ཡོད་འདི་ལྟ་བུའི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་ནས་ཀྱང་། གང་དགེ་བ་ལ་གོམས་པ་སྟེ། དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནོར་ལག་ཏུ་བྱུང་ བ་ལྟ་བུ་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་པའོ།།དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་། སྡིག་པའི་སྟོབས་རྟོགས་ནས་ཀྱང་རྨོངས་པའི་མཐུས་སྒྱིད་ལུག་ནས་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡུན་རིང་དུ་མྱ་ངན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་དུ་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་ རྣམས་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བསྡིགས་པ་དང་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ།།གཞན་ཡང་དམྱལ་བའི་མེས་བདག་ཡུན་རིང་དུ་སྲེག་ཅིང་ཐལ་བར་འགྱུར། དེ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཅི་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་འགྱོད་པ་མེ་ལྟ་བུས་མ་བསླབས་པའི་སེམས་ གདུང་བར་འགྱུར་རོ།།ལས་ངན་ཟད་པས་ཕན་པ་དེའི་ས་རྙེད་པ་དཀའ་བ་ཅི་ཞིག་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མཇལ་བས་རྙེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། ཤེས་ཀྱང་དམྱལ་བ་དེ་དང་དེར་ཁྲིད་དེ། སྔོན་དུ་གོམས་པས་སླར་ཡང་དེ་ལྟའི་ལས་བསགས་པས་སོ། །སྲིད་པ་ལ་འགྱོད་པར་བྱེད་ པའི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་བཤད་ནས་ཀུན་འབྱུང་བཤད་དེ།དོན་འདི་ལ་བདག་ལ་སེམས་མེད་དུ་ཟང་སྔགས་ཀྱིས་རྨོངས་པ་ལྟར་སུས་བདག་རྨུགས་པ་མི་ཤེས། བདག་གི་ནང་ན་སུ་ཞིག་ཡོད། ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་མགོ་དང་མགུལ་པ་མེད་པ་སྲིད་པ་ ནས་ཡང་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཆགས་པ་དང་བཅས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་བག་ལ་ཉལ་བཅུ་ཕྱེ་བས།བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་དང་ཉི་ཤུ་དཔའ་བོ་ཡང་མིན་ལ་ཤེས་རབ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་དེ་དག་གིས་ཅི་སྟེ་བདག་བྲན་བཞིན་བྱས། འདི་དག་གི་གཉེན་པོ་ལམ་ བསྒོམ་པའི་དོན་དུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ་བདག་རང་གི་སེམས་རྟེན་ལ་བདག་ལ་འཇིགས་པའི་དོགས་པ་ཡང་མེད་བཞིན་དུ། གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུ་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་མི་ཁྲོ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ པ་ལ་དད་པ་སྨད།ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རྣམས་དགྲར་གྱུར་ཀྱང་གསོད་ནུས་ཀྱི་མནར་མེད་དམྱལ་བའི་མེ་ནང་དུ་ཁྲིད་པར་མི་ནུས་སོ། །མེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། གཞན་ལྟ་ཞོག་ལྷའི་བཞུགས་གནས་རི་རབ་ཀྱི་འང་མེ་གང་དང་ཕྲད་པས་ཐལ་བ་ཡང་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པས་ སོ།།མེ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་སྟོབས་ཅན་དགྲ་མཚམས་མེད་ལས་ཀྱི་རྒྱུས་སྐད་ཅིག་ཏུ་འདོར་རོ། །འདི་དག་ཁོ་ན་ལྟ་ཅི་སྟེ་ཁྲོས་པ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བོ་གཞན་ལ་ཚེ་འདི་ལྟ་བུའི་རིང་བ་འཁོར་བ་ལྟར་ཐོག་མཐའ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བོ་རྣམས་ ལས་སོ།།ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མཉེས་པར་བྱས་ན་ཕན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་བསྟེན་པར་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དོ།

经中所说：整个瞻部洲变成一个大海，其中有一个孔的轭木，东风吹向西边，西风吹向东岸，同样南风吹向北方，北风吹向南方。在这样的海中，有一只独眼龟从海底上浮，经过一百年后伸出脖子观看。有时轭木移向无眼的方向时，它看不见而使脖子穿过那个孔，这就是此处的比喻。
为何如此呢？答：如果仅仅一个刹那所造的罪业，以恶心对如来出血造成无间罪业，如提婆达多一样在无间地狱中住一中劫，那么从无始以来所积累的罪业，怎么可能有获得善趣的机会。业的果报虽然受尽，但经历业果后，造业者仍不能从由此产生的痛苦中解脱。
为什么呢？因为在感受时又会积累其他罪业。懊悔地说，除此之外再没有比这更能欺骗自己的了。无明也不会比这更严重了，即使获得如此暇满，若习惯于善行，就像获得善法这一财富一样会被他人夺走。
获得如此难得的暇满，即使明白罪业的力量，但由于愚痴的力量而懈怠，变得懒惰，那时将在地狱等处长期遭受痛苦。就像以前阎罗使者们说：'你为什么这样做？'并以威胁和殴打等方式惩罚。
此外，地狱之火长期焚烧自身成为灰烬。这是极难忍受的，为什么呢？就像懊悔之火般，会使未经训练的心灵备受煎熬。
恶业尽后获得的利益之地难得，即使通过遇见善知识而获得，虽然明白却仍被引向各种地狱，因为由于往昔的习气又积累了这样的业。
解说了使人对轮回生起懊悔的苦谛后，再说集谛：对于这个道理，我不知道是谁使我如同被咒语迷惑般失去理智。我的内心有谁？有烦恼吗？答：没有手、脚、头、颈，从一世到另一世欢喜贪著，以嗔恨等声音，我慢等习气，分析十种随眠，
一百二十位既非勇士也非智者的这些人，为何使我如奴仆般？为了修习对治这些的道，这是前行。
另外，这真是稀奇，虽然我自己的心依靠我却毫无畏惧，对那些如此不当行为的加害者我也不生嗔恨，这是对非处起信而应受呵责。
即使天与非天成为敌人也能杀死，但不能引入无间地狱之火中。问：火是什么样的？答：且不说其他，即使是天人居处须弥山遇到此火也会连灰都不剩，因为极其难忍。
强大的烦恼敌人以无间业的因在刹那间投入那火中。为何仅对这些生嗔呢？答：对天等其他敌人，如今生这般长的轮回是无始无终的，这是由于我的烦恼敌人们。
如果能依其所愿取悦一切天等，他们会给予利益，而烦恼即使依止也会带来极大痛苦。

།དུག་སྦྲུལ་ཁོ་བོ་མ་བྱིན་པས་དུག་འཕེལ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བར་མེད་པ་རྒྱུན་དུ་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡུན་རིངས་ཀྱི་དགྲ་བོ་རྣམས་བདག་གི་སེམས་ལ་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པར་གནས་པ་ན་བདག་ལ་སེམས་ལ་སེམས་ཡོད་ན་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བར་མི་རིགས་སོ།།སླར་ཡང་སྨད་པར་འོས་པ་ཉིད་བཤད་དེ། སྲིད་པ་ཁོ་ན་བཙོན་ཁང་སྟེ་དེའི་ སྲུང་མ་ནི་ཐར་དུ་མི་སྟེར་བ་སྟེ།དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡང་གསོད་བྱ་གསོད་མཁན་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་འདི་དག་ཉིད་བདག་གི་ཡིད་ཀྱི་ཁང་པ་ན་གང་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་དྲ་བ་དེར་གལ་ཏེ་གནས་ན་དགྲ་བོ་སྟོབས་ལྡན་བཙན་པོ་སྟེན་པ་དེ་ཚེ་བདག་ལ་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ ཡིན་པ་དེ་བས་ཇི་སྲིད་དུ་དགྲ་བོ་དེ་དག་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བསད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་བརྩོན་པ་མི་འདོར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཆུང་ངུའི་དགྲ་ལ་ཡང་ཁྲོ་བ་བརྟན་པ་ང་རྒྱལ་བདོ་བ་རྣམས་དགྲ་དེ་མ་བཅོམ་པར་གཉིད་དུ་མི་འགྲོའོ། །གཞན་ཡང་རང་གི་ངང་གིས་འཆི་བ་འཆི་བའི་ ཆོས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྐྱེ་བོ་གཡུལ་དུ་བཙན་ཐབས་སུ་བསད་པའི་ཕྱིར་སྔར་འཚེ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།གཡུལ་གྱི་མཚོན་ཆ་རྣམས་ཀྱིས་ཕོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །བཤད་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་བཤད་དེ། རྟག་ཏུ་སྡུག་ བསྔལ་མ་ལུས་བྱེད་པ་ཉེས་པ་མེད་པར་དགྲ་བོ་གསོད་པར་བརྩོན་པ་བདག་ལ་སྒྱིད་ལུག་ནི་མི་ནུས་པས་ལེ་ལོ་དང་།ཡི་ཆད་སེམས་རྨུགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་། རྒྱུ་གང་གིས་ཏེ་ལེ་ལོ་མི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྒོམ་པའི་དོན་དུ་བཤད་ དེ།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དག་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་མེད་ཀྱང་དགྲ་བོའི་སྙིང་ལ་སོགས་པར་ཕོག་པའི་མཚོན་རྒྱན་བཞིན་དུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཆང་བར་བྱེད་པ་ན་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལ་གོ་བགོས་པ་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཅི་སྟེ་གནོད་བྱེད་ཡིན། འདི་ལྟ་ བུའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དང་བ་ཁོ་ནར་རིགས་ཏེ།འོག་ཏུ་འཆད་པ་ཡང་། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་བྱེད་པའི། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་དགའ་བར་རིགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་བཤད་དེ། ཉ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ། ཉ་བསད་པའི་ཕྱིར་གྲང་དུས་སུ་ཆུ་གྲང་བ་ལ་འཇུག་ པ་དང་།གདོལ་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་ནོར་རྐུ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མོ་ཚེར་མ་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་ཆར་དང་རླུང་དང་དུག་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གསོད་པར་དོགས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། ཞིང་པ་ཡང་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་རྔོན་པ་དང་། འདོད་པ་ལོག་པར་གཡེམ་པར་ཚོལ་བ་དང་། ཚོང་པ་དང་བྲན་ལ་སོགས་པ་ལས་དམན་པ་བྱེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ་ན་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྲུབ་པར་འདོད་པ་བདག་གིས་ཅི་སྟེ་མི་བཟོད། གཞན་ཡང་ཕྱོགས་བཅུར་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི དོན་དུ་དམ་བཅས་ནས།གང་གི་ཚེ་གཞན་ལྟ་ཞོག་བདག་ཀྱང་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྲོལ་བར་མ་བྱས། དེའི་ཚེ་རབས་ཀྱི་ནུས་པ་མ་བལྟས་པར་འགྲོ་བ་རྣམས་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་མཁན་སྨྱོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དམ་བཅའ་ བརྟན་པར་བྱ་སྟེ།སྔོན་དུ་རང་ཉིད་མ་གྲོལ་བར། །གཞན་དག་དགྲོལ་བར་ག་ལ་ནུས། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པ་ནི་དང་པོར་བརྩམ་མོ། །དེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་དུ་བསད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པ་ལ་ བརྩོན་པ་བརྟན་པས་མི་མཐུན་ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་རྟག་ཏུ་གཡུལ་སྤྲད་པར་བྱའི།འོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་འཇོམས་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ། འཇོམས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་གཞོམ་དགོས་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་གང་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཚོགས་སོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞག་པར་བྱའོ།

就像毒蛇发怒不予取而毒性增长一样。如此无间断地持续产生痛苦之聚的长期怨敌们，在我心中无所畏惧且不退转而安住时，如果我有心的话，就不应该喜欢轮回。
再次说明应当呵责的内容：轮回本身就是监狱，其守卫不让解脱。在地狱等处，这些被杀者、杀者阎罗使者，若是住在我心房中所执著的本性之网中时，依靠这样有力而强大的敌人，我怎么会有安乐呢？
因为如此，所以只要这些敌人未被当面杀死之前，我都不会放弃精进。因为即使是小过失的敌人，具有坚固愤怒和我慢的人们在未降伏敌人之前也不会入睡。
此外，对于本性必死之法的痛苦众生，为了在战场上强行杀死他们，先前的伤害是怎样的呢？忍受战场武器所造成的痛苦，在未完成所求之事之前不会退却。
从所说的内容中特别说明：对于经常造作一切痛苦、无过而精进杀敌的我来说，懈怠是不能的，因此懒惰、失望、心沉虽有百般痛苦生起，以何因由而懒惰实在是不应理的，这就是其义。
为修道谛而说：即使没有来世等利益，也如装饰武器击中敌人心脏等处那样以欢喜心持有，那么我为使一切众生成佛而披甲，这些痛苦怎么会成为损害呢？
对于如此痛苦理应生起信解，如下文所说：'对于能摧毁众生痛苦的痛苦本身，理应欢喜。'
对此解释说：渔夫们仅为生计，为了捕鱼在寒冷时节进入冰冷的水中；旃陀罗们为了盗取他人财物，在夜晚不顾雨、风和毒蛇等危险，即使可能被杀也会前往荆棘丛生的道路；农夫也要忍受寒热之苦；等等词包括猎人、寻求邪淫、商人和奴仆等从事低贱工作的人们都能忍受痛苦以求达成人的目的，我为何不能忍受？
此外，为了解救遍满十方虚空的众生离开烦恼而立誓，当连自己都未能从贪欲等中解脱时，不观察前世的能力就说要使众生成佛的人会成为疯子。因此应当坚定誓言不退转于摧毁烦恼，如理所说：'自身未解脱，怎能解脱他？'以此理趣首先应当着手摧毁自己的烦恼。
因此应当忍受一切痛苦，以坚定精进对治烦恼，视为怨敌而常与之交战。那么，如果想要从一切方面摧毁烦恼，此时也需要摧毁对摧毁的执著，是否就不会无烦恼呢？答曰：诸如种类等，任何能成为摧毁烦恼之因的烦恼，如对众生的慈爱等，因为是积累资粮之因，应当自主地保留。

།འདི་ནི་བྱེད་པ་དཀའ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་རྒྱུ་མ་རྣམས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གཏུབས ཀྱང་མགོ་བཅད་ཅིང་ཤ་དང་ཁྲག་ཟད་ཀྱང་།ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ནས་ཕྱུང་བ་རྣམས་སྟོབས་ལྡན་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་སླར་འོང་བར་གྱུར་ན་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགྲ་བོ་གཞན་ཕྱུང་བ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་ཏེ། གང་ལ་ནུས་པ་ཐོབ་ནས་སླར་དགྲ་བོ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར། ཉོན་མོངས་དགྲའི་ལུགས་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་སླར་འོང་བ་མི་སྲིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། བདག་གི་སེམས་ལས་ཕྱུང་བ་ན་གར་སོང་སྟེ་གཞོམ་པར་འགྱུར་གང དུ་གནས་ཏེ་བདག་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ།གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པ་སླར་ལྡང་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཀྱང་བློ་མི་གསལ་བ་བདག་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མེད། ཉོན་མོངས་པ་འདི་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ཙམ་གྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ སློང་བཤད་དེ།ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་དབང་པོ་དུལ་བ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཅད་ཀྱང་མི་མཐོང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཡུལ་ལ་མེད། དབང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཡང་མེད། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དུས་སུ་སྔར་བཞིན་དུའོ། །མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡང་མེད་དོ།།འདི་དག་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མེད་དེ། འགྲོ་བ་ཀུན་གནོད་བྱེད་ཅེས་པས་སྣང་རུང་དུ་བརྟགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྩ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གློ་བུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟ་ཡིན་ཀྱང་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་དོ།།འོ་ན་བདག་གི་སེམས་ལ་གནས་ཞེས་པ་དང་འགལ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བཤད། འདིར་ནི་ཀུན་སློང་གི་རང་བཞིན་བཤད་དེ། མེད་པས་སྒྱུ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གླང་པོ་ཆེ་མེད་ཀྱང་སྔགས་དང་སྨན་གྱི་ མཐུས་གླང་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་སྒྱུ་མ་སྣང་།དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་སོ། །ཡིད་འོང་ལ་སོགས་བརྟགས་ནས་སུ། །དངོས་པོ་ལ་ནི་འཁྲུལ་གྱུར་པ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་རྟོག་པ་འབྱུང་། །དེ་ཡང་ཡིད་མི་འོང་རྟོགས་ནས། །ཞེས་བཤད་པས་ཉོན་ མོངས་པ་དག་ལས་སྙིང་ལ་འཇིགས་པ་སྤོང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་གྱིས། དགོས་པ་མེད་པར་དམྱལ་བར་བདག་ཉིད་སྡུག་ཏུ་བཅུག་ན་ཅི་བྱ། དེ་ལྟར་ལེའུ་འདིས་བསྟན་པའི་དོན་ངེས་པར་བྱས་ལ་འབད་དེ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་བསླབ་པ་ བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུའོ།།འདིར་གང་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་མདོ་སྡེ་ནས་མང་དུ་བསྟན་པའི་བསླབ་པ་དེ་དག་ལ་བསླབ་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། བདག་ཉིད་དང་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། །དུས་གསུམ་གྱི་ནི་དགེ་བ་དག་།སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གཏོང་ བ་དང་།།བསྲུང་བ་དག་པ་སྤེལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་སྨན་པས་གདམས་པ་ལྟར་མི་བྱེད་ན་སྨན་གྱི་རེག་པའི་ནད་པ་ལ་སོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྨན་པ་ཆེན་པོས་གདམས་པའི་བསླབ་པ་ལ་མི་སློབ་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནད་ལས་གྲོལ་བར་ ག་ལ་འགྱུར།བག་ཡོད་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་སེམས་བསྲུང་བ་ལ་ནན་ཏན་ཏེ། དེའི་དོན་སྟོན་པའི་གཞུང་ལ་ཡང་དེ་སྐད་བཤད། བག་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུའི་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞི་པའོ།། །།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཏང་བའི་ ལུས་ལ་ཡང་བསྲུང་བ་དང་།དག་པ་དང་སྤེལ་བར་འཚལ་ལོ། །གང་གི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ལ་སོགས་སྦྱིན་པས་ན། །མ་བསྲུངས་ན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མེད། །ལོངས་མ་སྤྱད་ན་སྦྱིན་པ་ཅི། །དེ་བས་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལོངས་ སྤྱོད་ཕྱིར།།བདག་ཉིད་ལ་སོགས་བསྲུང་བར་བྱ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། །མདོ་རྣམས་རྟག་ཏུ་བལྟ་བའོ། །དེ་ལ་བསླབ་པར་འདོད་པས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྱུ་མ་ལས་སེམས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །བསླབ་པ་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། བཀག་པ་མི་བྱེད་ པའོ།

如果说这是难以做到的，回答说：即使肠子被切成一段段，头被砍掉，肉和血耗尽，也不会受烦恼敌人的控制。如果被驱逐出自己国土的人依靠其他有力者再次返回时该怎么办？回答说：其他敌人被驱逐时，住在别处，获得力量后为了再次降伏敌人而返回。烦恼敌人的情况不是这样的，所以不可能再回来。
为了降伏潜伏的烦恼而说：从自己的心中驱逐后，它去了哪里而被降伏？住在何处而精进努力来摧毁我？因为无处可住，所以从根本拔除后就不能再生起。然而我智慧不清明且无精进。这些烦恼应当仅以见到真实性的智慧来降伏。
解释动机说：即使对可意的境，调伏诸根者也不会生起烦恼，因为即使分析到极微也看不见，所以烦恼不在境上，也不在诸根上。在分析诸法时如前所述。因为不可得，所以也不在这两者之间。除此之外也不存在别处，因为说'害一切众生'，所以可见是不可得的。因此，由于无根本，所以只是暂时的，因为是从非理作意而生的。虽然如此，却harm害一切众生。
如果说这与'住在我的心中'相违，则不然，那是就潜伏而言。这里是说动机的本性，因为不存在所以只是幻化。就像没有大象，但通过咒语和药力显现大象形状的幻化一样，烦恼也是因缘和合而生。
'观察可意等，于事物迷惑，贪等分别生，了知不可意'，如是所说故远离烦恼对心的恐惧。为了智慧应当精进努力以证悟真实性。无意义地把自己投入地狱有何用？如是确定此品所说义理而努力，为了修行如所说的学处。
此处所摄略宣说的，经中广说的那些学处，为了修学，如《学处摄要》中所说：'自身及受用，三世诸善根，施予诸众生，守护清净增。'如果不按医生的指导去做，哪有药物治愈病人等？同样，如果不学习一切智者大医王所教导的学处，怎能从生等苦病中解脱？
正念是对所生起的心加以守护的精进，解释其义的论典中也如是说。这是《正念品释·殊胜明解》第四品。
菩萨对已舍的身体也应当守护、清净和增长。为什么？'为众生受用，施舍自身等，若不加守护，无有可受用，无受用何施？'因此，'为一切众生，受用故守护，自身等应行，亲近善知识，常时观经典。'欲学此者应从所说的烦恼幻化中守护心。学处也是显现和遮止。

།འོ་ན་བསླབ་པ་ཁོ་ན་བསྲུང་བར་བྱའི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཡོ་བ་ཉོན་མོངས་པས་མྱོས་སུ་བཅུག་པའི་སེམས་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་མ་བསྲུངས་ན་བསླབ་པ་བསྲུང་བར་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པ་མ་ཐུལ་བས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་མི་བྱེད་ཀྱི། གང་མ་བསྲུངས་ པའི་སེམས་ཀྱིས་དམྱལ་བར་བྱེད་པའོ།།འདི་ལྟར་མྱོས་པ་ལས་འཆི་བ་ཁོ་ན་འབྱུང་གི་།སེམས་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞེས་ཁྱད་པར་རོ། །ཡོན་ཏན་བཤད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་ལྕགས་ཀྱུས་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་ བའི་དྲན་པའི་ཐག་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པས།གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་བཅིངས་ན་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་ལ། མངོན་པར་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སེམས་ཟིན་ཀྱང་ སྟག་ལ་སོགས་པ་མ་བཅིངས་པས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ནུབ་ཅེ་ན།བཤད་དེ་སྟག་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་གོ་སླའོ། །འདི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་སྔར་བྱས་པའི་ལས་ངན་གྱིས་འཕགས་པ་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ དུ་ན་ཇི་ལྟར་མི་ཅིག་ལ་ཐོག་བབས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟར།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་ཞིང་ཡང་ན་ཀུན་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱང་སེམས་ཁོ་ན་སྟེ་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛོད་ལས། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ ལས་སྐྱེས།།ལས་དེ་སེམས་པ་དང་ངེས་བྱས། །སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། །དེས་བསྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྡིག་པའི་སེམས་ནི་ལོག་པ་དང་། །འགྲོ་ལ་དགྲ་ཡི་འཇིགས་པ་མེད། །སེམས་ནི་གང་གི་དབང་དུ་ གནས།།དེ་ལ་བདེ་བ་མེད་མི་འགྱུར། །སེམས་དུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །སེམས་ནི་ཞི་བ་བདེ་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་སོ། །ཡང་དག་གསུང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཏེ། རང་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་རལ་གྲི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ལ་ སོགས་པར་མཚོན་ཆ་རྣམས་དང་།ལྕགས་བསྲེགས་པའི་ས་གཞི་དང་། ཤལ་མ་ལིའི་ནགས་ཀྱི་སྡོང་པོ་ལ་འདོད་ལོག་གི་ཡུལ་བུད་མེད་སུས་བྱས་སོ། །འདི་དག་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པར་བཤད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྡིག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བར་ཐུབ་པས་གསུངས། དེ་ བས་ན་སེམས་བསྲུང་བར་བྱའོ།།རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲིན་ལས་གང་གི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་སེམས་ཤེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་པོའོ། །དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱང་སེམས་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། དབུལ་བ་ནི་ནོར་མེད་པ་ སྟེ་འགྲོ་བ་དག་གི་དེ་བསལ་ནས།གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་ན་དེའི་ཚེ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ད་ལྟར་ཡང་དབུལ་བས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་འབྱུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། དེའི་སྦྱིན་པའི་ འབྲས་བུ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོང་བས་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་སེམས་ཆགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པས་དེ་ཡང་སེམས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་འབྱུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱི་དང་ནང་གི་ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ཉ་ལ་སོགས་པའོ།།གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དངོས་པོ་མེད་པས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཉ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ནོར་དང་། བུད་མེད་དང་ཆང་ལ་སོགས་པ་གར་བསྐྲད། གང་དུ་དེ་དག་ མི་མཐོང་བར་འགྱུར།མི་མཐོང་བས་བདག་གིས་དེ་དག་གསོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་ཏེ་དེ་བས་ན་དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སེམས་ཐོབ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདོད་དེ། དེ་བས་དེ་སེམས་ཁོ་ནའོ། །བཟོད་པ་ཡིན་ནམ་བརྗོད་ པ་ཡང་སེམས་སུ་བཤད་དེ་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའོ།

那么是否仅仅守护学处呢？答曰：如果不守护被烦恼所醉而失控的动摇之心，就无法守护学处。因为即便是未被驯服的发狂大象也不会造成如此的危害，而未被守护的心却会导致堕入地狱。如是，醉酒只会导致死亡，而心则会在来世也带来巨大痛苦，这就是区别。
讲述功德，即用如来语言的钩子降伏后，用即将宣说的正念绳索阻止一切违逆行为。如果能够约束心象，那时一切烦恼的恐惧都会消失，并且会逐渐获得增上等善法。
那么即使摄心，由于未约束老虎等，如何能消除一切恐惧呢？解释说：关于老虎等的两个偈颂容易理解。这是什么道理呢？答曰：因为是由过去所造的恶业而有圣者的恐惧等，否则，就像有人遭雷击一样，要么会发生在所有众生身上，要么都不会发生，因为无因。
业也仅是心，因为它产生身业等。如《俱舍论》中说：'世间种种从业生，彼业思及所造作，思即意业此所生，即为身语二种业。'因此经中说：'恶心若调伏，众生无敌惧，心若得自在，无有不安乐。调心最为善，心寂为乐因。'
正确宣说者是具有悲心的一切智者，应当相信希望自利的他。否则，谁创造了剑叶林等处的武器、烧红的铁地、以及棉树林中的树干上欲贪境的女人？解释说这些都是由心所造：'如来说一切这些都从罪恶心而生。'因此应当守护心。
如《宝云经》中所说：'一切法以心为先导，若了知心，则能了知这一切。'等等诸多教言。善资粮也说仅是心，贫穷是无财，除去众生的这种状况后，如果布施波罗蜜圆满，那时过去诸佛怎会有此？因为众生现在仍然贫穷。
那么如何能成就此？答曰：由于对一切内外事物及其布施果报，以及对一切众生布施的串习差别，远离悭吝等而心无执著时，布施波罗蜜圆满，这也是心。
那么如何能成就此？答曰：一切内外事物和鱼等。由于杀生等境无实体，故无杀生等。如果想要持戒，那时鱼等、他人财物、女人和酒等驱逐到何处？在何处能不见到它们？不见到则我不会杀害它们。
不是这样的，因此虽有这些，但如果获得远离这些的心，则认为是戒波罗蜜，因此这也仅是心。忍辱也说是心，即众生等。

།གལ་ཏེ་དགྲ་བོ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པས་ཁྲོ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་གང་ཡང་མེད་པས་བཟོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མ་རུངས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འཛད་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ བས་ན་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་སེམས་ཁོ་ན་གཞན་གྱི་གནོད་པ་བཟོད་པའོ།།དགྲ་བོས་བྱེད་པར་བྱ་བ་ཞེ་སྡང་འཕེལ་བ་སྟེ། དེ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དག་བཅོམ་པ་ལྟར་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་མི་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་ཀྱང་དཔེས་ཐབས་ལ་མཁས་ན་ནུས་པར་བཤད་དེ། ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བསྐྱབ་པའི་དོན་དུ། ས་གཞི་དག་པར་འོས་ཏེ་དེ་ནི་མི་ནུས་ཏེ་ཀོ་བ་དེ་ཙམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ཀྱིས་ནུས་ཏེ་ལྷམ་མཐིལ་ཙམ་གྱི་ཀོ་བས་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་བཀབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དགྲ ལ་སོགས་པ་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཀྱི།དེ་བས་རང་གི་སེམས་ཁོ་ན་བཟློག་པར་བྱའི། གཞན་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་དང་། དགོས་པ་མེད་པས་སོ། །དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་རང་བཞིན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་སེམས་སུ་བཤད་དེ། སེམས་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱོད་པ་དམན་པའི་སེམས་ལ་ལུས་ངག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་། ཇི་ལྟར་སེམས་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་གསལ་བར་འགྱུར་བས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཚངས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་དོ།།བསམ་གཏན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། སེམས་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། བཟླས་བརྗོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བཟླས་པ་ནི་སྔགས་དང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱར་བའོ། །དཀའ་ཐུབ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་བསྡམས་པའོ། །དེ་དག་ ཡུན་རིངས་སུ་གོམས་ཀྱང་སེམས་གཡེངས་པ་འམ།གཉིད་ལ་སོགས་པས་རྨུགས་པས་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་སོ། །ཞེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ནི་བརྗོད་མེད་སེམས་ཡིན་ཞེས་བཤད་དེ། སྡུག་ བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རིས་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དོན་མེད་འཁོར་ཏེ། ཀ་ཤིའི་མེ་ཏོག་ནམ་མཁར་འཁོར་བ་བཞིན། །མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་སྐྲ་འབྱིད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་དེ། གང་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་ དོན་གྱི་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་མཆོག་གི་གཏེར་སེམས་ཉིད་གསང་བ་སྟེ།ཐ་མལ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་མ་གོམས་པའོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་གསུངས་པ། རང་སེམས་ཁོ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་ རླན་པར་བྱེད་པའོ།།སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་བས་བརྟན་པར་གཟུང་བ་ནི་དྲན་པས་སོ། །ལེགས་པར་བསྲུང་བ་ནི་ཤེས་བཞིན་གྱིས་སོ། །བརྟུལ་ ཞུགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་འདི་མ་ཡིན་པ་བརྟུལ་ཞུགས་གཞན་མང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ།བཀའ་བསྡུ་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། རང་གི་སེམས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ན་སེམས་པ་དེར་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོན་ རྣམས་ལས་སེམས་ལོག་སྟེ།ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་བཅུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྩ་བཀྲོལ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གང་རུང་གི་རྨ་བསྲུང་བར་འདོད་པས་གནོད་པའི་དོགས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་རྨ་བསྲུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསླབ་པ་ བསྲུང་བར་འདོད་པས་སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྨ་ལྟ་བུའོ།།ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་མ་རུངས་པའི་ནང་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །རྨས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་སྟེ། དེ་ལ་འཇིགས་ཤིང་རྨ་ནན་ཏན་གྱིས་བསྲུང་ན། བསྡུས་འཇོམས་ཀྱི་རིས་འཇོམས་པ་ལས་ ཡུན་རིང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ལས་ཡུན་རིང་འཇིགས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་རྨ་ཅི་སྟེ་མི་བསྲུང་།བསྡུས་འཇོམས་ཀྱི་རིས་ལུས་འཇོམས་པ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཁོ་ན་ལའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།

如果说由于摧毁一切敌人而无嗔心，因此无有任何加害者才是安忍，那么此时就只能变成无能为力，因为对恶劣众生来说，就如虚空般无有穷尽。因此，唯有从嗔恚等中转变的心，才是对他人伤害的安忍。
敌人所要做的是增长嗔恨，若无此嗔恨，则此时如同已被摧毁一般。虽然这是无能为力的意思，但通过比喻说明若善巧方便则是可以做到的，如'地'等所说。
为了防护荆棘等的伤害，应当清理地面，但这是做不到的，因为没有那么多皮革。通过方便则能做到，以鞋底大小的皮革即可遮盖整个地面。同样地，无法阻止外在的敌人等，因此应当唯一转变自心，而不能阻止他人，因为既无法做到也无必要。
精进的本质是对善法欢喜的心态，如'心明'等所说。对善法行持低劣的心，虽然具有身语，但不会产生那样的果报。就如唯一的心，在禅定等中变得明晰，从而产生梵天等果报。因此这也是唯心。
禅定具有专注一境性的特征，说为唯心，如'诵咒'等所说。诵咒是重复咒语和明咒等。苦行是约束诸根。即使长期修习这些，若心散乱或为昏沉睡眠等所蒙蔽则变得无义，因为无法成就所修。这是一切智者世尊所说。
智慧是无法言说的心，如'苦'等所说。为了摧毁六道轮回的痛苦，体验涅槃的安乐而无义地轮转，如迦尸花在空中飘转。事奉五火和拔头发等是无义的，因为对于那些法义的最高境界——世间和出世间的殊胜法藏，是唯心秘密，非凡夫境界，由于未修习法身的本性而无法思维真实义。
如'华严经'中所说，唯有自心被法云滋润，应当从诸障碍中清净，应当以精进来依止等。
因为有情是心的本性，所以应当以正念坚固执持，以正知善加守护。除了这个最主要的律仪外，其他众多律仪有何用？如'经集'中所说：应当加持自心并极为坚固地执持。因为功德与过失都在心所思维之处。对此，菩萨从过失中转变心，并趣入功德等。
以比喻说明：如同在放牧的孩童中，任何想要保护伤口的人因为担心伤害而一心保护伤口。同样地，想要守护学处的人应知心如同痛苦之因的伤口，应当在嗔恚等恶劣众生中时时守护。
伤口产生的痛苦虽小，对此恐惧而认真守护伤口，那么对于长期遭受地狱等痛苦的巨大恐惧，为何不守护有情的伤口？虽然地狱等会摧毁身体，但其痛苦唯在于心。如此行持有何功德？答曰：如'行'等所说。

།མི་རིགས་པ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྡང་བར་མི་བྱའོ། །ལང་ཚོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་མི་ཆགས་ཤིང་བག་ཡོད་པར་བྱའོ། །དེ་བསྟན་པར་བྱ་ཞིང་བཤད་དེ། སྣམ་སྦྱར་ལ་སོགས་པ་རྙིང་པ་དང་། གདན་གདིང་བ་དང་ཕྱག་ལ་སོགས་པའི་བཀུར་སྟི་དང་། ལུས་དང་ཚེ་དང་ དགེ་བ་གཞན་དག་གང་བདག་གི་དོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉམས་ཀྱང་བླའི་སེམས་ནི་ནམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་བྱའོ།།འདིར་དད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། སེམས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་ལས་དྲན་པ་བཤད་དེ། དྲན་པ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ དང་།བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ལ་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། ལམ་མ་ཡིན་པར་མི་ལྟུང་བ་དང་། མི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་མ་རྨུགས་པས་སོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་ པ་ན་བདག་སྤྱོད་དོ་ཞེས་གནས་པ་ན་བདག་གནས་སོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཤེས་བཞིན་ནི་ལུས་དང་སེམས་སོ་སོར་བརྟགས་པའོ། །འདི་གཉིས་མ་བསྲུངས་ན་སྐྱོན་དུ་བཤད་དེ། ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའི་མི་ལས་ཐམས་ཅད་མི་ནུས་པ་ལྟར། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་དང་།བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་ཀྱི་སྐྱོན་སོ་སོ་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་བུ་ག་ཅན་ལ་ཁ་ནས་བླུགས་པའི་ཆུ་འཛག་པ་ལྟར། ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་མི་གནས་སོ། །སྐྱོན་གཞན་ བཤད་དེ།མང་དུ་ཐོས་པ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་བསླབ་པ་བསྲུང་བ་ལ་བརྩོན་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་ཤེས་བཞིན་མེད་པས་གདུང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་འཕྲོག་པས་ན་ཆོམ་རྐུན་པས་དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕྲོག་པས་བསོད་ནམས་བསགས་ཀྱང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཆོམ་རྐུན་རྣམས་གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་བྱེད། འཇུག་པའི་ལམ་ཐོབ་ན་དགེ་བ་འཕྲོག་གོ། །དེ་བས་བདེ་འགྲོ་ཁོ་ན་སྲོག་སྟེ་དེ་འཇོམས་དགེ་བ་འཕྲོག་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཁང་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ཁར་ཆོམ་རྐུན་བསྲུང་བའི ཕྱིར་དྲན་པ་བཞག་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་སོང་ན་ཡང་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲན་ནས་སོ། །དྲན་པ་ཡང་མཁན་པོའི་གདམས་པ་དང་། དེ་ལས་འཇིགས་པ་དང་། དད་པ་ཆེ་བ་དང་། ལེགས་སྤྱད་ཀྱི་དབང་དང་བླ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ འགྲོགས་པས་དཀའ་སླ་མེད་པ་སྐྱེའོ།།གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་གི་མདུན་ན་ཡོད་དེ། བདག་ཀྱང་དེ་དག་གི་མདུན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམས་ཤིང་རྟག་ཏུ་མི་རིགས་ པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་དང་།བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་དང་། དེ་ལས་མི་འདའ་བའི་འཇིགས་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་ཞིང་། དེ་ལྟར་བསམས་ཤིང་རྟག་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་འབྱུང་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་ རེར་དེ་ལྟར་སྤྱད་ན་འབད་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེའོ།།ཤེས་བཞིན་སྐྱེ་བ་དང་དེ་བརྟན་པའི་རྒྱུ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་བཤད་དེ། གང་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡིད་ཀྱི་སྒོར་ལུས་དང་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་བཞིན་འབྱུང་སྟེ། འབྱུང་བ་ཡང་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ།།དགོས་པ་མེད་ལ་སྤྲོས་པ་སྤང་བར་བཤད་དེ། དང་པོར་རེ་ཞིག་སེམས་རྟག་ཏུ་བཤད་པའི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་ནང་དུ་སེམས་པའོ། །མི་དགོས་པ་ལ་སྤྲོས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་མེད་པ་ལྟར་དགོས་པ་མེད་པར་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ལས་ལོག་པར་ཤིང་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་བཤད་དེ། མིག་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་བ་འོག་ཏུ་ལྟ་བ་གཡེང་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་བསམ་གཏན་གྱི་ལྟ་བ་བསྟན་ཏེ། གཡོ་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །ལས་ དང་པོ་པ་མི་ནུས་ན་ངལ་བསོ་བའི་ཕྱིར་བཤད་དེ།ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

不应对做不如理之事的众生生起嗔恨。在年轻人中也不应贪著而应当谨慎。
对此应当教导开示：破旧的僧衣等物、铺设坐具和顶礼等恭敬、身体和寿命以及其他任何对自己有利的善行，这一切虽然衰损也无妨，但心却永远不应衰损。
为了在此生起信心而说：守护心等。
在《宝髻所问经》中解说正念：以何正念不给烦恼和魔业以机会，不堕入非道，不给不善以机会等，即由于对所缘境不昏沉。
正知在《佛母经》中说：行走时了知'我在行走'，安住时了知'我在安住'等。
正知是对身心各别观察。
若不守护这二者则说其过患：如同被病痛折磨的人无法做任何事情，无正念正知的心也无法闻思等。
分别解说二者的过患：如同有漏洞的瓶子从口中注入的水会漏出一样，具有无正知之心者，闻法等正念也不会安住。
又说其他过患：即使多闻具信且精进守护学处的许多人，由于无有身心正知也会受到折磨。
由于夺取善法，故依靠失坏正念的盗贼夺取，虽积累福德也会堕入恶趣。烦恼和盗贼们寻找机会，若得到进入之道则夺取善法。因此善趣即是生命，摧毁它就是夺取善法。
由于如此的缘故，应当在意识之屋的门前安置正念以防护盗贼。
即使失去也应重新安立，即忆念地狱等痛苦。
正念也由阿阇黎的教诫、对此的畏惧、大信心、善行的力量和与上师共处而无难易地生起。
复次，由于佛菩萨是一切种智者，三界诸法皆在他们面前，我也住在他们面前。
如是思维并经常具有对不如理之事的惭愧、对学处的恭敬、不违越学处的畏惧，如是思维并应当常时安住。或者是对佛等生起惭愧等。
如是也生起其他功德：若每一刹那如是行持，则无需勤作也能从中生起随念佛陀。
解说正知生起及其稳固的因即是正念：当瑜伽行者为了守护身心而安住正念于意门之时，正知即生起且不会退失。
说明无需之处应断除戏论：首先应当如所说的次第安立心意，即内心思维。
为了断除无需之处的戏论，诸根如同不存在一般，对于无需之境如色等，应当远离给予而如木头般安住。
对此进一步明确解说：稍微开眼向下看是为了断除散乱，由此显示禅定之见，即无动摇地修习真实性。
为了初学者无法做到时得以休息而说：关于见等。

།མིག་དང་སེམས་ངལ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར། རེས་འགའ་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གང་རུང་དེ་ཉེ་བར་འོང་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་གྲིབ་མ་ཙམ་ཤེས་ནས། ལེགས་པར་ བྱོན་ནམ་སྨྲ་ཞིང་བལྟ་སྟེ་དེ་དད་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་བལྟ་ཞིང་འགྲོ་ན་འཇིགས་པ་བརྟག་པར་བཤད་དེ། འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོམ་རྐུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཞི་རིམ་པས་ཡུད་ཙམ་བལྟ་སྟེ་རང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བལྟ་ན་བསྡད་དེ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྒྱབ་བལྟ་ན་ལོག་སྟེ་བལྟའོ། །མདུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་རྒྱབ་ཏུ་བལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ཚེ་གང་རིགས་དེ་ཤེས་བཞིན་བྱེད་པའོ། །ལུས་ཤེས་བཞིན་བསླབ་པ་བཤད་དེ། སྤྱོད་ལམ་གང་རུང་ལ་ལུས འདི་ལྟར་གནས་པར་འཚལ་ཞེས་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་བརྩམས་ནས།བར་དུ་ཡང་ལུས་ཇི་ལྟར་གནས་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཤེས་བཞིན་བཤད་དེ། རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཆོས་སེམས་པ་ཁོ་ན་དཀའ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལ་བཅིངས་པས་རང་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་བཅིངས་ཀྱང་བརྟག་པར་བཤད་དེ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་བརྟག་སྟེ། གཞན་ལས་ལོག་སྟེ་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རང་གི་ངང་གིས་དེར་རྒྱུན་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་གོ། །ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བསམ་གཏན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གཏོང་བ་དེ་ལྟར་གཟུང་བར བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་སྒྲོན་མས་ཞུས་པ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་མྱུར་དུ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་བཞིན་གཏོང་བར་བཤད་དེ། མེ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་དང་དཀོན་ མཆོག་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགའ་སྟོན་ཡོད་པས།ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་ནུས་ན་དུས་དེ་སྲིད་དུ་ཅི་བདེར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཅིས་ཤེ་ན། སྦྱིན་པ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་གྱ་ནོམ་པས་དེ་མི་ནུས་པའི་ཚེ་དུས་དེ་སྲིད་དུ་བཏང་སྙོམས་བྱས་ཀྱང་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ ལས།ཐག་རིང་པོ་ནས་ཆོས་ཉན་དུ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསམ་གཏན་ལས་ལངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཁོ་ན་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་བསླབ་པ་ལ་ལྷོད་པ་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། གང་ཞིག་བསམས་ནས་བྱེད་པར་བརྩམས་པ་རེ་ཞིག་ བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱའི།།དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་སྤངས་ནས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཅི་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་ལེགས། བཟློག་པ་ན་གཉིས་ཀ་མི་ལེགས་ཏེ། སྔར་བརྩམས་པ་དང་ཕྱིས་ཁས་བླངས་ པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ཞུགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། གར་ལ་སོགས་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ལ་འདོད་པ་བྱུང་ན་དེ་གཞོམ་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དགོས་པ་མེད་པར་ འཇིམ་པ་འདྲིལ་བ་དང་།སེན་མོ་ལ་སོགས་པས་རྩཝ་གཅོད་པ་དང་། རྐང་པས་ས་ལ་རི་མོ་འབྲི་བ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ཞལ་བ་དང་། བཟོ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་མཐོང་ནས། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འཇིགས་ཤིང་། སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་སྤང་བར་བྱའོ། ། ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་ཤེས་བཞིན་བྱེད་པར་བཤད་དེ། གང་ཚེ་ལ་སོགས་པའོ། །དང་པོ་རང་སེམས་བརྟགས་ཏེ་རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྟན་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་རང་སེམས་ཆགས་པ་འམ་སྡང་བ་དེའི་ཚེ། ལུས་ཀྱིས་བྱ་བ་མི་བྱ་ཞིང་ངག་ཏུ་མི་བརྗོད་དེ། དེ་གཉིས་ཉོན མོངས་པར་རྟོགས་ནས་སོ།།དབང་པོའི་འཕྲོ་བ་དང་རྣམ་རྟོག་བསྡུས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ། །དགོངས་པ་འདི་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་སློང་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་ངང་གིས་ཡལ་འགྲོ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了避免眼睛和心灵疲惫，应当时而向四方观望，如果有任何人靠近时，那时知道他的影子，就要好好地问候并观看，这是为了不让他退失信心。
在路上也要这样观看而行走，这是为了观察危险，危险的原因是盗贼等，为了了知这些，应当依次向四方暂时观望，这是为了自我保护。
观望所有方向时应当坐下观看。观看背后时应当转身观看。向前行走时也要观看背后，如是在一切威仪中，当时当下应当如理正知而行。
解说身正知学处，在任何威仪中，想着'身体应当如是安住'而开始读诵等，中间也应当观察身体如何安住。
解说心正知，唯有思维对自他有益的法是大难事，因为约束心使其自在的缘故。
解说即便约束心也要观察，观察是在自己的所缘还是在他处，从他处收回，应当专注于所缘。自然而然地保持相续平等安住。应当如是执持所修禅定一刹那也不舍弃。
因为戒律是由三摩地来清净的。如《月灯请问经》中说：'获得三摩地则戒律迅速清净'等。
解说舍弃正知，由于有火等危险和供养三宝等喜庆，如果不能入定，在那段时间内可随意而行。
为什么如此呢？因为戒律胜过布施，在不能持戒时，在那段时间内保持舍心也无过失。如《无尽慧经》中说：'为了从远处来听法的人们，从禅定中起身，唯赞叹法布施'等。
虽然如此，解说不应放松学处，凡是思维后开始做的事情，暂时应当圆满完成禅定等，应当专注于此，不应舍此而做他事。
如是做了会如何呢？答：如是修行则一切皆善。相反则两者皆不善，即先前开始的和后来承诺的。
如是则非正知而趣入，已入则会增长。此外，对于王论等种种话题和舞蹈等稀有事物生起欲望时，应当摧毁它。
又无需要而搓泥团、以指甲等割草、以脚在地上画图等，等字包括打哈欠、做手工等被禁止的行为，见此当畏惧其果报，即刻应当断除。
以七偈颂解说正知而行，即'何时'等。首先观察自心，坚固任何适宜的。
当自心生起贪或嗔时，不应以身造作也不应以语表达，因为了知这二者是烦恼。
应当摄收诸根的散乱和分别念而安住。此意趣是：无论是贪等何种动机，都会自然消失，因为是刹那性的。

།གང་གི་ཚེ་རྒོད་པ་ནི་གཡེང་བ་དང་། གཞན་ངག་ གིས་ཅོ་འདྲི་བ་དང་།ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཁེངས་པ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། མཚང་འབྲུ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཐོ་འཚམས་པ་དང་། འདི་དག་གིས་སྐྱོར་བ་ཀྱོག་པོ་སླུ་བར་འདོད་པ་ན། གང་གི་ཚེ་བདག་ལ་སྟོད་པ་ནི་རང་གི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་སྨོད་པ་ནི་མི་མགུ་བ་དང་། གཤེ་ བཅས་ནི་ཁྲོ་བས་རྩོད་པ་དང་།ནོར་གྱི་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། གྲགས་པ་འདོད་པ་དང་། གཡོག་འཁོར་དང་། རིམ་གྲོ་འདོད་པ་དང་། གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་། རང་དོན་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། འཁོར་ནི་སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་ རིགས་པ་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ན་མི་བཟོད་པ་དང་།ལེ་ལོ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། སྤྱི་བརྟོལ་དང་། མུ་ཅོར་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཞེན་པའི་སེམས་བྱུང་ན། དེའི་ཚེ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ མཐོང་ནས་ཡང་ན་དོན་མེད་པའི་བྱ་བ་རྩོམ་པ་དེའི་ཚེ།བག་ཡོད་པའི་དཔའ་བོས་གཉེན་པོ་ཤེས་བཞིན་བྱེད་པས་བརྟན་པར་གཟུང་བར་བྱ། ཨུ་གྲས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། རྒོད་པ་མེད་པར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའོ། །བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ པ་ལས་ཀྱང་།དེ་ལ་བདག་ཉིད་བསྲུང་བ་ནི། །གང་ཞིག་དོན་མིན་སྤོང་བས་སོ། །དེ་དག་གང་གིས་འཐོབ་ཅེ་ན། །དོན་མེད་སྤྲོས་པ་སྤངས་པས་སོ། །དེ་དག་རྟག་ཏུ་དྲན་པས་འགྲུབ། །དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་དད་ལས་འབྱུང་། །དད་ནི་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཆེ། །ཤེས་ཏེ་བསྟན་པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། །ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཁོ་ན་བཤད་དེ། ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ནི་དམ་བཅའ་བརྟན་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་དད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་དང་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་མི་འཇིགས་པའོ། །གུས་པས་བཀུར་སྟིའོ། །ཞེས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ངོ་ཚ བ་དང་འཇིགས་པ་དང་བཅས།ཞི་ཞིང་ནི་དབང་པོ་རྣམས་བསྡམས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །གཅིག་ལ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་ལ་མི་འདོད་པས། ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བ་བྱིས་པའི་འདོད་པས་མི་སྐྱོ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་འདི་དག་ལ་ དེ་ལྟར་འབྱུང་ཞེས་བྱས་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའོ།།རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ། སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་མེད་པར་སེམས་བདག་གིས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་དལ་འབྱོར་ཐོབ་ པ་ཞེས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་བསམ་པར་བྱ་ཞིང་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པས་མི་གཡོ་བར་རི་རབ་བཞིན་དུ་སེམས་བརྟན་པར་བྱའོ། །སེམས་སྦྱོང་བ་ཁོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཞེས་དེས་བསྒྲུབས་སོ། །ལུས་ཀྱི་ཤེས་བཞིན་བཤད་དེ། ལུས་བེམས་པོ་ཡིན་པས་ རང་གཞན་གྱི་དོན་མི་འགྲུབ་སྟེ།གཞན་དུ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ཤ་ལ་ཆགས་པའི་བྱ་རྒོད་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དུ་ཁྲིད་པ་ན་ཅི་སྟེ་དགག་པར་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ཀྱིས་ཞེན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། ཀྱེ་ཡིད་བདག་མེད་པ་ཁོ་ནས་བདག་ཏུ་གཟུང་ནས་ཤ་དང་རུས་པའི་ ཕུང་པོ་ཅི་སྟེ་བསྲུང་ཞེ་ན།ཁྱོད་ལས་ལུས་འདི་ཐ་དད་ཡིན་ཙ་ན་དེ་ཉམས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་ཅི་གནོད། ཐ་དད་པ་ཕན་གནོད་མི་ཤེས་པ་བདག་གིར་བྱེད་ན། ཤིང་གི་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་གཙང་མ་ཅི་སྟེ་མི་བཟུང་། འདི་ནི་མི་གཙང་བའི་སྤྲུལ་པ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །སྙིང་པོ་མེད་པར་ བཤད་དེ།ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ལས་པགས་པ་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། དེ་ནས་རུས་པའི་དྲ་བ་ལས་ཤ་ནི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་ཤིང་། རུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅག་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་རྐང་མར་ལ་བལྟ་སྟེ། མཁས་པས་བསྔགས་པར་འོས་པའི་སྙིང་པོ་འདིར་ ཅི་ཡོད་ཅེས་བརྟག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་འབད་པས་བཙལ་ཀྱང་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་ན། དེ་དུས་སྨྲོས་ཤིག་།ཅི་སྟེ་ལུས་བསྲུང་ངོ་། །དགོས་པས་བསྲུང་བར་བཤད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །དགོས་པ་གཉིས་ཀྱིས་འདི་བསྲུང་བར་འོས་པ་བཤད་དེ་བསོད་ ནམས་བསག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་དང་།བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་ཡིན་པས་སོ།

当贪欲生起时即是散乱，受他人言语影响而询问，我慢即是心生傲慢，骄傲，挑剔即是身体的伤害，这些都是歪曲欺骗的意图。当自我赞美即是彰显自己的功德，贬低他人即是不满，辱骂即是因愤怒而争论，追求财物利益，恭敬，名声，追求仆从，追求礼遇，舍弃他人利益，追求自身利益，眷属即是弟子等，想说不合理的话语时生起不耐烦，懈怠，恐惧，轻率，胡言乱语，对自己一方产生执著的心念时，此时应如木头般保持不动。
对此说其对治：如是见到烦恼心后，或是开始无意义的行为时，具正念的勇士应以正知对治而保持稳固。如《优波离所问经》中所说：'无有散乱，以正念安住，具足正知。'《大乘集学论》中亦云：'于此自我守护，即是舍弃无义。云何能获得彼？由断除无义戏论。彼等恒时由念成就，念从极大信心生。信是寂静之本性，知已宣说而得生。'
仅说三偈颂的对治：极为坚定即是誓愿坚固，极为信仰即是对有功德者生起净信。坚定即是无畏。恭敬即是礼敬。'以'即是以身等而行。对世尊具有惭愧与畏惧，寂静即是诸根调伏。以布施等令他人欢喜。对一者所欲之事，于他者不欲，因相互矛盾的愚者之欲而不厌倦。因烦恼力而生起这些，如是了知而具大悲心。
对于本性及非过失之事，恒时随顺本性，如幻化般无我慢，应思维'我当摄持此心'。应当念念思维'经长时获得暇满'，不为贪等分别所动摇，应如须弥山般令心坚固。唯有净心即是菩萨学处，以此而成就。
说身正知：身为无情，不能成办自他利益。否则，离心之身被贪著肉身的秃鹫等相互牵引时，为何不加阻止？为断除心的执著而说：'嗟！心，仅以无我执为我，为何要守护骨肉之蕴？此身若与你分离，损坏时于你何损？分离者不知利害而执为己有，为何不执取极为清净的木像？此乃不净的幻化，是衰败之法。'
说无实质：以智慧了知自身之皮与身分离，复次了知肉与骨架分离，复以智慧破析诸骨，观察其中骨髓，应当观察'此中有何值得智者称赞的实质？'如是勤求亦未见实质时，此时请说，为何要守护此身？说以需要而守护：'汝等'等易解。说以二种需要而应当守护此身：是积累福德之支分，及是秃鹫等之食物。

།གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཉེ་བར་བླང་བར་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དང་སྲོག་བཏང་བས་ལྟོས་པ་ མི་རུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ཤེས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ན། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །འདིར་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱས་ནས། གཡོག་ལ་གོས་ལ་སོགས་པ་མི་སྟེར་བ་བཞིན་དུ། ལུས་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ བས་དེ་ཟར་བཅུག་པ་ཅི།འོ་ན་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། ཀྱེ་ཡིད་ལུས་ལ་གླ་ཙམ་བྱིན་ཏེ་རང་གི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གླ་བས་བཏབ་པའི་ལོ་ཏོག་རྣམས། དེ་ལ་ཀུན་སྟེར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ལུས་ལ་གྲུའི་བློ་བསྐྱེད་དེ། བསོད་ནམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། བསོད་ ནམས་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཇི་བཞིན་དུ་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ཤེས་བཞིན་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་དང་དགོས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་བཤད་ པའི་རིགས་པས་སེམས་དང་།ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན། བདག་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྟག་ཏུ་བཞིན་འཛུམ་པ། ཁྲོ་གཉེར་གཞན་དད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་སྤངས་ནས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསོང་པོར་སྨྲ་བའི་གོང་དུ་ལེགས་པར་འོངས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་གསོང་པོར་སྨྲ་བའོ།།འགྲོ་བ་ལ་གཉེན་བཤེས་ལྟར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་གཡེང་བ་དགག་པ་བཤད་དེ། ཁྲི་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་བཤད་དེ། ཆུ་སྐྱར་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་རྟག་ཏུ་སྒྲ་མེད་པར་བག་ཡོད་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་གཞན་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་ཉེས་བྱས་བཤགས་པ་ལ་བསྐུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་གདམས་ངག་སྦྱིན་ནུས་པ་སྟེ། མ་བཅོལ་བར་ཕན་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་ངག་སྤྱི་བོས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སློབ་མ་ང་རྒྱལ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ལས སློབ་སྟེ།བླ་མ་ལྟར་བྱེད་དོ། །ཕྲག་དོག་མི་བྱ་བར་བཤད་དེ། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནའོ། །བསྟོད་པས་ལེགས་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དེའི་ལྐོག་ཏུ་སྨྲ་སྟེ། གཞན་གྱིས་དེའི་མདུན་དུ་དེའི་ ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ན་རྗེས་སུ་སློབ་སྟེ།དགའ་བ་བཞིན་དུའོ། །གཞན་དུ་ན་འདིས་མི་འདོད་ཀྱིས་ཀོ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ན་ང་རྒྱལ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཁོ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བར་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱའོ། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ཕྲག་དོག་སྤང་བར་བཤད་དེ། དམན་ པ་བར་མ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་གང་རུང་བརྩམས་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དགའ་བ་དེ་ནོར་རྫས་བཏང་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། འདིར་ནི་འབད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པས་ཅི་སྟེ་སྤོང་། དེ་བས་དགའ་བའི་བདེ་བ་སྤྱད་པར་བྱ། ཕྲག་དོག་གི་ ཡུལ་གཞན་གྱིས་འབད་དེ་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།འདིར་ཁྱད་པར་བཤད་དེ་འདིར་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བས་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་གོད་མེད་དེ་ཅི་ཡང་མ་བརླག་།སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་ཆེ་སྟེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྟོད་པས་སོ། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མི་བཟོད་ན་འཇིག་ རྟེན་གཉི་ག་ལ་སྐྱོན་ཏེ།འདིར་མི་དགའ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་ཞེ་སྡང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཆེའོ། །བྱེད་པར་རིགས་པ་ཡང་བསླབ་པར་བྱ་བར་བཤད་དེ། ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་དང་། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་དང་། དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྣར་སྙན་ པ་དང་།སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། འཇམ་པ་དང་། རན་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དྲང་བ་དང་ནི་ཀྱོག་པོ་མ་ཡིན་པ་དགའ་བས་གཞོལ་བའི་མིག་གིས། སྐོམ་པས་ཆུ་ལྟར་བཏུང་ཞིང་སེམས་ཅན་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་ དང་གཏི་མུག་གིས་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འདི་དག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གོ་སླ་བའོ། །བསླབ་བཏུས་ལས། ཀུན་དུ་རྩ་བཀྲོལ་མེད་པར་འཇམ། །ཉུང་བ་ཡིད་དུ་འོང་སྨྲས་པའི། །སྐྱེ་བོ་སྐལ་ལྡན་གཞོལ་བར་བྱེད། །ཚང་མར་སྨྲ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ།

为何如此说呢？对任何事物都不应生起丝毫执著。因为菩萨舍弃身命也不应有所顾恋。如此了知却不行持福德，则'如此你'等易解。
说'此处不住'，就像不给仆人衣服等一样，身体也将无常而去，何必让它受损。那么应当如何呢？心啊，应当给予身体工资，让它为自利而行动。因为给予工资所获得的庄稼，不应全部给予他人。因此应将身体视为船只，因为它是行持福德和远离非福的依处。
为了成办众生利益，应随意使用。如此以正知观察身体的本性和作用后总结说明。以如是所说的道理，调伏具有身心特征的自我，常时面带微笑，舍弃皱眉使他人失去信心的行为，对来者以'欢迎光临'等言语亲切交谈。
应视众生如亲友。说明禅定散乱的对治，座椅等易解。如此行持的功德已说明，水鸟等，因此应当常时安静谨慎。
此外，劝导他人即劝导忏悔过失，对此精进即能给予教诫，未受嘱托而行利益者，应以头顶承接他们的言教。因此应做一切人的弟子，无傲慢地向一切学习，视如上师。
说明不应嫉妒，当他人说善语即烦恼对治时，以赞叹说'做得好'等。在他人背后谈论其功德，当他人当面称赞其功德时随之赞叹，如同欢喜一般。否则此人会不喜。当他人称赞自己功德时不应骄慢。也应心想'他人喜欢功德'。
说明断除对他人功德的嫉妒，无论下中上任何所作，不是为了痛苦，而是为了欢喜。即使付出财物也难得的欢喜，在此无需努力就获得，为何要舍弃？因此应当享受欢喜的快乐，对他人努力获得的功德。
此处说明差别，此处因欢喜他人功德，今生无损失，什么都未失去。来世获大安乐，因赞叹他人功德。若不能容忍他人功德，则两世皆有过失：今生因不喜而痛苦，来世也因嗔恨而有大苦。
说明应当学习应做之事，应以可信的言语、相互关联、不生疑惑、悦意、动听、与悲心相应、柔和、适度的言语来表达。
如何观看呢？答：应以正直而不偏斜、充满欢喜的眼睛，如同口渴之人饮水般观看众生。不是以贪欲、嗔恨和愚痴，而是以此等易解的方式。
如《学处摄要》中说：'普遍无粗暴而柔和，少言悦意而善说，有福众生皆倾心，圆满言说自然生。'

།བཀའ་བསྡུ་བ་ལས། ཇི་ལྟར་ མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་དང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལས་བྱ་བ་གཞན་འདི་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན། བསླབ་བཏུས་ལས། རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་ཡིད་གཅུགས་པར། །མ་གྱུར་པ་ལ་སྨད་བྱས་ནས། །ཐལ་བས་ བཀབ་པའི་མེ་བཞིན་དུ།།དམྱལ་ལ་སོགས་པར་འཇིག་རྟེན་བསྲེག། །འདིར་ཡང་བྱ་བར་འོས་པར་བཤད་དེ། ཡི་དམ་དུ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དང་བས་བྱས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕན་པའི་ཞིང་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ནད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པར་བྱས་པས་འབྲས་བུ་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །རྟག་ཏུ་བྱ་བར་བཤད་དེ། བརྩོན་པ་ནི་ལེ་ལོ་མེད་ ཅིང་སྡང་བ་ཡང་རང་གཞན་གྱི་དོན་མ་བསྐུལ་བར་ངང་གིས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་ལ་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པའོ།།རིམ་པས་བྱེད་པར་བཤད་དེ། གོང་ནས་གོང་དུ་སྦྱིན་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དེ་ལས་བཟོད་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་དམན་པའི་ཆེད་ དུ་མཆོག་གཏང་བར་མི་བྱའོ།།འོ་ན་སྦྱིན་པའི་དུས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གང་གི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་བཤད་པའོ་ཞེས་པ་དང་། འགལ་ཞེ་ན། ལེགས་སྤྱད་ནི་བསླབ་པ་གོང་མ་སྟེ། དེ་ཉིད་དགེ་བའི་ཆུ་བསྲུང་བས་རགས་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་གཏོགས་པས་གོང་མ་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ བསམ་གཏན་གཞག་སྟེ་འོང་བར་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་བྱེད་དོ།།བསམ་གཏན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་རྣམས་ཚིམ་པར་མ་བྱས་ན་ལྟུང་བའོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་དོན་རྟོགས་ནས་གཞན་དོན་དུ་རྟག་པར་ བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།།འོ་ན་མ་ལས་འདའ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐུགས་རྗེ་ཅན་གཞན་དོན་གཟིགས་པ་ལ་བཀག་པ་ཡང་གནང་ངོ་། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གཟིགས་ནས། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། མི་གསོད་པ་ཡང་བཤད་དོ། །དགེ་སློང་གིས་ འབྲས་གསོལ་བ་ན།ལོག་པར་ལྟུང་བ་ནི་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་བཅད་པ་དང་། མགོན་མེད་པ་ནི་སྐྱོབ་པས་སྟོང་པ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་ནི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྐལ་བ་བྱིན་ནས། ཚད་བར་མར་གསོལ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་ རུང་བའོ།།སྣམ་སྦྱར་དང་བླ་གོས་དང་མཐང་གོས་ཏེ་ཆོས་གོས་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལྷག་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །འོ་ན་དེ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་གཏོང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སམ། ཡང་ན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ཆོས་ཀྱང་ཡིན། ཡང་ན་དེ་སྦྱིན་བྱེད་པའི་ལུས་གཞན་སྦྱིན་ པའི་དོན་དུ་གནོད་པར་མི་བྱ།དེ་ལྟར་ལུས་ལ་གནོད་པར་མི་བྱ་ཞིང་ལྷག་མ་གོ་སླའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། མ་དག་པ་གཉེན་དང་གཉེན་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་མཉམ་པའི་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཡོད་ཀྱི་བར་སྲོག་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་མཉམ་པར་གྱུར་ པའི་ཚེ་དེ་གཏང་བར་མི་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱས་ན་འགྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་བསྟན་པ་ནི་གདོད་བཤད་དེ། ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུའོ། །ལེགས་པར་མི་གནས་ཞེས་ཀུན་དང་ སྦྱར་རོ།།ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་མཆོད་པར་འོས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་མ་བསྟན་ན་དེ་དག་གིས་སྨོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ལ་ཡང་ལྟུང་བ་འབྱུང་སྟེ། བཀག་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མགོ་གཡོགས་པ་དང་མགོ་དཀྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་བཤད་ པར་མི་བྱའོ།།ཟབ་ནི་བློ་དམན་པས་རབ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་བློར་མི་ཤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམན་པ་ནི་མོས་པ་དམན་པའོ། །མི་བཤད་ཅེས་གོང་མ་དང་སྦྱར་རོ། །བུད་མེད་མིན་ནི་དབེན་པར་སྐྱེས་པ་མེད་པར་རོ། །དམན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་ རྒྱལ་གྱི་ཐེག་པ་དང་།མཆོག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། གཉི་ག་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མི་སྦྱར་རོ།

从《经集》中说：'应当如同仅仅见到就能使众生生起信心那样去做。因为除了令众生成熟之外，此处别无其他事业。'如果不这样做，《学处集》中说：'对未能信服佛子者，若加以诽谤，如同被灰覆盖的火，将在地狱等处焚烧世间。'
在此也说明了应当做的事：对于立为誓愿的布施等，以及从执著中生起的以极其清净心所做的，从对治中生起的烦恼对治——修习空性等，功德田如佛等，利益田如父母等，以及对病人等苦难众生所作的利益，其果报不可衡量。
说明应当经常做的：精进即无懈怠，且如同嗔恨自然而然地为自他利益而行事一样，对一切事业都不给他人机会。
说明应当次第而行：从低到高，布施不如持戒，持戒不如忍辱殊胜等等。不应为了低劣而舍弃殊胜。
若问：'在布施时对持戒为何说舍弃？'这岂不相违？善行即是高层学处，这本身是善法之水的守护标志，除此之外不应舍弃更高的。如对想要安住禅定的人们作无上法布施，因为禅定是持戒的支分。若不满足其所需则有过失。
理解如是所说的意义后，应当为利他而常具精进。若问：'如何超越界限？'答：具慈悲者为利他而观察时，即使是禁止的也可开许。此外，为了众生利益，也说明了非梵行和杀生。
比丘用餐时，对于残疾者即手脚等被截断者，无依者即无救护者，持戒者即具戒律者，应给予他们份额，然后适量食用。如此身心才能堪能。
除三法衣（大衣、上衣和下裙）外，其他多余的应当舍施。若问：'为何这些也不舍？'答：是圣者们的法，或者既是圣者又是法，或者为了布施而不应损害能行布施的身体。如是不应损害身体，其余易懂。
因此，在对亲疏未能平等慈悲之前不应舍命。当对一切平等心生起时也不应舍弃。因为如此行持则无后悔等，不会退失。这是获得见道后的意义。
说法之事稍后再说，法即九分教法。'不善住'与一切相连。天龙等应当供养正法，若不对他们说法，将受到他们的诽谤，说法者也将有过失，因为作了遮止。
不应对蒙头者和包头者等说法。深奥是因为智慧浅薄者难以通达。广大是因为神通等无法容纳于心。下劣是指信解低劣。'不说'与上文相连。'非女人'是指无人处无男子时。下劣是指声闻和独觉乘，殊胜是指大乘，两者都是烦恼的对治。大乘法器不应用于声闻法。

།སྤྱོད་པ་ནི་བསླབ་པ་སྡོམ་པ་སྟེ། དེ་སྤངས་ལ་མདོ་སྡེ་དང་སྔགས་ཟློས་པ་ཁོ་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་འདོད་པ་བསྐྱེད་པར་ མི་བྱའོ།།སོ་ཤིང་དང་མཆིལ་མ་འདོར་བ་ནི་བཀག་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡིན་གྱི། ཆུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ཡིན། གཅི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་དོར་ཏེ་བཀག་པས་སོ། །ཁ་བཀང་བ་དང་། སུ་སུ་དང་ཕུ་ཕུའི་སྒྲ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་གདངས་ནས་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །རྐང་ པ་བརྐྱང་སྟེ་ཤིང་སྟན་ལ་སོགས་པར་འདུག་པར་མི་བྱའོ།།དུས་མཉམ་དུ་ལག་པ་གཉིས་མཉེ་བར་མི་བྱའོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་གཅིག་པུ་དང་བཅས་པར་འགྲོ་བ་དང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཉལ་བ་དང་གདན་གཅིག་ལ་འདུག་པར་མི་བྱ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་མེད་ཀྱང་མ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ པ་མ་དད་པར་བྱེད་པ་ཀུན་བསྟན་བཅོས་ལ་མཐོང་བ་དང་།ཡུལ་ཆོས་དྲིས་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ། །བསླབ་བཏུས་ལས། དེས་ན་བསྡུས་ཏེ་སྡོམ་པ་ནི། །རིན་ཆེན་སྤྲིན་ལས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །གང་གིས་སེམས་ཅན་མ་དད་པ། །དེ་ནི་འབད་པས་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། ། སྡིགས་མཛུབ་ལ་སོགས་པ་སོར་མོ་གཅིག་གིས་གང་ཡང་མི་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། །ལག་པ་གཡོན་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་མ་དད་པས་སོ། །ལག་པ་གཡས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ལམ་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ལག་པ་བརྐྱང་ནས་དོན་ཆུང་བ་ལ་གང་ཡང་འབོད་པར་མི་བྱའོ། །བྲང ཁང་ན་གནས་པ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེ་གོལ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ནམ་བསྡམས་པ་སྲིད་དོ། །འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མགོ་བཞག་ནས་གཞོགས་གཡས་འོག་ཏུ་བཅུག་།རྐང་པའི་སྟེང་དུ་རྐང་པ་གཞག་སྟེ། ལག་པ་གཡས་པ་སྔས་སུ་བཅུག་སྟེ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་ལག་པ་གཡོན་པ་བརྐྱང་ སྟེ།སྣམ་སྦྱར་གྱིས་ལུས་གཡོགས་ནས་ཤེས་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་ཉལ་བའི་དུས་སུ་ངེས་པར་མྱུར་དུ་ལྡང་བར་བྱའོ་ཞེས་གློས་འདི་ལྟར་ཉལ་བར་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་བསླབ་པ་སྟེ། གཞལ་དུ་མེད་པ་ནི་གྲངས་མི་ནུས་པའོ། །སྦྱོང་བ་ནི་དྲི་མ་སྤོང་བ་སྟེ། འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱའོ། །དེའི་དོན་དུ་ བཤད་དེ།ཉིན་དང་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟུང་བ་བཤགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མཚན་མོ་ལན་གསུམ་ཉིན་མོ་ལན་གསུམ་དུ་གདོན་པར་བྱའོ། །ལྟུང་བ་ལྷག་མ་ནི་ཕམ་པ་ལས་གཞན་ཏེ་དེས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། ། ཕམ་པ་རྣམས་ནི་སླར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་སོ། །གནས་སྐབས་སུ་གང་སྤ་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིའམ་གཞན་དོན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་སྤྱོད་ན་དེ་ལ་འབད་དེ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཉེས་པ་མེད་པར་ཅི་སྟེ་སྤྱོད ཅེ་ན།སྨྲས་པ། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་གང་བསླབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །བདག་དང་བདག་གི་བར་མི་བཟུང་ཞིང་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་ནས་གཞན་དོན་ལ་འབད་པ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ན་གང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །རང་དོན་རྫོགས་པ་ན་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ཞེས་བརྒྱུད་པ་ དང་།དངོས་ནི་ནུས་པར་གྱུར་པས་ཐོག་མ་ནས་གཞན་དོན་ལས་གཞན་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོའོ། །བླ་མ་དམ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ། ཐེག་པ་ཆེན་ པོའི་དོན་ལ་མཁས་པ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་རྟག་ཏུ་གཏང་བར་མི་བྱའོ།།སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་ལེའུ་དཔལ་འབྱུང་གི་རྣམ་ཐར་ལས་གསུངས་པ། བླ་མ་བསྟེན་པའི་རིམ་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་འདིར་བཤད་པ་སྟེ་གཞན་ནི་འདིར་མ་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་སྡོམ་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའོ། །མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིའོ། །གཉིས་པ་ནི་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་མདོ་ སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་སོ།

行为即是守持戒律，不应生起舍弃此而仅以诵持经咒即可获得解脱的想法。在禁止的方向不应丢弃牙签和痰液，但在水和受用的方向则无妨。小便等也不应丢弃，因为被禁止。不应口含食物，不应发出吸吮和呼气的声音，不应张口进食。不应伸腿坐在木座等上。不应同时搓揉双手。
不应与他人女子独处同行、同睡、同坐一座，即使无有贪著也会成为不信的因缘。对于令世人不生信心的一切，应观察论典，询问当地习俗而断除。如《学处要集》中说：'是故总摄学处者，胜者于宝云中说，凡令有情不生信，应当励力而断除。'
不应以食指等单指指向任何人。也不应以左手，因为会令人不生信心。应以右手全部表示恭敬并指示道路。不应伸手呼唤微小之事。为使楼房中的人知晓，应发出弹指等声音，否则可能会受约束。
睡觉时应头向欲方，右胁朝下，腿上交叠腿，右手置于枕下，左手伸展于腿上，以僧衣覆盖身体，正知正念而卧，初睡时应决意速起。行为即是学处，无量即是不可计数。修习即是断除垢染，此是必须要做的。
为此而说日间等。应于昼三次夜三次诵念忏悔罪业、随喜功德、回向菩提的三聚经。余罪即除四根本堕外的罪过，以此可得清净。诸根本堕则以重新皈依三宝及发殊胜菩提心得以清净。暂时应行之行为等，若为自利或利他而行持，则应精进学习。
若问为何无罪而行？答：菩萨子无有不应学习之事。不执著我与我所，通达二谛而精进利他，如是行持时无有不是功德。不应等到自利圆满后再行利他，而是从一开始即唯行利他。以如是所作所生功德，为诸有情利益回向菩提。
对于殊胜上师善知识、持菩萨律仪、通达大乘义理者，即使为了生命也永不应舍弃。应当学习《华严经》吉祥生传记中所说的依止上师之次第。此处所说即是此，其余则是此处未说之内容。因此经续等。根本堕即破坏律仪，应当参阅《虚空藏经》。《学处要集》即是他所造。《经集》即是此人所造。第二即是《学处要集》与《经集》。

།འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་བསླབ་པ་བཤད་དེ། ཡུལ་གང་ལ་བྱ་བ་གང་བཀབ་པ་གཞན་གང་ལ་མ་བཀག་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་འདིར་བསླབ་པ་མཐོང་ནས་བྱའོ། །དྲན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་གི་མིང་ཁོ་ནས་བསྟན་ཏོ། ། ཤེས་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་དེ། ལུས་དང་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། ལུས་ནི་ཡིད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ལུས་ཀྱིས་འདི་དག་དཔྱད་པར་བྱ། དཔེར་ན་སྨན་དཔྱད་ཀླགས་པས་ནད་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། ། ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་ལེའུའི་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལྔ་པའོ།། །།བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད། ད་ནི་བཟོད་པ་འཆད་དེ། བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པའོ།།དེ་ཀུན་ནི་དེ་མ་ཐག་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡན་ལག་བདུན་པའི་མཆོད་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་དག་།བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བས་འཇོམས་སོ། །གསུངས་པ་ཡང་ཀྱེ་འཇམ་དཔལ་ཁོང་ཁྲོ་ ཁོང་ཁྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་དགེ་བ་ཡང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།རང་རྟེན་བཅོམ་ནས་གཞན་ཡང་འཇོམས་པས་ཞེ་སྡང་ནི་ཁྲོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེའི་གཉེན་པོ་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ་བཤད་དེ། ཞེ་སྡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཞེ་སྡང་ཉེ་བར་མཚོན་པས་དེས་དྲངས་པའི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ། །བཟོད་པ་དང་མཉམ་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ ནི་ཐབས་ཡིན་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་ཞེ་སྡང་གི་སྐྱོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བཤད་དེ། ཞེ་སྡང་གི་མེ་འབར་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཞི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དགའ་བ་དང་དེའི་དབང་གིས་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་མི་མྱོང་བའོ། །གཉིད་དང་བརྟན་པའང་མི་འཐོབ་པོ། ། ཞེ་སྡང་ནི་ཟུག་རྔུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཟུག་རྔུ་མཚོན་ཆའི་ཁྱད་པར་སྙིང་ལ་ཟུག་ན་གཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། གནད་ལ་ཕོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་ཞེ་སྡང་ཕོག་པས་སོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་རང་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་མཆོད། གང་ཞིག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ གཡོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྗེ་དཔོན་འདི་གསོད་པར་འདོད།ཞེ་སྡང་གིས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་སྡང་ཅན་དེ་ལ་གཉེན་ཡིན་ཡང་བྲེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཚོ་བ་སྟེར་ཡང་གཡོག་གིས་འདི་མི་བརྟེན་སྐྱོན་མང་པོས་ཅི་མདོར་ན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུ་འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཡང་མེད། གང་ གིས་ཞེ་སྡང་ཅན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་དུ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས། དགྲའི་བློས་མཁས་པ་གང་ཞེན་པ་དྲག་པོས་ཁྲོ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་སེལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བརྟགས་ ཤིང་བཤད་དེ།མི་འདོད་པ་བྱེད་པ་དང་། བདེ་བའི་རྒྱུ་འདོད་པ་འཇོམས་པས་བྱུང་བའི་ཡིད་མི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཟས་ཏེ། དེ་བསྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཞེ་སྡང་བརྟས་ཏེ་བདག་འཇོམས་སོ། །རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས་དགྲ་དེའི་ཟས་གཞོམ་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་གི་དགེ་བའི་སྲོག་ ཉམས་པར་བྱེད་པ་ལས་བྱ་བ་གཞན་དགྲ་བོ་དེ་ལ་མེད་དོ།།ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་བཟོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཀའ་བསྡུ་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང་། གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་ པའི་བཟོད་པ་སྟེ།དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་དེ། ཅི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིན་ཆེན་སྤྲིན་ལས་གསུངས་པ། གང་འདི་དག་ནང་གི་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དེ་དག་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཞེས་སོ། །ཟླ་བ་ སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་།བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོར་བར་སྐྱེ་བཅད་ཀྱང་བདག་གིས་དགའ་བ་ནི་དཀྲུག་པར་མི་བྱའོ།

为了守护世间人的心而说学处。对于某处所禁止的事情在其他处未禁止者，为了守护世间人的心，在此见学处而行持。
正念的特征仅以其名称而显示。
解说正知的特征，身等容易理解。为了确定而说，身是意先行，由于身的行为包含一切，应当以身观察这些。如同读诵医方而病不能痊愈一样。
此为《正知守护品释·殊胜明解》第五品。
以布施自身等，以学处等说戒律。现在解说安忍，从'劫'等开始。
这一切即刚才所说的戒律、布施以及以七支无上供养供养善逝等，即使积累千劫，以对众生的嗔恨也能摧毁。
又说：'文殊，所谓嗔恨能摧毁百千劫所积累的善业。'由于摧毁自身所依后又摧毁他人，故嗔称为恚。
由于嗔恨是大罪业的因，故说修习其对治安忍，从'嗔恨'等开始。以嗔恨为近因所引发的恚等也应当包括在内。
'无有苦行等同于安忍，安忍是最胜苦行，佛说安忍是最上涅槃。'因为如是宣说。
'方便'即是方法，将要解说。
仅就现世而言，以三偈颂说明嗔恨过患：由于嗔火燃烧故心不能寂静，不能体验喜悦及由此而生的身体安乐。不能获得睡眠与稳定。
嗔恨如同毒刺，如同特殊武器刺入心脏则不能生起睡眠等，因为击中要害。如是嗔恨击中心故。
以利养恭敬供养亲属等，凡是依止他而住的仆从等，也都想杀害这位主人，因为嗔恨令人不悦意。
即使是亲友对那嗔恨者也会逃离。虽给予生计，仆从也不依止此人。简言之，世间中没有任何能令其寂静的因，任何能令嗔恨者具足安乐的因。
由于在今生中产生杀害等痛苦，故智者以敌意、猛烈执著摧毁嗔恚，此世他世将具足安乐。
为了去除嗔恨而观察并说明其因：由作不悦意事及摧毁安乐因而生起的不悦意，即是其食，依此而生的嗔恨增长并摧毁自身。因无因则果不生，故应摧毁彼敌之食。
因为除了损害我的善命外，彼敌人无其他所作。
嗔恨的对治安忍有三种，如《集经》中所说：安受苦忍、耐怨害忍、谛察法忍。
依第一种而说，从'于何'等开始。
如《宝云经》所说：'于此等内在忧愁、悲叹、不悦、烦恼，皆能安忍并接受。'
《月灯经》中亦云：'虽贪著安乐且不舍苦，纵使断命我亦不扰乱欢喜。'

།གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་མི་བདེ་བ་བྱས་ཀྱང་འདོད་པ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་དགེ་བ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དགའ་བ་དང་དང་བ་ནི་ དགའ་བར་བརྗོད་དོ།།རིགས་པ་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་པའི་དོན་འདོད་པ་འཇོམས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་འདོད་པ་འབྱུང་བ་དགག་པ་གལ་ཏེ་བཅོས་སུ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། བཅོས་སུ་ མེད་ན་ཡང་འདིས་ཅི་བྱ།གོམས་པས་སྡུག་བསྔལ་མི་གནོད་པར་བཤད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཏེ། བརྙས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཏེ། ཚིག་རྩུབ་པ་ནི་གནད་རེག་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བདག་དང་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འདོད་པའོ། ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དགྲའི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་རེས་འགའ་རྙེད་པ། སྡུག་བསྔལ་ནི་རྟག་ཏུ་རྙེད་པར་སླ་བས་དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྲིད་པ་ལས་ཐར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ ན་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྲིད་པ་ལ་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་དེ་ཐར་པ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཀྱེ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ་ལ་བརྟན་པར་གྱིས་ཤིག་གོ། །གཞན་ཡང་ལྷ་མོ་ཙཎྜི་ཀའི་བུ་ནམ་ས་ཚེས་དགུ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོགས་ཉལ་བྱས་ཏེ། ར་ལུ་འབྲེག་པ་དང་གཅོད་པ་ལ་སོགས་ པ་བྱེད་དོ།།ཡུལ་ཀརྞ་ཏྲ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་རང་གི་མིང་གཞན་གྱི་ཐོག་མ་བྲི་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དུ་ཁེངས་པས་དགོས་པ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་རང་དང་གཞན་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ་ལས་རིགས་པ་གང་གིས་ འཇིགས།ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་མགོ་སྟེར་མི་ནུས་པས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གོམས་པས་བྱེད་པར་དཀའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །བསམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ནི། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡིད་རྣམས་སྦྱོར། །དེ་དང་དེ་ཡི་ངོ་བོར་འགྱུར། །སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་ཇི་ བཞིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་བས་གནོད་པ་ཆུང་བ་གོམས་པའི་རིམ་པས་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཡང་བཟོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་གོམས་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བའི་བློ་འབྱུང་བ་ལྟར། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ལ་ལག་ པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་གཅོད་པ་ན་ཡང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཁོ་ན་སྐྱེའོ།།གནོད་པ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་གོམས་པའི་དཔེ་བཤད་དེ། འདྲེ་ཤིག་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྦྲང་བུའི་གནོད་པ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་དང་། གཡན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ སྡུག་བསྔལ་གོམས་པ་དོན་མེད་པར་ཅི་སྟེ་མི་མཐོང་།གཞན་ཡང་བཟེ་རེ་གོམས་པ་བྱར་མི་བཏུབ་སྟེ། དེ་བྱས་ན། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཆར་དང་། རླུང་དང་། ལམ་དང་། ནད་དང་། འཆི་བ་དང་། རྡེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་སེམས་[(]པ་རྟན་[,]བརྟན་[)]ན་དེ་ལས་ལྡོག་པའོ། །བློ་བརྟན་ན་བཟོད་མི་ནུས་པ་མེད་པར་བཤད་དེ། དཔའ་བོ་འགའ་ཞིག་གཡུལ་དུ་རང་གི་ཁྲག་མཐོང་ན་ལྷག་པར་དཔའ་བར་འགྱུར། གཞན་ནི་གཞན་གྱི་ཁྲག་མཐོང་ཡང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ་འཇིགས་པས་སོ། །དེ གཉིས་སེམས་སྙིང་སྟོབས་དང་།དེ་མེད་པ་ལས་བྱུང་སྟེ་དེ་བས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་བྱོས། གནོད་པ་ཁྱད་དུ་བསད་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གང་གི་དེ་མེད་དེ་བདག་མེད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་བྱུང་བ་མི་རྟག་པ་ཚོར་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་ཆོས་ལ་རབ་ ཏུ་དགའ་བ་གཏང་བར་མི་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་དང་གཡུལ་འགྱེད་པར་རྩོམ་པ་ཡིན་པས་དེར་གནོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བའོ། །དགྲ་བོས་བརྒྱབ་པ་སྙིང་གིས་ལེན་ཅིང་གང་ཞིག་དགྲ་བོ་ཕམ་པར་བྱེད་པ་ད་ནི་དཔའ་བོ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་འགྱེལ་བ་ ལ་རྡེག་པ་ལྟར་རོ་ལ་གནོད་པའོ།

虽然造作不悦意的事也不会成就所欲，善业反而会衰损。以法随念而生起欢喜和净信，称为欢喜。
解说道理：'假如'等等。为了遮止破坏所欲之事，遮止不欲生起，如果可以补救，那时就去做，对此不悦意有何用？如果无法补救，又有何用？
解说通过习惯痛苦就不会造成伤害：痛苦是身体的，轻蔑是心理的，粗语是触及要害的言语。这些不好的名声都是自己和亲友所不欲的。
造作痛苦等是敌人的，与此相反，即是欲求他的痛苦等。有漏的快乐偶尔可得，痛苦却总是容易获得，所以应当习惯于此。
此外，从轮回中解脱唯有通过痛苦，因为痛苦能使人对轮回生起悔意而寻求解脱。因此，众生啊，要坚定忍受痛苦！
此外，女神旃荼迦的儿子在大初九时禁食而卧，剪断和切割羊毛等。
迦纳塔地方出生的人们为了在他人名字前写上自己的名字，互相以傲慢无谓地承受痛苦。我为了解脱自己和他人而忍受痛苦，有什么理由害怕？
如果说无法施予手脚和头颅，回答说：通过习惯，没有什么是难以做到的。如经中说：'以何等心意，人们心相应，即成彼体性，如同如意宝。'
因此应当从习惯小的伤害开始，逐步忍受大的伤害。就像通过习惯，凡夫们对痛苦的轮回生起快乐的想法一样，安住于具乐的禅定中的人，即使切断手脚等也只会生起快乐的想法。
解说习惯小的伤害等的比喻：难道不见虱子、蚊虫、蜂类的伤害，饥渴等感受，重大瘙痒等痛苦的习惯都是无意义的吗？
此外，不应该养成娇气的习惯，如果这样做，就会因寒冷、炎热、雨、风、路途、疾病、死亡、殴打所生的伤害而极其痛苦。
如果对痛苦也保持坚定的心，就能从中解脱。解说若心坚定则无不能忍受：有些勇士在战场上见到自己的血会更加勇猛，而其他人见到他人的血也会因恐惧而昏厥。
这两者是由于心的勇力和缺乏勇力所致，因此要使痛苦无法伤害，应当轻视伤害。
即使痛苦生起，也没有痛苦的主体，因为无我，是缘起所生，无常，仅是感受而已，知道这点后不应放弃对法的欢喜。
因为开始与烦恼敌人交战，在此受到伤害是必然的。以心接受敌人的打击并战胜敌人的，才是值得赞叹的勇士。
其他的就像打击已倒下的人一样，是对尸体的伤害。

།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བ་དེས་ནོར་ལ་སོགས་པའི་དྲེགས་པ་སེལ་བ་དང་། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་དང་། སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་ དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་།རྒྱལ་བ་ཁོ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའི་ལམ་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་པས། རྒྱལ་བ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེའོ། །བཟོད་པའི་དོན་དུ་རིགས་པ་བཤད་དེ། ཟས་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་བྱུང་བ་མཁྲིས་པ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་དང་འདུས་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལ་བདག་ མི་ཁྲོ་སྟེ།དེ་དག་སེམས་པ་མེད་པས། བསམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེད་དེ། འོན་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་པས་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ལས་དང་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྲོ་སྟེ་བདག་གི་ལས་ ཀྱིས་བསྐུལ་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྐྱེན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲོ་བ་བཤད་དེ། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་འདོད་པའི་གཟེར་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྲོ་བ་སྐྱེ་བས་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མཉམ་མོ། །སེམས་པ་དང་བཅས་པ་བསམས་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བས་བདག་མི་ བཟོད་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། སྐྱེ་བོ་གང་ཡང་ཁྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ནས་ཁྲོ་བ་མ་ཡིན་ལ་བདག་སྐྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ཏེ་ཁྲོ་བ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའོ། །འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དེ་དང་དེ་ལས་སོ། །དེ་བས་ཉེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང་སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་རྐྱེན་གྱི་ནུས་པ་ལས་སྐྱེ་བས་རང་དབང་ མེད་པ་ཉིད་དོ།།ཚོགས་པ་ཡང་བསམས་བཞིན་དུ་མི་སྐྱེད་དོ། འོན་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེའོ། །གང་སྐྱེས་དེ་ལ་ཡང་ཚོགས་པས་བདག་བསྐྱེད་ཅེས་སེམས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་འདི་སྐྱེས་པ་ལས་འདི་སྐྱེའོ། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ནི་ གཟུང་བ་ཞེས་དཔྱད་ནས་གནོད་པ་ལ་བཟོད་པར་བྱའོ།།རང་དབང་ཀྱང་ཡོད་དེ་ཇི་ལྟར་གྲངས་ཅན་གྱི་གཙོ་བོ་དང་བདག་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་མུན་པ་རྣམས་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་རང་བཞིན་གཙོ་བོར་འདོད་པ། གང་བདག་ཅེས་ བརྟགས་པ་དེའང་བདག་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་བཞིན་མི་སྐྱེའོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པར་མེད་པ་ཉིད་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ལ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ག་ལ་ཡོད། མེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཙམ་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ཞེ་ན། རྣམ་ པར་སྨིན་པ་འམ་གསལ་བ་ཡང་མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ།བདག་ལའང་སྐྱོན་འདི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དོ། །མ་སྐྱེས་པར་ནི་དེ་མེད་ན། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་དེ། གང་གི་ཚེ་ བདག་གཙོ་བོས་བྱིན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ།སྔར་མ་ཞུགས་པ་རྟག་པ་ཕྱིས་འཇུག་པ་མི་རིགས་སོ། །འཇུག་པ་ནི་ཡང་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པས་ལྡོག་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ བདག་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་སྟེ།གྲངས་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་པ་མེད་པའོ། །རྟག་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཚུལ་གཅིག་པའོ། །སེམས་པ་དང་སྦྱོར་བས་སེམས་པ་དང་ལྡན། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་བྱེད་བྱ་བ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདིར་བདག་གཞན་གྱིས་འདོད་པ་ ནི།འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡི་རྟེན། །རང་ཉིད་སེམས་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །རྟག་པར་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་སྟེ། །དགེ་དང་མི་དགེའི་བྱེད་པ་པོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། །སེམས་པའི་སྦྱོར་བས་སེམས་པ་ཅན། །རང་ཉིད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ ནའོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་དང་འབད་པའི་འབྲེལ་པས་བྱེད་པ་པོར་འདོད་ན་རྣམ་ཤེས་དང་འབད་པ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གཞན་དང་འབྲེལ་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད། སྔར་བཞིན་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཡང་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ལ་དེས་ཕན་པ་ཅི་བྱས། བདག་ དེའི་བྱེད་པ་འདི་ཞེས་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དོ།།དེས་ན་རང་དབང་ཅན་མེད་དོ།

苦的其他功德也与道相顺，即是对苦生厌离能除去财等傲慢，对具有轮回苦的众生生起悲心，知道这是罪业的果报而对此生起畏惧，唯有佛陀是宣说灭苦之道者，因此对佛陀生起信心。为了忍辱而说理，从饮食过失所生的胆、风、痰及其聚合等是大苦的因，我不对它们生嗔，因为它们无心识，不会故意造苦，然而从缘起可知。如此，对有心识者也不应生嗔，因为说'他们也是由最初业力而嗔，由我的业所驱使'。
由缘而说嗔，如同从胆等生起不欲的疼痛一样，从不悦等生起嗔恨，因此依于因是相同的。若说有心识者故意嗔恨我不能忍受，答：任何人都不是想'我要嗔恨'而嗔恨，也不是想'我要生起'而生起嗔恨。然而是从种种因缘而起。因此所有过失和各种罪业都是从缘的力量而生，实无自主性。
聚合也非故意生起，然而从各自因圆满而生果。对所生起的，聚合也无'我生起了'的想法。然而是此有故彼起，此生故彼生。应当观察缘起为所取而对伤害修忍辱。
若说也有自主性如数论派的胜性和我，答：所谓勇德、尘性、暗性平等状态认为是自性胜性，所谓我也非想'我要生起'而故意生起。因为胜性等未生时即是无，如石女儿般，何有生起可言？无有丝毫能生，若说只是异熟显现而生，异熟或显现既是无，如何能生？我也不能避免此过失，因为常法无生。如兔角般，也有同样过失。未生时既无，彼时何有生可言？
此中还有其他过失，即当我享用胜性所赐之境时，先前未入而常住后来趣入是不合理的。既然趣入是以境受用为性，则不应退出，因为是受用境界的自性。理论等我也有此过失，数论派的差别是无心识。常即是恒时一相。由与心识相应故有心识，如虚空遍满无作用。
因此说：'此中他所许我，是欲等所依，自身无心识，常遍一切处，善不善作者，受用业果者，由心识相应，具有心识性，非由自性然。'所以完全无所作为。
若许由与识和勤勇相关而成作者，识和勤勇等虽与其他缘相关，但因是常法故无变化，何有作用？如前所说，在作用时，对任何作用它能有何助益？无有'此我之作用'这样关联的理由。因此无有自主者。

།བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཐམས་ཅད་གཞན་དབང་སྟེ། རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུ་དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པས། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་ པའོ།།དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་ལ་བློ་ལྡན་གར་ཁྲོ། འོ་ན་དེ་ལྟར་རང་དབང་ཅན་མེད་པས་གང་གིས་གང་འགོག་ཅེ་ན། རིགས་པ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པའང་རིགས་པ་མིན་ཞེ་ན། ལན་ནི་བཟློག་པར་རིགས་ཏེ་གང་གི་ ཕྱིར་བཟློག་པ་དེ་རྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད།དེ་བས་ན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པར་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བས་དགྲའམ་མཛའ་བའམ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མཐོང་ན་འདི་འདྲའི་རྐྱེན་ནི་གནོད་པའི་ཚུལ་ཅན་འདི་ལ་ཡོད་པར་ངེས་ནས་བདེ་བར་འདོད་དེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་མི་ བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་རང་དགའ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་ན། དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་སུ་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་སུས་ཀྱང་མི་འདོད་དོ། །གཞན་གྱི་གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་བཤད་དེ། མ་དཔྱད་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བག་མེད་ པའོ།།རང་གི་ལུས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚེར་མའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁྲོས་པས་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པས་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །འགྱེག་པ་དང་། རིའི་གཡང་ལ་སོགས་པར་མཆོང་བ་དང་། མིའི་ནང་དུ་འགྲོའམ། ཆུར་འཇུག་པའམ། དུག་དང་མི་འཕྲོད་པ་ཟ་བ་འམ། བཟའ་བཏུང་ཧ་ཅང་མང་བས་རྨོངས་པ་འགའ་ཞིག་རང་གི་ལུས་ཉམས་པར་བྱེད། གཞན་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི ཤུགས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་སྡུག་པ་འང་གསོད་ན།དེའི་ཚེ་དེ་དག་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་དག་སྙིང་རྗེའི་སྣོད་ཡིན་པར་བཤད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་མྱོས་པར་བྱས་པ། བཤད་པའི་རིགས་པས་བདག་གསོད་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ སྙིང་རྗེ་མེད་པ་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེ་སྡང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ།སྙིང་རྗེའི་གནས་ལ་དེ་མི་རིགས་སོ། །བཟོད་པའི་ཐབས་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལ་བདག་ གིས་ཞེ་སྡང་མི་རིགས་ཏེ།མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ལ་སྲེག་པར་བྱེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྐྱོན་དེ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་གློ་བུར་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་དུད་པ་མ་རུངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ནམ་ མཁའ་བཞིན་ནོ།།མ་རུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དུ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ལྟར་སྐྱོན་རྣམས་ལ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་ཤིང་སེམས་ཅན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པས་སོ། །གཞན་ཡང་གང་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་རྒྱུ་གཙོ་ཆེར་གྱུར་པ་གལ་ཏེ།དེ་ནས་དེ་འཕེན་པ་པོ་ལ་ཁྲོ་ན་དེའི་ཚེ་དེའང་ཞེ་སྡང་གིས་འཕེན་པ་ཡིན་པས་བདག་ཞེ་སྡང་ཉིད་ལ་ཞེ་སྡང་བར་རིགས་སོ། །ལས་འབྲས་མི་སླུ་བར་བསྒོམས་ནས་འདི་བརྗོད་པར་བཤད་དེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་ གནོད་པ་བྱས།དེ་བས་བདག་ལ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་འདི་འབྱུང་བར་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །རིགས་པ་གཞན་བཤད་དེ། དགྲའི་མཚོན་དང་བདག་གི་ལུས་འདི་གཉིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་པོ་ལ་ཁྲོ་ན་དེའི་ཚེ་རང་ལ་ཡང་རིགས་ ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེས་མཚོན་ཆ་དང་། བདག་གི་ལུས་ཕྱུང་བས་གང་ལ་ཁྲོ། གཉིས་ཀ་ལ་སྐྱོན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་གཞན་ལ་སྐྱོན་མཉམ་པར་བཤད་ནས། རང་ཁོ་ནའི་སྐྱོན་བཤད་དེ། ཤུ་བ་ནི་མིའི་གཟུགས་འདྲ་བ་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བཟོད་པ་བདག་ གིས་གཟུང་བ་ཡུལ་ལྔ་ལ་སྲེད་པ་སྤོང་བར་གྱུར་པ་སྟེ།དབང་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱུང་བས་སུ་ལ་ཁྲོ། །ལུས་མ་བཟུང་ན་གནོད་པ་མེད། །བཟུང་བ་ནི་བདག་གིས་ཏེ་བདག་ཁོ་ན་སྐྱོན་ཅན་ནོ།

以简略的方式解说，以理论分析一切都是依他起，因为从任何因中生起的，其因也是依赖于自己的因，所以从无始以来一切法都是无作者的。
如此，一切法如涅槃般离开作者，对此智者何处生嗔？如果说既然如此没有自主者，那么谁能遮止什么？如果说由于理论相等，遮止也不合理，答复是应当遮止，因为遮止是为了断除痛苦相续。因此，遮止嗔恨等是完全合理的。
因此，当见到敌人或亲友或作害者时，确知此等缘具有这样的害法，应当安乐，不应不悦。如果无因仅由自在而成办众生的利益，那时谁不会生起痛苦？因为自己的痛苦谁也不愿意。
解说对他人伤害的无所谓的安忍，不观察而行事是放逸。自身自己以荆棘路等，以及因嗔怒而为难得女人等，为了获得而舍弃饮食等而作害。
有些愚者以跳跃、跳山崖等，或入人群中，或入水中，或食毒或不相宜之物，或过量饮食而损害自身，也以杀害他人等非福行为。
当如此以所说理由由烦恼力而杀害连自己所爱时，那时他们怎么可能不伤害他人身体？解说他们是悲悯之器，被烦恼所醉，以所说理由而趋入自杀者，不仅是无悲悯的过失，怎么会生嗔？对悲悯处这是不合理的。
解说安忍方便，如果愚凡夫们的自性就是唯一害他，那时我对他们生嗔不合理，如火的自性是热而能烧。
如果过失非自性而是暂时的，众生是以自性决定，如此则不应对他们生嗔，如具有不善烟尘的虚空。不善非虚空自性，因为无垢。然而是烟尘过失，如烟尘般不应对过失生嗔而非对众生，因为自性完全清净。
复次，若对主要痛苦因，若对其投射者生嗔，那时彼亦是由嗔恨所投，故应对嗔恨本身生嗔。
解说修习业果不虚而说此，于其他生中我亦如是害一切众生，因此我遭受害他的等流果是完全合理的。
解说其他理由，敌人的武器和我的身体二者是痛苦因。如果对聚集因者生嗔，那时对自己也合理，因为由彼出现武器和我身，对谁生嗔？因为二者过失相等。
说明自他过失相等后，解说唯自过失，疥疮如人形不能忍受打击等，我执取五境贪爱而成为舍离，因为以具五根之身受用彼故。对此生害对谁生嗔？不执取身则无害。执取是我做的，唯我有过。

།གཞན་ཡང་བདག་ བྱིས་པ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་འདོད།རྒྱུ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་འབྱུང་བས་སུ་ལ་ཁྲོ། །ལུས་མ་བཟུང་ན་གནོད་པ་མེད་བཟུང་བ་ནི་བདག་གིས་ཏེ། འབྲས་བུ་མི་འདོད་ན་རྒྱུ་ཡང་ སྤང་དགོས།དེ་ལས་ཟློག་པ་བྱེད་པས་བྱིས་པ་བཞིན། དེ་བས་རང་གི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་ལ་གཞན་ལ་ཁྲོ་བས་ཅི། རལ་གྲི་ནི་གྲི་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པ་སྟེ། དེ་དག་རལ་གྲི་ལོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ནགས་དང་། བྱ་ནི་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་ ལས་ལས་བྱུང་བ་ལྟར།གཞན་གྱི་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་ངའི་ལས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ་བདག་གིས་གནོད་པ་སྔར་བྱས་པས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་འབྱུང་། དེ་བས་དེ་དག་དམྱལ་བར་འགྲོ་བས། བདག་ཁོ་ནས་དེ་དག་མ་བརླག་གམ་འམ་གྱི་སྒྲས་རང་སེམས་ འབོད་པའོ།།ཕན་པ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལ་དགའི་བྱེད། ཅེས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་དེ། གནོད་བྱེད་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་བདག་གིས་བྱས་པའི་སྡིག་པ་མང་པོ་ཅིག་ཟད། བདག་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས། དེ་ དག་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་དམྱལ་བར་འགྲོ་དེ་བས་བདག་ཁོ་ན་དེ་དག་གི་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ།།གནོད་པའི་ལེ་ལན་ལས་ལོག་པ་བསམ་པའི་ཡོན་ཏན་གལ་ཏེ་བདག་ལ་འབྱུང་ན་དེས་དམྱལ་བར་མི་འགྲོ་བས་ཕན་བྱེད་དེ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་ ཅི་བྱུང་།བདག་གིས་བདག་བསྲུང་བར་གྱུར་པ་ནའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་གནོད་པའི་ལེ་ལན་བྱས་པར་གྱུར་ན། དེས་ཀྱང་དེ་དག་བསྲུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། བདག་གི་སྤྱོད་པ་ནི་རྡེག་པ་ལ་ཡང་བརྡེག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར།དེ་བས་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉམས་སོ་ཞེས་སྙིང་རྗེའོ། །ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བཟོད་པ་བཤད་དེ། ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་མ་སྤྱད་པས་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ་ལུས་དང་ཡིད་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ ལ་ཡིད་ནི་སུས་ཀྱང་གར་ཡང་གཞོམ་མི་ནུས་ཏེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་དོ། །རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་བཤད་དེ། ལུས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན་ལུས་ ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ལ་གནོད་དོ།།བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་ཡང་མི་གནོད་དེ། བེམས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་ལུས་ལ་མི་གནོད་པས་ཀྱེ་སེམས་ཅན་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་ཁྲོ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ནས་བདག་ལ་འཇིག་རྟེན་མ་དད་པར་རྟོགས་ནས་མི་འདོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ནི་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ནས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བདག་ཟ་བར་འགྱུར་རམ། སྐྱེ་བ་འདིའམ་ཕ་རོལ་དུ་གང་གིས་མ་དད་པ་འདི་བདག་མི་འདོད། དེ་བས་འདིར་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །བདག གི་རྙེད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པས་མ་དད་པ་མི་འདོད་ན།རྙེད་པ་མི་རྟག་པ་འདི་ཉིད་དུ་ཉམས་པར་འགྱུར། བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལ་ཁྲོས་པས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་བརྟན་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་བྱེད་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་རྙེད་པ་ན། ལོག་འཚོ་ཡུན་རིང་པོ་ བྱུང་ཡང་མཆོག་མ་ཡིན་ཏེ།རྙེད་པ་མེད་པས་དེ་རིང་ཤི་ཡང་རུང་། གང་གི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་པོ་བསྡད་ཀྱང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་དོ། །ཁྱད་མེད་ཁོ་ན་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་དེ། རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་རྨི་ལམ་དུ་མྱོང་བ་ལོ་བརྒྱར་བདེ་བ་ ལ་ལོངས་སྤྱོད་ནས་སད་ཀྱང་གཞན་ནི་སྐད་ཅིག་ཏུའོ།།རྨི་ལམ་དུ་དམིགས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བ་གཉི་ག་གཉིད་སད་ན་མྱོང་བའི་བདེ་བ་དེ་འོང་ཉམས། དེ་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་འོན་ཀྱང་དྲན་པ་ཙམ་ལྷག་མའོ། །འཆི་བའི་དུས་སུ་དཔེ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་གསོན་པ་ དང་།ཡུན་ཐུང་བར་གསོན་པ་གཉིས་ཀྱིའོ།

还有，我这个愚人不愿痛苦却贪求痛苦的因，因为有因必定会产生果，因为受用它的缘故。对此产生伤害时向谁发怒？若不执取身体就无有伤害，执取是我自己的，若不愿意果报就应当断除因。相反而行如同愚人一般。因此，对于从自己过失而生的痛苦，向他人发怒有何用？
刀剑等武器为例，那些如同剑叶般的森林，以及鹫等鸟类都是从我的业而生，他人的武器等也是如此。因此由我的业力所驱使，因为我以前造作伤害，所以现在有人对我造成伤害。因此他们将堕入地狱，难道不是我一人毁坏了他们吗？'am'的语气词是呼唤自心。
唯独喜欢行持利益。如此以两个偈颂说明：依靠这些加害者修习安忍，能消尽我前世所造的许多罪业。因为依靠我而对我造作伤害，他们将堕入极其难忍的地狱痛苦中，所以我才是他们的加害者等等容易理解。
若对我生起远离报复伤害的功德，他们就不会堕入地狱，对那些饶益者有何功德可言？当我守护自己时。若对他们作出报复伤害，那也不能守护他们。因为对我造作伤害后堕入恶趣，我的行为就违背了'打人不应还手'等誓言。
因此因为无有方便而堕落，故生起悲心。解说法之决定忍辱，所谓'心'等。未经历两种痛苦故为加害，即身体和心所生。其中心任何人都无法摧毁，因为是无形体的。
因此从彼所生的痛苦在胜义中是不存在的。说明从分别念所生的不悦等是存在的，因执著身体故身体的痛苦损害心。轻蔑等对身体也无害，因为是无情物。
这些对身体无害，噢众生你为何发怒？听到轻蔑等后，了知我不受世间信任而不喜欢。答曰：这是应当观察的，听到对我的轻蔑等后，众人不信任，这会吃掉我吗？今生或来世因何不喜欢这种不信任。因此此处不应执著。
若因阻碍我获得而不喜欢不信任，这无常的获得当下就会衰损。因发怒于作轻蔑等者而生的罪业将稳固存在。通过对加害者作害而获得，即使长期邪命也非殊胜。
无有所得则今日死亡也可以，因为即使活得再久也会有死亡的痛苦。以两者无差别说明，即所谓'梦境'等。如有人在梦中经历百年享受安乐后醒来，而另一人只有一刹那。
在梦中所缘的快乐体验，二者醒来时所经历的快乐都会消失，不会相随，只剩下回忆而已。死亡之时也是如此比喻，即长寿与短寿二者。

།ཡུན་རིངས་གསོན་པ་དང་ཡུན་ཐུང་བར་གསོན་པ་གཉི་ག་ཡང་ཕྱིས་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་སྟེ་འོན་ཀྱང་དྲན་པ་ཙམ། ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་མྱོང་བ་ལྟར། །སོང་བ་སླར་ནི་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ལོག་ འཚོལ་དགོས་པ་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་མི་བཟོད་པ་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་ནས་བདེ་བ་ཡུན་རིངས་མྱོང་ནས་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་སུ་རྒྱགས་མེད་པས་ལག་པ་སྟོང་པ་དང་། འདོད་ཡོན་དང་མི་ལྡན་པས་སྒྲེན་མོ་ཁོ་ན་ཆོམ་རྐུན་པས་ཕྲོགས་ པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྙེད་པས་ཡུན་རིངས་གསོན་ཅིང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པས་སྡིག་པ་ཟད་ཅིང་། སྡོམ་པ་བསྲུང་བས་བསོད་ནམས་ཀྱང་བྱེད་ཅེ་ན། འོ་ན་རྙེད་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལ་གནོད་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བྱས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཟད་པ་དང་ སྡིག་པ་མི་འབྱུང་ངམ།དེ་བས་གང་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་གསོན་པ། གལ་ཏེ་ལེགས་སྤྱད་དེ་ཉིད་ཉམས་ན་མི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་གསོན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོག་མཁན་ལ་གང་ཁྱོད་ཁྲོས་པ་དེས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་སྦེད་པ་དང་། སྐྱོན་བརྗོད་ པས་སོ།།ཡང་ན་སེམས་ཅན་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཉམས་པར་བྱེད་དེ། བདག་གི་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་བསྒྲགས་པས་བདག་ལ་མ་དད་པར་བྱེད་པས། གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོགས་པ་ལ་ཁྲོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེའི་ཚེ་གང་གཞན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད། དེ་ལ་ཡང་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་མི་ཁྲོ། དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་མེད་ཀྱང་དེ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཞན་ལ་མི་བཟོད་པ་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་མ་དད་པ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར། མ་དད་པ་རྣམས་ལས་ཏེ། གཞན་ལ་ཐོས་ནས་མི་སྙན་པ་སྒྲོགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱོད་བཟོད་ཅེ་ན། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་ཉིད་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རག་ལས་པ་ལ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཟོད་པ་བྱ་བར་འོས། རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་རང་སེམས་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །དད་པས་ཀྱང་སྡང་སེམས་མི བྱའོ་ཞེས་བཤད་དེ།སྐུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། སུན་འབྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རང་རྒྱལ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་གནོད་པ་མི་སྲིད་དེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དགག་པར་ནུས་ན་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་དགག་པར་བྱའོ། །བླ་མ་དང་རང་གི་གཉེན་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་རུས་གཅིག་པའམ་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གནོད་པ་རྣམས་ལ་སྔར་བཞིན་དུ། ཉེས་པ་ཇི་སྙེད་ཐམས་ཅད་དང་། །སྡིག་པ་རྣམ་ པ་སྣ་ཚོགས་པ།།དེ་ཀུན་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་། །རང་དབང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པས་གང་བྱས་པའོ། །སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པས་བྱས་པ་ནི་དབྱུག་པ་དང་མཚོན་དང་ནད་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའོ། ། གནོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་གནོད་པའི་རྒྱུ་གཉིས་ཡིན་པས། ཀྱེ་ཡིད་སེམས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་གནོད་པ་མཐོང་ནས་བཟོད་པར་མཛོད། གང་ཞིག་གང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལས་བསྐྱེད་དེ། དཔེར་ན་འདམ་ལས་པདྨ་བཞིན། །རྣམ་ཤེས་དང་བཅས པའི་ལུས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟགས་སོ།།རང་བཞིན་ལ་ཀླན་ཀས་མི་ཕན་ཏེ་བཟོད་པར་བྱའོ། །གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་བཤད་དེ། གཏི་མུག་གིས་བདག་དང་བདག་གི་བར་བཟུང་སྟེ། འགའ་ཞིག་གིས་བསྡིགས་པ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་ཉེས་ པ་ཅན་དུ་འགྱུར།དེ་ལ་རྨོངས་པས་གཞན་ལ་ཡང་ཁྲོས་ཏེ། སླར་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་སོ། །དེ་དག་གི་ནང་ཉེས་པ་མེད་པར་གང་བརྗོད། གང་ཉེས་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་གཉི་ག་ལ་སྐྱོན་མཚུངས་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་ཁྱོད་ལ་གནོད་པ་བསྐྱལ་བ། ཀྱེ་ཡིད་འབྲས་བུ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ལས་སྔར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་བྱས། དེ་ལྟ་ཡིན་ཀྱང་ཕན་པ་འཚལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་བཟློག་པར་བདག་གིས་ག་ལ་ནུས། གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་འབྲས་བུ་ཉིད བསྐྱེད་པ་ཉིད་དོ།

无论长寿或短寿，两者都不会随后相随，只是回忆而已。如经中所说：'一切如梦中所经历，过去的不复再见。'因此无需寻求。
因此说明为了获得和为了快乐而不能忍耐是不合理的。即使获得许多财富，长久享受快乐，到死亡时也无骄傲，两手空空，不具欲望，如同被盗贼抢劫一般赤裸地前往他世。
如果说通过财富长寿，并通过忏悔等消除罪业，守护戒律也积累福德。那么为了财富而对妨碍者生起嗔恨，岂不是会消耗福德并产生罪业吗？
因此为了积累资粮而活着，如果善行本身退失了，那做不善业而活着又有什么用？
对宣扬不实名声者你所生起的嗔恨会使你退失，因为他们隐藏功德并说过失。
或者说众生即世间人会使人退失，因为宣扬我的不实名声使人对我不生信心，所以对宣扬不实名声者生嗔。对此回答：那时别人宣说他人的不实名声，你为何不对此生嗔？因为这也会使众生退失。因此即使没有我，也不应对他人妄加猜测而不能忍耐。
另外，对于依赖他人的不信任是他人所为，因此对于从他人处听到而宣扬不悦耳之事的人你能忍受吗？那时烦恼的生起本身是他者，对于依赖于此的你也应当修忍辱，因为道理相同。由此应当了解自心。
也说明即使有信心也不应生嗔恨，如'佛像'等。对于破坏者和诽谤者不应生嗔恨，因为不可能伤害佛、菩萨、独觉和声闻，因为他们无我执。
如果能制止，应以悲心制止。对上师和自己的亲属等词中包括同族或亲戚等，对伤害他们的人如前所说：'一切过失和各种罪业，这些都从缘的力量而生，并非自主。'
另外，众生所为是指用手脚所做的。非众生所为是指用棍棒、武器、疾病等所做的。伤害只发生在众生身上，因此伤害有两种因，心啊请见到只对众生的伤害而修忍辱。
任何事物从何处生起，即从彼处产生，如莲花从泥中生。具有意识的身体也被自性观察为生处。对自性的诽谤无益，应当忍受。
说明两者的过失：由于愚痴执著我和我所，某人做出威胁和殴打等行为而成为有过失者。对此由于愚痴而对他人生嗔，又做出殴打等行为。在这些中谁可说无过失？谁可说有过失？两者过失相同。
心啊，为何你过去造作了导致他人对你施加伤害这样果报的业？即便如此还要寻求利益吗？回答：一切痛苦的因都是业所生，我怎能阻止它？因为圆满聚集因缘必定产生果报。

།སེམས་ཅན་འདི་དག་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ལས་ངན་བྱེད་པ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པར་ཤེས་ན། དགེ་བ་ལ་དེ་ལྟར་འབད་པར་བྱ་བའི་གང་གི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས། ལམ་དམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་བྱམས་སེམས་ཅན་དང་ ལྡན་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ།།ད་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་བཤད་དེ། ཁང་པ་གཅིག་ཚིག་པ་ན་ཁང་པ་གཞན་དུ་མེ་སོང་ཞིང་། རྩཝ་སོགས་གང་ལ་མཆེད་པ་དེ་ཕྱུང་སྟེ་དོར་བ་ཡིན་ཐམས་ཅད་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིགས་པས་སེམས་ནི་དངོས་པོ་གང་ ལ་ཆགས་པས།ཞེ་སྡང་གི་མེས་ཚིག་པས་སྐད་ཅིག་དེ་དོར་བར་བྱ་ཞེས་པ་སྤངས་ནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཚིག་ཏུ་དོགས་པས་སོ། །གསོད་པར་འོས་པ་གང་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་དེ་ལག་པ་ཙམ་བཅད་ནས་བཏང་ན་དེའི་ཚེ་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ མི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འཆིང་བ་དང་སྨོད་པ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་ནས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ན་ཅི་མ་རུང་ཞེས་རྟོགས་ནས་བཟོད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་རྡུང་བ་དང་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལྟ་བཟོད་པར་མི་ནུས་ན། དམྱལ་བའི་རྒྱུ་ཁྲོ་བ་ཅི་སྟེ་བཟློག་པར་མི་བྱེད། ཁྲོས་པའི་ ཉེས་པས་དོན་མེད་པར་བཙན་ཐབས་སུ་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པར་ལན་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་གཅོད་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པས་བདག་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ།།སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཞིང་བདག་གིས་རང་གི་དོན་ནམ་གཞན་གྱི་དོན་ཕན་པ་བདེ་བ་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །ལག་པ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ འདིས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་འདྲ་མོད།འོན་ཀྱང་དོན་ཆེན་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར། དེ་བས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགའ་བ་ཁོ་ན་བྱེད་པར་རིགས་སོ། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐོས་ནས་ཕྲག་དོག་དྲི་མ་འཁྲུ་ བར་བཤད་དེ།ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཅན་ལ་བསྟོད་ནས་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་གི་བདེ་བ་ཐོབ་པ། དེའི་ཚེ་ཡིད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་བསྟོད་ནས་ཅི་སྟེ་བདེ་བ་མྱོང་བར་མི་བྱེད། དོན་མེད་པར་ཕྲག་དོག་གི་མེ་འབར་བས་ཅི་སྟེ་བདག་འཚིག་པར་བྱེད། གང་དང་གང་དུ་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདེ་བ་ལ་ཞེན་པ་དགག་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་དགག་པ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་པ་བདེ་བའི་རྒྱུ་བརྟན་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཀག་པར་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་འདི་ལ་ཕྲག་དོག་མི་བྱེད་ཅེས་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་སྡུད་པར་འགྱུར་རོ།

知道这些众生因烦恼力而造作恶业无法阻止时，获得如是精进于善法的殊胜能力后，入于正道者们彼此之间将具有慈心。
现在讲述所作仪轨，如一间房屋着火时，火势蔓延至其他房屋，应将火势蔓延之处的草等物除去扔掉，以免一切毁坏。
如是所说之理，心对某一事物贪著，被嗔恨之火烧时，应舍弃那一刹那，即是断除。
为何如此？因为担心福德被烧毁。若对应当被杀者，仅砍断其手而放生，岂不是获得大利益？
如是，经历身体的痛苦、束缚、诽谤等，从而解脱地狱之苦，有何不可？应当如是了知而忍受。
若连打击、殴打等都无法忍受，为何不遮止引生地狱之因的嗔恨？因嗔恨过患，无义地被强迫于等活等地狱中千次被割截、煮烤等，自身将遭受痛苦。
经受痛苦时，我既未成办自利，也未成办他人的利益安乐。
虽然砍手等这些痛苦与地狱之苦不同，然而大义乃是成办一切众生利益的佛果。
因此，对于能除众生痛苦的痛苦，理应唯生欢喜。
讲述闻他功德后洗涤嫉妒垢染：对胜功德者赞叹后，若有人获得安乐，尔时意汝亦应赞叹彼而何不享受安乐？何故无义地令自身被嫉妒之火焚烧？
若问：以'于何处何处生欢喜'等语遮止执著安乐，答：不是的，是遮止有过患的，此乃无过患安乐之因，智者们未加遮止，说'于此他人功德不应嫉妒'，其他人也将被摄受。

།བསྟོད་པ་བྱེད་མཁན་ ཁོ་ནའི་བདེ་བ་དེ་ཡིན་པས་བདག་གིས་བཟོད་མི་ནུས་ཤེ་ན།དེའི་ཚེ་རང་གི་དོན་དུ་གླ་བ་ལ་གླ་རྔན་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་ཕན་བཏགས་པ་ལ་ཕན་ལན་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སྡང་བས་མི་ཡོང་། གང་གི་ཕྱིར་དེས་དེ་ལ་བདེ་བར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་མཐོང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ ཀྱི་དང་མ་མཐོང་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྟེ།མི་བཟོད་པ་ལ་གཉི་ག་མེད་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཁྱེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་བདེ་བའང་ཁྱེད་འདོད། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལ་བསྟོད་ནས། གང་རང་གི་བདེ་བ་དེའང་མི་འདོད་པ། གཞན་ ཡང་ཀྱེ་ཡིད་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་རིག་པ་ལ་སྨོད།གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་བདག་གིས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ད་ནི་དད་པའི་གནས་ལ་སེམས་དང་བར་བྱས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བདེ་བ་ཅན་སེམས་ཅན་ རྣམས་ལ་ཅི་སྟེ་ཁྲོ།རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་ལ་གནས་པས་མཆོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱོད་འདོད་ལ་བསྙེན་བཀུར་ངན་ངོན་ཙམ་མཐོང་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གདུང་བར་ བྱེད།རྙེད་པ་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཁྱེད་རང་གི་བུ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་གསོ་བར་བྱེད། དེ་ཁྱེད་ཁོ་ན་ལ་སྟེར་བས་ཁྱེད་ཀྱི་ཉེ་དུ་གསོ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐོས་ནས། དགའ་བར་མི་བྱེད་པར་ཁྲོ་བ་ཅི། བྱང་ཆུབ་ཁོ་ན་འདོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འདོད་མཁན་གང་ཡིན་པ་དེས་དེ་དག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད།གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཁྲོ་བའི་མི་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ག་ལ་ཡོད། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྙེད་པ་བདག་གི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་འདོད་པའི་གང་ཟག་གིས་དེ་ མ་ཐོབ་ཅིང་།དེའི་ཡོན་བདག་གི་ཁྱིམ་ཁོ་ནར་གནས་པར་འགྱུར། དེ་བས་དེ་ལ་བྱིན་པ་དང་མ་བྱིན་པས་ཁྱེད་ལ་ཅི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱེད་ལ་དེ་མེད་པས་མི་བཟོད་པ་དོན་མེད་རེ་ཞིག་དཔྱོད་དང་གང་ལ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དེས་རང་གི་བསོད་ནམས་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ལ་ཕྱོགས་ པ་དེ་འདོར་བ་ཡིན་ནམ།ཡང་ན་དད་པ་ཅན་ཡོན་བདག་འདོར་རམ། ཡང་ན་དང་བའི་རྒྱུ་རང་གི་ཡོན་ཏན་འདོར། རྙེད་ཀྱང་མི་ལེན་ནམ་སྨྲོས་ཤིག་།ཁྱེད་ཅི་ལ་མི་བཟོད། བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་འདོར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །ཁྱོད་ནི་རང་གི་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱེད་ ལ་དྲི།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་དགྲ་བོ་ལ་མི་འདོད་པ་བྱུང་ན་ལས་ངན་གྱི་དབང་གིས་དེ་ལ་ཁྱོད་དགའ་བས་སླར་ཅི། བདག་གིས་སྨོན་པས་མི་འདོད་པ་དེ་བྱུང་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་རྒྱུ་མེད་ན་མི་སྲིད་དོ། །སྲིད་དུ་ཆུག་།གལ་ཏེ་དགྲ་བོ་ལས་མི་འདོད་པ་ཁྱེད་ཀྱི་སྨོན་པས་འགྲུབ་ན། དེའི་ སྡུག་བསྔལ་ཁྱེད་ལ་དགོས་པ་ཅི།བདེ་བ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགའ་བ་དོན་ཡིན་ན། འདི་བས་ཕུང་པོ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། ངན་སོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ཕུང་བའི་སེམས་ལྕགས་ཀྱུ་འཇིགས་སུ་རུང་བ། ཉོན་མོངས་པའི་ཉ་པས་བཏབ་པ། གང་ལས་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་རྣམས་ཀྱིས་བསླངས་ཏེ། མེ་འབར་བའི་བུམ་པ་ཆེན་པོར་བཅུག་སྟེ་འཚེད་པར་འགྱུར། དེ་བས་འདི་མི་ལེགས་སོ། །བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་སྤྱད་པས་ཞེས་བཤད་དེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བསོད ནམས་དང་།ཚེ་རིང་བ་དང་། ལུས་སྟོབས་དང་། ནད་མེད་པ་དང་ལུས་ཀྱི་བདེ་བའོ། །དེ་དག་གི་ནང་ན་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུམ་གར་ཡང་མི་དགོས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་བདག་གི་དོན་རིག་པའི་རང་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྲིད་དེ། འདི་དག་གིས་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འོ་ན་ཡིད་ལ་ཡང་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་འདོད་ན་ཆང་དང་ཆོ་ལོང་དང་། སྨད་འཚོང་གི་བུད་མེད་བསྟེན་པར་འགྱུར། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་སྡིག་པས་སོ། །དེ་བས་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱིས་པ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་བླང་བྱ་མ་ཡིན་ནོ།

如果说'赞颂者的快乐我无法忍受'，那么此时为了自己而给予工资和酬劳等，以及对他人的帮助回报，因为嫉妒他人的快乐是不应该的。因为这会给他带来快乐。因此，所见的是今生的，未见的是来世的，对于不能忍受的人来说两者都没有。
如果有人赞颂你的功德时，那时你也希望他人的快乐。如果赞颂他人的功德时，那时你赞颂他，连自己的快乐也不希求。再者，心啊，你责备无明。因为发菩提心是为了'愿一切众生具足一切安乐'的愿望，现在对信仰对境生起净信后，为何对获得安乐的众生生嗔恨？
对于不喜欢获得等事说明为不合理，三界众生所供养的佛陀，你见到众生微小的承事就为何如此痛苦？关于获得解释说：你所要抚养的自己的儿子等，谁在抚养？听到那只给予你的亲属抚养，不欢喜反而生气是为什么？
如果说只求菩提，回答说：求众生菩提者为何不求他们的圆满？对他人圆满生嗔恨者，怎会有菩提心？如果说那获得不是我的，回答说：如果你不喜欢的人未获得，而其供养只在施主家中，那么给与不给与对你有何关系？
从各方面来说你都没有那个，不能忍受毫无意义。且看，对于人们供养者，是舍弃能给予自己福德果报的方向吗？还是舍弃具信的施主？还是舍弃净信因的自身功德？获得也不接受吗？请说，你对什么不能忍受？不能舍弃福德等。你的自身等容易理解。
再者问你，如果你的敌人遭遇不如意，由恶业力所致，你为此欢喜又如何？如果说我的愿望使其遭遇不如意，不是的，仅凭这些若无自因是不可能的。即使可能，如果敌人的不如意是由你的愿望成就，他的痛苦对你有何用？快乐是没有的。
如果说欢喜他人痛苦是有意义的，还有什么比这更糟糕的？因为这是恶趣之因。因为害他之心是可怕的铁钩，被烦恼渔夫所投，从而被阎罗使者拿去，投入大火炉中煎熬。因此这是不好的。
对于赞颂等说明为有害的快乐也不应享受，人的利益有五种：福德、长寿、体力、无病和身体安乐。在这些当中，赞颂等三者都不需要。具慧者了知自利的这五种自利是可取的，因为这些是为了成就智慧。
如果问心中也有吗？回答说：如果想要心的快乐就会沉迷酒、赌博和妓女。这是不应该的，因为是罪过。因此对赞颂等愚者欢喜，但不应取受。

།བྱིས་པ་རྣམས་ཁོ་ ན་ཁྱོད་ཉི་མ་ཡིན་ཁྱོད་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སྟོད་བྱེད་ཀྱིས་ནོར་ཤོར་བར་བྱེད།བརྟགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་གིས་བདག་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་ནས་དགྲ་བོ་ཕུང་བའི་གྲགས་པའི་དོན་དུ་གཡུལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་བདག་ཀྱང་གསོད་པར་བྱེད། དོན་དམ་པར་བསྟོད་པ་དེ་དག་བཟའ་བར་བྱ་བ་ ཡིན་མོད།མི་བདེན་པའི་རྣམ་རྟོག་ལས་བྱུང་བ། ངའི་གྲགས་པ་ཞེས་བརྟགས་པའི་བདེ་བ་ཡང་ཤི་ན་སུའི་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་བས་བྱིས་པའི་རྩེ་བ་འདི་དག་དང་མཉམ་པར་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་བྱེ་མ་ལ་ཁང་པ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་རྩེ་ཞིང་ཡི་རངས་ འགའ་ཞིག་གིས་དེ་བཤིག་པ་ན་བདག་གི་ཁང་པ་བཅོམ་པར་བསམས་ཏེ།བྲང་རྡུང་ཞིང་ངུ་། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཅན་དུ་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པའི་དོན་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བར་བདག་ལ་སྣང་། འདི་ཉིད་དུ་རྣམ་དཔྱོད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་ བཤད་དེ།ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བཞིན་སྒྲ་ནི་སེམས་པ་མེད་པས་དེས་བདག་ལ་བསྟོད་ཅེས་མི་སྲིད་དེ། གཞན་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་དང་བས་ཞེས་བྱ་བ་རྟོག་པ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པར་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་གཞན་ནམ་བདག་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། གཞན་ དགའ་བས་བདག་ལ་ཅི།གང་གི་ཕྱིར་དགའ་བ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པས་དེའི་ཆ་ཤས་ཆུང་ངུ་ཡང་བདག་ལ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བདེ་བས་བློ་ལྡན་ཉིད་ཀྱང་བདེ་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་དང་བས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གི་བདེ་བ་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར། གཞན་ལ་དང་བ་བསྐྱེད་ནས་བདེ་ བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་བདེ་བར་མི་བྱེད།དེ་བས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་ནི་བསྟོད་དོ་ཞེས་བརྟགས་པས་རང་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ་གཞན་དགའ་བས་དགའ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་བདག་ལ་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་བདག་དང་། དེ་ལས་བྱུང་ བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་བྱིས་པའི་རོ་ལ་འབའ་ཞིག་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པར་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་བདག་གི་བསྲུང་བ་དང་། སྲིད་པའི་དུཿཁ་ལས་སྐྱོ་བ་ཉམས་པར་བྱེད། ཡོན་ཏན་གྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་སྦེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྲོ་བ་ཕྲག་དོག་བྱེད་དོ། །དེ་བས་བདག་གི་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་གང་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་དག་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་ལས། བདག་བསྲུང་བའི་ཚེ་ཆེད་དུ་འཇུག་པས་མཛའ་བོ་ཡིན་གྱི་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གྲོལ་བར འདོད་པས་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་ལྟ་བུ་ཞེན་པའི་གནས་ཡིན་པས་མི་རིགས་ཏེ།དགྲ་བོ་གང་ཞིག་གིས་བདག་བཅིངས་པ་ལ་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་བདག་སྡང་བར་ཇི་ལྟར་རིགས། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་པས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟུང་བར་འདོད་པའི་གང་ སྒོ་འཕར་དུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཐུས་འདི་དག་གོ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་རིགས་སོ།།རྙེད་པ་ལ་སོགས་པས་འཇོམས་པས་བསོད་ནམས་ལ་གེགས་བྱས་ནས། དེ་ལྟ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལ་ཁྲོ་བ་མི་འདོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བཟོད་པ་དང་མཉམ་པའི་དཀའ་ ཐུབ་མེད།དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་འབད་པ་མེད་པར་དེ་ནི་ཉེ་བར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་རང་གི་སྐྱོན་མ་རིག་པས་བཟོད་པ་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་བདག་ཁོ་ནས་བསོད་ནམས་འདི་ལ་གེགས་བྱས། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྙེད་པ་འཇོམས་པ་པོ་ཉེ་བར་གནས་པའོ། ། རིགས་པ་བཤད་དེ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ། །གང་ཞིག་གནོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ། །གནོད་བྱེད་གང་ཞིག་ཡོད་ན་བཟོད་པ་འབྱུང་། །གནོད་བྱེད་དེ་ཉིད་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དེ་གེགས་ཇི་ལྟར་ཡིན། །དཔེ་བཤད་དེ། སྦྱིན་བདག་གི་སྦྱིན་པའི་དུས་ལ སླེབ་པའི་འདོད་མཁན་གྱིས།སྦྱིན་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པས་མཁན་པོ་ཐོབ་པས་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱར་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་མ་བསགས་པ་མང་བས་ནོར་འདོད་པ་ནི་རྙེད་པར་སླའི། གནོད་བྱེད་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལ་གནོད་པ་ལས་བཟློག་པ་ན། བདག་ལ་སུས་ཀྱང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ།

仅仅是愚童们才会因为'你是太阳'、'你是月亮'这样的赞美而迷失。由于这些虚构的功德而生起我慢，为了获得摧毁敌人的名声而投入战斗，也会导致自己丧命。实际上那些赞美都是虚妄的，从不真实的分别念中产生。所谓'我的名声'这样所执著的快乐，死后又属于谁呢？
因此这些与儿童游戏无异。就像小孩用沙子堆房子，在那里玩耍欢喜，当有人将其毁坏时，认为'我的房子被毁了'，捶胸痛哭，生起巨大痛苦。同样地，对我来说，赞美等的衰败也会无意义地带来痛苦。
这里以四个偈颂来说明智慧：文字如同声音一样是无心的，所以它不可能赞美我；别人赞美等是由于欢喜而产生的分别念才是喜悦的因。无关联地说明：无论是对其他众生还是对我自己，别人的欢喜与我何干？因为那欢喜属于他自己，我连一点份额都没有。
如果说因为他人的快乐而智者也快乐，那么此时因为对他人的净信，一切快乐中都应该有我的快乐。对于因生起对他人的净信而获得快乐的人们，为什么我不使自己快乐？因此由于没有其他理由，我认为'我被赞美了'这样的执著而生起自我欢喜，并非因为他人的欢喜而欢喜。
在那里所谓'我欢喜'这件事，与其自我以及由此产生的关联都没有，这仅仅是愚者的一种味著。实际上这些赞美等会破坏我的守护和对轮回苦的厌离，因为功德的我慢会对他人的功德生起吝啬而隐藏他人的功德。对他们的圆满也会生起愤怒嫉妒。
因此，为了摧毁对我的赞美等而靠近的那些人，是在保护我免于堕入恶趣，他们是以此为目的而行动的友人，而非加害者。再者，对于想要解脱的人来说，利养等如同束缚，是执著的对象故不应理。对于解开我束缚的敌人，我怎么能合理地生起嗔恨？
对于因执著利养等而欲堕入轮回苦的人来说，这些成为了门闩，通过佛陀加持力而了知这些的同时对此生起嗔恨是合理的。虽然利养等会摧毁并障碍善业，但仍然不应对此生起嗔恨，因为没有比忍辱更殊胜的苦行，它是一切善法的因。啊！它无需努力就在近旁。
如果因为不知自己的过失而不修忍辱，那时就是我自己障碍了这个善业，而摧毁善业之因的利养就在近旁。说明道理：所谓忍辱，若无害者则不会生起，若有害者则生起忍辱，那个害者正是忍辱的因，对善巧方便者来说，它怎么会是障碍呢？
举例说明：施主布施之时来到的乞求者，怎么会成为布施的障碍？同样地，想要出家的人获得和尚，就不应成为出家的障碍。再者，因为未积累的善业众多，想要财富容易获得，而加害者则不然，因为无因不会生起。因为当制止对他人的伤害时，就没有人会伤害我。

།དེ་བས་ཁྱིམ་དུ་བྱུང་བའི་གཏེར་དུ་འབད་པ་མེད་པར་ཐོབ་པའི་དགྲ་བོ་ལ་དགའ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་ཚོགས་སོགས་པའི་ གྲོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་བཟོད་པ་འདི་དག་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ་དང་། འདི་གནོད་པ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྟོགས་པ་འདི་ཐོག་མར་འདི་ལ་སྦྱིན་གྱི་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་ཕྱིས་ཞེས་སྨོན་ལམ་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བྱམས་པའི་སྟོབས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔས་ལྔ་སྡེ་ལ་ལྟོས་ནས་སྨོན་ལམ་བྱས་པ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་བསམ་པ་གནོད་བྱེད་ལ་མེད་པས། བསོད་ནམས་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་མཆོད་པར་ འོས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དགེ་བ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་དམ་པའི་ཆོས་བསམ་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ཇི་ལྟར་མཆོད། གལ་ཏེ་གནོད་པའི་བསམ་པ་དགྲ་ལ་ཡོད་པས་འདིར་མཆོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གནོད་པའི་བསམ་པ་འདི་ལ་མེད་པ་ན་བདག་གི་བཟོད་པ་ག་ལ་འགྲུབ། དཔེར་ན་ཕན་པ་དང་ བདེ་བ་བྱེད་པའི་སྨན་པ་ལས་བཞིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་ལ་ཞེ་སྡང་མི་བྱེད་ན་བཟོད་པ་འགྲུབ་བོ། །དེ་བས་དེའི་བསམ་པ་ངན་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་བས་དེ་ཉིད་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དམ་པའི་ཆོས་བཞིན་མཆོད་པར་བྱའོ། །གནོད་བྱེད་ ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ལུང་གིས་གྲུབ་ཅིང་བཤད་དེ།སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྒྱལ་བ་རྣམས་མགུ་བར་བྱེད་པའི་ཞིང་ཡིན་པར་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་མགུ་བར་བྱས་ནས་མང་པོ་ཞིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་གཉི་ག་ལས་རྟོགས་པ་མཉམ་པ་ལ། རྒྱལ་བ་ལ་མགུ་བ་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་མི་བྱེད་པ་མི་རིགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བཅས་ པས་རྒྱལ་བ་དང་ཇི་ལྟར་མཉམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། བསམ་པའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་འདིར་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མཉམ་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཉམ་པས་སེམས་ཅན་དག་རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་མཉམ་ མོ།།འདི་ཉིད་ལ་རིགས་པས་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་སྒོམ་པ་པོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་གང་དེ་ནི་སེམས་ཅན་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སེམས་དང་བར་བྱས་པས་བསོད་ནམས་གང་འབྱུང་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བར་བརྗོད་ པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱལ་བ་དང་མཉམ་པར་བཤད། དོན་དམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་མཉམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། གང་དག་གིས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལ་ཡང་མཐའ་མེད་པ། དེ་ལྟ་བུ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་རྣམས་དང་ མཚུངས་པ་ག་ལ་སྲིད།གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་པུའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་རུང་ཅིག་ལ་མཐོང་བར་གྱུར་ན། དེ་མཆོད་པ་ལ་ཁམས་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ ཐོག་མ་མེད་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྲིན་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་ཡོད།དེའི་ལན་པོ་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ཐབས་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བྱས་ནས་སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་སྣང་ངོ་། །ཆ་ཤས་འདི་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་འདི་ཡིན་པས།དེ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཆོ་ག་བྱས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་ཕན་མཐའ་ཡས་པ་བཏགས་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཕན་བཏགས་པའི་ལན་པོས་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་མེད་དེ།དེ་དག་ལ་རང་དོན་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此对于在家中无需努力而获得的敌人宝藏应当欢喜。因为这是积累菩提行的助缘。
因此这些忍辱是由修习忍辱和造作伤害二者所成就的。应当发愿首先将此法理解赐予他，之后再赐予其他所化众生。
就如同慈氏菩萨对五比丘发愿一样，因为这是以忍辱为先导的。
如果说因为加害者没有'愿菩萨成就忍辱'的心念，所以虽然是忍辱福德的因但不值得供养。
那么没有任何善法圆满之因的正法之心，又如何供养呢？如果说因为敌人有加害之心所以在此供养。
答：若无加害之心，我的忍辱又从何而成就？譬如犹如给予利益安乐的医生一样。
因为对加害者不生嗔恨则成就忍辱。因此正是依靠他的恶念而生起忍辱。
因此他就是忍辱的因，应当如同正法一样供养。
加害者是资粮之因已由经典成立并宣说：佛陀说众生和诸佛是令人欢喜的福田。
因为令一切欢喜后，许多人将证悟究竟圆满的佛果。
如果问：如何与佛陀相等？答：从二者都证悟佛陀的力等功德来说是相等的，对佛陀欢喜而对众生不欢喜是不合理的。
如果问：众生具有嗔恨等垢染，如何与佛陀相等？答：此处并非本性上具有意乐的伟大本质，而是从能够产生所谓菩提果的能力相等的角度而言。
其中由于伟大本质相等，所以众生与诸佛相等。
对此以理证说明：众生修习慈心者受人供养，这正是众生的伟大本质，譬如对佛陀生起净信所生的福德称为佛陀的伟大本质一样。
因此说是获得佛法之因而与佛陀相等。胜义中没有任何与佛陀相等者，怎么可能与功德无边际、如是功德宝藏之处相等？
因为若见到功德精华诸蕴中任一微细功德存在于某一众生身上，以三界所生的珍宝等供养他都是不相称的。
无始轮回中以烦恼罗刹的力量对众生造作了无量损害。除了令众生欢喜之外别无他法可以报答。
做到这些后，无垢心中力等功德将明显显现。
因为这是相应的部分和随顺的事业，做到这些后将成为对佛陀的供养，因为是依照世尊所允许的仪轨而行。
此外，诸佛菩萨是无量无伪的友伴，报答他们恩德唯有令众生欢喜，因为他们无有自利可成就。

།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་རྣམས་རང་གི་སྐུའི་ཕྱག་དང་ཞབས་དང་དབུ་ལ་སོགས་པ་གཅོད་པ་དང་། མནར་མེད་ཀྱི་དམྱལ་བར་འཇུག་པ་དེས་ན་སེམས་ཅན་གདོན་ པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་བྱས་ན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བྱས་པར་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེས་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དགེ་བ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་ཡིན་གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཉེས་པ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བླ་མ་ལ་མཉེས་པ་བྱེད་པར་བཤད་ དེ།བདག་གི་རྗེར་གྱུར་པ་རྒྱལ་བ་རྣམས་གང་དག་གི་ཆེད་དུ་བསྐུལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལྟ་ཞོག་།རྩཝ་བཞིན་དུ་རང་གི་སྐུ་གཏོང་བ་ན་བདག་བྲན་ཡིན་ཡང་རྗེ་བུ་རྣམས་ལ་ཅི་སྟེ་ང་རྒྱལ་བྱེད། བྲན་དུ་མི་བྱེད་བདག་ལ་སྨད། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་བུ་རྣམས་ལྟ་བུ་གང་དག་བདེ་ན་དགའ་བར་འགྱུར་ བ་དང་།གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་མྱ་ངན་དུ་འཇུག་།ཆགས་སྡང་མེད་ཀྱང་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས་རྒྱལ་བ་ལ་འདི་ལྟར་འབྱུང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་དངོས་སུའོ། །གཞན་ནི་གོ་སླའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཁོ་ན་གསལ་བར་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡན་ ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ལུས་འབར་བའི་མི་ལ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཀས་ཀྱང་ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར།སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་འབྱུང་ན་ཐུགས་རྗེ་ཅན་རྣམས་ལ་མཉེས་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། བདག་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྡུག་ པར་བྱས་ལ་རྒྱལ་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡིག་པ་དེ་རིང་བཤགས་པར་བྱ་སྟེ།བདག་གིས་གང་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་དེ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་གསོལ། བདག་བུ་ཡིན་པས་བདག་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཡོད་པས་སོ། །མོས་པ་བསྟན་པར་བཤད་དེ། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། གཞན་དུ་ན་འཚང་རྒྱ་བ་མི་སྲིད་པས་སོ། །བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བས་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་མཐོང་བ་འདི་དག་མགོན་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདིར་མི་མགུ་བའི་རིགས་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཤད་པའི་རིགས་པས་སོ། །རང་དོན་བསྒྲུབས་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་ སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱས་པའི་ལེ་ལན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་དེ། དེས་བྱས་པའི་གནོད་པ་ལ་བཟོད་པ་བྱས་པས་དེ་དག་མོས་པ་ལ་ལམ་སྦྱར་བས་སོ། །བསྒྲུབ་བྱ་གསུམ་ཀ་བསྒྲུབས་པས་འདི་ཉིད་བདག་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ངེས་པར་ཤོག་། རིགས་པ་གཞན་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་མི་གཅིག་པུ་ཡིན་ཡང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མིག་རྒྱང་རིང་བ་ནི་ཕྱིས་རྒྱལ་པོའི་གནོད་པ་མཐོང་བས་གཅིག་པུ་དེ་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱལ པོའི་ཐབས་དེ་སྟོབས་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལྟ་ཞོག་སྟོབས་མེད་པ་ལ་ཡང་སྨད་པར་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྟོབས་མེད་ཀྱི་གནོད་བྱེད་ལ་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་རྣམས་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ལྷ་ལ་སོགས་པས་གནོད་ལན་བྱེད་དོ། །དེ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ མགུ་བར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོ་དམ་པ་ཀུན་གྱིས་ཅི་འདོད་བྱས་པས། མགུ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུངས་པ་བས་ལྷག་པ་བཤད་དེ། རྒྱལ་པོ་ཁྲོས་ན་ནོར་འཕྲོགས་པ་དང་ཐ་མར་གསོད་ནུས་ཀྱི་དམྱལ་བར་གཏོང་མི་ནུས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་ཏུ་བཅུག་ པས་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའོ།།རྒྱལ་པོ་མཉེས་ནས་ནོར་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་སྟེར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྟེར་མི་ནུས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱས་པས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནའོ། །སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བཤད་དེ། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་དགའ་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་གྲགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དགྲ་བོ་མེད་པས་སྐྱིད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་དང་བ་འདྲེན་པའི་ལུས་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་དགའ་བ་དང་། ཡུན་རིངས་གསོན་པ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

因为诸佛为了救度众生，甚至愿意割舍自己的手足头颅等，甚至愿意进入无间地狱，所以如果为了救度众生而利益那些众生，就等同于利益诸佛。因为如此，对于那些加害者也只应该以善法对待，否则就不能令如来欢喜。
关于如何令上师欢喜而言：我的诸佛上师为了众生，不仅毫不犹豫地付出，甚至像草芥一样舍弃自身，我虽为仆人，对主人们怎能生起傲慢？不做仆人而轻视自己。
对于那些如同不悦之子般的众生，当他们快乐时就会欢喜，当他们受到伤害时就会悲伤。虽无贪嗔，但因愿力，诸佛会如此，菩萨们则是实际如此。其他的容易理解。
专门解释大悲心：就像全身着火的人，即使拥有五欲妙乐也不会感到快乐一样，当众生受到伤害时，具有悲心的人们就没有欢喜的方法。因为如此，今天我要忏悔伤害众生即是令诸佛痛苦的罪过，祈请诸佛原谅我所造的不善业。因为我是佛子，诸佛对我有大悲心。
解释信解：关于'如来们'等容易理解。在世俗谛中，由于大悲心的缘故，毫无疑问地执著一切众生为我，否则不可能成佛。因为已经极其熟练自他相换的修行。
因此，见到这些众生的本性即是怙主，在此没有不欢喜的理由。令如来欢喜就是令众生欢喜，这是依据前述道理。成就自利也是如此，因为这是令众生欢喜的果报。
消除世间苦难也是如此，因为对他们造成的伤害保持忍耐，使他们对修行产生信解。愿通过成就这三种目标，这成为我确定的修行。
解释其他道理：就像即使是国王的一个人也能伤害众多民众，而远见的民众因为看到国王日后的伤害而不会伤害那一个人。因为他不仅仅是一个人，而是具有国王力量的方便。
同样的例子，更不用说其他人，即使对弱者也不应轻视。因为对弱小的加害者，阎罗使者们以及具有慈悲的天神等会予以报应。因此应该令众生欢喜，就像通过满足暴君的一切愿望来使他欢喜一样。
解释超过经典所说：国王发怒时能够夺取财物乃至最终杀人，但不能令人堕入地狱。而令众生痛苦则会导致堕入地狱。
国王欢喜时只能给予财物等圆满，但不能赐予佛果。唯有令众生欢喜才能获得佛果。
解释今生的果报：具有忍辱的人会令众生欢喜。之后获得名声。因无敌人而安乐。在他世中因无嗔恨等而获得端正身相、无病、常生欢喜、长寿以及转轮王的安乐。

།ཆོས་ རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྤྱོད་པ།ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པའོ། །བཟོད་པའི་ལེའུའི་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིགས་པས་བཟོད་པ་དང་ལྡན་ པ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ།མ་བཟོད་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་བས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་མེད་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྐྱང་བ་དང་བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བ་རླུང་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་། །བརྩོན་ འགྲུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའོ། །མི་དགེ་བ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ནི་ལེ་ལོ་ཁོ་ནའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་པའོ། །དེས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དགྲ་བཤད་དེ། འཇོམས་པར་བྱེད་ པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ལེ་ལོ་སྟེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་སུ་མི་རུང་བའོ།།ངན་པ་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་། བྱེད་པ་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལོག་པ་ནི་སྒྱིད་ལུག་དང་། དེས་རང་ལ་མ་ནུས་པ་སྨོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་བརྙས་པའོ། །ལེ་ལོའི་ རྒྱུ་བཤད་དེ།སྙོམ་ལས་ཁོ་ན་བདེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཞེན་པ་དང་གང་རུང་བསྟེན་པར་འདོད་པ་འདི་དག་ཀྱང་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་བས་འབྱུང་། འདི་དག་ལས་ལེ་ལོ་འབྱུང་། དེ་ལ་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་བཤད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་རྒྱ་བས་བཤོར་ཏེ་དེས་ཟིན་པ། སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་དེ་བས་གཤིན་རྗེའི་ཁར་ཆུད་པ་ཞེས་ད་དུང་མི་ཤེས་སམ། སྐྱེས་ནས་ངེས་པར་འཆི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་བཤད་དེ། རང་གི་སྡེ་ནི་རང་གི་རིགས་ཏེ། དེ་འཆི་བདག་གི་རིམ་པས་ཁྱེར་བ་མ་མཐོང་ངམ། ཁྱོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ ན་ངེས་པར་གསད་པར་བྱ་བའི་མ་ཧེ་རང་སྡེ་བསད་ཀྱང་གཏི་མུག་གིས་རིག་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།།འཆི་བདག་གིས་མགུལ་པ་བཏེག་ནས་བལྟས་པ་འབྲོས་པའི་ལམ་ཀུན་བཀག་པ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་བཟའ་བར་འདོད་པ་དང་། གཉིད་དང་དགའ་བྱེད་ནུས། གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ལེ་ལོ་མི་སྤོང་ ན།གང་གི་ཚེ་ནད་དང་རྒས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་གྲབས་སུ་ཆུད་ནས་མྱུར་དུ་འཆི་བ་འོང་བར་འགྱུར། དེའི་ཚེ་ལེ་ལོ་སྤངས་ནས་ཀྱང་ཅི། འདི་མ་འོངས་པ་མ་ཐོབ་པ་དང་། འདི་བྱེད་པར་འདོད་པས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ནི་ཕྱེད་ཟིན་པས་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་ལ་གློ་བུར་དུ་ འཆི་བ་འོང་བར་འགྱུར།ཀྱི་ཧུད་བཅོམ་ཞེས་བསམས་ཤིང་ཁྱོད་ཅི་བྱེད་པར་འགྱུར། ཉེ་དུ་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྲངས་པའི་མཆི་མ་དང་བཅས་པ། དམར་པོར་གྱུར་པའི་མིག་གིས་བལྟ་བའི་རེ་ཐག་ཆད་པའི་ཉེ་དུ་རྣམས་དང་། གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་རྣམས་ཀྱིས་བཞིན་ ལ་བལྟ་ཞིང་།རང་གིས་བྱས་པའི་སྡིག་པ་དྲན་པས། འཆི་བདག་རང་གི་ལག་གིས་དུག་ཟོས་ཞེས་ཕྱིས་འགྱོད་པས་གདུངས་པ་དང་། སྡུག་ཏུ་བཅུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྲག་པའི་དམྱལ་བའི་སྒྲ་ཐོས་ནས། བདག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱང་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་སྐྲག་པ་བྱུང་བའི་བཤང་ བ་ཡིས་ལུས་ལ་སོགས་པས་མྱོས་པར་འགྱུར་ཚེ་ཅི་ཞིག་བྱ།དཔེར་ན་ཇི་ལྟར་ཉ་གསོན་པོ་ཁོ་ན་ཆུས་གང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་བཞག་ནས་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གསོད། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་འཆི་བདག་གིས་ཡིན་ཞེས་ཤེས་ནས་མིའི་ཡུལ་ཁོ་ནར་ཁྱོད་འཇིགས་པར་རིགས། སྡིག་པ་ བྱས་ནས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།ཀྱེ་གཞོན་ཤ་ཅན་ཆུ་དྲོན་པོས་རེག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྙི་བས་རབ་ཏུ་ཚ་བར་འགྱུར། ལྷག་མ་གོ་སླའོ། །བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་ཅིང་གནོད་པ་མང་ བ་དང་།འཆི་བདག་གིས་བཟུང་བཞིན་དུ་འཆི་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་ཀྱི་ཧུད་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་བཅོམ། །མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་ནས་ཐོབ་པའི་མི་ལུས་ཁོ་ན་གྲུ་ཡིན་ཏེ། དེ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཆུ་བོ་ཆེན་ པོ་སྒྲོལ་ཅིག་།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཕྱོགས་ནས་སོ།

诸法如实行持，诸法无生，对此的忍受即是对法的决定了悟之忍。此为解释忍辱品意趣之《特别明了论》第六品。
如是所说之理，具足忍辱者当精进，因为若不忍耐则会堕落。因此依止精进而成就菩提。若无精进则不生福德资粮，如同无风则不能伸展屈曲等动作。
若问精进之相为何？答曰：于善法欢喜。自然趋入不善即是懈怠。精进即是开始布施等善行以及闻法等。
因其应当断除，故说其敌，即违品懈怠，令身等不堪能。执著恶劣放逸等，以及对难行等心生退转即是怯懦，由此轻视自己无能即是自轻。
说懈怠之因：唯有懒惰安乐，对此执著以及欲求随顺，这些也因不生厌离轮回苦而生起。由此等生起懈怠。
对此说懈怠之对治：烦恼独自掌控而被其所执，唯有生即是因，入于其中即入于阎魔口中，难道还不知晓吗？因为生必定会死。
复说厌离之因：自部即自族，难道未见被死主次第带走？你也将如是。譬如必将被杀的水牛，虽见同类被杀，因愚痴而不能了知。
死主扬起头颈观望，阻断一切逃路，你如何能想吃、睡眠与欢乐？若今不断懈怠，当病老等聚集逼近而速死来临时，彼时断除懈怠又有何用？
此未来未得，以此欲行而开始，此已得一半而未竟之时，骤然死亡来临。呜呼已毁！如是思维，你将如何？
与亲眷分离之悲伤力所生之泪水，以及红色眼睛观望绝望的亲眷们，以及阎魔使者们注视面容，忆念自造恶业，如同死主亲手食毒，后悔煎熬，
以及因地狱苦痛恐惧而听闻地狱之声，想到自己处境亦将如是而生恐惧，以大小便等污秽身体时将如何？
譬如活鱼置于盛满水之瓶中，想要时即可杀之。如是自己亦为死主所有，知此即应于人间恐惧。造作恶业后对地狱苦生畏更不待言。
啊！年轻柔嫩者，即便温水触及亦极柔软而生炽热。其余易解。无有精进于生起安乐之因，彼果欲求安乐，
不能忍苦且多害，被死主执持却现无死相，如是迷乱的你被诸苦摧毁而悲叹。
舍离八无暇而获得之人身即是船筏，依此渡越苦性大河。当趋入精进道路。

།ཀྱེ་རྨོངས་པ་གཉིད་ལོག་པའི་དུས་འདི་མ་ཡིན། ཕྱིས་ངན་སོང་དུ་གྲུ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་ལྟར་ལེ་ལོ་བཀག་ནས་ངན་ལ་ཆགས་པ་བཀག་པར་བཤད་དེ། དགེ་བའི་ལས་ལ་དགའ་བ་མཆོག། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བདེ་འགྲོའི་རྒྱུན་སྐྱེད་པས་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཐའ་ཡས་པ་དོར་ནས། གཡེང་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཁེངས་པ་དང་། རྒོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་གླུ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ། ཁྱོད་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་རིགས། ཀུན་རང་སེམས་ལ་སློབ་པའོ། །སྒྱིད་ལུག་པ་ལ་སོགས་པའི ཚིགས་བཅད་འདི་གཞན་གྱིས་བཅུག་པ་ཡིན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་མ་ཡིན།སྡོམ་ཚིག་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་དང་། ངན་ལ་ཆགས་པ་དང་། བདག་ཉིད་བརྙས་པའི་གཉེན་པོ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཅི་སྟེ་མི་འཆད། བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་དང་། བདག་དང་བརྗེ་བ་གཉིས། འདིར་སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་ཅི་སྟེ་འདིར་བཅུག་།བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྱིད་ལུག་པའི་གཉེན་པོ་བཤད་དེ། བདག་ལྟ་བུ་བྱིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་ག་ལ་རུང་། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། བསོད་ནམས་བསག་པ་ཁོ་ན་སྣོད་དུ་རུང་གི། བདག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སྒྱིད་ལུག་མི་བྱའོ། །དོན་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱིད་ལུག་པ་ཡང་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཡང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་བདེན་པར་གསུངས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འདི་བཤད་པར་འགྱུར་བ བདེན་པར་གསུངས་སོ།།དེ་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་ཅན་དང་། མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པ་སྔར་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། ། བདག་ཉིད་བརྙས་པའི་གཉེན་པོ་བཤད་དེ། བདག་མིར་སྐྱེ་ལ་འདི་དགེ་འདི་མི་དགེ་ཞེས་ནུས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་རིག་པའི་ལམ་མ་བཏང་ན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། རིན་ཆེན་སྤྲིན་ལས་འདི་མང་དུ་བཤད་དོ། །རིགས་པ་བཤད་དེ། འོན་ཏེ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་སོན པ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དཀའ་བར་ཤེས་ནས་བདག་འཇིགས་ཤེ་ན།དེ་ནི་ལྕི་བ་དོན་ཆེན་པོ་ལ་ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆུང་བ་ལ་ཆེ་བའི་བློ་འདི་བདག་རྨོངས་པ་ཡིན་ཏེ་མ་དཔྱད་པས་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་སོ། །ལྕི་བ་ལ་རྨོངས་པ་བཤད་དེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ན་ལག་པ་དང་རྐང་པ་འཐུབ་ པས་གཅོད་པ་དང་།ནུས་པ་དང་མདུང་ལ་སོགས་པས་ཕུག་པ་དང་། དམྱལ་བའི་མེས་བསྲེག་པ་དང་། འབར་བའི་སོག་ལེ་ལ་སོགས་པས་གཤེགས་པ་ལན་དུ་མར་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མི་ནུས་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྕི་བ་སྟེ། དེ་ཡིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ལག་ པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ནི་ཡང་བ་སྟེ།དུས་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུང་བ་ལ་རྨོངས་པ་བཤད་དེ། བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་ཉུང་བ་དུས་ངེས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་རྒྱུའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་ཟུག་པའི་ཟུག་རྔུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གནོད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ ཆུང་བ་ཕྱུང་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱུང་བ་དེ་དང་འདྲའོ།།འདི་ནི་ཉུང་བ་ཡུན་ཐུང་བ་ཡུན་རིང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་འདི་ཡང་བཟོད་པར་འོས་པའོ། །འདི་བས་ཀྱང་འདི་རིགས་ཞེས་བཤད་དེ། སྨན་པ་ཀུན་ཀྱང་ལྟོགས་ཉལ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་ བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དེ་གཞན་དུ་ན་མི་ནུས་པས་སོ།།དེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཅིག་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ་ཁོ་ནའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཀྱང་བྱ་བ་འདི་ལས་དང་པོ་པས་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་འོས་པ་ཡིན་ཡང་།སྨན་པའི་མཆོག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནད་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་སེལ་བར་བྱེད་པས་མ་གནང་གི་།འོན་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པའི་གསོ་དཔྱད་ཀྱིས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པའི་ནད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་གསོ་བར་མཛད་དོ།

喂！愚昧者，现在不是贪睡的时候。以后在恶道中难以找到船只。如此阻止懒惰后，阻止贪著恶行，所说的是对善业最为欢喜。
如何呢？舍弃能产生善趣相续的无量欢喜因，而对散乱、身心傲慢、放逸等声音的歌曲等痛苦之因，你怎么会欢喜呢？一切都是修习自心。
如果说懒惰等偈颂是他人加入的而非论师所作的总结偈，那么为何不解说对治懒惰、贪著恶行、轻视自己的对治法呢？自他平等和自他相换两者，为何在此处不适合而加入？应当只在禅定品中说明。
解说对治懒惰：像我这样的凡夫怎么能成为菩提之器呢？只有利根者、精进修行者、积累福德者才能成为法器，我怎么会有菩提呢？不应该这样懒惰。因为这是失去大义的因。经中也说懒惰非善。
为何如此呢？因为诸佛说真实，由此自性而说明。说真实。这是什么意思呢？回答说：那些释迦牟尼佛、宝髻佛、燃灯佛等以前也曾是蜜蜂等，由于他们精进力而获得难得的无上菩提。
解说对治轻视自己：我得人身，能知此善此不善，如果不舍弃了知一切事物真实性的道路，为何不能成佛？《宝云经》中对此多有阐述。
解说道理：如果因为知道布施手脚困难而感到恐惧，这是对重大意义认为渺小、对渺小认为重大的愚痴，因为未经观察而不知差别。
解说对重大的愚痴：由业力在轮回中手脚被砍断、被矛等刺穿、被地狱火焚烧、被燃烧的锯子等切割，无数亿劫难以计数，这是重大的；虽然如此却不是菩提之因。为菩提而布施手足等是轻微的，因为是有限定时间的。
解说对渺小的愚痴：修行菩提的这些痛苦是少量的、有限定时间的、是息灭痛苦的因。怎样呢？就像为了除去身上的刺所产生的伤害，拔出小刺时所生的痛苦一样。这是少量的、短暂的，是息灭长久痛苦的因。这是应该忍受的。
更进一步解释说：所有医生都用饥饿卧床等行为的痛苦来治病，否则无法治愈。因此，为了消除众多痛苦而忍受极少的痛苦是应该的。为了息灭一切众生无始以来的一切痛苦。
然而，虽然初学者应该布施手足等，但最胜医王世尊能完全治愈一切疾病，所以未开许这样做。但是由于具有大悲心，用极为柔和的医疗方法，治愈具有贪欲等大病者。

།འཇམ་པའི་གསོ་དཔྱད་ཁོ་ན་བཤད་དེ། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་གོམས་པའི་ཕྱིར། ལོ་མ་དང་ཕྱེ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་སྟེར་བ་ལ་དང་པོ་འཇུག་པར་བྱེད། ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འདྲེན་པ་པོའི་མགོན་པོས་སོ། །དེ་ནས་ སྦྱིན་པ་ཆུང་བ་ལ་གོམས་པས་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་སྦྱིན་པ་པོ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་རང་གི་ཤ་ཡང་གཏོང་བ་དེ་བཞིན་བྱེད་དོ།།ཅིས་དེ་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་གོམས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པས་གང་གི་ཚེ། ལོ་མ་ལ་གང་ཡང་མི་རུང་བའི་བློ་བཞིན། མི་རྟག་ཅིང་སྙིང་པོ་ མེད་པས་རང་གི་ཤ་ལ་ཡང་འབྱུང་དེའི་ཤ་དང་རུས་པ་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བ་ཅི་སྟེ་དཀའ།དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར། སྡིག་པ་ཁོ་ན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་ངེས་པའོ། །རྒྱུ་འབྲས་མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ མཁས་པས་མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་སྡུག་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ལ། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡིད་ལ་འབྱུང་བ་ཡང་ལོག་པར་རྟོག་པ་བདག་དང་བདག་གི་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་འབྱུང་། དེ་ནི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་ལ་རིང་དུ་སོང་ངོ་། །ཡུན་རིངས་འགོར་ བ་ལས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མི་བྱེད་པར་བཤད་དེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལུས་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པས་ཡིད་བདེ། དེ་བས་རང་གི་དོན་གྲུབ་པས་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་ཅན། གཞན་དོན་དུ་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གང་ གིས་སྡུག་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ།།ཡུན་རིངས་ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པར་བཤད་དེ། སྔར་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ཡང་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་། དེས་ནི་དུས་མཐའི་མེ་བཞིན་སྲེག་པར་བྱེད། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ སྡུད་བྱེད་ནི།།རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དུ་མ་ཞིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞོན་པ་ཐབས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཉན་ཐོས་རྣམ་པས་མྱུར་བར་འགྲོ་།ཉེ་བར་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིགས་པས་བདེ་ འགྲོ་ནས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་ཞིང་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་སྒྱིད་ལུག་པར་འགྱུར།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཞལ་ཡས་ཁང་ལྟ་བུ་ཐོབ་ནས་དེ་ལ་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའོ། །འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་སྐབས་ སུ་མ་བབ་སྟེ།གཞན་གྱིས་བཅུག་པར་སྣང་། གང་གི་ཕྱིར་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཞི་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྟོབས་ཀྱི་དཔུང་བཟོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད། འདིར་ ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ཡང་མེད་ལ།སྟོབས་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་མདོར་བསྟན་ཡིན་ན་རྒྱས་བཤད་ཡོད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མེད་དོ། །སྔ་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིགས་པས་ལེ་ལོ་དང་། ངན་ལ་ཞེན་པ་དང་། སྒྱིད་ ལུག་པ་དང་།བདག་ཉིད་བརྙས་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་ནས། བརྩོན་འགྲུས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། འབད་པར་བྱ་སྟེ་ཐབས་གང་གིས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདུན་པ་ནི་འདོད་པའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཁེངས་པའོ། ། དགའ་བ་ནི་ཞེན་པའོ། །དོར་བ་དང་། ལྷུར་ལེན་དང་། དབང་སྒྱུར་དང་། སྟོབས་ནི་ཀུན་དང་སྦྱོར་བ། དེ་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་བདག་གི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང་། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད པ་ཡིན།གང་དུ་སྐྱོན་རེ་རེ་ཡང་བསྐལ་པའི་རྒྱ་མཚོ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་ཟད་པར་བྱེད། སྐྱོན་ཟད་པར་བྱེད་པར་བརྩམས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལ། ཆ་ཙམ་ཡང་བདག་ལ་མ་མཐོང་ན། དེ་བས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་བདག་གི་སྙིང་ཅི་སྟེ་མི་འགས། ཉེས་པ་ཟད་ པའི་དོན་དུ་འདུན་པ་བཤད་ནས།ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་དུ་འདུན་པ་བསྐྱེད་པར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་དེ་གོ་སླའོ། །འདིས་ཀྱང་དོན་མེད་ཅེས་བཤད་དེ། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ།

仅说温和的医疗，为了修习对治吝啬等烦恼，最初使人从事于布施树叶和面粉等微小之物。引导至解脱城市的怙主如是行。
其后，由于修习小布施而获得能力的布施者，以极大欢喜心甚至能布施自己的血肉。
为何如此？答：当布施修习达到究竟时，如同对树叶生起无用之想一样，由于无常且无实质，对自己的血肉也会生起这样的想法，那么布施血肉骨骼等又有何难？
如是菩萨为断除罪业，不会遭受痛苦。确定唯有罪业才是痛苦。通达因果不虚的法性者不会不悦。
因为身体的痛苦唯从身体而生，心的不悦也从颠倒分别、执著我和我所而生。他已远离了通达二无我。
说明即使长时也不应恐惧，出世间福德之身既安乐，善于抉择诸法者心亦安乐。因此，已成就自利具有悲心者，即使为利他住于轮回，又有何苦能使其痛苦？实不会有。
说明也不会有长时耽搁，因为能尽先前所造罪业，如经中所说：'如劫末之火般焚烧'等。
如说：'积集福德大海，无有间断众多'等。
所说的菩提心乘于大乘，以大方便力速疾超越声闻。
总结而说：如是以所说之理，从善趣至善趣而行，具慧者谁会生起懈怠？
获得如宫殿般的菩提心后住于其中。如何？能除一切烦恼所生之疲惫。
欲等偈颂非此处所应，似为他人所加。因为既未总结懈怠等四种精进违品，为增长精进故应修力分，此即存在于名为'欲'的偈颂中。此处既无违品总结，也无与力相关。
复次，若是总说则应有广说，然此处无有。
解说前后关联：如是以所说之理，断除懈怠、耽著恶劣、怯弱、自轻等精进违品后，为增长精进应当努力。以何方便？答：即所谓'欲'等。
欲即是希求。慢即是心高。喜即是贪著。舍、专注、自在、力皆与一切相应。
为生起欲故而说：为断除一切有情与自己的一切过失，生起无余功德故发菩提心。
于其中即使一一过失，具精进者也需以劫海来断除。对于为断除过失而发起的精进，若于我身连少分也未见，则我心岂不因无量痛苦处而破碎？
说明为断除过失而生起欲后，以两偈说明为功德而生起欲，易解。
此亦说明无义，即'我的'等，易解。

།འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ལས་འཇིགས་པ་མ་བྱེད་ཅེས་མི་འཇིགས་ པ་མ་བྱིན།ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་མ་བྱས་པས་བདེ་བར་ཡང་མ་བྱས། དེ་བས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པར་བཤད། སྐྱེ་བ་སྔ་མར་ཆོས་ལ་འདུན་པ་མ་བྱས་པས་དེ་ལྟར་ཕོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཤེས་ནས་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་ཆོས་ལ་འདུན་པ་གཏོང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད་པའོ།།ཕོངས་པ་བཟློག་པ་འབའ་ཞིག་པའི་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་འདུན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་འདུན་པ་དེའི་ཡང་རྩ་བ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ལ་ འདོད་པ་དང་།མི་འདོད་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་བཤད་དེ། ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འདོད་པ་བཙལ་ཞིང་མ་རྙེད་པས་འདོད་པ་མ་གྲུབ་པ་དག་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་ངོ་།།དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་བཤད་དེ། འདོད་པ་སྨོན་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡོན་ཏན་དེ་མཆོད་པ་ལྷག་མ་གོ་སླའོ། །ཡང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བཤད་དེ། སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་མཚོན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ འདོད་པ་གཅོད་པས་སོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་བཤད་དེ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་རྒྱ་ཆེ་བ། དྲི་བཟང་བ། བསིལ་བ། རེག་བྱ་བདེ་བའི་པདྨོའི་ནང་དུ་གནས་པ། རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱངས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཟས་ ཀྱིས་སྐུའི་གཟི་བརྗིད་བསྐྱེད་པར་བྱས་པ།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཟེར་ཁ་ཕྱེ་བའི་པདྨ་ལས་འཁྲུངས་པ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་མདུན་དུ། མཐའ་གཅིག་ ཏུ་དགེ་བས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།མའི་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་བཤད་དེ། དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉས་འབར་བའི་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པས་རྡེག་པས་ཐམས་ཅད་པགས་པ་བཤུས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་གནོད་པས་ཉམ་ཐག་ ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་།རབ་ཏུ་ཚ་བའི་མེ་ཡིས་བཞུ་བའི་ཟངས་ཞུན་ལུས་ལ་བླུགས་པར་གྱུར་པ་དང་། འབར་བའི་རལ་གྲི་དང་མདུང་གིས་བསྣུན་པས་ཤའི་དུམ་བུ་བརྒྱར་གཏུབས་པས། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནག་པོའི་ལས་ཀྱིས་ལན་དུ་མེ་ཤིན་ཏུ་འབར་བའི་ལྕགས་ཀྱི་ས་གཞིར་ལྟུང་སྟེ། དེའི་ལས་ ཡུན་རིང་པོས་སད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པའི་སྟོབས་ཉེ་བར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ།དེ་བས་ན་བཤད་པའི་རིགས་པ་བཞིན་དུ། རྣམ་སྨིན་གོམས་པ་ནས་དགེ་བ་ལ་འདུན་པ་ཁོ་ན་གུས་པས་བྱའོ། །ད་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྟོབས་བཤད་དེ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མདོ་ལས་བཤད་པའི་ཆོ་གས་རྩོམ་པ་བརྟན་པས་ བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་དུ་ང་རྒྱལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་འབྱོར་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་སྟེ། དེ་བརྟགས་ནས་བརྩམ་པར་བྱའི་མི་ནུས་ན་མི་བརྩམ་མོ། །དམ་བཅའ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་མ་བརྩམས་པ་མཆོག་།བརྩམས་ནས་ལྡོག་པར་མི་རིགས་སོ། །ལོག་པའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་དེ། སྐྱེ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱུ་མཐུན་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བྱེད་པ་དང་མྱོང་བའི་རྒྱུ་མཐུན་ནོ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ཏེ། གང་དམ་བཅའ་ཉམས་པས་དེ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ གཞན་ལ་ཡང་ངོ་གསུངས་པ་ཡང་།སྐྱེ་བ་གཅིག་ནི་འབད་པ་ཡིས། །མཁས་པས་དག་པ་སྦྱང་བར་བྱ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་གཞན་བྱང་ཆུབ་པར། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རྒྱལ་བ་དང་བླ་མའི་བཀའ་ལས་འདས་པས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འཕེལ་ལོ། །གཞན་ནི་ཐོག་མར་བརྩམས་ནས་བཞག་པ་དང་། འབྲས་བུའི་དུས་ཅན་ནི་གཞག་པའི་དུས་སུ་གཉིས་པ་གང་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་ཉམས་སོ། །དེ་ཡང་ནི་གང་གཉིས་པ་གཏོང་བ་དེ་ཡང་མ་བསྒྲུབས་སོ།

不要对死亡等恐怖感到恐惧，但这并未给予无畏。由于未能消除身心的痛苦，也未能获得安乐。因此说痛苦等是无意义的。由于前世未对法生起信心，知道会因此而贫乏，那么具有智慧的人谁会不对法生起信心呢？这就是说要生起对法的信心。
不仅仅是为了消除贫乏，佛陀说欲求是一切世间和出世间善法的根本，而这欲求的根本则是善业与不善业的果报，即在来世获得所欲与不欲之事，应当修习此理。
首先解说不善业的果报：身心的痛苦、忧愁、各种杀戮等恐怖、寻求欲望而不得的失望，这些都只会发生在造作恶业者身上。
解说善业的果报：对所欲之事的观想即是作意。唯有果报才是功德，其余供养易于理解。
再次解说不善业的果报：所谓恶业等。唯有痛苦才是标志，因为它能断除欲望。
解说出世间善业的果报：获得极喜地等地位，唯有在极乐净土中，处于广大、芳香、清凉、触感舒适的莲花中，以悦耳的佛法音声为食而增长身体威光，在圆满时分从如来光芒开启的莲花中诞生，具足相好庄严之身，如是佛子必定在世尊阿弥陀佛面前，由纯善业而得以往生。
应当知道从母胎出生者与此相反，充满痛苦。
解说纯不善业的果报：被时间使者用燃烧的铁锤等击打，全身剥皮，极度痛苦而发出哀号，炽热的火焰熔化的铜水浇在身上，被燃烧的刀剑和长矛刺击，肉身被切成百段，如此这般由黑业感召，堕入极度炽热的铁地上。
为了使这些业经长时间觉醒，以欲求之力集中而说：因此应当如所说的道理，从熟习果报开始，唯当恭敬生起对善法的欲求。
现在解说我慢力：应当依据《金刚幢经》所说的仪轨，以坚定的实践来修习为成就之目的的我慢。
首先要观察是否具有能够成就的条件，观察后才能开始，如果不能成就就不要开始。因为誓言会破损，所以不开始为上策。开始后就不应该退转。
解说退转的过患：所谓生等。能产生一切善与不善的等流果和异熟果。其中等流果有两种：即造作等流和感受等流。这是造作等流，即由于破损誓言，以串习的习气在其他生中也会如此。
如经中所说：'智者应当以精进力，于一世中净修清净，以此清净力，能于其他生中得以觉悟。'由于违背佛陀和上师的教诫而生起的罪业，痛苦也会增长。其他的则是最初开始后放弃，以及有果报期限的在放弃时，第二所开始的也会退失。这也就是说，放弃第二个也未能成就。

།གང་ལས་ང་རྒྱལ་ཞེས་བཤད་དེ། གསུམ་ལས་སོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བཤད་དེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེས་པ་མེད་པའི་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གང་བྱ་བར་འོས་པ། དེ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་བྱའི། གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །དམན་པའི་ལས་ནི་མི་གཙང་བ་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ བཤད་དེ།ཤི་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་ཡིད་བརྩོན་པ་མེད་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུས་བྱས་པའི་ལྟུང་བ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞུམ་པས་རྩོལ་བ་དོར་ཞིང་དགའ་བ་མེད་ལ་གནོད་པར་འབྱུང་བ་སླའོ། །ལངས་པ་ནི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་དྲན་ པས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྐབས་མི་འབྱེད་ན།ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིས་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའོ། །དེ་བས་བརྟན་པས་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་གོ་ཆ་གྱོན་པ་སྟེ། ལྟུང་བ་རྣམས་འཇུག་ཏུ་མི་སྟེར་བ་དེས་གཞོམ་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གདུལ་བར་རྩོམ་པ་ནི་བཞད་གད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདག་ལྟུང་བས་ཕམ་པར་བྱས་པས་སོ། །དེ་བས་བདག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཁོ་ན་སེང་གེ་སྟེ། བདུད་ཀྱི་རི་དགས་ཀྱི་གནོད་པས་མི་ཚུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་སྲས་བདག་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་ཕམ་པར་ག་ལ་ནུས། འོ་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཇི་ལྟར་བླང་བྱ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་སྐྱེ་བོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་ཅན་དགྲ་བོའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ང་རྒྱལ་དགྲའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར། དེ་བས་ང་རྒྱལ་འདིར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ང་རྒྱལ་སྤང་བར་བཤད་དེ།ངན་སོང་ནི་དམྱལ་བ་སྟེ། ལས་ཟད་པས་དེ་ནས་ཐར་ཏེ་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཟས་ཟའི་བྲན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །འདོད་པའི་ང་རྒྱལ་བཤད་དེ། གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་པ་དེ་ཁོ་ནས་ང་རྒྱལ་ ཅན་དང་།རྣམ་རྒྱལ་དང་། དཔའ་བོ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཀུན་དུ་སློང་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དགྲ་བོ་བསད་ནས། འགྲོ་བ་ལ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ནུས་པའི་ང་རྒྱལ་བཤད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་ན།སྟོང་འགྱུར་དུ་སྲན་གཟུགས་འགྱུར་བར་འཚལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སེང་གེ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་རི་དགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་ལྕེའི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་འབད་ ཀྱང་མིག་གིས་མཐོང་མི་ནུས་ཏེ།དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉམ་ང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་ལྡན་གྱི་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་གསུམ་བཤད་ནས་དགའ་བའི་སྟོབས་བཤད་དེ། ལས་གང་ སྐབས་སུ་བབ་པ་བསམ་གཏན་ནམ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ།དེ་ཉིད་དུ་སེམས་ནུབ་པ་ལྟར་དེ་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཆོ་ལོང་རྩེ་བའི་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ལས་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ལ་ལར་བདེ་བ་འབྱུང་ལ། ལ་ ལར་བདེ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ།ཚོང་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་གང་གི་ལས་ཁོ་ན་བདེ་བ་ཡིན་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་མེད་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་འགྱུར། ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་འབྲས་ལ་མིན། །རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར། །དེས་ཁྱོད་ཡང་དག་བསྒྲུབ་པ་ཡིན། །ཁྱོད་ལ་ཡོན་ཏན་ མཐར་ཕྱིན་ཏོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔས་འཁོར་བ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མྱོས་ཀྱང་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར། ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། སྤུ་གྲིའི་སོ་ལ་ཆགས་པའི་སྦྲང་མྱངས་ན་ལྕེ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་མངར་ཡང་འགྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་ འགྱུར་རོ།།བསོད་ནམས་བདུད་རྩི་ལྟ་བུས་ཇི་ལྟར་ཚིམ། །ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་སྟེར་བས་བདེ་བ། ངེས་པར་ལེགས་པ་སྟེར་བས་ཞི་བའོ།

从何处说明我慢呢？从三个方面。其中解说业的我慢，即'我'等。对众生应当做的无过失的事业，我一个人来做，因为烦恼等容易理解。卑劣的事业是指清除不净物等，容易理解。
解说随烦恼的我慢，死亡等是比喻。如果我的心没有精进，那时即使是小随烦恼所造的过失也会造成危害。由于怯懦而放弃精进，无有欢喜而容易产生危害。若是精进并具正念而不给随烦恼以机会，即使大烦恼也难以胜过。
因此坚定者应披上我慢铠甲，不让诸过失进入而摧毁它。否则，欲调伏三界就成为笑柄，因为自己被过失所胜。因此应当战胜我的一切烦恼等。因为诸佛才是狮子，不被魔的野兽所害。我是他们的子嗣，怎能被他人所胜？
那么，我慢是烦恼，为何要取受呢？答：如所说'何人'等。为什么呢？因为具有我慢者不会被敌人所控制。他们因我慢而不被敌人所控。因此这里是指这种我慢。
以两个偈颂说明应断除世间我慢。恶趣即地狱，业尽从彼处解脱转生为人后，也将成为他人食物的奴仆等，容易理解。
解说欲的我慢。为断除我慢而精进的人，正是具有我慢者、胜利者和勇士。若以遍求的我慢杀死敌人，随意征服众生的果报即是无我慢性，这使之圆满。
解说力量的我慢。处于烦恼聚中时，应当千倍地坚忍，不被烦恼众所胜，如威严的狮子胜过一切野兽。如同再怎么努力眼睛也无法见到甜等味，因为它是色境。同样，虽然怯弱也不会被烦恼所控制，因为智者的业是烦恼的对治。
解说三种我慢后，说明欢喜力。对于当时所处的禅定或闻法等任何事业，应当如沉入其中般生起欲求，如同贪玩嬉戏的欲求一样。一切人做事业都是为了获得果报的快乐，虽然如此，有些生起快乐，有些不生起快乐。
如经商等无果之事，唯有其事业本身是快乐而非其果报，若无事业怎会有快乐？不是一切功德之果，而是执著于因。由此你将如实成就，你的功德将圆满。
虽然一再陶醉于五欲功德的轮回中也不会满足。怎样呢？如蜜蜂贪著剃刀锋刃会割断舌头。如是比喻，虽甜却转变为大苦之因。功德甘露如何满足？如何呢？因给予增上而快乐，因给予决定善而寂静。

།དེ་བས་བརྩམས་པའི་ལས་འཇིག་པའི་དུས་སུ་ཡང་། དེ་ལ་ནུབ་པ་ལྟར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སོས་ཀའི་དུས་སུ་ཉིན་ཕྱེད་ལ་ཉི་མ་དྲོན་པོས་ ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཆུ་མ་མཐོང་བ།བསིལ་བའི་ཆུས་གང་བའི་རྫིང་བུ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་དང་པོ་ནུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དོར་བའི་སྟོབས་བཤད་དེ། བསམ་གཏན་ལ་སྐྱོ་ན། བཙན་ཐབས་སུ་སེམས་དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བསམ་གཏན་དར་ཅིག་འདོར་རོ། །སླར་བསམ་གཏན་ ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་ཚེ་འང་གཏོང་སྟེ།ཕྱི་མས་ཕྱི་མ་ལ་སྲེད་པས་སོ། །སྔ་མ་ལ་སྨད་ཅིང་ཕྱི་མ་སྲེད་པ་བསྐྱེད་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུར་ལེན་བཤད་དེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་སྲུང་ཞིང་ དེ་དག་ལ་རྡེག་གོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། དེ་དང་དེའི་དམིགས་པ་སྟོང་པར་བསྒོམས་ཏེ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་ན་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་ནི་གོ་སླའོ། །ཇི་ལྟར་གཡུལ་དུ་ལག་པ་ནས་ལྷུང་བའི་རལ་གྲི་འཇིགས་པས་མྱུར་དུ་ ལེན་པ་ལྟར།རྨུགས་ཀྱང་དྲན་པ་ཁོ་ན་རལ་གྲི་སྟེ་ཉོན་མོངས་པས་ཕམ་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་ན་དམྱལ་བའི་འཇིགས་པས་ལེན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་རྨུགས་པའི་ཁྲག་ཐོབ་ནས་ལུས་ལ་དུག་ཁྱབ་པ་ལྟར་ན། སེམས་ལ་གླགས་རྙེད་ནས་ཉེས་པས་ཁྱབ་པས་བག་ཡོད་པར་བྱའོ། །མར་ནག་གིས་ བཀང་བའི་སྣོད་འཛིན་པའི་མི་ཟབ་པ་འདྲེད་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོའི་བཀས་ཐིགས་པ་ཙམ་བོ་ན་ཁྱོད་གསོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་རལ་གྲི་ཐོགས་པ་རྒྱལ་པོའི་མི་དག་གིས་སྲུང་བ།བོ་ན་འཆི་བའི་འཇིགས་པས་སྒྲིམ་པར་འགྲོ་བ་ལྟར། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་དབང་པོ་རྣམས་སྡོམ་པའོ། །དེ་བས་ དུག་སྦྲུལ་པང་དུ་ཞུགས་པ་ན་བདག་རྨུགས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་མྱུར་དུ་ལྡང་བའི་མི་ལྟར་གཉིད་དང་ལེ་ལོ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ལངས་ཏེ་ཆོས་བཤད་པ་དང་།འདོན་པ་དང་། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཉེས་པ་རེ་རེ་བྱུང་བ་ན་ཡང་རང་ ལ་སྨད་པར་བྱ་སྟེ།ཐབས་གང་ཞིག་བྱ་ན་གང་བྱས་པས་སླར་འདི་དག་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །རང་གིས་མི་ཤེས་ན་དེའི་ཐབས་སྟོན་པ་པོ་མཁན་པོའམ་སློབ་དཔོན་བརྟེན་ནས་གནས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ལས་ནི་མན་ངག་གོ། །ཅི་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་སློང་བའི་སྐབས་སུ་བདག་ ལ་དྲན་པ་ལ་སོགས་གོམས་པར་འབྱུང་ཞེས་སོ།།དབང་བསྒྱུར་བ་བཤད་དེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་བག་ཡོད་པའི་གཏམ་དྲན་ཅིང་ཇི་ལྟར་ལས་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཀུན་ལ་མཐུ་ཡོད་པས་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གོམས་པས་ལུས་དང་ སེམས་ཡང་བར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དང་ཕན་ཡོན་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ཤིང་བལ་རླུང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བའི་དབང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གོམས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །བརྩོན་འགྲུས་བསྟན་པའི་ལེའུའི་དགོངས་ པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།བཟོད་བྱ་ཐོས་པ་བཙལ་བར་བྱ། །དེ་ནས་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །མཉམ་པར་གཞག་ལ་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། །མི་སྡུག་ལ་སོགས་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་བསམ་གཏན་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པས་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་བརྟན་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མི་ཉོན་མོངས་པ་སྲིན་པོའི་མཆེ་བའི་ཕྲག་ན་གནས་སོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཡེང་བ་སྤང་བ་བཤད་དེ། ལུས་དང་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལུས་ཀྱི་དབེན་པ་ནི་དབེན་པར་གནས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་དབེན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་སྤོང་བའོ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་བས་འཇིག་རྟེན་དོར་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་ཞིང་རྟོག་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱའོ།

因此，在所作事业毁坏之时，也要对此作如消失般对待。譬如春季正午时分，炽热的阳光普照各方而不见水时，如大象最初沉入清凉充满水的池塘中一般。
解说舍弃之力，当厌倦禅定时，不应强制令心入于彼中，然而应暂时舍弃禅定。为再次入于禅定，即使在极为圆满时也要舍弃，因为后者对后者生起贪著。因为诽谤前者而对后者生起贪著，为获得初禅等故。
解说专注，要善加防护并击退贪欲、嗔恨等过患。由于烦恼本性是分别，故修持彼等所缘为空性，当入无分别三摩地时，彼等即会消失。比喻易于理解。
如同在战场上因害怕掉落在手中的剑而迅速拾起一般，昏沉时正念即是宝剑，因为若被烦恼战胜而迷乱，则因畏惧地狱而拾起。如同心昏沉时得到血液，毒遍及身体一般，当心被寻得机会时过失遍及，故应当谨慎。
如同手持盛满黑油的容器走在不平之路上，国王凶暴的命令说若滴落一滴就杀你，被持剑的王臣守护，因畏惧死亡而谨慎行走一般，修行者应当如是护持诸根。
因此，如同毒蛇入于怀中时想着'愿我不要昏沉'而迅速起身的人一般，当生起睡眠和懈怠时应当起身讲说佛法、诵经、饮食等。
如是行持，即使初学者生起一一过失时也应呵责自己，思维'采用何种方法才能使这些过失不再生起'。若自己不知晓，应依止能教授方法的和尚或阿阇黎而安住。或者说，事业即是口诀。思维'如何修持才能在烦恼现起之时，于我生起正念等串习'。
解说自在，立即忆念前说的谨慎之语，如同在事情发生之前对一切都有能力一般，应当以精进串习使身心轻安。
解说彼之比喻与利益，如同棉絮随风来去自在因为轻盈，如是成为欢喜的自在，如是串习则神通也会生起。
此为精进品释义之殊胜明解第七。
应当寻求忍辱闻法，其后应当住于林间，应当精进等持，应当修习不净观等。如是所说解说禅定，如是所说次第增长欢喜，应当令心于三摩地坚固。因为散乱之人的心住于烦恼罗刹的獠牙间隙中。
于此解说断除三摩地违品之散乱，所谓身等。身的寂静是住于寂静处。心的寂静是断除贪欲等分别。彼即是修习空性，因此应当舍离世间而趣入空性并断除诸分别。

།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་མི་ གཏོང་བའི་རྒྱུ་སྤོང་བར་བཤད་དེ།བདག་དང་བདག་གི་བར་ཞེན་པ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་དང་རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་བཀུར་སྟི་དང་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པས་འཇིག་རྟེན་མི་གཏོང་སྟེ། དེ་བས་ཆགས་པ་དང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། མཁས་པས་འདི་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་བསམ་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པར་ཤེས་ནས། ཐོག་མར་ཞི་གནས་ཚོལ་ཏེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ ལྟོས་པ་མེད་པར་བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བས་འགྲུབ་པོ།།དེ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བར་བཤད་དེ། བློ་དང་ལྡན་པ་གང་རང་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་ཆགས་པར་མི་རིགས་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས། ཚེ་རབས་སྟོང་དག་ཏུ་སྡུག་པ་སླར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ ཏེ།མི་རྟག་པས་འཇོམས་པས་སོ། །དགའ་བར་བྱེད་པས་ན་སྡུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར་མེད་པར་བཤད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་མཐོང་བས་དགའ་བར་མི་འགྱུར། མི་དགའ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་གནས། དེ་མཐོང་ཡང་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྔར་བཞིན་ལྷག་པར་ཆགས་པས་ སྡུག་པར་འགྱུར།ལྷག་མཐོང་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་མཐོང་། སྡུག་པ་ལ་ཆགས་པས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ། ཡུད་ཙམ་ཅིག་བྲལ་ན་ཡང་དེའི་མྱ་ངན་གྱིས་གདུང་བར་འགྱུར། སྡུག་པ་དང་ཚོགས་པ་འདོད་པས་སོ། །དེ་དང་ཚོགས་པར་སེམས་པ་དང་། དེའི་ཡོན་ཏན་བསྒོམས་པས་ དགོས་པ་མེད་པར་ཚེ་ཟད།དགེ་བ་མེད་པས་སོ། །མཛའ་བཤེས་མི་རྟག་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་རྟག་པ་ཉམས་སོ། །རིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་ན། ངེས་པར་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་སྟེ་དེ་དང་སྤྱོད་པ་འདྲ་བས་སོ། །གལ་ ཏེ་འཕགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན།དེའི་ཚེ་དེ་མི་འདོད། སྤྱོད་པ་མི་མཐུན་པས་སོ། །དེ་བས་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་དེས་ཅི་བྱེད། གཞན་ཡང་རང་གི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཛའ་བར་འགྱུར། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་དགྲར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ནའོ། ། དགའ་བའི་གནས་ལ་ཡང་ཁྲོ་སྟེ་འཁྲུལ་བས་སོ། །དེ་བས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མགུ་བར་དཀའོ། །གཞན་ཡང་ཕན་པར་བསླབས་ན་ཁྲོ་བར་བྱེད་དེ་མི་ཤེས་པས་སོ། །སླར་བདག་ཀྱང་ཕན་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་མི་ཉན་ན། དེའི་ཚེ་ཁྲོས་པས་ངན སོང་དུ་འགྲོ་སྟེ།ཕན་པ་ལ་སྡང་བས་སོ། །རང་ལས་རིག་པ་དང་རིགས་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་ཕྲག་དོག་བྱེད། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་བཟོད་པས་སོ། །རང་དང་མཉམ་པ་དང་རྩོད་པར་བྱེད་དོ། །རང་ལས་དམན་པ་ལས་ང་རྒྱལ་བྱེད། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྟོད་ ན་ཁེངས་པར་བྱེད།དེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཐོས་ནས་ཁོང་ཁྲོ། དེ་བས་བྱིས་པ་ལ་ཕན་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །བྱིས་པ་གཅིག་ལས་བྱིས་པ་གཞན་ལ་ངེས་པར་མི་དགེ་བ་འབྱུང་སྟེ། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པས་རང་ལ་བསྟོད་པ་དང་། གཞན་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦེད་ཅིང་སྐྱོན་བརྗོད་པས་སྨོད་པ་དང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་འཁོར་བར་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་དེ་གཉིས་དང་ཚོགས་པས་མི་དགེ་བ་གང་རུང་ངེས་པར་འབྱུང་། རྒྱུ་མཚན་དེས་བྱིས་པ་དང་ཚོགས་པ་ནི དོན་མ་ཡིན་པ་དང་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བས་བྱིས་པའི་ཚོགས་དང་བྲལ་བ་གཅིག་པུའི་བདེ་བ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་ལུས་ཀྱི་དབེན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབེན་པའོ། །འོ་ན་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་དབེན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་བྱིས་པ་དང་ཚོགས་ན་ཇི་ལྟར་ བྱེད་ཅེ་ན།བྱིས་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་ནས་བྱོལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་དང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་ཚོར་བར་སློབ་ན་དེའི་ཚེ་དགའ་བའི་སྤྱོད་པས་མགུ་བར་བྱའོ། །འདྲིས་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་ཅིང་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བ་ བཞིན་ནོ།

对此，解释了放弃使世间不舍弃的因。执著于我和我所是贪著，由此对获得的贪著，等字包含对恭敬和名声等的贪著而不舍弃世间。因此为了断除贪著和获得等，应当思维智者如是宣说。
止即是心一境性。观即是缘真实性的智慧。具足彼二者能摧毁烦恼，知道此理后，首先寻求止，而且以无视世间而喜爱禅定而成就。
对此解释了断除贪著。具慧者自身是无常，对儿子和妻子等无常之法贪著是不应理的，因为什么缘故？千生中再不见所爱，因为被无常所摧毁。因为令人欢喜故称为可爱，这里也说明其不存在，因为不见故不生欢喜，不欢喜故不住三昧，见到也不会满足。
如前更加贪著而成为可爱。因无观故不见真实性。因贪著可爱故不生厌离轮回。即使暂时分离也会被其忧愁所煎迫。因为希求与可爱聚合。思维与其聚合，修习其功德，无义地耗尽寿命，因为无善法。为无常的亲友而退失常法。因为从一世到一世相随。
复次，若与凡夫共处，必定堕恶趣，因为行为相似。若随学圣者，彼时不喜欢，因为行为不相顺。因此以此两世衰损之因有何用？复次，观待自利一刹那成为友人，彼同一刹那成为怨敌，即是不随顺时。
对可爱处也生嗔恨，因为迷乱。因此非圣者难以满足。复次，教导利益时生嗔，因为无知。反而令自己也远离利益。若因非利益而不听从彼，彼时以嗔恨堕恶趣，因为嗔恨利益。
见到胜过自己的智慧、种姓、财富等生嫉妒，因为不能忍受他人的圆满。与同等者争斗。对不如自己者生傲慢。以有无功德赞叹则生骄慢，闻说其过失则生嗔恨。因此对凡夫永无利益。
从一个凡夫对另一个凡夫必定生起不善，即以闻等门赞叹而自赞，对他人隐藏闻等而说过失毁谤，以及宣说欲妙而说喜爱轮回之语等。如是与他人共处时，必定生起彼二种不善之一。
以此因缘，与凡夫共处即是与无义共处。因此应当远离凡夫群体而享受独处之乐，这是身远离。具足远离烦恼的心是心远离。
那么获得身心远离者与凡夫共处时如何？远离凡夫而避开，如何不与其相关联。若不知不觉遇到时，彼时以欢喜行为令其满意。不是为了亲近，然而无贪著和嗔恨，如不堕两边。

།གྲོང་ལ་རྒྱུ་ན་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཙམ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་བླངས་ཏེ། བུང་བ་མེ་ཏོག་ལ་སྦྲང་རྩི་ལེན་པ་ལྟར། ཀུན་ལ་སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་བ་བཞིན་འདྲིས་པ་མེད་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བཤད་དེ། རྙེད་པ་ནི་སྣམ་སྦྱར་ལ་ སོགས་པའོ།།བཀུར་སྟི་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའོ། །མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བཀུར་བར་ཞུས་ནས། ཅིག་ཅར་བྱུང་བའི་འཆི་བ་ལས་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྤྱད་ན་མི་འབྱུང་བར་བཤད་དེ། ཡིད་བདེ་བར་རྒྱལ་བ་གང་དང་གང་དུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེར། སྡུག་ བསྔལ་ཉིད་སྟོང་འགྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་མཁས་པས་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལས་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །གཞན་ཡང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་རང་གི་ངང་གིས་ཉམས་ཏེ། བསྟན་པ་བརྟག་པར་ བྱའོ།།ཉམས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཞེན་པས་ཅི་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔོན་དུ་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་ཅན་མང་དུ་བྱུང་སྟེ། བྱུང་ཀྱང་ཉམས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་དང་བཅས་པ་གར་སོང་མི་ཤེས་སོ། །དེ་རྙེད་པ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ། གྲགས་པ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ། བདེ་བ་ དང་སྡུག་པ་བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་ལ་མི་ཞེན་པར་བཤད་དེ།བསྟོད་པ་བྱས་པས་བདག་ཅི་སྟེ་དགའ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལ་གཞན་སྨོད་པའོ། །བདག་ལ་སྨོད་པས་ཅི་སྟེ་མི་དགའ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟོད་པའོ། །སྨད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་མགུ་བར་བྱེད་པ་མི་ ནུས་པར་བཤད་དེ།སེམས་ཅན་མོས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་རྒྱལ་བས་ཀྱང་མགུ་བར་མི་ནུས་ན། བདག་མི་ཤེས་པས་ལྟ་ཅི་དགོས། དེ་བས་འཇིག་རྟེན་བསམ་པ་བཏང་ངོ་། །གཞན་ཡང་རྙེད་པ་མེད་པ་ལ་བསོད་ནམས་མ་བསགས་པ་ཞེས་སྨོད། རྙེད་པ་ཅན་ལ་སྤྱོད་ལོག་གིས་གཞན་ གྱི་མགོ་བསྐོར་ནས་རྙེད་དོ་ཞེས་འཕྱའོ།།གཞན་དུ་ན་གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་དམ། ཁོ་གཅིག་པུས་རྙེད་པ་ཅི། རང་བཞིན་གྱིས་འགྲོགས་པར་དཀའ་བ་དེ་དག་དང་ཇི་ལྟར་དགའ་བར་འགྱུར། བྱིས་པ་སུ་དང་ཡང་མཛའ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས། གང་གི་ཕྱིར་ ཁོ་རང་གི་དོན་མ་གྲུབ་ན་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཛའ་བོ་དང་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་རང་དོན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། ནོར་བརླག་ནས་གང་མི་དགའ་བ་དེ་ནོར་གྱི་ཐོག་ཏུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་བདེ་བ་ཉམས་པས་སོ། །ལུས་ལ་ སོགས་པའི་དབེན་པའི་ཕྱིར་ནགས་ལ་སོགས་པ་དབེན་པའི་གནས་བཤད་དེ།ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨོད་པ་མི་བྱེད་ལ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པས་འབད་དེ་མགུ་བར་བྱེད་ཀྱང་མི་དགོས་པས། བསམ་པ་མི་མཐུན་པ་དང་བྲལ་བ་འགྲོགས་བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ན་ མ་འབྱུང་ཞེས་སྨོན་པའོ།།མི་མེད་པའི་ལྷ་ཁང་ངམ། ཤིང་དྲུང་ངམ། དགོན་པར་དུས་འདོད་པ་བཞིན་བསྡད་ལ་ནམ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཆགས་པའི་གནས་མེད་པར་རྒྱབ་ཏུ་མི་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ། རིའམ་ནགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུས་ཀྱང་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་ཆེད་དུ་མ་བྱས་པས་རང་ བཞིན་གྱིས་ཡངས་པ།སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རང་གི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དམིགས་པ་མེད་པར་ནམ་གནས་པར་འགྱུར། རྫའི་ལྷུང་བཟེད་ཙམ་གྱི་ནོར་ཅན། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཡིན་པས་ཆོམ་རྐུན་མི་འདོད་པའི་གོས་ཅན། དེ་བས་འཇིགས་པ་མེད་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་ལུས་མི་སྲུང་ཞིང་ནམ་གནས་པར་འགྱུར། འདིས་ཀྱང་ཕྱི་ནང་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་བཤད་དོ། །ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་དུར་ཁྲོད་ལ་སྤྱོད་པ་སྨན་པར་བཤད་དེ། རང་གི་ལུས་ཀྱི་གནས་དུར་ཁྲོད་དུ་སོང་ལ་སྔར་ཤི་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང་། རང གི་ལུས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མགོ་སྙོམས་པར་ནམ་བྱེད་པར་འགྱུར།དེ་ཉིད་བཤད་དེ། བདག་གི་ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ།

进入村落时仅为法义，取用法衣和乞食，如同蜜蜂从花中采蜜一般，对一切人都要像从未见过一样保持距离而行。
说明要断除对利养等的贪著，利养是指法衣等物。恭敬是指众人所作。许多人请求恭敬时，会生起对突然死亡的恐惧。说明如此行持则不会生起，凡是对胜利所生起欢喜贪著之处，即会在彼处感受千倍的痛苦。因此智者不应贪著利养等。因为从欲望中生起恐惧。
另外，这些利养等是无常的，自然衰败，应当观察教法。为何执著于衰败的本性，如此之前有许多获得利养和名声者，虽然出现但因为是衰败的本性，不知利养和名声俱者去向何方。
说明不应执著于得与不得、名与不名、乐与苦、赞与毁：因他人赞叹为何欢喜？因为有他人诽谤。因诽谤为何不喜？因为有他人赞叹。
说明无法令这些人满意是因为不作诽谤：众生有种种不同意乐，连佛陀也无法令其满意，何况我这无知者。因此应舍弃世间想法。
另外，对无利养者诽谤说未积福德，对有利养者讥讽说以邪行欺骗他人而获得。否则他人难道无功德？为何唯他获得利养？如何能与本性难以相处的彼等欢喜？佛说愚者与任何人都不会成为友人。因为若未成办自利则不会欢喜。
从自利角度而言的欢喜并非友人，如何仅为自利，失财后不欢喜者并非对财物，而是因自身安乐衰损。
为远离身等，说明林间等寂静处：树木等不作诽谤，也不需努力以随顺行为令其欢喜，愿与远离不同想法、相处愉快者共住时不生起。
无人的寺院或树下或寂静处，随意而住且无所依赖，无贪著处所而不顾及后果。山间或林中任何人未占有、未刻意营造而自然宽敞。
何时能随顺空性修持，以自在行菩提而无所缘住？具陶钵般财物，为粪扫衣者故盗贼不欲之衣者，因此无畏无执而不护身何时而住？此亦说明无内外执著。
以三偈颂说明行持尸林有益：自身前往尸林处所，与先前死者骸骨及自身坏灭之法平等时何时而作？
解释此义：'我之身体'等易于理解。

།བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་གནས། འཁྲུལ་པས་གཅིག་པུར་བརྟགས་པ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ། རུས་པའི་དུམ་བུ་ རྣམས་ཀྱང་ཞིག་སྟེ་སོ་སོར་གྱུར་ན།མཛའ་བ་གཞན་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་བས་སྐྱེས་ནའང་འཆི་ནའང་གཅིག་པུ་ཡིན་པས། དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆ་བུ་ལ་སོགས་པས་མི་ལེན་པས། དགེ་བའི་བར་ཆད་དེ་དག་གིས་ཅི་བྱ། ལམ་དུ་ཞུགས་པས་ནུབ་མོ་སྡོད་པའི་ཕྱིར་ གནས་འཛིན་པ་ལྟར་རིས་དྲུག་ཏུ་འཁོར་བས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སྟེ།ཡུན་རིངས་མི་གནས་པས་དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་གཅིག་པུར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་དེ། ཁང་པ་འདོར་མི་ནུས་ཀྱང་ཕྱིས་བཙན་ཐབས་སུ་འདོར་དགོས་པར་ཤེས་ནས། འཆི་ན་ཁྱིམ་དེ་ལས་ མི་བཞིས་ཇི་སྲིད་ཕྱི་རོལ་དུ་མ་བཏོན་གྱི་བར་དུ།བུ་ཀྱི་ཧུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པས་མྱ་ངན་མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་ནགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ལུས་འདི་ལ་བསྟོད་ཀྱང་དགའ་བ་མེད། མི་མཐུན་པ་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད། གཉི་ག་ལ་ཉམས་ཏེ་བེམས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ གཉིས་མེད་པས་སྔོན་དུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ཁོ་ནར་འཆི་སྟེ།སེམས་པ་མེད་པས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འཆི་བའི་ཚེ་ནའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་མྱ་ངན་གྱིས་མྱ་ངན་མི་བྱེད་དེ། བེམས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཉེ་དུ་རྣམས་དེ་དང་བྲལ་བའི་གདུང་བས་ནགས་སུ་གནས་པའི་ཡིད་ལ་གནོད་པ་ མི་བྱེད་དེ།དྲུང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཡེང་བར་བྱེད་པ་འང་མེད་དོ། །དེ་བས་བུ་ལ་སོགས་པ་གསོ་མི་དགོས་པས་ཚེགས་ཆུང་བ་ངེས་པར་ལེགས་པར་སྐྱེར་རུང་བ། གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ ཞི་བ་ཉམས་དགའ་བར་རྟག་ཏུ་གཅིག་པུར་གནས་པར་བྱའོ།།ལུས་ཀྱི་དབེན་པ་བཤད་ནས་སེམས་ཀྱི་དབེན་པ་བཤད་དེ། བསམ་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རང་གི་སེམས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་དང་། དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་རྣམ་རྟོག་སྤང་བར་བཤད་དེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་བྱེད་དེ། འདི་དང་ཕ་རོལ་དུ་འདིར་ནི་བཅིང་གསོད་གཅོད་པ་ཡིས། ཇི་ལྟར་ཚངས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཞན་གྱིས་གསོད་མི་ནུས་པ་ལྷ་མོ་སྤུན་གཉིས་སུན་དྷ་དང་ཨུ་པཱ སུ་བྷའི་མིང་ཅན་ཏི་ལོ་ཏ་མ་རིག་འཛིན་མ་ལ་ཆགས་པས་ཕན་ཚུན་དུ་བརྩེ་བ་སྤངས་ཏེ་འཐབས་པས་ཤིའོ།།སི་ཏའི་ཆེད་དུ་ར་མ་ཎ་ཤིའོ། །ཕ་རོལ་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར། དམྱལ་བྱས་ཤལ་མ་རི་ཡི་སྡོང་། །ཚེར་མ་སོར་ནི་བཅུ་དྲུག་ཅན། །རྣོ་ཤིང་འབར་བ་བཙན་ཐབས་སུ། ། འདོད་ལོག་སྤྱོད་རྣམས་འཛེག་པར་བཅུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་གང་ཕོ་ཉ་དང་ཕོ་ཉ་མོ་ལ། དེའི་སྐད་དང་དེས་བསྐུར་བའི་ནོར་ཁྱེར་བའི་དོན་དུ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ཁྱོད་ཀྱི་དྲིན་གྱིས་ང་དང་དེ་ཕྲད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་མཛོད་ཅིག་ཅེས སོ།།འདོད་པ་གང་གི་ཆེད་དུ་སྡིག་པའམ། བཀྲབས་པ་མ་ཡིན་པ་སྔོན་ཅི་ཡང་མི་བསྒོམ་པའོ། །འཇིགས་པའི་གནས་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་ས་ལ་སོགས་པར་རང་ལུས་ཕྱིན་པ་དང་། གོས་དང་རྒྱན་དང་བྱུག་པ་དང་། ག་བུར་ལ་སོགས་པའི་ནོར་ཟད་པར་བྱས་པ། གང་ཞིག་ བརྟན་པར་འཁྱུད་ནས་ཚིམ་པར་འགྱུར།དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པའི་ཀེང་རུས་བསྟན་ནས་བཤད་དེ། རུས་པ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཤི་བའི་འོ། །ཁྱད་པར་དུ་ད་ལྟ་རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འཁྱུད་ནས་ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཚིམ་པར་མི་བྱེད། དེ་བས་ ཁྱོད་རྨོངས་པ་ཡིན།འདི་ལྟ་བུ་མི་རྟག་པ་སྙིང་པོ་མེད་པ་མི་གཙང་བ་ལ་ཆགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གཉིས་མེད་པར་བྱེད་དོ།

迷执我的处所，由迷乱而执为独一，与极微尘聚之身俱生，骨节碎片尚且分离，何况其他亲友。因此生时死时皆是独自一人，其苦恼之分不为子等所承担，彼等障碍善行有何用？如入路者夜晚暂住，如是六道轮回受生，因不长久住故不应贪著。
以三偈颂说明独处功德，虽不能舍弃房舍，但知后来必须强制舍弃，死时未被四人抬出此家之前，未被世人以'呜呼吾子'等悲叹之前，应当前往林中。
此身受赞亦无喜，遇违缘亦无嗔，于二者皆无感受因是无情物，二者皆无故生时即是死时，因无心识故相同。临终时亦不为世间悲叹所动，因是无情物故。亲近的亲属因离别之苦不能扰乱林中修行者之心，因不在身边故。忆念佛等，等字所含真如所缘等亦无散乱。
因此不必养育子等而少有劳累，定能善生，息灭一切散乱，应当常时独处于寂静悦意处。说完身之远离后说心之远离，舍弃一切他想，以专注一心之意努力于心的止观与调伏。
因是三昧的违品故说断除分别，五欲功德能造祸患，于此世他世，此中以缚杀割，如梵天祭祀中他人不能杀的天女姐妹孙陀与优波孙陀名者，因贪著帝洛多摩持明女而舍弃互相恩爱相斗而死。为悉多罗摩拏而死。他世中于地狱等处，'地狱中娑罗树，十六指长荆棘，炽燃利刺强迫，令贪欲者攀登'等。
为他人妻等而于使者男女，为传其语言与所遣财物，合掌祈求'愿汝恩德令我与彼相会'等。为何等欲望造罪或不覆藏，前无任何修持。于王妃处等可畏处亲身前往，耗尽衣饰涂香及龙脑香等财物，何者坚固拥抱得以满足。
示现尸林中骸骨而说，此骨即是彼非他者，即是彼死者。特别是现今自在未得到之物随欲拥抱为何不令汝满足，是故汝愚痴。如是无常无实不净，贪著此而失去两世。

།རང་གི་ཆུང་མ་ལ་ཆགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཤད་དེ། གསལ་བར་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ངོ་ཚས་ལེ་ལོ་ཅན་ཆུང་མའི་གདོང་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་ སེམས་ཀྱིས་ཁྱོས་འབང་དེ་བཏེག་ཀྱང་ཆུང་མས་ངོ་ཚ་སྟེ་འོག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་།དུར་ཁྲོད་དུ་མ་འོངས་ཀྱི་གོང་དུ་མཐོང་ངམ་མཐོང་བ་བྱུང་ཚད་གང་གི་ཕྱིར། ཡུལ་མ་ཐུར་རམ། དབུས་སུ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་གདོང་པ་དྲ་བས་བཀབ་པའོ། །གདོང་པ་དེ་ད་ལྟ་དུར་ཁྲོད་དུ་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་བསལ་ བར་བྱས་པ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལྟོས་ཤིག་།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གདོང་བལྟ་བའི་ཆེད་དུ་ཁྱོད་ངལ་བས་མི་བཟོད་པས་བཞིན་ནོ། །མ་རུངས་པ་མཐོང་ནས་འཇིགས་ཤིང་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་འབྲོས། སུས་ཀྱང་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བསམས་ནས་གཞན་གྱི་མིག་ཟུར་ལས་ཀྱང་གང་བསྲུངས་པ། དེ་ནི་ད་ལྟ་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པས་ཟོས་པའི་བར། ད་ཀྱེ་སེར་སྣ་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་མི་སྲུང་། དེ་ལྟར་གདོང་པ་བཤད་ནས་ལུས་འཆད་དེ། བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཤའི་ཕུང་པོ་མ་རིག་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྲེང་བ་དང་ཙནྡ་ལ་སོགས་པས་གང་དང་པོ་མཆོད་པ། དེ་ནི་བྱ་རྒོད་དང་དེ ལས་གཞན་ཝ་ལ་སོགས་པས་ཟོས་པས་མི་སྡུག་པ་མཐོང་ན་སེར་སྣ་ཅན་ཅི་སྟེ་མི་སྲུང་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་རོ།།ཀེང་རུས་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དེ། མི་གཡོ་བ་ཤིང་དང་འདྲ་བ་མི་སྡུག་པ་ཀེང་རུས་མཐོང་ནས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་འཇིགས་སྐྲག་ན་དེའི་ཚེ་འབྱུང་པོའི་རྫས་འབྱུང་བ་ལྟར་སྲོག་རླུང་ གིས་གཡོ་བར་བྱས་པ་ལས་གསོན་པའི་དུས་སུ་ཅི་སྟེ་མི་སྐྲག་སྟེ།ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པར་རིགས་སོ། །པགས་པ་སྲབ་པས་གཡོགས་ཀྱང་གང་ལ་ཆགས་པ་དེ་མ་གཡོགས་པ་ཅི་སྟེ་མི་དགའ། མི་གཙང་བ་དེས་དགོས་པ་མེད་ཅེ་ན། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་པགས་པ་སྲབ་པས་བཀབ་པ་ཉེད་པར་ བྱེད།དེའི་ཚེའང་དེ་དེ་བཞིན་ཡིན་པས་སྤྱད་པ་མེད་པའོ། །དྲེད་པ་ཁ་ཆུ་ལ་དགའ་བ་ཉེ་བར་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། བཟའ་བཏུང་རིགས་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ལས་བུད་མེད་འདི་དག་ལས་ཁ་ཆུ་དང་མི་གཙང་བ་སྐྱེ་ན། དེ་ལ་མི་གཙང་བ་ལ་མི་དགའ་ན། མ་མཆུ་འཐུང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་དགའ་ བར་རིགས།གཞན་ཡང་ཤིང་བལ་གྱིས་བཀང་བ་རེག་བྱ་འཇམ་པའི་སྔས་ཟླུམ་པོས་མི་དགའ་བར་བྱེད། འོན་ཀྱང་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་མ་ལ་དགའ་སྟེ། སྔས་ནི་མི་གཙང་བའི་དྲི་མི་བྲོ་བ་ཞེས་སྤྱད་ནས་ཁྱད་པར་ཤེས་ཏེ་དེ་མེད། འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་མི་གཙང་བས་རྨོངས་ཏེ། མི་ གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འཁྲུལ་པས་སོ།།གལ་ཏེ་ཁྱོད་མི་གཙང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད། ཅི་སྟེ་གཞན་ལ་འཁྱུད། དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤ་ཁོ་ན་འདམ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེས་བྱུགས་པ་རྒྱུས་པས་སྦྲེལ་བ་ཀེང་རུས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་གཙང་བ་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་ན་རང་གི་མི་གཙང་བ་ མང་དུ་ཡོད་ཀྱི་ཁྱེད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཁ་ཆུ་དང་།སྣབས་དང་། ཀླད་པ་དང་། ཆུ་དང་། བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིམ་པར་གྱིས་ཤིག་།མི་གཙང་བའི་སྤུང་བ་གཞན་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་བརྐམ་པས་སེམས་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་དང་དགའ་ བས་འདིའི་ཤ་བལྟ་བ་དང་རེག་པར་འདོད་པར་ཁྱོད་འདོད་ཅེ་ན།ཀྱེ་སྤྱོད་ཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་པ་མེད་པའི་ཤ་ལུས་བེམས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་རེག་པ་དེས་མི་མྱོང་བས་ཁྱོད་འདོད་པ་ཅི། མཛའ་བོ་མགུ་བར་འདོད་ཅེ་ན། གང་སེམས་མགུ་བར་འདོད་པ་དེ་རེག་པ་ དང་བལྟ་བར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ།གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ནུས་པའི་ལུས་དེས་མི་ཤེས་ཏེ། སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པ་མེད་པར་འཁྱུད་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་གྱི་ལུས་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་ངོ་མཚར་མེད་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་ སོ།།རང་གི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཡིན་ཀྱང་མ་ངེས་པས་གཏི་མུག་ཆེ་བ་ལ་ངོ་མཚར་སྐྱེའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་གདོང་པ་པདྨ་ལྟ་བུ་ལ་སྐྱོན་བཤད་དེ། སྤྲིན་གྱིས་མ་བཀག་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁ་ཕྱེ་བ་པདྨ་གསར་པ་སྤངས་ནས་མི་གཙང་བ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས། མི་ གཙང་བའི་ཀེང་རུས་ལ་ཅི་སྟེ་དགའ་ཞེས་ངོ་མཚར་རོ།།ས་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་གོས་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བས་གོས་པས་རེག་ཏུ་མི་འདོད། གཙང་བར་འདོད་པས་དེ་མི་གཙང་བའི་ལུས་གང་ལས་བྱུང་བ་ལུས་དེ་ཇི་ལྟར་རེག་པར་འདོད་མ་རིག་པ་ཆེ་བས་སོ།

以对自己妻子的贪恋而言，为了看得清楚，因羞涩而懒惰的妻子的面容，以极其贪恋的心你虽然抬起面纱，但妻子因羞涩而低头。
在未到墓地之前所见或所有见到的缘故，是否看见了下方或中央地区少女们的面容被网遮盖。那面容现在在墓地中被秃鹫掀开，随意观看吧。
那是什么样呢？就像你为了看面容而不堪劳累一样。见到不祥之相而恐惧，你为何逃走？
想着'愿谁也不要看见'，即使从他人的眼角也极力保护的那个，现在却被秃鹫等啄食。如今，吝啬者啊，你为何不保护？
如此说完面容后，再说身体：秃鹫等食肉的肉堆，因无明你以花鬘和檀香等最初供养的那个，现在被秃鹫和其他狐狼等吃掉而变得丑陋，见此吝啬者为何不保护？
依骨架而说：见到不动如木、丑陋的骨架，如果你感到恐惧，那么当它如鬼物之物出现时，被生气所动的活着时为何不害怕？应当极其恐惧。
虽被薄皮覆盖，为何不喜欢那未被覆盖的所贪恋者？如果说那不净物无用，那为何抚摸被薄皮覆盖的？那时也是如此，所以无可受用。
摄略说贪恋唾液的愚痴：仅从同类饮食中产生这些女人的唾液和不净物，对此若不喜欢不净物，怎么会喜欢亲吻嘴唇？
此外，对柔软触感的圆形棉枕不喜欢，却喜欢女人的乳房，枕头没有不净臭味，经验后知道差别而无有。贪欲者被不净迷惑，因为错将不净认为清净。
如果你对不净无贪著，为何拥抱他人？那是什么样呢？只是如泥的肉，被其涂抹、筋连接的骨架。
如果对不净有贪著，你自身就有许多不净，以你身上的唾液、鼻涕、脑髓、小便、大便等使自己满足吧。不要贪求思虑其他不净堆的女人身体。
如果你说喜欢这个并想看触摸这肉体，愚者啊！因为自性无心识的肉体是无情物。
你的触摸它不会感受，你何所求？如果说想取悦爱人，想要取悦的心识既不能触摸也不能看见，因为不是色法。
能触摸的身体不会知晓，因为无心识。无用地拥抱又有何用？
你不知他人身体的不净本性不足为奇，因为是隐蔽的。
虽然自身的不净本性明显可见却不确定，对如此大愚痴感到惊讶。
说女人莲花般面容的过失：舍弃未被云遮蔽的阳光照射开放的新莲花，心贪著不净，为何喜欢不净的骨架，真是奇怪。
对于被土等（等字包括衣服等）不净污染的不愿触摸，追求清净，却不知为何想要触摸产生不净的那个身体，真是大无明。

།གཞན་ནི་བུད་མེད་ ཀྱི་གཟུགས་ཏེ།མི་གཙང་བའི་ཞིང་ནི་མའི་མངལ་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བ། ཕ་དང་མའི་དཀར་དམར་གྱི་ས་བོན་ཅན། མས་བཟའ་བཏུང་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱིས་གསོ། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་འཐོན་ནས་མའི་ནུ་ཞོས་གསོ། །གལ་ཏེ་མི་གཙང་བ་ལ་ཁྱོད་ཆགས་པ་ཡིན་ན། འོ་ ན་སྔར་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་སྟེ།མི་གཙང་བ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱོད་སྐྱེས་པ་མ་མྱོང་བ་མ་ཡིན། གཞན་ཡང་མི་གཙང་བ་ལས་བྱུང་བ་འདོད་ན། མི་གཙང་སྲིན་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། མི་གཙང་བ་མང་བའི་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཁོ་ན་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། གཉི་ག་མཚུངས་པས་སོ། ། གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་འདིར་གཏི་མུག་ཆེན་པོ། རང་གི་མི་གཙང་བ་ལ་མི་སྨོད་པ་འབའ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་མི་གཙང་བའི་བུམ་པ་རྣམས་འདོད་པས་སྤྱོད་མེད་ལ་སྨོད། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་དང་། སཱ་ལུའི་འབྲས་དང་ཚོད་མ་སྙིང་ལ་འདོད་པ་ཁར་བཅུག སྟེ་བོར་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པས་ས་ཡང་མི་གཙང་བར་འདོད།དེ་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་མི་གཙང་བར་མ་ངེས་ན་དེའི་ཚེ་དུར་ཁྲོད་དུ་བོར་བ། ཅུང་ཟད་ཟོས་པ། སྔོན་པོར་གྱུར་པ། རུལ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྡུག་པ་འཇིགས་སུ་ རུང་བ་གཞན་ཡང་ལྟོས་ཤིག་།རང་བཞིན་གྱིས་མ་རུངས་པས་པགས་པ་བཤུས་པའི་ལུས་ལ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལ་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། འོ་ན་ཙནྡན་བསྐུས་ན་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དྲི་འདི་ལུས་ལ་བསྐུས་ཀྱང་ཙནྡན་ཁོ་ན་ལས ཡིན་གྱི་ལུས་ལས་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་གཞན་གྱི་དྲིས་གཞན་ལ་ཆགས་པ་ཅི། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་དྲི་ང་བས་འདིར་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་ན། ལེགས་མིན་ནམ། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཡོད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དོན་མེད་སྲིད་པ་ཅི། ལུས་དེ་ལ་གླ་རྩི་ལ་སོགས་པའི་དྲི་ བྱུགས་སོ།།བྱུག་པ་བྱས་ཀྱང་གཙང་དུ་མི་འགྲོ་བར་བཤད་དེ། ལུས་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་ང་བ་ལ་ཙནྡན་དྲི་ཞིམ་པས་ཁྱད་པར་ཅི་བྱུང་། དྲིའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ཡིད་དུ་འོང་བར་བྱུང་ཞེ་ན། གཞན་དྲིས་གཞན་ལ་ཆགས་པ་ཅི། །སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུས་བྱས་པ་ཡང་དོན་མ་ཡིན་པར་ ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་དེ།གལ་ཏེ་མ་བཅད་པས་སྐྲ་དང་སེན་མོ་རིང་བ་དང་། མ་བཀྲུས་པས་དྲི་མ་ཆགས་པས་དྲི་མའི་འདམ་དང་ལྡན་པ། གོས་མེད་པས་གཅེར་བུ་ཡི་དགས་ཀྱི་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ལུས། རང་གསོད་པའི་ཕྱིར་མཚོན་ལ་ བཞིན་དུ།ཅི་སྟེ་དེ་ལ་འབད་དེ་བྱི་དོར་བྱེད། བདག་ཉིད་ཤེས་བཞིན་དུ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་སྨྱོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱི་ཧུད་ས་གཞི་ནི་དཀྲུགས་སོ། །འཕྲལ་ལ་བྱུང་བ་བཤད་ནས་གནས་སྐབས་བཤད་དེ། རུས་གོང་འབའ་ཞིག་དུར་ཁྲོད་དུ་མཐོང་ནས་ཁྱེད་ལ་ཡིད་བྱུང་སྐྱེས་ ན།གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་དུར་ཁྲོད་དེ་མཚན་མོ་གཉིད་དུ་སོང་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དབྱེ་བ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ལ་འདིར་དབུགས་རྒྱུ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གཡོ་བའི་རུས་གོང་གིས་ཁྱབ་པ་ལ་ཅི་སྟེ་དགའ། དེས་ན་ལུས་བེམས་པོ་ཡིན་པས་གཡོ་བ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བཤད་ པའི་རིགས་པས།བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ཀྱང་། རིན་མེད་ན་མི་རྙེད་རིན་གྱི་ཆེད་དུ་ནོར་ཚོལ་བ་ལ་ཤ་ཐང་བའི་དུཿཁ་དང་། གཞན་གྱི་བུད་མེད་བླངས་པས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་གནོད་པར་འགྱུར། ནོར་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་ཡང་བྱིས་པའི་དུས་སུ་མེད། དེ་མ་བྱས་ན་དར་ ལ་བབ་ན་ཅིས་བདེ་བར་འགྱུར།དེར་ནོར་སྤེལ་ན་ཚེ་གཏུགས་པར་འགྱུར། གང་ཕ་དང་མེས་པོས་སྤེལ་བའི་ནོར་གྱིས་དར་ལ་བབ་པའི་དུས་སུ་བདེ་བ་དེ་ཡང་ཉུང་སྟེ། སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིན་མེད་པར་མི་རྙེད་པ་དང་། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་ པར་སྡུག་བསྔལ་བ་འདི་ནི་མཚུངས་སོ།།ཚེ་རྒས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ།

其他是女人的身体，不净之田即是母胎，从中产生，具有父母赤白种子，由母亲饮食滋养而生。出生后由母乳哺育。如果你贪着不净，那么对于未曾见过的事物也会生起贪着，你不是未曾生于不净之中。再者，如果喜欢不净所生，为何不喜欢不净的虫？单独贪爱不净较多的女人身体是不合理的，因为二者相同。
此外，你在此有大愚痴，不仅不厌恶自身的不净，还贪欲享用他人不净的容器并诽谤。因为世间上若将樟脑等物、稻米和蔬菜放入口中，由于与之相关连，连地也被认为是不净，更何况其他。
极其愚痴的人啊！如果现前可见的女人身体不确定为不净，那么请看被抛弃在尸林中，被啃食一部分，变成青色，腐烂等可怕的不悦意相。自性丑陋的剥皮身体会生起大恐惧，如此了知却仍然对此生起欢喜，这是为何？
若说涂抹檀香则会变得悦意，答曰：此香涂抹于身上，仅来自檀香而非来自身体。因此，为何要因他物之香而贪着他物？如果因自性臭秽而不对女人身体生起贪着，这不是很好吗？虽有如此功德，世间何必徒劳？
在身上涂抹麝香等香料。虽然涂抹，但说明不会变得清净，自性臭秽的身体涂上檀香有何差别？若说因香的力量使其变得悦意，为何要因他物之香而贪着他物？
对于头发等的装饰也是无义，用两个偈颂解释：如果不剪则头发指甲变长，不洗则积累污垢而具有污泥，无衣则裸露如饿鬼般自性可怕的身体，如同自杀的武器，为何要努力打扮？明知故犯而执着愚痴的疯狂之人，哀哉践踏大地！
说明暂时性后解释阶段性：在尸林中只见骸骨而生厌离，那么城市即是尸林，夜晚入睡后自性无别，这里遍满着因众生呼吸而特别摇动的骸骨，为何欢喜？因此说明身体是无情物，仅仅是动作成为差别。
以如此所说的理由，女人身体虽是不净，无财则得不到，为求财而疲惫的痛苦，以及因取他人女子而堕入地狱等处受害。积累财富的能力在童年时也没有，不做此事，到青年时如何安乐？
在那时积累财富会耗尽寿命。即使用父辈祖辈积累的财富在青年时获得安乐，也是稀少的，因为一切无福者都会衰败。无财不得以及在地狱等处受苦这是相同的。在衰老等时也无受用的能力。

།ནོར་སྤེལ་བ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྨད་པ་འགའ་ཞིག་ཤིང་དང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ཁུར་འོངས་པས་ལུས་དང་ཡིད་ངལ་ཏེ། ཉི་མ་ནུབ་པ་ནས་ཁྱིམ་དུ་འོངས་ ནས།ཞག་རེ་རེ་ཞིང་ཤི་བ་ལྟར་ཉལ་ཏེ། དེ་ལ་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་འགའ་ཞིག་ཡུལ་གཞན་དུ་རིང་དུ་འགྲོ་བས་ཤ་ཐང་གི་སྡུག་པ། ལོ་དུ་མར་ཡང་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་སྟེ། བུ་སྨད་ཀྱི་དོན་དུ་རྒྱལ་པོ་བསྟེན་ཀྱང་ངོ་། །མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་དེ་ཉིད་ བཤད་དེ།བདེ་བའི་དོན་དུ་བདག་གཞན་གྱི་བྲན་དུ་བྱས་ཀྱང་འདོད་པས་རྨོངས་པ་དག་གིས་བདེ་བ་དེ་མ་ཐོབ་དོན་མེད་གཞན་གྱིས་བྱ་བས་ཚེ་ཟད་པར་བྱས་དགེ་བ་ལ་མ་སྦྱར་བ་སྨོད། བདེ་བ་འདོད་པས་བདག་གཞན་དབང་དུ་བྱས་པ་འགའ་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཆུང་ མ་དང་བཅས་པར་འགྲོ་བ་ལ་ལམ་དུ་ནགས་ལ་སོགས་པར་ཆུང་མ་བུ་བཙས་ཏེ།དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། སྦྲུམ་མ་འམ་བྱིས་པ་ཁུར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་རྟག་ཏུ་སྡུག་པ་ཁོ་ནའོ། །འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་བཤད་དེ། འགའ་ཞིག་གསོན་པའི་དོན་དུ། གསོན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ གཡུལ་དུ་འཇུག་།གཞན་ནི་སྟོབས་ལྡན་གང་རུང་གིས་གནོད་པས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སོར་མོ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གཞན་གྱི་བྲན་དུ་ཁས་ལེན་ཏེ། ལེན་པ་འདོན་པས་དཀྲུགས་པའོ། །འདི་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་བཤད་དེ། འདོད་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཞན་གྱི་བུད་མེད་དམ་ནོར་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལྷག་མ་གོ་སླའོ། །ནོར་སྤེལ་བས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་ཅེས་བཤད་དེ། སྤེལ་བ་ནི་མེད་པ་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བསགས་པ་ཡང་ཆུ་འམ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྲུང་བར་དཀའ། དེ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བ་ཆོམ རྐུན་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སྒྱིད་ལུག་པའོ།།རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་ནོར་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་མཐའ་ཡས་པར་རྟོག་ཅིག་།རྟག་ཏུ་སྤེལ་བ་ག་ལ་གཡེང་བས་ནོར་ལ་ཆགས་པའི་བློ་ལྡན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུཿཁ་ལས་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གྱི་སྐབས་མེད་དོ། །ཉེ་བར་བསྡུས་ཤིང་ བཤད་དེ།དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་ཉེས་དམིགས་སྣ་ཚོགས་པ་འཁྲུལ་བས་གང་བདེ་བ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བའི་ཁུར་ཁུར་ཞིང་གླང་ཆེན་འགྲོ་བ་ལ་གཡས་གཡོན་དུ་ལྟོགས་པས་རྩ་ཟ་བ་ལྟ་བུའོ། །བདེ་བ་མནོག་ཆུང་ཕྱུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ནའང་བླ་བའི་དོན་དུ་ལས་ཀྱིས་མནར་བས་སྔར་ བཤད་པའི་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་འཇོམས་སོ།།གཉིས་ཀྱི་མྱ་ངན་བཤད་དེ། མི་རྟག་པས་ཅིས་ཀྱང་འཇིག་པ་བེམས་པོ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་མི་ནུས་པས་ཆུང་བ་དེའི་དོན་དུ་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པས། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ལྷུང་བར་བྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་དོན་དུ་གསོ་ བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གང་བྱས་པའི་དུབ་པ་དེའི་བྱེ་བ་བརྒྱའི་ཆ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟོས་ནས་འདོད་པ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་སྟེ། མི་ འདོད་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མ་འབྱུང་ངོ་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་བཞིན་དུ་དུས་ངེས་པ་ཅན་གཞན་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལ། གང་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བ་འདོད་པ་ཅན་ལ་དེ་མེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་། །འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ། ལུང་ལས་ ཐོས་པ་དྲན་པའི་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དཔེར་མི་འགྱུར་རོ།།མཚོན་ལ་སོགས་པས་ལན་ཅིག་འཆི་ལ་འདོད་པས་སྐྱེ་བ་མང་པོར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིགས་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་དེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་སྲིད་པ་ བརྟགས་པ་ཡང་དེ་སྲིད་དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ།དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་སེམས་པ་སྐྱེའི་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཀུན་གྱིས་དབེན་པ། དམིགས་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་དགའ་བ་བརྟན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གར་གནས་ཤེ་ན། མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པས་རྩོད་པ་དང་ངལ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་བོ་མེད་པས་དབེན་པ།གནོད་སྦྱིན་དང་། སྟག་དང་། སྦྲུལ་དང་། ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཞི་བའི་ནགས་ཀྱི་ནང་དུའོ།

如果问及积累财富是否也有快乐？回答说：一些低贱者背负木材和草等物而来，身心疲惫，从日落回到家中，每日都像死了一般躺下，这有什么快乐可言？一些王使远行他乡，疲惫不堪，多年见不到儿子和妻子等，虽为妻儿而侍奉国王。
悲叹着说：为了快乐而做自他的奴仆，但被欲望迷惑者未得到那快乐，无意义地耗尽生命做他人的事业而未修善法，这是可悲的。有些人为求快乐而使自他受制于人，为他人带着妻子前行，在路途中的森林等处妻子生产，那时哪有什么快乐？与孕妇或抱着婴儿同行，始终只有痛苦。
专门讲述迷乱：有些人为了活命，进入生死未卜的战场。另有人因强者任意加害，为了抵御而先行砍断手指等，承认做他人奴仆，被贪欲搅扰。在此说明痛苦：所谓贪欲等。通过抢夺他人妻子或财物等。其余易懂。
解释说即使通过积累财富也会造成痛苦：积累是指创造所无，积累痛苦也难以防护水火等。同样，守护时因盗贼等而心生畏惧。由这些原因，应当了知财富是无尽的祸患。因常常忙于积累，执着财富的智者们无暇禅修以解脱生等苦。
总结说：如此所说种种过患，迷乱充满，即使快乐也如背负极重之担而行的大象，两边饥饿啃食草根一般。为了微小快乐而用畜生方式获取尚可，为了更高目标而被业力折磨则摧毁前述难得的闲暇。
讲述两种悲哀：无常必定毁坏，是无情物故不能成办出世间义利，为了这微小义利而造作不善，导致堕入地狱等，为了养护此身，从无始轮回以来所做的疲劳，其百分之一就能成就佛果。
若问菩提行也有无尽痛苦吗？答：相比行为的痛苦，贪欲者的痛苦更大，因为即使不愿也会以多种形式出现。菩萨是自愿在特定时间为利他而感受痛苦，而贪欲者既无法获得所欲的菩提，又唯有痛苦生起。
欲望的果报是地狱等伤害，经中所闻的刀剑等伤害广为人知，不足为喻。刀剑等一次致死，而欲望令人多生受苦。以如是所说之理对五欲功德生起厌离，所缘境有多少，观察也有多少，缘于彼之分别也随之生起，唯有所缘才生起思维，无所缘则不生，如是所说远离一切分别，应当生起对空无一切所缘的稳固欢喜。
若问住于何处？答：无有违品故无诤无劳，无人故寂静，无夜叉、虎、蛇、盗贼等故安宁的森林中。

།བསམ་གཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་དེ། སྐལ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་ནི་ གསུམ་སྟེ།དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་སྤེལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་གཞི། སྐལ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ཁོ་ན་དཀར་བ་དང་བསིལ་བས་ཙནྡན་ཡིན་ཏེ་དེས་བསིལ་བ། ཁང་བཟངས་ལྟར་ཡངས་པ་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཉམས་དགའ་བའི་རྡོ་ལེབ་ལ་སོགས་པ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པས་སྒྲ་མེད་པ། འཇམ་པ་ནགས་རླུང་གིས་གཡོབ་ཅིང་། ཐག་མི་རིང་བ་ལ་འགྲོ་འང་བྱེད་པས་འཆག་པ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པས། གཏི་མུག་གི་མུན་པར་ལྷུང་བའི སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་སེམས་པ་ཡང་ངོ་།།འདིར་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་པས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །ཁང་སྟོང་ངམ་ཤིང་དྲུང་ངམ་རི་ཕུག་ལ་སོགས་པ་གང་རུང་དུ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་ལ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་དབེན་པ་ཐོབ་ནས་ འདོད་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་།བསྲུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ། ལྟོས་པ་མེད་པ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །རང་གི་འདུན་པ་བཞིན་སྤྱོད་པ་རང་ཁྱིམ་མེད་པ། རྒྱལ་པོ་འམ་བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ། སྐྱོན་མཐོང་བས་ཡུལ་ལ་ལོག་པ། ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་ ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ།གང་ཆོག་ཤེས་པའི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། ཡུལ་ལ་ཞེན་པས་དབང་པོས་ཀྱང་དེ་རྙེད་པར་དཀའོ། །བཤད་པའི་རིམ་པས་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཞི་བ། དབེན་པ་ཁོ་ན་ལ་དགའ་བ་འབའ་ ཞིག་པ་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་གྱི།ཉན་ཐོས་དང་ཁྱད་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བར་བཤད་དེ། བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །ང་རྒྱལ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་མཉམ་པས བདག་བཞིན་དུ་གཞན་དག་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་བདག་འཛིན་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།།དང་པོ་ནི་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །འབད་པ་ནི་མངོན་པས་སོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་བདག་ལ་འདི་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཇི་ ལྟར་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གནོད་པ་ལྟར་འདི་དག་ལ་ཡང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་བདག་ལ་བདེ་བས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལྟར་འདི་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་ཐམས་ཅད་བདག་བཞིན་བསྲུང་བ་ནི་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །བདག་བདེ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་གཞན་ དག་ལ་ཡང་ངོ་།།འདིར་རིགས་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་དུ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ལུས་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་བསྲུང་བ་ལྟར། འགྲོ་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་གཅིག་སྡུག་བསྔལ་མི་ འདོད་པ་དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་གཅིག་བདེ་བ་ལ་དགའ་བ་ལྟར་གཞན་ཡང་ཡིན་པས་རིས་དང་སྐྱེ་གནས་དང་རིགས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་མོས་ནས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །གཅིག་ཡིན་ན་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལ་ཅི་སྟེ་མི་གནོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་གི་ སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་མི་གནོད་ཀྱང་།དེ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བདག་ཁོ་ནས་མི་བཟོད་པ་དེ་བདག་ཏུ་ཞེན་པས་སོ། །གཞན་དུ་རྐང་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལག་པའི་མིན་པས་དེས་ཇི་ལྟར་བསྲུང་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་མི་མྱོང་ན་ཡང་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་བཟོད་མི་ནུས་པ་དེ་བདག་ཏུ་ཞེན་པས་སོ།།རང་དང་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བསྒོམས་པ་ལས་འབྱུང་གི་།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་བཤད་དེ། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

解说禅定的功德。从'具缘'等开始。禅定有三种：如'这样精进增长'等所说的加行，如'这样对欲生起厌离'等所说的正行，如'具缘'等所说的功德。
月光唯有清白与清凉故为旃檀所清凉，如宫殿般宽敞不粗糙而令人愉悦的石板等，具有缘分而无声响，柔和的林风吹拂，不远处可以行走。
由获得初禅等，为了利益堕入愚痴黑暗的众生而思维。此处无有违逆，故较王位之乐更为殊胜。
在空屋或树下或山洞等任一处所安住，获得身心远离后，远离五欲的执取与守护的痛苦，无所依赖而随意而行。
随自意愿而行无有家宅，与国王或大臣等无有关联，见过患而背离境界，缘于无边功德的法性，受用知足的安乐，因执著境界故感官也难以获得。
依所说次第，修习远离功德则息灭烦恼和随烦恼的分别念，不仅仅是修习单纯喜爱远离，因为那样会与声闻无异。然而应当修习菩提心。
这是法性，说具有正理者悟法性后会对众生生起悲心，如'我与'等所说。
执我即是轮回之因，这对菩萨来说是菩提之因，因为它是执我的对治，也是摄受一切众生的因。我慢如前所说。
由自他平等，应如护自己般护他人，这样执一切为我则成为大我执。首先是解说自他相换。努力即是现前。
苦乐平等性即是于我与他们无有差别，如我受苦害时他们也是如此。如我受乐摄受时他们也是如此。因此应如自己般护持一切，如对治自己的痛苦般对待他人。如令自己快乐般对待他人。
此处何为正理？答：手等。虽然手脚等有诸多差别，但如何执著为一个身体而加以保护，同样，虽然众生各不相同，但苦乐本性无别，如一人不欲苦，他人亦然。
如一人喜乐，他人亦然，故应超越种姓、生处、种族的一切差别，增上信解为一体而加以护持。若是一体，为何一人的痛苦不害及他人？答：虽然我的痛苦不害及他人的身体，但那确实是痛苦，只是我alone无法忍受，这是因为执我的缘故。
否则，脚的痛苦不是手的痛苦，它如何保护？同样，虽然我不感受他人的痛苦，但那确实是痛苦，正因如此而无法忍受，这是因为执我的缘故。自他分别是遍计而修习所生，说明苦无差别，如'我以'等所说。

།གང་དང་གང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དེ་བདག་གིས་གཞོམ་པར་བྱའི། དཔེར་ན་བདག་ གི་སྡུག་བསྔལ་བཞིན།གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བྱུང་བའང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཞེས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ལ་གཞོམ་པར་བྱས་པས་ཁྱབ། །མ་གྲུབ་པ་མེད་དེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁྱད་པར་མེད་པས་བཟློག་ན་གནོད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བའང་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་སྦྱོར་བ་གཞན་ཡང་གང་དང་གང་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་རྗེས་སུ་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རང་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡིན་ཞེས་རང་ བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ།།སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བས་ཁྱབ། འདིར་མ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་འང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཀྱང་རྗེས་སུ་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བ་འང་མེད་དོ། །བདག་ ཁོ་ན་ལ་བདེ་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་བདག་བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་ལྟར་གཞན་དག་ཀྱང་འདོད་པས་དེ་དག་གི་བདེ་བ་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དང་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མ་ངེས་པ་སྤང་བར་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ བདག་ལ་འཇིགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་མེད་པས་ཆོས་འབའ་ཞིག་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་ནི་ཁྱད་མེད་དོ། །ཐད་ཀར་སེམས་ཅན་དག་མཉམ་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་གཅིག་ ལ་འདས་མ་འོངས་པ་མཉམ་པར་བཤད་དེ།གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་མི་གནོད་པས། གལ་ཏེ་གཞན་མི་བསྲུང་ན་དམྱལ་བར་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ད་ལྟ་མི་གནོད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་བསྲུང་། མི་དགེ་བ་ལས་ལོག་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་བདག་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་འདི་ནི་བརྫུན་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་གང་འདིར་འཆི་བ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཁ་ཏོན་མར་མེ་མེ་ལོང་དང་། །རྒྱ་དང་བྲག་ཅ་མེ་ཤེལ་དང་། །དེ་ལ་རྟེན་བྱུང་འཕོས་པ་མིན། །ཕུང་པོ་མཁས་པས་ཤེས་པར བྱ།།ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྲུང་གི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། རྐང་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལག་པའི་མ་ཡིན་པས། རྐང་པ་ལ་བྱུང་བའི་གནོད་པ་ལག་པས་ཅི་སྟེ་སྲུང་། གལ་ཏེ་འདི་མི་རིགས་ཀྱང་ལུས་འདི་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་རྐང་པ་ བསྲུང་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་མི་རིགས་པ་དེ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན། རང་ཡིན་རུང་གཞན་ཡིན་རུང་ནུས་པ་བཞིན་དུའོ། །བདག་མེད་ཀྱང་རྒྱུན་གཅིག་ཡོད། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པའི་ལུས་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡོད། །དེས་ ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པོ།།དང་པོ་ནི་མ་ངེས་པའོ། །སྨྲས་པ། རྒྱུན་ཞེས་མེད་ལ་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་མི་དམིགས་པས་སོ། །ཡན་ལག་ཀུན་ལས་ཚོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱུན་ནི་ཕྲེང་ བ་བཞིན་ནོ།།ཚོགས་པ་ནི་དམག་བཞིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཕྲེང་བ་དང་ནགས་ལ་སོགས་པའོ། །གྲོག་མོ་ལ་སོགས་པ་སྔ་ཕྱི་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་ཕྲེང་བ་མེད་དོ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་དམག་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་བརྫུན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མེད་དེ་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ། དེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་མེད་དེ། སུའི་དེ་བདག་གིར་འགྱུར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་ལ་དགོངས་ཏེ། བདག་བཞིན་དང་བདག་ལུས་བཞིན་ཞེས་པའོ། །དེ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། རིག་བྱེད མེད་པས་བདག་མེད་པའོ།།ཁྱད་པར་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསལ་བར་བྱ། རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་རྒྱུ་འཇོམས་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་བར་བྱའོ།

凡是痛苦，我都要消除，就像我自己的痛苦一样。他人相续中生起的也是痛苦，这是自性因的论式。
凡是痛苦都应当消除，这是无可否认的，因为已经证成是痛苦。也不是不定因，因为如果是这样，自己的痛苦也将变成不应当消除，因为没有差别，反过来说就有过失。正因为如此，也没有相违。
同样的其他论式是：凡是有情，都应当摄受，就像自己一样。其他众生也是有情，这是自性因。
凡是有情都应当摄受。这里没有不成因，因为有情是现量所成。也不是不定因，因为如果是这样，自己也将变成不应当摄受。正因为如此，也没有相违。
如果说因为只对自己有快乐的执著所以是不定因，回答说：就像自己希求快乐一样，其他众生也希求快乐，所以也应当生起他们的快乐。
解释第一个因的不定因时说：就像自己不愿意恐惧和痛苦而应当遮止一样，对其他众生也是如此。
这是这样的意趣：没有我，只有法存在，这些法之间没有差别。为了直接证成众生平等，解释说在一个相续中过去未来是平等的。
如果说因为他人的痛苦不会伤害自己，所以如果不保护他人，那么未来在地狱中身体的痛苦现在不会伤害，为什么要保护呢？答：通过远离不善业。
如果说那时只是自己，不是这样的。这种分别是虚妄的，因为无我。五蕴中现在死亡的并不是后来出生的。
如圣龙树所说：'诵咒灯镜及，印章山谷响，水晶及其他，缘起非迁移，蕴聚智者知。'
另外，如果说痛苦是谁的，谁就应当保护它，而不是他人，那么在这种情况下：脚的痛苦不是手的，那为什么手要保护脚上产生的伤害？
如果说这虽然不合理，但因为执著这个身体为我，所以会去保护脚。这是不对的，因为不合理的就应当遮止，不管是自己还是他人都应当随力而为。
虽然无我但有一个相续。手等聚合的身体有我能遮止痛苦。因此说无差别的因不成立。第一个是不定因。
回答说：相续是不存在的，但是有因果刹那的相续，因为除此之外不可得。支分的聚合也不存在，因为不可得。
比如相续如同花鬘，聚合如同军队。等字包括花鬘和森林等。蚂蚁等只有前后相续，除此之外没有花鬘。只有马和象等，除此之外没有军队。因此是虚妄的。
如此不存在，因为无我等，因此痛苦不属于任何人，谁能有我所？是就五蕴而言，所说的如我和如我身。
因此一切痛苦都是从自他因缘而生，因为无知所以无我。因为无差别，因为是痛苦，所以应当断除。不分别自性，应当从断除因的方面来断除。

།དེ་བས་བདག་གི་ཁོ་ན་བསལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ཞེས་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བས་སྡུག་བསྔལ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྲིད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ནས་ཅི་བྱེད། སྙིང་རྗེའི་སྣོད་མེད་པས་ཤེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱང་པན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྩོད་པ་འདིར་མེད་པས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་སུའང་མི་འདོད་དོ། །བདག་ སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡོད་དེ།དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདིར་བརྩོན་པའོ། །དེ་མི་འདོད་པས་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ན། ཐམས་ཅད་བསལ་བར་བྱའི། ཡང་ན་མི་སེལ་ན་རང་གི་ཡང་མི་སེལ་ཏེ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཞིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་སྙིང་རྗེ་བས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར།དེ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ན་དེའི་ཚེ་བཙན་ཐབས་སུ་ཅི་སྟེ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འགྲོ་བའི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བལྟས་ནས། སྙིང་རྗེའི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་སྟེ་ མང་།དེ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དང་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མང་པོ་ཞིག་གི་སྡུག་བསྔལ་གལ་ཏེ་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མེད་པར་འགྲོ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རང་དང་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་སོ། །འདི་དག་མདོ་ལས་མ་བྱུང་སྙམ་པའི་རྟོག་ པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་དེ།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་ན་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་ཞེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། རང་དང་རྒྱལ་པོ་ལ་གནོད་པ་ཤེས་ཀྱང་། རང་གི་སྡུག་བསྔལ་མ་བསལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས། རྒྱལ་པོ་ལ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བས་སོ། །དེ་ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཅན་མང་པོ་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོའི་དམྱལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་མཐོང་ནས་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བྱུང་ནས། དམྱལ་བ་ལ སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་བྱུང་བས་སོ།།འདི་ལྟར་འདས་པའི་དུས་སུ་རིན་ཆེན་པདྨ་ཟླ་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱོན་ཏེ། དེས་ཡུན་རིང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དེའི་བསྟན་པ་ནུབ་པའི་དུས་སུ། དཔའ་ སྦྱིན་ཞེས་པའི་རྒྱལ་པོ་བྱུང་དེའི་ཕོ་བྲང་རིན་ཆེན་ལྡན་ཏེ་དེར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལྟ་བ་ལོག་པ་སྟེ།དེ་དག་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་བྱོན་རབ་ཏུ་བྱུང་། དེ་དག་གི་བླ་མ་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་དེ་ཕོ་བྲང་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕྲད་པ་ཀུན་དུ་ བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནགས་ལ་གནས།དེ་ལ་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་དབེན་པར་གནས་པ་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སྙིང་རྗེས་བསམ་པ་འདི་ལྟར་བྱུང་། བདག་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དང་། ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་ པ་རྣམས་ལ་ཡང་གསུངས་སོ།།དེ་དག་གིས་བཀག་ཀྱང་རང་ངམ་རྒྱལ་པོ་ལ་གནོད་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་ནགས་ལས་བབས་ཏེ། ཆོས་འཆད་ཅིང་ཕོ་བྲང་དུ་སླེབ། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་བཏུལ་ནས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གནས་པར་བྱས་ཤིང་། རྒྱལ་པོའི་ལམ་ན་སྟོང་གིས་ ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ།བཙུན་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་བཅས་པ། ནགས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་ན་རྒྱལ་པོས་མཐོང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་བཙུན་མོ་རྣམས་དེ་ལ་མོས་པར་མཐོང་ནས། ཁྲོས་ཏེ་ཕྲག་དོག་གིས་དེ་བསད་པའི་ཕྱིར། བུ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

因此，有什么确定的理由说只能消除我的而不能消除他人的呢？所以，以苦本身为理由的论据并非不确定。如果轮回中没有受苦者，那么消除苦又有什么用呢？如果说是因为没有悲悯的对象，这是不对的，因为这里没有顺世外道等人的争论。任何人都不愿意受苦。只是有'我是受苦者'这样的错觉，为了消除这个错觉而在此精进。
由于不愿意受苦，如果成为受苦者，就应当消除一切苦；否则，如果不消除他人的苦，也就不应消除自己的苦，就像对待他人的苦一样。如果由于慈悲而因他人的苦而感到痛苦，因此为了断除一切苦而努力时，为什么还要强制生起慈悲呢？回答说：看到众生地狱等苦，为什么慈悲之苦会更多呢？因为那是等同虚空且无始无终的。
如果许多人的苦能因一人的苦而消除，那么就应当生起这样的苦，这是具有对自他慈悲者所为。为了消除'这些在经中未曾出现'的分别念而作此解释，所以说'因此'等等。因此，名为花月庄严的菩萨，虽然知道会伤害自己和国王，也没有消除自己的痛苦。因为伤害菩萨后，国王遭受地狱之苦。
为什么会这样呢？因为众多受苦者的苦能因一人的苦而灭尽。因为看到国王的地狱和菩萨的神通后，他们生起正见，因此没有遭受地狱等苦。如是，在过去世有如来出世，名为'宝莲月清净所生王'，他长期行持佛事后入涅槃，在他的教法衰落时，出现了一位名为'勇施'的国王，他的宫殿名为'具宝'，其中所有居住者都持邪见。
为了摄受他们，许多菩萨出世并出家。他们的上师花月庄严住在宫中，宫中的人们与菩萨们相遇在名为'普贤'的森林中。其中，花月庄严独居时，对这些众生生起悲心，生起如是念：'我当前往城市、乡镇和宫殿，使众生安住于善道。'也对同修梵行者如是宣说。
虽然他们阻止，但他明知会伤害自己或国王，仍然离开森林，宣说佛法到达宫殿。调伏了国王、大臣等众多人，使他们安住于道谛，当国王被千人围绕，与八万妃子一起前往森林时，国王看见所有民众和妃子们对他生起信心，便生嗔恨，因嫉妒而下令诸王子杀害他。

།དེ་དག་དེ་གསོད་པ་ལ་མི་ དགའ་བར་ཤེས་ནས།འཁོར་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་གཤེད་མ་ནནྡི་ཞེས་བྱ་བ་འོང་བར་མཐོང་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེའི་ཚེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་རྡུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱན་ལ་ཕོག་།སྤྱན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཤེས་ནས་བདག་གི་བཙུན་མོ་རྣམས་ལ་ཆགས་ཤིང་འདི་ལྟ་བར་འདུག་།མཚན་ དང་དཔེ་བྱད་དང་ལྡན་པས་བདག་པས་ཀྱང་འདི་གཟུགས་བཟང་།དེ་བས་སྐམ་པས་འདིའི་མིག་ཕྱུང་ཤིག་།དུམ་བུ་བརྒྱ་རུ་གཏུབས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་ནས་རྒྱལ་པོ་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་། ནནྡི་ཀས་རྣ་བ་གཉིས་དང་། སྣ་དང་། མིག་དང་། ལག་པ་དང་། རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་བཅད་ པས།དེ་དང་དེ་ལས་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་པ་བྱུང་སྟེ། ཁམས་གསུམ་དུ་བསྐོར་ནས་སླར་དེ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་འོ་མའི་རྒྱུན་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དེ་དང་དེ་ནས་བབ་པོ། །འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཕྲོས་ཏེ་ལུས་ལ་ཞུགས་སོ། །ཤི་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་པའི་ཚེ། རྒྱལ་པོ་ ལོག་སྟེ་འོངས་ཀྱང་རྣམ་འགྱུར་མེད་པ་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དེ་མཐོང་ནས་དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་ཐོས་ཏེ།འདི་ནི་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། བདག་རྨོངས་པ་ཕྱུགས་དང་འདྲ་བས་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ཆགས་པས་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བརྩེ་བ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས་ མནར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསགས་པ་ཅི།གནས་གཙང་མའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དེའི་ཡོན་ཏན་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་བཤད་པས་དུ། སྡིག་པ་བཤགས་པ་བྱས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བྱས། སྐྱོ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས། ཕྲེང་བ་དང་། ན་བཟའ་ དང་།ཙནྡན་ག་པུར་ལ་སོགས་པས་དེའི་སྐུ་བསྲེགས་ནས། མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་ཏེ། རབ་གནས་བྱས་ལ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཐུན་གསུམ་དུ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཆོད་པ་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བྱས་སོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡིག་པ་ལས་ལོག་ཅིང་། ཡང་དག་ པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་རོ།།རྒྱལ་པོ་ཤི་ནས་མནར་མེད་དུ་སྐྱེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་གསུངས་པ། དེའི་དུས་སུ་དཔའ་སྦྱིན་ཞེས་པའི་རྒྱལ་པོ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་མང་དུ་བཤད་དོ། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོའང་མི་གནོད་པར་བཤད་དེ།དེ་ལྟར་བདག་གཞན་མཉམ་པར་རང་གི་རྒྱུད་གོམས་པར་རང་གི་དགའ་བ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དུཿཁ་དང་མཉམ། སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནར་འགྱུར། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་དགའ་ བ་དེ་ལྟ་བུ་མནར་མེད་པར་ཡང་དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་གདོན་པའི་ཕྱིར་ངང་པས་པདྨའི་མཚོ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་ཁོ་ནར་དགོངས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གང་གིས་སྡུག་པར་འགྱུར། གཞན་གྱི་བདེ་བས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་དེ་དག་ལ་ ཡང་འབྱུང་བར་བཤད་དེ།དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་ཅན་གྲོལ་བ་ན་གང་ལ་དགའ་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་།བདེ་བ་གཞན་འོག་ཏུ་བཅུག་གོ། །འོ་ན་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ལྷག་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐར་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ དགའ་བས་ཅི་བྱ།སངས་རྒྱས་ཉིད་ཞར་ལ་འབྱུང་བར་འདོད་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐར་པ་ལ་ཡང་འདོད་པ་མེད་པ་དེ་བས་གཞན་དོན་བྱས་པ་ལ། རློམ་སེམས་ཀྱང་མེད་ལ་བྱེད་པ་དཀའ་བས་ངོ་མཚར་བའང་མེད་དེ། བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་མེད་དེ། ལས་གཞན་དོན་ ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲེད་པས་སོ།།ཉེ་བར་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། དེ་བས་ན་རང་གཞན་ལ་ཁྱད་མེད་པས། ཇི་ལྟར་གནོད་པ་དང་མྱ་ངན་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བདག་བསྲུང་བ་ལྟར། དེ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྲུང་བ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱའོ། །སེམས་གཟུང་ བས་བསྲུང་བའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུའོ།

知道他们不喜欢杀生后，看见有千人随从的刽子手难提到来，便下令说。当时风吹起的尘土落入菩萨眼中。从眼神变化中得知他对我的妃子们产生贪恋而在此观看。由于他具足相好庄严，容貌比我更为端严。因此命令说:'挖出他的眼睛，将他碎尸百段。'说完国王便去了森林。
难提砍断了他的两耳、鼻子、眼睛、手脚等，从这些断处放出种种光芒，环绕三界后又回入其身。如是从种种断处流出千道乳汁。轮相等也放光后融入身体。死后七日，国王返回时见到他毫无变化且放光，听说他具有世间神通，心想:'此必定是菩萨。我如愚痴畜生般执著王位，对无害之人、无缘慈悲者造作伤害，积累无间地狱之苦是为何?'
净居天人也宣说了他的功德及加害于他的过失。于是忏悔罪业，皈依三宝，生起大厌离心，以花鬘、衣服、旃檀、龙脑香等火化其身，建塔安奉，尽形寿间于三时忏悔等并尽力供养。所有众生也都远离罪业，具足正见。国王死后转生无间地狱。
世尊释迦牟尼佛说:'当时的勇施国王即是我。'如《圣三摩地王经》中广说。又说对于因他人痛苦而受苦者，诸多痛苦也不能伤害。如是修习自他平等，自己的快乐也与他人的痛苦等同，唯成痛苦。为息灭他人痛苦的欢喜如是，即使在无间地狱中为救度地狱众生，也如鹅入莲池般视苦为乐而趣入。
如是痛苦何能令其痛苦?又说他们也因他人安乐而生不共安乐。当众生从地狱等解脱时所生的欢喜大海即已足够，其他安乐都归于其下。若问解脱的安乐是否有余?答曰:声闻等的解脱不乐利益众生有何用?欲求佛果只是顺带而已。
因为连解脱也不希求，所以利益他人时既无我慢心，也不觉稀有难行，不期待所作之业果，因为唯一贪著利他事业。总之，由于自他无别，如何保护自己免于伤害、忧愁等及不好名声，也应如是保护他人并生起悲心。虽然执著心识无力保护，但为发心的缘故。

།བདག་དང་གཞན་མཉམ་པར་བསྒོམས་ནས། བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བ་དེ་བས་ཀྱང་དཀའ་བ་དཔེའི་སྒོ་ནས་བཤད་དེ། བར་དོ་ལས་མའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ན་ཕ་དང་མའི་ས་བོན་དང་ཁྲག་གི་ཐིག་ལེ་རིམ་པས་ནུར་ནུར་པོ་ དང་།མེར་མེར་པོ་ལུས་པོའི་བར་དུ་ཐོབ་ནས་དེ་ལ་བདག་ཏུ་གཟུང་བས་དེའི་ཡུལ་བདག་མེད་ཀྱང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འབྱུང་། དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་ལུས་པོ་ཡང་བདག་ཏུ་བྱས་ནས་ཅི་སྟེ་མི་བསྒོམ། བསམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ནི། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡིད་རྣམས་སྦྱར། །དེ་དང་དེ་ཡི་ངོ་བོར་འགྱུར། ། སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །རང་གི་ལུས་གཞན་གྱི་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཕ་མའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་པས་བདག་གཞན་གཞན་བདག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེས་སྐྱོན་སྤང་བ་དང་ཡོན་ཏན་བླང་བའི་དགོས་པ་བཤད་དོ། །འོ་ན་གཞན་ལ་མཐར་ཐུག་མེད ལ་བདག་ནི་གཅིག་པུ་ཡིན་པས།ཇི་ལྟར་དེ་བདག་ཏུ་བསྒོམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ངེས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ། ཇི་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡིན་ཀྱང་འདོད་པ། དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ངའི་བདག་ཡིན་ཞེས་ལྷག་པར་མོས་ནས། དེའི་ཡན་ལག་སྐྱེ་བོ་ རྣམས་ཡིན་ཞེས་ཅི་སྟེ་མི་འདོད།འོ་ན་ལག་པ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན། སླར་བསྐྱར་བ་ཅི། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། སྔར་བདག་གཞན་མཉམ་པའི་དཔེ་ཡིན་གྱི་འདིར་ནི་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་སྟེ། དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་ པར་བཤད་དེ།རང་གི་ལུས་འདི་ལ་བདག་མེད་ཀྱང་གོམས་པས་བདག་གི་བློ་སྐྱེ་བ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཡང་བདག་གི་བློ་གོམས་པས་ཅི་སྟེ་མི་སྲིད། སྲིད་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་བརྟགས་པས་གཞན་དོན་བྱས་ཀྱང་བདག་གིས་འདི་ལ་ཕན་བཏགས་ཞེས་རློམ་སེམས་མི་སྐྱེ། མང་བ་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་ཡང་མི་སྐྱེ་དཔེ་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཟན་ཟ་རུ་བཅུག་ནས། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་མེད་པ་བཞིན། བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ལ་ཡང་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡང་གཏང་བས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་ཏེ། ལོག་པར་གོམས་པ་ལ་སེམས སྦྱར་བར་བཤད་དེ།གནོད་པ་དང་མྱ་ངན་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལས་བདག་བསྲུང་བ་ལྟར། འགྲོ་བ་ལ་ཡང་བསྲུང་བ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དཔེ་བཤད་དེ་དེ་བས་ན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ གང་ཞིག་སྙིང་རླུང་ཅན་ཡིན་ཀྱང་བདག་གི་མིང་བརྗོད་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་དང་།ཐ་མར་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་སྤོབས་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། བདག་བདག་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཞེས་གང་གིས་དྲན་པ་དེ་ཁོ་ན་བདག་ཡིན། བདག་གིས་དེ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །དེས་གསུངས་པ། གང་གིས་རྒུད་ཚེ་བདག་དྲན་ན། །དེ་ཡི་རྒུད་པ་བདག་གིས་བཟློག། །རང་གི་ཐོག་མའི་སྨོན་ལམ་འདི། །བདག་ལ་འང་འབྲས་བུ་ལྡན་པར་མཛོད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་བྱེད་པ་དཀའ་བར་སྣང་བ་ཡང་མ གོམས་པས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གོམས་པས་ནུས་པ་ཐོབ་ན་གང་ཡང་བྱེད་པར་དཀའ་བ་ལས་མི་ལྡོག་གང་གི་ཕྱིར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེར་བ་ཐོས་ནས་སྔོན་དུ་གང་སྐྲག་པར་འགྱུར། དེ་ཉིད་གོམས་པས་ད་ནི་དེ་མེད་ན་མི་དགར་འགྱུར། དེ་བས་མང་པོ་སྨྲ་མི་དགོས་བདག་དང་གཞན་མྱུར་དུ་སྐྱོབ་ པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་རིགས་མ་ཡིན་པ་ལས་གསང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འདི་ལ་མ་དད་པས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་སྲིད་དོ། །བདག་ཉིད་སྐྱོན་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་བཤད་པ་དེས་བདག་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ དང་ཡོན་ཏན་བཤད་དེ།བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ལས་འཇིགས་པ་ཆུང་བ་གྲིབ་མ་ལ་ཡི་དགས་སུ་རྟོགས་པ་ལས་ཀྱང་འཇིགས་པར་འགྱུར། སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་བདག་དེ་ལ་ཁོང་མི་ཁྲོ། དགྲ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བདག་འཛིན་ མེད་ན་འཇིགས་པ་མེད་དེ།དཔེར་ན་རོ་བཞིན་ནོ།

修习自他平等后，自他相换更为困难，以比喻来说明：在中阴进入母胎时，父母的精血滴次第形成凝酪、胞胎乃至身体，对此执为我，虽然其境无我却生起我执。同样，为何不修持他人的身体也是我？如经中说：'随着何种何种想，人们的心相应，即成为彼彼体性，如同如意宝一般。'
自身确实是他人的，因为与父母有关联，应当修持自他互换。由此说明断除过失和获取功德的必要。
若问：他人无边际而我是一个，如何修持他为我？答：如同确定为一体的身体部分，虽有手等诸多部分却认为是一样，同样，强烈确信一切众生是我，为何不认为众生是我的肢体？若问：'以手等分别'等已经说过，为何重复？这是事实，但先前是自他平等的比喻，此处是自他相换，依于不同意义故无过失。
以二者差别说明：如同此身虽无我，但因习惯而生我执，对他人也因习惯为何不能生起我执？若问即使可能又如何？答：如此观想为我而利他时，不会生起'我对此人作了利益'的傲慢，因为众多故也不会生起惊奇。举例说明：如同自己进食后，不期待来世果报一样，对于自他相换也是如此，因为已舍弃果报。
如是遣除不能行持的过失，说明对治错误的习气：如同保护自己免于伤害、忧愁等痛苦一样，也应保护众生并修习悲心。举例说明：因此圣观自在以其本性称为观自在，加持任何具有悲心者，即使说我的名号，也会消除其痛苦，最后为除去众中无勇气的恐惧。此是密意：我非我，然而任何忆念圣观自在者即是我，我当守护他。如说：'若人遭困时忆我，我当遣除彼困厄，愿我最初此愿望，于我亦具有果报。'
另外，看似难行也因习惯而成：因为若由习惯获得能力，则对任何难行之事都不会退却。为何闻说布施手等时最初会恐惧的人，由习惯现在反而无此不乐？因此不须多言，欲速救护自他者，应当修习自他相换。
若问如何修习？此对非其种姓者应当保密，否则因不信而堕恶趣。所说'自身具过失'等，说明了自他的过失与功德。从我执生起的恐惧，即使对影子误认为饿鬼也会恐惧。有心者对此我不应生嗔，应视如怨敌般是怖畏因。若无我执则无恐惧，如同尸体一般。

།བཀྲེས་སྐོམ་དང་ནད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱ་ལ་སོགས་པ་གསོད་པ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་འགྲོ་བ་སུ་དེ་འདོད་ཅེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་ཞིག་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ། འདི་བདག་གསོན་ན་བདག་ལ་རྙེད་པ་མི་འོང་བས་ ཕ་མ་ཡང་གསོད་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ནོར་ཡང་འཕྲོག་།སྡིག་པ་གང་གིས་མནར་མེད་ཀྱི་མེའི་བུད་ཤིང་དུ་འགྱུར་རོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་ཉེས་པའི་འབྱུང་གནས་བདག་དེ་འདོད། །དེ་ལ་བརྩེ་བ་བྱེད་པ་བསྲུང་བ་ལྷ་ལྟར་མཆོད། །སྡུག་བསྔལ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དགྲ་བཞིན་མི་ལྟ།བརྙས་པའི་ཡུལ་ལ་ཕུ་དུད་བྱེད། རང་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་ཆགས་པའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་སློང་བ་ལ་སྟེར་ན་དེའི་ཚེ་བདག་ཅི་ཟ་འདི་ལྟར་རང་དོན་ལ་ཆགས་པ་དེ་སེར་སྣས་ཤ་ཟར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་ དེའི་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་ཅི་སྟེར་ཞེས་གཞན་དོན་ལ་འབད་ན་ལྷའི་དབང་པོར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ཆེད་དུ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དོན་དུ་བདག་ངལ་བར་བྱས་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །བསམས་པ་ཙམ་ གྱིས་བདག་མཐོ་བར་འདོད།གང་གིས་ངན་སོང་དང་། རིགས་ངན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། གླེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་སྤོ་བར་བྱས། དེ་མཐོ་བར་བྱས་ན་བདེ་འགྲོ་དང་། རིམ་གྲོ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོ་བར་འདོད་པ་ནི་རིག་པའམ་ནོར་རམ་གཟུགས་ ལ་སོགས་པས་ང་རྒྱལ་ལོ།།རང་དོན་དུ་བཙན་ཐབས་སུ་གཞན་བཀོལ་ན་བྲན་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དོན་བྱས་ན་རྗེ་དཔོན་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་རིགས་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་འཇིག་རྟེན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་བདེ་བ་ཞེན་པས་སོ།།བདེ་བ་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་གཞན་བདེ་བར་སྨོན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དཔེ་བཤད་དེ། མང་པོ་བཤད་ཅི་དགོས་རང་དོན་ལ་ཆགས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་། གཞན་དོན་ འབའ་ཞིག་མཛད་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་ལ་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།།གང་སངས་རྒྱ་བར་མི་འདོད་ཅིང་སྲིད་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ། དེས་ཀྱང་རང་གི་བདེ་བས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བརྗེ་བར་མ་བྱས་ན། དེ་ལ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལྟ་ ཞོག་འཇིག་རྟེན་འདིར་མཐོང་བའི་དོན་ཡང་མི་འགྲུབ་ཀྱི།རྗེ་དཔོན་གྱིས་གླ་མི་སྟེར་ན་ལས་མིས་ལས་མ་བྱས་ན་གཉི་གའི་དོན་མི་འགྲུབ་བོ། །ཤེས་བཞིན་དུ་མ་རིག་པས་ལོག་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་དེ། ཕན་ཚུན་དུ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་བོར་ནས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། ཕྱི་མར་བདེ་བ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་དེ་བཞག་ནས་དམྱལ་བའི་རྒྱུ་ཕན་ཚུན་དུ་གནོད་པ་བྱས་ནས།སྡུག་བསྔལ་ལེན་ཏེ་རྨོངས་པས་སོ། །ཕྱི་དང་ནང་དུ་གནོད་པ་ཇི་སྲིད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་འཇིགས་པ་ཇི་སྲིད་པ། དེ་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་གི་།དེ་བས་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཅི། ། དཔེར་ན་རང་གི་ལག་གིས་དུག་ཟ་བས་སོ། །འོ་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཀུན་ཕྱུགས་དང་བྱ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། མདའ་དང་རྡོབ་འཕེན་པ་མཐོང་ནས་འབྲོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་འཛིན་ཤེས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཤེས་བྱ་བདག་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པ ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།རྟོག་བཅས་དང་རྟོག་མེད་དོ། །དེ་ལ་རྟོག་མེད་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་། གཞན་དུ་ན་བདག་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྟགས་པས་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ བས།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་སྤངས་ན། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་མེ་མ་སྤངས་ན་དེའི་དྲོད་སྤོང་མི་ནུས་སོ། །ཉེ་བར་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། དེ་བས་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གིས་ལུས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་ འབུལ་ལོ།།དེས་བདག་འཛིན་བཟློག་།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་འབྱུང་། དུས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་སྡིག་པའང་ཟད་དོ།

为了消除饥渴和疾病，谁愿意杀害鸟类等生命并走上邪路。
为了获得利益等，认为'如果此人活着就得不到利益'而杀害父母，抢夺三宝财物，以此罪业将成为无间地狱的燃料。
何等具智者欲求过患之根源我执，对其生起慈悲如护持供养天尊，因其是一切痛苦之因而视如怨敌，对轻蔑之境生起恭敬。
解说执著自利的过患与功德：若对乞者布施时想'那时我吃什么'，如此执著自利者因吝啬而成为罗刹。
若为自身思维'供养和摄受时给予什么'而精进利他，将成为天主。
为自己而害他人将堕地狱等处，为利他而使自己劳累则一切圆满具足。
仅仅思维欲求自高，将导致恶趣、低贱种姓出生及愚痴，应将此转移他人，若令他高贵则获得善趣和恭敬。
欲求高贵是对知识、财富、相貌等的傲慢。
为自利而强迫役使他人将成为奴仆等，自己为他人做事则成为主人等，等字表示来世获得高贵种姓等。
总之解说：世间所有具苦者皆因执著安乐。
具乐者则是愿他人安乐，因为众生本性清净具有佛性。
举例说明：何须多说，执著自利是凡夫，唯一利他是释迦牟尼，确定此差别后应精进于自他相换。
若不欲成佛而执著轮回之乐，即便如此，若不以自乐换他苦，何有天人之乐？
且不说来世，现世所见之事也不能成就，如主人不付工钱，工人不做工作，二者之事皆不成就。
明知故犯而无明的邪行解说：舍弃互相生起安乐，放弃现世后世圆满安乐之因，造作地狱之因互相损害，取受痛苦是因为愚痴。
所有外内损害以及痛苦恐怖，这一切皆从我执而生，因此我执有何用？
如以自手食毒一般。
如是我执一切众生乃至畜生飞禽亦有，因见箭石投掷而逃避故。
我执是心识，其所知唯是我。
对此回答：心识有二种：有分别和无分别。
其中无分别缘所知而生起，故无所知则不生。
我执是分别，即使无境亦生，否则思维'我是国王'就会成为国王。
因此，若不断我执，不能断除痛苦，如不离火不能断除热性。
总结而言：为息灭自他痛苦，我将执我之身体作为依处供养一切众生。
以此遮止我执，生起福德资粮，且能净尽无始以来损害众生的罪业。

།གཞན་དག་བདག་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །ལུས་ཕུལ་གནས་རང་གི་སེམས་ལ་གཅེས་པའི་བུ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་ཡིད་ གཞན་ལ་གཞན་ལ་ལ་ཕུལ་བདག་གཞན་གྱི་ཡིན་ཞེས་མཉེས་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་བས་དེ་རིང་ནས་བརྩམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཁོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་པར་བྱའི། གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་ཆགས་པས་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཅི་འང་བལྟ་བར མི་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །སུས་མི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་སྟེ་དེ་དག་ལ་བྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་རྣ་བ་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་ལ་སོགས་སོ། །རང་གི་དོན་དུ་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བ་ཡང་མི་ རིགས་ཏེ།གང་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེས་ན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ལ། རང་གི་ལུས་ལས་གང་གང་མཐོང་བ་དེ་དང་དེ་བླངས་ཤིང་གཞན་དག་ལ་བྱིན། དེས་དངོས་པོ་ལ་སྲེད་པ་དང་ རློམ་སེམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྙིང་རྗེ་གཞན་དོན་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལྟར་གོམས་པས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་གཉེན་གྱི་ནི། །ཐབས་དང་སྙིང་རྗེ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་དམན་པའི་སེམས་ ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ།རློམ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་རྙོག་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། དམན་པ་ལ་རློམ་སེམས་དང་། མཉམ་པ་ལ་འགྲན་པ་དང་། མཆོག་ལ་ཕྲག་དོག་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་སྟེ། རློམ་སེམས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་། གཞན་དང་བདག་ བརྗེ་བ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུར་འགྲོ་སྟེ།དེ་བས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས། རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་སྒོམས་ཤིག་།ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པར་བཤད་དེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ སོགས་པས་བདག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་།གཞན་དེ་དང་བྲལ་བས་དམན་པར་མཐོང་ན་རང་ལ་ཕྲག་དོག་བསྒོམས་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བས་བདག་གཞན་དུ་གྱུར་པར་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཅེས་བྱ་བས་གཞན་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ངོ་། ། ལས་ནི་ཁུར་ཁུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཁྲལ་མེད་པས་ལེགས་པར་གནས། ཆེ་བ་ནི་གོམས་པ་དང་འབད་པས་བསྒྲུབས་ཏེ། བདག་ལའང་སྲིད། གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱེད་ཀྱང་དམན་ནོ། །ཁྱེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པས་ཅི་བྱེད། འདིར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཤས མེད་པར་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མེད། འོན་ཀྱང་མཐོ་དམན་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་གང་འདི་དམན་པ་དང་དེའང་ཡོད་ལ། བདག་པས་ཀྱང་དམན་པ་ཡོད་དེ། གང་ལ་བདག་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྲག་དོག་དང་བཅས་པའོ། ། ཚུལ་ལ་སོགས་པ་ཁྱོད་ལ་མེད་ཅེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། ལྟ་བ་ལོག་པ་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་སྤྱོད་པ་ལོག་པ་སྟེ། འདི་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་མཐུས་འབྱུང་གི་།བདག་གི་འདོད་པས་མ་ཡིན། ཁྱོད་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཡིན་ན་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བདག་གསོ་དགོས། ཟུག རྔུ་འང་བདག་གིས་དང་དུ་བླང་།འོན་ཏེ་མི་འགྲིབ་པའི་རིགས་པས་གསོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། བདག་མཐོ་འདི་དམན་བྱས་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ལ་བརྙས་པ་བྱེད། གལ་ཏེ་གསོ་མི་ནུས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱིས་ཁྱོད་ལ་ལྷག་པས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེའི་ཡོན་ཏན་ གྱིས་བདག་ལ་ཅི།རང་གི་དོན་དུ་ཁོ་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །སྙིང་རྗེ་གཞན་དོན་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ལ་མེད་པར་བཤད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་བྱས་པས་ངན་སོང་ཁོ་ན་དུག་སྦྲུལ་ཏེ། དེའི་ཁ་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་འདི་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་སོ། །དེར་ཡང་མ་ཟད་ཡོན་ཏན་གྱི་ རློམ་པས་མཁས་པ་རྣམས་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་དོ།

应当如自己一样护持他人。应当像爱护自己心爱的孩子一样修学身体。喂，心啊！要让他人欢喜，说'我属于他人'。因此从今天开始，你应当只思维一切有情的利益，而非其他。不应执著于自我而造作不善业。不应为自己的快乐而观看任何事物，因为会对可意境生起贪著，对不可意境生起嗔恨。谁不应观看？那些人，因为已经布施给他们了。等字所表示的是耳朵等对声音等的感受。为了自己的利益而做手等的动作也是不应理的，因为会由此产生杀生、不与取、邪淫等行为。
既然已成为他人所属，为了他人的利益而趋近时，应当将自己身体所见之物取来布施给他人。由此将无有对事物的贪著和我慢。更何况是对他人的悲悯。如此修习，一切过失将灭尽，一切功德将增长。因此如经中所说：'成为众生之亲友，方便与大悲最胜。'
现在为了断除对下劣有情等的我慢等垢染而说：凡夫对下劣者生起我慢，对平等者生起竞争心，对殊胜者生起嫉妒。虽然我慢等是烦恼分，但通过自他相换可成为清净之因。因此以下将要说明的道理，无分别即是无疑虑。应当修习无疑虑。
所说唯修嫉妒等，即是'此乃'等文。若见到自己因戒等功德而成为最胜，而他人因缺乏此等而成为下劣，则应修习对自己的嫉妒。'此乃'等文表示自己成为他人。'我'字表示他人成为自己。对下文所说的也是如此。业即是担负重担等。无忧虑而安住。殊胜是通过串习和精进而成就的，我也可能获得。相对于上位者而言，你们也是下劣的。
你们具有功德而无功德者何为？此处也并非完全无有功德分，因为没有任何有情是完全无有功德的。然而高下是相对的，因为有此下劣者，也有比我更下劣者，对此我是最胜的，故有嫉妒。若说你无有戒等，破戒、邪见等，等字所表示的是邪行，这一切都是由烦恼力而生，不是我的意愿。
如果你有悲心，就应当随力救护我。痛苦我也应当忍受。若依不减少的道理则不应救护。为何说'我高他下'而轻蔑我？即便不能救护，但由于你以其他功德胜过我而说的话，答曰：他的功德于我何用？因为他具有功德只是为了自己的利益。悲心是为了利他，而他没有这个，因为造作不善业而堕恶趣，如毒蛇一般。对处于其口中的众生，此人无有悲悯。不仅如此，由于功德的我慢而欲胜过诸智者。

།མཆོག་ལ་ཕྲག་དོག་བཤད་ནས་མཉམ་པ་ལ་འགྲན་པ་བཤད་དེ། གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པས་བདག་མཉམ་པར་ཤེས་ནས། གཞན་པས་ལྷག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་ལ་འབད་པར་གྱིས། རྙེད་པ་ ལ་སོགས་པས་ལྷག་ན་འདི་ལ་ཕྲོགས་ཏེ་ཁྱེར་ཅིག་།མི་སྟེར་ན་འཐབ་མོ་བྱས་ནས་ཀྱང་བདག་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་མཆོག་སྦ་བར་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བདག་གིས་དེ་ལྟར་བརྩམ་པར་བྱའི་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར འགྱུར།གཞན་ཡང་འདིའི་ཡོན་ཏན་གཞན་སུས་ཀྱང་མི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱའི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་སྐྱོན་ཡང་བདག་གིས་སྦ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བདག་ཁོ་ན་ལ་མཆོད་པ་ཡོད་ཅིང་། ཁོ་ལ་མ་ཡིན། དེང་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་ཅིང་། གང་བདག་བཀུར་བར་འགྱུར་གྱི་ འདི་ལ་མ་ཡིན་ནོ།།གོམས་པས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་བ་བཤད་དེ། ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ནས་འདི་ལ་མ་རུང་བ་བྱས་པ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱུང་བ། སྐྱོན་བརྗོད་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བཞད་གད་བྱས་པ། ཕན་ཚུན་སྨོད་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དམན་ པ་ལ་རློམ་སེམས་བཤད་དེ།དེ་ལྟར་དམན་པ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་བས་བདག་ལ་འགྲན་པར་བྱེད། བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པའི་ཐོས་པ་དེ་ཙམ་ཁོ་ལ་ཡོད་དམ། བདག་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་ཤེས་རབ་དང་། གཟུགས་དང་། རིགས་དང་ནོར་ཏེ་དེ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བདག་གི་ཡོན་ ཏན་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲགས་པ་ཐོས་ནས།སྤུ་ལྡང་ཞིང་དགའ་བ་དགའ་སྟོན་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་རྙེད་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་བདག་གིས་བཙན་ཐབས་སུ་ཕྲོགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདི་ལ་འཚོ་བ་ཙམ་བྱིན་ཏེ། བདག་གི་བྱ་བ་བྱེད་ པས་སོ།།དེར་མ་ཟད་འདི་བདེ་བ་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱས་ལ། བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁུར་པོ་འདིའི་མགོ་ལ་གཞག་གི་གང་གི་སྔོན་དུ་འཁོར་གསོད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། རྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་བག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་ བསྔལ་བར་བྱས་སོ།།ད་ནི་དྲང་པོར་ཡིད་ལ་གོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་བཤད་དེ། ཀྱེ་ཡིད་རང་དོན་ཤེས་པར་འདོད་པས་འདོད་ཅིང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཁྱོད་ཀྱིས་སོ། །འཁོར་བར་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པས་སོ། །རང་དོན་དུ་ངལ་བ་ཆེན་པོ་འདིས། ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབས་ སོ།།ཇི་ལྟར་རང་དོན་ལ་སྔོན་དུ་འཇུག་པ་ལྟར། ད་ལྟ་བདག་གི་ཚིག་གིས་གཞན་དོན་ལ་མ་དཔྱད་མ་བརྟགས་པར་ཞུགས་པ་དང་། མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་དཔྱད་དུ་མེད་པས་སོ། །ཕྱིས་འདིའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བར་འགྱུར། ཐུབ་པའི་གསུང་བདེན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་དུ་ གཞན་གྱི་དོན་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ།འདི་འདྲའི་གནས་སྐབས་ཁྱོད་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་བསྟན་ཅིང་ཉེ་བར་བསྡུས་ཏེ། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྟོག་ཆེན་དུ་འགྱུར་ལ། རང་ ལ་གང་མཐོང་བ་དེ་དང་དེ་བླངས་ཤིང་གཞན་དག་ལ་ཕན་པ་གྱིས།ད་ནི་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་མ་སྦྱར་བར་ཕྲག་དོག་བསྒོམས་པར་བཤད་དེ། འདི་ནི་སྐྱིད་ནས་གཞན་སྡུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ལ་ཕྲག་དོག་གིས། དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་ངོ་། །གཉིད་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་ལས་ཕྲལ་ཏེ། གཞན་དོན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་རྗེས་འདིའི་སྐྱོན་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། སྡིག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། རང་གི་ཡང་འདིའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་འདི་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱི་ལས་ངན་གྱིས་འདི་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་ནས་ཁོ་རང་གི་སྐྱོན་དུ་བྱེད་དོ། །འདིའི་སྐྱོན་ཆུང བའང་མི་སྦེད་ཅིང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བཤགས་པར་གྱིས།གང་གིས་འདི་འཇིགས། སླར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་གྲགས་པ་འདི་བས་ལྷག་པ་སྒྲོགས་ལ། རང་གི་གྲགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན། དྲན་དམན་པ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བཀོལ་བར་གྱིས། བག་མེད་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མལ་པའི་ཡོན་ཏན་མི་བརྟན་པས་གློ་བུར་བ་སྟེ། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ། །འགས་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་སྦས་པ་ཁོ་ན་ལས་འཕེལ་ལོ།

对上者说嫉妒，对同等者说竞争，又知道自己与他人在功德等方面相等，为了超越他人，应当努力增长功德。若在获得等方面超过此人，就应夺取带走。若不给予，即使打斗也要为自己获得利养和恭敬。
暗示隐藏最胜善行，我应当如此开始，如何使我的功德显现于一切世间。此外，此人的功德也不为他人所得。应当如此，既要隐藏现有的过失，又要使唯独我受到供养，而他不受。今天我善得利养，我将受到尊敬而他不会。
说明由串习而生极大欢喜，以极喜悦的心，长久以来对此人作恶，使其失去利养等，以诽谤使众人嘲笑，应当观看互相诽谤。
说明对低劣者的傲慢心，如此低劣无用之人竟与我竞争。他有如我这般的论典等闻法吗？他没有如我这般的智慧、相貌、种姓和财富。
如此我的功德被众人传遍各方而闻名，我当毛发竖立欢喜，享受喜宴。若此人有某些所得，我当用强力夺取，不是全部，但要给他维生之需，因为他要做我的事。
不仅如此，还要使他失去安乐，我要使他遭受痛苦。我要把痛苦的重担放在他的头上，因为他先前杀害眷属、束缚、殴打等放逸行为而使人痛苦。
现在直接阐明心中的领悟：噢，心啊，你想求自利已历经无数劫。轮回无始故。为了自利的这般大苦，你只成就了痛苦。
如同先前趋入自利，现在依我言教趋入利他时不应观察思维，因为未现前者不可观察。后来将见此功德，因为佛语真实。若你先前行利他，则当时就不会未得佛果，也不会有如此境况出现。
开示心要并总结：因此等易解。为了其他众生利益当多作思维，见自身何者则取彼彼而利益他人。
现在说明未修换自他而修嫉妒：此人安乐而他人痛苦，以此对我生嫉妒，他人亦然。应当使离开睡眠等安乐，投入利他的痛苦。随后应观察此人过失，更不用说罪业，自身的过失也是此人的过失。若他人害此人，也说是你的恶业所致，而归咎于他自己。
此人小过也不隐藏，向众多人忏悔。以何令此人畏惧，则不复再作。宣扬他人胜过此人的名声，以压制自己的名声。如同愚人般役使他人为利他，为了不放逸故。凡夫功德不坚实故为暂时，唯十力等乃本性。任谁亦不知，即从完全隐藏所证功德而增长。

།མདོར་བསྡུས་ན་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད པ་ནས།བདག་ཏུ་རྨོངས་པས་གཞན་ལ་གནོད་པ་དཔག་མེད་བྱས། དེ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དུ་མི་སྟེར་ཏེ། གང་བྱས་པས་གཞན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འགྱུར། བག་མ་གསར་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །ངོ་ཚ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ ལས་སོ།།འཇིགས་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལས་སོ། །བསྡམས་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་སྡོད། བཟློག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དབང་དུ་བྱའི་དེ་ལས་འདས་ན་ཚར་བཅད་དོ། །ལུས་ཚར་བཅད་ནས། སེམས་ལ་སློབ་ཅིང་བཤད་དེ། འོན་ཏེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀྱེ་སེམས་འདི་མི་བྱེད་ཅེས་བཀག་ཀྱང་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་ཁྱོད་ཉིད་ཚར་གཅོད། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་བེམས་པོ་ཡིན་པས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངོ་། །ཀྱེ་རྩ་བཀྲོལ་ཐབས་མཁས་པ་བདག་གིས་མཐོང བཞིན་ཁྱོད་གར་འགྲོ་།ཁྱོད་ཀྱི་དྲེགས་པ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པར་བྱའི། ཡིད་ནི་གང་གང་འགྲོ་འགྱུར་བ། །ཤེས་བྱ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་སྦྱར། །ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཕྱིར། སོང་ནའང་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་བརླག་པར་བྱས་པའི་དུས གཞན་ཡིན་གྱི།ཐབས་དང་མི་ལྡན་པས་སོ། །ད་དུང་བདག་གི་རང་དོན་ཡོད་ཅེས་པའི་རེ་བ་སྤོངས་ཤིག་།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱེད་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བྱིན་པས། མི་དམིགས་པའི་ལྟ་བས་མི་ངལ་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཞོ་ཤ་ཕུལ་ཅིག་།བག་མེད་པས་གལ་ཏེ་ཁྱོད་སེམས་ཅན་ལ་མ་བྱིན་ན་ དེའི་ཚེ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བའི་ཕྱིར།ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ལ་བྱིན་པར་འགྱུར། ཁྱོད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱད་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱིན་པས་ཡུན་རིངས་ངལ་བར་བྱས། ཁོན་ཏེ་དྲན་ཅིང་རང་དོན་གྱི་བྲན་ཁྱོད་གཞོམ་པར་བྱའི། སེམས་ལ་འཇམ་པའི་རིམ་ པས་སློབ་པར་བཤད་དེ།གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བ་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་ལྔ་འདི་ལ་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ངན་སོང་ལས་བསྲུང་བར་འདོད་ན་ལོག་འཚོ་ལ་སོགས་པས་མི་སྐྱོབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བསྲུངས་ན་སྐྱོན་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ལ་ སོགས་པའོ།།བཟེ་རེ་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་སྙི་བའོ། །ལྟུང་བ་ནི་དགེ་བ་ལས་སོ། །ལུས་འདི་བདེ་བ་འདོད་པས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ན་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོའི་འདོད་པ་གང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་མཎྜ་ཏའི་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་དབང་སྒྱུར་བས་ཀྱང་ཚིམ་པར་མ་གྱུར་པས། གླིང་བཞི་དབང་ཐོབ་ཀྱང་སླར་ལྷའི་དབང་པོའི་གདན་ཕྱེད་བྱིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་མ་ཚིམ་པ་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྙེད་པར་དཀའ་བ་འདོད་ན་ངལ་བར་འགྱུར་ལ་འདོད་པའི་དོན་ཡང་མི་འགྲུབ། གང་ཞིག་བསྒྲུབ་ནུས་པའམ་མི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་རེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕུན སུམ་ཚོགས་པ་ཟད་པ་མེད་དོ།།ཕུང་པོ་ལྔའི་ལུས་ལ་རང་དབང་སྒྱུར་དུ་མི་འཇུག་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཡུལ་ལྔ་ལ་འདོད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པའི་དངོས་པོ་འང་མ་བཟུང་ན་ལེགས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུས་ལ་མི་ཞེན་པའི་རྒྱུ་བཤད་དེ། གང་ ཞིག་ཤི་ན་མཐར་ཐུག་ཐལ་བར་འགྱུར།རང་ཉིད་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་སྲོག་རླུང་གིས་གཡོ་བར་བྱེད། མི་གཙང་བའི་གཟུགས་མི་ཟད་པ་འདི་ལ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ཞེན། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་མི་སྦྱོར་ན་དེའི་ཚེ་ལུས་འདི་བེམས་པོ་ཡིན་པས་བོང་བ་དང་ཁྱད་མེད་པས་གསོན་ནམ་ཤི་ནས་ཀྱང་ འདིས་ཅི་བྱ།ང་རྒྱལ་གྱི་གནས་ཡིན་ཞེ་ན། ཀྱི་ཧུད་ཀྱེ་ང་རྒྱལ་ཁྱོད་ཅིའི་མི་འཆིང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་།ལུས་ལ་ཞེན་པས་དོན་མེད། སྡུག་བསྔལ་བསགས་པ་ཡིན་གྱི། ཁོས་ཆགས་པའམ་སྡང་བ་གང་མི་ཤེས་ཏེ། ཤིང་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

简而言之，从无始轮回以来，由于对我执的愚痴而对他人造成无量损害。从中解脱的方法唯有利益众生。对此不应生起厌倦，因为任何所作都会成为他人诽谤的对象。应当如新嫁娘一般，
惭愧是对不当行为。畏惧是对地狱。约束是对诸根。如此依循律仪而安住于自己的所缘，不应违背律仪。如此调伏身体，若违背则当惩治。惩治身体后，教导调伏心意，说'然而'等。
啊！心啊，即使禁止说'不要这样做'，你仍会去做，那就惩治你自己。因为身体是无情之物，一切过失都是依靠你而生起。啊！我已经看到了解脱根本的善巧方便，你还要往哪里去？我要摧毁你的一切傲慢。
如经中所说：'心意随所趋向处，于所知中即彼相应，一切皆是彼自性故，纵然离去又往何处？'
你毁坏我的时候是在其他时候，因为那时没有方便。现在要舍弃'我还有自利'的期望。因为你已经布施给一切众生，以无所得见而不疲倦，要全力以赴利益众生。
如果由于放逸而你没有布施给众生，那时为了感受所作业的果报，你将会被布施给地狱守卫。随顺于你而行，因你的布施而长久疲惫。现在忆念起来要摧毁你这个自利的奴仆。
说要以温和的次第教导心，如果有对我的喜爱，那时不应执著这五蕴。如果想要防护恶趣，不应以邪命等来保护，而应用于利益众生。
若问：'守护有何过失？'答：'如何'等。温和者极为柔软。堕落是从善法中。这个身体因为贪求安乐而极度执著，即使整个大地也无法满足他的欲望。
就像曼陀多王统治阎浮提也不满足，获得四大部洲的统治权后，又得到帝释天半座，但仍不满足，因极大贪欲而堕落。追求难得之物会疲惫，所欲之事也不会成就。
对一切能办到或办不到的事都无所期待者，其圆满永无穷尽。不应让五蕴之身任意而行，否则会增长对五境的贪欲。不执取欲望对象是好的，因为这样就不会生起执著。
解释不执著自身的原因：凡是死亡者最终都会成为灰烬。自身不动而被生命之气所动。对这个不净且无尽的色身，你为何执著为我？
如果不修行正法，那时这个身体是无情之物，与石头无异，活着或死了又有什么用？若说是我慢的所依，呜呼！我慢啊，你为何不束缚非境而趣入？执著身体无义，
只是积累痛苦，它既不知贪著也不知嗔恨，因为与木头相同。

།བདག་གིས་གྱ་ནོམ་པའི་ བཟའ་བཏུང་གིས་གསོས་ཀྱང་བདག་ལ་བརྩེ་བ་མེད།བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པས་ཟོས་ཀྱང་དེ་ལ་སྡང་བ་མེད། དེ་ལྟ་བུ་ཅིག་ལ་ཆགས་ནས་ཅི། གང་ལུས་ལ་སྨོད་པ་ལ་བདག་ཁྲོ། དེ་ལ་མཆོད་ན་བདག་དགའ། གལ་ཏེ་དེས་མི་ཤེས་ན་བདག་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་ ངལ་བ་སུའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་གིས་ལུས་འདི་འདོད་པ་དེའང་བདག་གི་བཤེས་ཡིན་ན་བདག་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཐམས་ཅད་རང་ལུས་འདོད་དེ། དེ་དག་ཅི་སྟེ་བདག་གི་བཤེས་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་རང་གི་ལུས་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བརྩེ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་རང་ལུས་འདོད་ པས་བཤེས་སུ་འགྱུར་བ་དག་མེད་པས་སོ།།བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ཉེ་བར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ། བདག་ལ་བརྩེ་བ་མ་སྤངས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་འབྱུང་བས། བདག་གིས་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ལུས་བཏང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་དུ་མའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཀྱང་བྱ་ བ་བྱེད་པའི་སྣོད་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་མི་ནུས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པས་དོན་མེད། མཁས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་གི་།དེའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཡོད་པའི་གཏམ་ལེའུ་བཞི་པ་ནས་བཤད་པ་དྲན་ཅིང་གཉིད་དང་རྨུགས་ པ་བཟློག་པར་བྱ་ཞིང་ངོ་།།དེ་བས་ཞེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཡང་དག་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ལམ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་རྟོག་གི་དྲ་བ་ལས་ལོག་སྟེ། བཤད་པའི་དམིགས་པ་ལས་བར་མེད་པར་ རོ།།བསམ་གཏན་བསྟན་པའི་ལེའུའི་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བརྒྱད་པའོ།། །།གང་ལས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་ལྷ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལོང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར། །རྒྱ་མཚོར་དྲ་བའི་ཀུ་བ་བཞིན་དུ་ངོ་མཚར་དོན་ཡང་སྤོངས། །ཟབ་མོ་འབྲས་ ཆེན་དེ་ཉིད་ཆོས་གཏེར་དེ་ནི་མེད་པ་ན།།སྡུག་བསྔལ་མི་འཆི་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་བདག་འཇུག་འགྱུར། །ཤེས་རབ་བསམ་གཏན་མེད་མི་འབྱུང་། །ཞི་གནས་མི་འབྱུང་དེ་མེད་ཀྱང་། །གང་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་ན། །དེ་ལ་སྲིད་མཚོ་རྨིག་རྗེས་བཞིན། །ཞེས་བཤད་པས་བསམ་གཏན་ བསྟན་ནས་ཤེས་རབ་བཤད་དེ།ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་འཆད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འདིས་མཚོན་ཏོ། །ཡན་ལག་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །འདི་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཐུབ་པས་གསུངས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ཤེས་པ་རབ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སླད་དུ་སྟེ་ཤེས་ རབ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་འང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་ན། བདེ་འགྲོ་དང་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་དང་ལྡན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །བཟོད་པ་ནི་ དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོང་ཁྲོའི་གཉེན་པོའོ།།དེ་འང་བརྩོན་འགྲུས་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་། །བསམ་གཏན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། ཤེས་རབ་མེད་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འདྲེན་མི་ནུས་ ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡང་མི་འཐོབ་པོ།།དབུ་མ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ནས། མིག་ལྡན་སྐྱེ་བོ་ཞིག་གིས་འདོད་བཞིན་དུ། །ལོང་བའི་ཚོགས་ཀུན་ཡུལ་དུ་ཅི་བདེ་བར། །འདྲེན་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ནི་མིག་མེད་རྣམས། །ཡོན་ཏན་ཁྲིད་ནས་ཤེས་རབ་རྒྱལ་བར་འགྲོ། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།རྟོག་མེད་ཀྱི་བསྟོད་པ་ལས། སྨོད་མེད་དྲི་མ་མེད་པ་ཡི། །ཁྱོད་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཀུན་གྱི། །སྐར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་ལྟར། །རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་བསམ་གཏན་ཏེ། ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། ཞི་གནས་ ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པས།།ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་ཤེས་ནས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་སྔར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གམ། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པ། དེའི་ ཕྱིར་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།དེ་ནི་གཉིས་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་སོ།

虽然我以美味的饮食滋养此身，但它对我无有慈爱。虽然被秃鹫等所食，对它也无有嗔恨。执著如此之身有何用？若有人诽谤此身我便生嗔，若有人供养此身我便欢喜。若是它不知，我为何要为嗔恨和贪著而劳累。
若是想要此身者也是我的亲友的话，更何况我呢？一切众生都希求自身，为何他们不是我的亲友？若是因为希求自身而有慈爱，那么其他众生也希求自身，故无有不成为亲友者。
略说自他相换：若不舍弃对自身的执著，则不能成办众生利益，故我无所顾惜地为利益众生而舍身。正因如此，虽是诸多过患之源，也应如做事之器而受持。
若无禅定则不能降伏烦恼，故世间行为无义。智者随学佛陀，为修行其行为故。应忆念《不放逸品第四》所说，应断除睡眠与昏沉。
是故总结说：为摧毁烦恼障和所知障，应当正确安住心于真如中，远离非道分别网，于所说所缘无间断。
《禅定品释》之《特别明晰》第八品圆满。
若离此则非圣者及一切天神皆成盲者，如海中网状泡沫般舍弃稀有义利。当无此甚深广大法藏时，以上师恩德我入不死苦。
无般若禅定不生，无止观亦不生彼。若有此二者，于彼轮回海如牛迹般。如是所说，宣说禅定后解说般若。
支分等也。此处所说布施等以此表示。是生起支分之因。此等是为般若故佛陀所说。以空性为所缘故是殊胜智慧。为此即是般若最重要故。
因为布施是福德资粮支分故是成佛之因。若以戒律庄严，则是善趣、安乐受用、资具具足、无上智慧之因。忍辱是其违品嗔恨之对治。
若无精进则彼不生。禅定是智慧资粮支分，若具等持则如实了知。布施等若无般若则不能引导成佛，亦不得波罗蜜多之名。
《入中论》中说：如有眼之人随欲，引导盲众趣所欲境，如是此处无眼者，功德引导般若胜。
《无分别赞》中说：无诽无垢染，如你一切度，如众星追随，新月恒随行。
或者此是禅定，因生般若故。为般若故，以具止观故。
因此处说'了知烦恼对治'等故。余如前所说。因为布施等支分或禅定支分是为般若故所说，因此应当生起般若。彼有二种，以因果差别故。

།རྒྱུའང་གཉིས་ཏེ། མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ས་ལ་འཇུག་པས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་འདོད་པས་ཏེ།འདི་ལྟར་ལོག་རྟོག་བཞི་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ། དེ་ལས་ལས། དེ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་ནད་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བལྟས་ནས།སླར་དེའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་འང་བདག་མེད་པ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ན་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་མ་རིག་པ་ལྡོག་གོ། །དེ་ ནས་འདུ་བྱེད་དང་།རྒ་ཤིའི་བར་རོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ལམ་འཆད་པ་མེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིའོ། །ལྷག་མའི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་གྱིའོ།།དེའི་རིམ་པས་བཤད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་མ་རིག་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་། མི་ཤེས་པ་དང་། ང་འོ་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་རྟོག་དང་འཁྲུལ་པ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྦས་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་པོ། །སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ ལོག་པར་རྟོགས་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པའོ་ཞེས་སོ།།སྣང་བའི་ཕྲེང་བ་ལས། མི་བདེན་དོན་ནི་སྟོན་པར་བྱེད། །བདེན་པའི་དོན་ནི་སྦས་ཏེ་གནས། །མ་རིག་སྐྱེ་དང་དུས་མཉམ་དུ། །མིག་སེར་ནད་ལ་སོགས་པས་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེས་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་ པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ནའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཏི་མུག་རང་བཞིན་བསྒྲིབས་པས་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དེས་སྣང་གང་ཉིད་བཅས་པ་བདེན་པ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་དེ་ཡི་ཐུབ་པས་གསུངས། །བྱས་པའི་ཚིག་དོན་ཡང་ནི་ཀུན་ རྫོབ་པོ།།ཞེས་སོ། །དེ་གཉིས་ཏེ། བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་མེད་དབང་པོས་དམིགས་པ་ཡང་དག་པའོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། སྣོད་མེད་དབང་པོ་ དྲུག་པོ་ཡི།།གཟུང་བྱར་རྟོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱིས། །དེ་བདེན་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་ལས། །ལྷག་མ་བརྟགས་པ་ལོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བླ་ན་མེད་པའི་དོན་མ་བྱས་པ་ནི་དོན་དམ་སྟེ། གང་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་འགོག་པའོ། །ཆོས་ ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།དེ་བཞིན་ཉིད་བདེན་པའི་མཐའ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་སྟེ། དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་མ་རིག་པས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །རིམ་པས་ འཇིག་རྟེན་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པར་མཐོང་བས་ན། །དངོས་སྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་བས་གང་ཡིན་དོན་དམ་སྟེ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་གཞན་དུ་བདེན་ པ་བཞི་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེའི་སྐྱོན་མི་འབྱུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པས་གཉིས་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་ཇི་སྙེད་པའི་ ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ཀྱང་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དཔེའི་སྒོ་ནས་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྲ་ཤད་མཐོང་། རབ་རིབ་མེད་པས་མི་མཐོང་སྟེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་ མཁའ་འབའ་ཞིག་པ་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལྟར་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་གཟིགས་སོ།

因也有二种，即在胜解行地修行和入地。果即是通达一切法空性的无相智慧。为什么这样说呢？因为欲令众生的痛苦止息，如是四种颠倒即是执著我和我所，以及由非如理作意而生贪等烦恼，由此生业，由业生起生老病等诸苦。如是依次观察缘起的智慧，
复次，其五蕴自性成为果即是苦，彼亦无我，如幻等，胜义中无自性，以智慧见此则轮回支中的无明即可遮止。其后乃至行与老死。如是则可灭除此苦蕴。其中无明、爱取是烦恼道无有断绝。行与有是业道。其余诸支是苦道。
依其次第而说，世俗即是无明、愚痴、不知、我慢、颠倒及迷乱等异名。因隐蔽真实性故为世俗。如《青稻经》中所说：'不了知真实性、颠倒了知、不知即是无明。'《光鬘论》中说：'显示不真实义，隐藏真实义，与无明同时生，如黄眼病等。'由此所了知的事物是世俗谛，
唯是世间世俗谛亦是世俗。为何如此说呢？'由愚痴自性遮蔽故为世俗，由彼所显现有者即是谛，世尊说此为世俗谛，所作词义亦是世俗。'此有二种，即以真与不真的差别。青等无过根境所缘是真实。阳焰等及外道所计等是虚妄。圣龙树说：'无过六根之，
所取境世间，彼真唯世间，余分别皆妄。'无上义无造作是胜义，由通达此而能遮止烦恼障及习气。一切法无自性空性、真如、实际、法界等是异名。世俗无自性是胜义，因为胜义中虽无，但由无明而显现。此许为二谛，
依次是世间与圣者的。'由见诸法真与妄，即能执持二自性，由真实见即胜义，见妄说为世俗谛。'若问：难道在他处不是说四谛吗？此过不生，因为苦、集、道谛是世俗，灭谛是胜义，故唯二谛。其中胜义非心行境，
因为是一切有分别心的境，且不可言说。虽然如此，为摄受无缘分者，以喻门而说：如有眼翳者于虚空中见毛发，无翳者则不见因为无故，唯见虚空。如是为无明翳所蔽者，见蕴等诸法，佛则不见。

།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་[(]གཟིགག་[,]གཟིགས་[)]པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་རང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ བསྟན་བཅོས་རིག་པས་གསུངས་པ།རབ་རིབ་ཀྱིས་ནི་བརྟགས་པ་གང་། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་བརྫུན་དེ་ཉིད། །དག་པའི་མིག་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་འདིར་རྟོགས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཡོད་དེ།དེ་ལྟར་མེད་པས་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་དོན་དམ་བསྟན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྣམ་རྟོག་འདི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས། །མ་རིག་པ་ཡི་ཚུལ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དོན་དམ་ པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་དང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་དོན་དམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྣམ་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱང་མེད་དོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་དང་པོ་ཉིད་དུ་དོན་དམ་པ་ མཐོང་བ།དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་མཐོང་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་མེད་དོ། །བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་ལ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་འཇིག་རྟེན་ཡང་གཉིས་བཤད་དེ། དེ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་རིག་པ་དང་དོན་དམ་རིག་པའོ། །རང་བཞིན་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བས་ཕལ་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ རྣལ་འབྱོར་པའོ།།དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ན་ཕལ་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་འཇོམས། དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་གཟུང་བས་འཁྲུལ་པས་སོ། །དེ་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ལྟར། །རབ་རིབ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞོམ་དུ་མེད། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་ཀྱིས་ཟིལ་གནོན་པའི། །བློ་ ནི་འཇོམས་ལ་དྲི་མ་མེད་མི་འཇོམས།།ཞེས་སོ། །དེ་བས་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞོམ་དུ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཕལ་པའི་བློ་ཁོ་ན་འཇོམས་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་དབྱེ་བ་བཤད་དེ། རྣལ་འབྱོར་པ་འང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་གོང་མ་གོང་མས་འཇོམས་ཏེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །སྒྲིབ་པ་དེ་དང་དེས་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གཉི་ག་འདོད་པའི་དཔེས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པ་འདོད་པའི་དཔེས་གང་ཡིན་པ་མདོར་གསུངས་པ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་གཉི་ ག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པས་སོ།།འདི་ལྟར་བདེན་པར་འདོད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཁོ་ན་ལ་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕལ་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །གཉི་ ག་ལ་གྲུབ་པས་དཔེ་ཡིན་ནོ།།རིགས་པ་གྲུབ་པ་ཡང་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའོ། །དེ་བས་ཐ་མལ་པའི་བློ་དཔེས་འཁྲུལ་པར་བསྟན་ཏོ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་སྲིད་བར་རོ། །འོན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་།སྦྱིན་སོགས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། འབྲས་བུའི་དོན་དུ་མ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་དོན་དུ་མ་སྤྱད་ཅིང་དེའི་རྒྱུ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་སོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང འཁོར་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པས་འབྲས་བུའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཐབས་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཁས་བླངས། གཞན་དུ་ན་དགོས་པ་མེད་པས་དེ་ཅི། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་དུ་དོན་དམ་པ་མཐོང་བ་མ་ ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཐབས་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་འགལ་བ་མེད་དོ།

如同佛陀所见到的诸法实相就是其本然。因为论典中说道：'眼翳所见之物，发丝等虚妄之相，以清净眼所见之相，即是此处应知之实相。'如是宣说。《八千颂》中也说：'诸法如是不存在，却又如实存在，因其不存在而称为无明。'如是世俗谛显示胜义谛。因为说道：'此等分别，以自身成为无明之相。'胜义谛非是一切种智的境界。
远离自性垢染和客尘垢染、缘于胜义的金刚喻定即是佛，于此亦无诸相分。于初地欢喜地即见胜义，根本定即是见道。从此即为圣者。此等并非完全远离客尘垢染。
关于二谛安立，依此而言世间亦说有二：其中如是等。世间有二种：通达世俗和通达胜义。自性即是无明、贪爱等。从此而生即为凡夫。瑜伽即是无缘一切法之三摩地。由于具此故为瑜伽师。
此二者中凡夫为瑜伽师所摧，因执非为是而生迷乱。对此解释道：'如同眼翳者所缘，无翳智慧不可摧，无垢智慧所胜之，心识可摧无垢不可摧。'是故胜义智慧不可摧。然唯摧凡夫之心，因其迷乱故。
解说瑜伽师之分类：瑜伽师等。瑜伽师为上上智慧所摧，以智慧差别故。以离彼彼障碍之智慧故。云何？以二者皆许之喻：以瑜伽师与凡夫共许之喻，经中略说：幻术、阳焰等二者皆成立无自性，以此相应而说诸法无自性。
如是，认为真实的色等，唯对瑜伽师通达胜义故成立无自性，幻术等于凡夫亦然。二者皆成立故为喻。理由之成立亦为二者所共许。是故以喻显示凡夫心识之迷乱。如是于瑜伽师等亦复如是。
然若一切法无自性，云何为解脱众生？通达真实义者亦行布施等，布施等亦无自性故。答曰：为得果故未行持，故果为所成就，为此未行持而趣入其因故。无自性亦因不执著三轮而成为果之因故。
世俗谛是方便，胜义谛是从方便所生，故许二谛。否则无有必要，何须尔？瑜伽师亦非最初即见胜义，然由修习方便之差别故，无有相违。

།འོ་ན་དངོས་པོ་གང་དག་རྣལ་འབྱོར་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དེ། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཕལ་པས་ཀྱང་མཐོང་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རྩོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ ཡོད་པར་དོན་དམ་པར་བརྟགས།དོན་དམ་པ་ཉིད་མངོན་པར་ཞེན་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་བཞིན་དུ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པ་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་བདེན་པར་བཀག་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བོས་མཐོང་ལ་ སྤྲུལ་མཁན་གྱིས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུའོ།།འོ་ན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་སྦས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་སྟེ། ཚད་མས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཐ་ སྙད་པའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཛོད་ལས། བརྟགས་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡི། །རྟོག་པས་རྟོག་བྲལ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པས། དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་དུ་ན། དབང་པོ་དག་གི་དམིགས་ པ་གང་།།དེ་དེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ན། །བྱིས་པས་དེ་ཉིད་རིག་པར་འགྱུར། །དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཅི། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རྒྱུ་མེད་ན་གྲགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། གྲགས་པ་ནི་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་བརྫུན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བ་ལ་སོགས་པར་གྲགས་པ་བཞིན། བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བ་ལ། འདོད་པས་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ལ་གཙང་བའི་བློ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་བརྫུན་ཡིན་ཏེ་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་གི་བློ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཡང་གཞན་དུ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། །མི་གནས་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ག་ལ་གྲུབ། རང་བཞིན་མེད་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ བསྟན་པ་འདི་བདག་དགག་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཞན་དུ་ན་སྐལ་བ་མེད་པས་སྐྲག་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་མཁྱེན་པས་ཐུགས་རྗེས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་གསུངས་པ། རྒྱལ་བས་ཇི་ ལྟར་དོན་དབང་གིས།།བདག་དང་བདག་གི་བ་ཞེས་གསུངས། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་། །དེ་ལྟར་དོན་གྱི་དབང་གིས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐད་ཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་ མ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་གིའོ།།གཞན་དག་ན་རེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་དང་འགལ་ལོ། །དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་བཤད་ དེ།རྣལ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་ཉེས་མེད་ཅིང་། །སྣང་བ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། བློ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེས་ གསུངས་པས་སོ།།སྣང་བ་དང་འགལ་བ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འདིར་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཁོ་ནས་མཐོང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་དེས་དེ་ཉིད་མཐོང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལས་དེས་དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་ པ་མཐོང་།གཞན་དུ་ན་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཚེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། བུད་མེད་མི་གཙང་བར་བསྒོམས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གཙང་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

那么，瑜伽师所见到的如幻般的诸事物，如果凡夫也同样见到，那时如何争论呢？答：凡夫不仅仅是见到事物，而且执著事物为胜义中实有。若执著胜义实有，则不同于瑜伽师见为如幻。这就是瑜伽师与凡夫的争论所在。因为瑜伽师否定其为真实。就像幻化的大象等，众人只见其形相，而变幻师则知其为木等所成。
那么，如何能遮蔽一切众生现量所成就的事物呢？答：所说的色声等现量境，是世间共许，以量证成胜义，因为是世俗现量等所成就。如《俱舍论》说：'分别及随念，分别说离分别。'故根识唯是分别。否则，'诸根所缘境，若即成真实，愚者应证真，何须真实智？'
那么，若无因则共许亦不生，然而共许确实存在，如何说是虚妄呢？答：如同不净被误认为清净等，对女人身体等不净之物，贪欲迷惑者生起清净想，这是虚妄的，因为于非彼而执为彼故。等字所含括的是：对无常等执为常、乐、我，如同对色等。
那么，世尊所说：'婆罗门一切'是指五蕴、十二处、十八界。又在他处说：'诸行刹那灭，无住何有作？'等。若是如幻等之自性，则刹那性如何成立？若无自性，为何不是胜义有呢？答：世间等。对执著事物的众生，宣说蕴等教法是为了遮遣我执，为了令其渐次趣入空性，否则会因无缘而恐惧退却。佛陀以知晓众生意乐的大悲而作教说，并非胜义。故说：'如佛随义力，说我及我所，蕴处界诸法，如是随义说。'
那么刹那性如何？答：刹那非真如，因为无自性故。宣说刹那等是随所化机而说。其他论师说：若胜义中是刹那性，则世俗中是否为刹那？若如此则违背世间现相，因为诸事物在世间显现为非刹那性故。对此回答：瑜伽世俗无过失，不违背现相之过，因为是瑜伽行者世俗中为刹那性故。对修习补特伽罗无我的瑜伽行者显现为刹那性故。这也是世俗，因为说'心是世俗'故。
也不违背现相，因为此处正是要遮遣如是现相故。那么，若刹那性等是世俗，为何唯瑜伽师能见？答：他较世间更见真实。较凡夫能见超越根境之法。否则，若不许如此，则成违背世间瑜伽师，因为世间执女身为清净，而瑜伽师修不净观故。

།དེ་ལྟར་ལུང་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཁོ་ ནའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འགྱུར། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་བཀུར་སྟི་དང་གནོད་པ་བྱས་པས་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བཤད་དེ། སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱལ་བ་ལས་བསོད་ནམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསད་ཀྱང་མི་བསད་པའི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འདིའི་ལན་ནི་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ཇི་བཞིན་དགོངས་པ་འདི་སྟེ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ་རྒྱལ་བ་དོན་དམ་པ་ལས་བསོད་ནམས་དོན་དམ་པ་འབྱུང་། དེ་བཞིན་བདག་གི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལས་བསོད་ནམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ བསྒྲུབས་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་དོན་དམ་ཡིན་ཀྱང་བསོད་ནམས་ལུང་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དེ་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡང་ངོ་། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཤི་བ་དེ་སྐྱེ་བར་ འགྱུར།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཤི་བ་ནི་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱི་འདི་དག་ནི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་གྲུབ་པོ། །འདིར་ནི་ལན་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་རྐྱེན་རྣམས་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཚང་བ་ཡོད་པ། དེ་སྲིད་དུ་སྒྱུ་མའང་རྒྱུན་དུ་ཡོད་ པ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཇི་སྲིད་མ་རིག་པ་དང་ལས་དང་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་མ་བཅོས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་སྒྱུ་མ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པའོ།།འོ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཡུན་རིངས་མི་གནས་པར་རིགས། ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ན་ཡོད་ པའི་བར་དང་འཇུག་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། རྒྱུན་རིངས་ཙམ་གྱིས་ཇི་ལྟ་བར། །སེམས་ཅན་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཡིན། །ཡུན་རིངས་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་ག་ལ་འགྲོ་།ཡུན་རིངས་གནས་པའི་རྒྱུན་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན། དེ་ལྟ་ཡིན་ ན་འཁོར་བ་གནས་པའི་བར་སྐབས་སུ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་འགྱུར།གཞན་ཡང་གང་དག་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལ་དེ་མེད་ན་ནི་མེད་པར་འགྱུར། གཟུགས་བརྙན་དང་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད། །གསལ་བར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་འདོད། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་ པའི་སྐྱེས་བུ་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་མེད་པ་ལྟར།སྐྱེས་བུ་གཞན་བསད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་མེད་པས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསད་པ་ན་སོགས་པའི་སྒྲས་དེའི་ནོར་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་ མཚུངས་པ་ཡིན་ཀྱང་།སྤྲུལ་པ་ལ་རྣམ་ཤེས་མེད་པས་སྡིག་པ་མི་སྐྱེད། སྲོག་གཅོད་པའི་དངོས་གཞི་མི་འབྱུང་སྟེ། སྲོག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡེག་པས་སྦྱོར་བའི་སྡིག་པ་ནི་འབྱུང་བའང་ཡོད་དོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ཁོ་ན་སྒྱུ་མ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ ལ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་གཉི་ག་འབྱུང་ངོ་།།སེམས་དེ་ལ་བདེ་སྡུག་སྐྱེད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ། དངོས་པོ་མཉམ་པ་ཡིན་ཀྱང་གསོན་པའི་ལུས་བཅད་པ་ལྟར། ཤིང་བཅད་པ་ལ་སྲོག་གཅོད་མི་འབྱུང་བ་ལྟར། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་ ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ།།སེམས་སྒྱུ་མ་ཞེས་གང་གསུངས་པ། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བཤད་དེ། སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ནོར་བུ་དང་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པས་སེམས་བསྐྱེད་མི་ནུས་པས། སེམས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སེམས་བྱེད་མི་ ནུས་པས།དེ་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མར་འགྱུར་ཞེ་ན། བསམ་པ་འདི་སྟེ། སྔགས་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པས་སེམས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ལན་བཤད་དེ། སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

如是从经典中也说明诸法胜义中不成立，因此唯如幻而已。若一切法如幻，则佛陀在你们看来也成为如幻。那么此时对其作恭敬或损害，如何生起福德与罪业呢？答曰：如何解释呢，如同从如幻的佛陀中如何生起福德，就像杀害幻化人也不会产生杀人之过一样。对此回答是：如同对实有者如实理解，即如同对实事论者而言，从胜义佛陀中生起胜义福德，同样从我的如幻中生起如幻福德，故无相违。
再者，即使是胜义，福德也如经典所说，同样也是如幻。因为无差别地成立为如幻的缘故。若众生是如幻，那么以何因缘死者会再生？幻化人死后不会再生，而这些却会再生，因此一切事物胜义中成立为实有。对此回答：只要因缘——咒语、药物等聚合具足，幻化就会相续存在。同样，只要无明、业、贪等聚合未被圣道调伏，蕴的相续生死幻化也会依缘起而存在。
那么应该像幻化一样不能长久存在，为何会在轮回中存在呢？答曰：仅仅相续时间长，怎能说众生真实存在？仅仅长时间存在怎能成为真实？仅仅以长时相续，如何承认众生胜义中存在？若是如此，在轮回存在期间，干闼婆城的显现也应成为胜义。再者，凡是从因而生，无因则无果，与影像相同，为何不明显承认？
那么如同杀害幻术师所化现的人等并无杀生过失一样，杀害其他人也应无过，因为无差别的缘故？答曰：关于幻化等。虽然杀害幻化人等——等字包括抢夺其财物等——在无自性方面相同，但因幻化无心识故不生罪业，不构成杀生的根本罪，因为无生命的缘故。但打击等方便罪也会产生。那么对众生又如何呢？答曰：唯心如幻，对具有此心者，福德与非福德二者都会生起，因为能在此心上生起苦乐。
再者，对实事论者而言，虽然事物平等，但如同砍断活人身体与砍断树木不同——后者不构成杀生，对于如幻平等性也应如是了知。所说心如幻，对此他人提出反驳说：咒语等。因为不能用宝石、咒语、药物等产生心，所以心不是幻化的本性；又因不能像幻术师变现大象等那样产生心，那么心怎么会是幻化呢？认为：因为不是用咒语等所作，所以心胜义中成立。对此作答：种种等。

།སྒྱུ་མ་ཞེས་པའི་སྒྲ་མཚུངས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་རྣམས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པ་ ཡིན།དགོངས་པ་འདི་སྟེ། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་བྱས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བཤད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། དཔེ་ནི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན། དེ་ལ་སྔགས་ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་བདེན་པར་གྲུབ། གལ་ཏེ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་ནུས་ན་བདེན་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་བཤད་དེ། སྔགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གིས་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་ན་ཡང་ནི་ཡུལ་ལམ་དུས་སོ། །དེ་བས་སྒྱུ་མ་ལ་ལ་ལ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་། ལ་ལ་སེམས་ལ་སོགས་པ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་། དེ་བས་ རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཡིན་པས་སོ།།རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་མི་བཟོད་ཅིང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ། དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་རིམ་པས་འཁོར་བར་འཁོར་ན་དེའི་ཚེ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཁོར་བར་འགྱུར།དེ་བས་ན་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་དེས་ཅི་འདི་ལ་ལན་ནི་ཇི་སྲིད་རྐྱེན་རྣམས་ལ་སོགས་པས་ལན་བཏབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སླར་གསུངས་པ། རྐྱེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་དམ་པར་འཁོར་བ་མེད་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པས་འཁོར་བའི་སྣང་བ་ནི་གཏི་མུག་ཡོད་ པ་ཇི་སྲིད་དུའོ།།འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་གཏི་མུག་སྤངས་ནས་དེའང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགོངས་པ་འདི་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་བཤད་དོ། །དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ སྤྱོད་ཡུལ་ལོ།།དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་འཁོར་བའི་གཏམ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གང་གི་དོན་དམ་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་སྟེ་དེ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན། རྨོངས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་དུཿཁ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་ཉིད། དེ་བས་སྲིད་པ་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ ཡོད་པའི་བར་དུ།སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མ་འང་མི་ལྡོག་གོ། །གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བཅད་པ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འང་མི་འབྱུང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ནི་འཁོར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་འགྱུར་ག་ལ་ཡོད། དེ་ལྟར་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀླན་ཀ་། སྤངས་ནས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པས་བཀོད་པའི་སྐྱོན་བཤད་དེ། གང་ཚེ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཁས་བླངས་ནས། གང་དོན་དམ་པའི་བློ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྣང་ཞེས་བྱ་བས་འཁྲུལ་པར་གྱུར་པ་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་དེ་འང་དབུ་མ་པ་ལ་མེད་ན། དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་སུས དམིགས།གང་ལ་རང་གི་སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་སྣང་ཞེས་འཁྲུལ་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། དེ་ལ་འདི་མེད་དོ། །ལན་ནི་གང་ཚེ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་མཉམ་སྟེ་གང་གི་ཚེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སྒྱུ་མ་སེམས་ཙམ་པ་ལ་མེད་པ། སེམས་ཙམ་ དུ་ཁས་བླངས་པས་ཏེ།དེའི་ཚེ་ཅི་དམིགས་ཕྱོགས་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པ་སྣང་བ་མི་རིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། འདིར་ནི་ཀུན་བརྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར། །གཞན་དབང་ཁོ་ན་ཡོད་པ་སྟེ། །སེམས་ཙམ་ཡོད་པར་སྨ་བ་ལ། །མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་མེད་པའོ། །ཀུན་དུ་བརྟགས་ པ་ཕྱི་རོལ་མེད་པས་ཆད་པའི་མཐའ།།ཉོན་མོངས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་པས་རྟག་པའི་མཐའ། །དེ་བས་རྣམ་ཤེས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྤང་བར་འཚལ་ལོ།

虽然'幻'这个词的声音相同，但其因不是一个，而是多种多样的。
此意为：由因而生故是所作，因此说心等如幻是所立，譬喻是幻师所变化。
对此，因为不是由咒语等所作，如何能成为真实？如果能证明非所作则是真实，但这是不存在的。
对此解释道：咒语等一个不能生起一切心等，无论在任何处所或时间。因此有些幻是从咒语等产生，有些是从心等无明等产生。
因此，由因而生故是所作。
对'一切法本性涅槃'这一说法不能接受而他人说道：'若是'等。
由本性空故离生等，胜义中涅槃若在世俗中以生死轮回而转，则彼时断除一切障碍而得涅槃的佛陀也将如是轮回。
因此布施手脚等菩萨行有何用？虽然是为了息灭一切苦，获得一切功德而行持，如是行持又有何用？
对此回答虽已由'乃至诸缘'等作答，为明显起见再次宣说：'诸缘'等。
胜义中无轮回，由迷乱而现轮回相是在有无明时。
以圣道断除无明后彼亦成无。
此意为：胜义中说一切法涅槃即说一切法不可得。
这是诸圣者根本定的境界。
于彼连诸法亦无，何况轮回之说？
对于胜义未成为境界的众生，其境界唯是世俗，这就是无明。
愚痴者有生死等苦的体验。
因此乃至有轮回和无明等缘时，生等幻相也不会消失。
当以圣道断除无明等诸缘时，生等即使在世俗中也不生起，故'佛陀亦将轮回'这一过失何在？
如是遮除经部等诸诤后，解说瑜伽行派所立过失：'若时'等。
当承许众生如幻时，若胜义智即是由外境显现所说而成迷乱，如外境般彼于中观派亦无，则彼时谁能见幻？
对于胜义中有自心而显现为外境者说为迷乱，显现为外境的方式，于此是无。
答复是'若时'等。
这是相等的，当唯识派无所取大象等相的幻，因承许唯心故，
彼时所见方位决定等离识别相不应理。
为此而说：'此中无遍计故，唯有依他性，于说唯心者，无离二边。'
由无遍计外境故是断边，由有烦恼依他识故是常边，因此应当断除承许识在胜义中存在。

།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་སེམས་ཁོ་ནའི་རྣམ་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་ན། དེ་ ནི་མི་རིགས་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་སྒྱུ་མ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དབུ་མ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཚེ།དེའི་རྣམ་པ་གཞན་དོན་དམ་པར་ཇི་ལྟར་གྲུབ། དེ་མ་གྲུབ་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་ཞིག་འཛིན་པ་གང་གིས་མཐོང་། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་ཆོས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་ཏེ། འོ་ན་རང་རིག་གི་ཤེས་ པས་རང་རིག་ཅིང་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ཡང་རིག་སྟེ།སྔར་བཀོད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །ལན་བཤད་དེ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། དེས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཚོལ་ཏེ་དེ་ལ་འདི་ལྟར་འབྱུང་། དམིགས་པ་ཡོད་ན་སེམས་སྐྱེའི། འོ་ན་སེམས་ཀྱང་ གཞན་ལ་དམིགས་པའང་གཞན་ཡིན་ནམ།གང་ན་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་དམིགས་པའང་གཞན་ལ་སེམས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ན་སེམས་གཉིས་སུ་འགྱུར། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་ངོ་། །རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ་དེ་ཉིད་མི་ཆོད།སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ལ་རེག་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགོངས་པ་འདི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བར་སྤྱད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱི་དེའང་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ།དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ལ་སེམས་པ་སྐྱེའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ལས་སྐྱེའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱིས་རང་མི་མཐོང་ཞེས་པ་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་ བས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་རིགས་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ།།གཞན་ཡང་བློ་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་ལས་གཞན་པའི་འཁོར་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་གྲོལ་བར་འདོད་ཀྱང་སྲིད་པར་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཙམ་པ་རང་རིག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་བཤད་དེ། ཇི་ ལྟར་མར་མེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མུན་པ་ལ་ཡོད་པ་སྣང་བར་བྱས་ཤིང་རང་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་རིག་ཀྱང་སྣང་ཞེ་ན།ལན་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མར་མེ་སྣང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ཕྱིར་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲིབས་པ་སྣང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།མར་མེ་ནི་བསྒྲིབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མུན་པ་ལ་མར་མེ་མེད་པས་གང་སྣང་བར་བྱེད། མར་མེ་ལ་མུན་པ་མེད་པར་ཅིས་སྣང་བར་བྱེད། གཞན་གྱིས་སྨྲས་ཏེ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྣང་བ་ཁོ་ན་བརྗོད་དེ། ཤེལ་བཞིན་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཤེལ་རང་གི་ སྔོན་གྱི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་སྔོན་པོ་བྱེད་པ་ལ།ལོ་མ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་སྔོན་པོའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་ལ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལན་ནི་སྔོ་ཉིད་མིན་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དཔེ་འདི་འང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ལ་གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ཡང་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་མ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་སྔོ་བར་སྐྱེས་བཞིན་དུ། གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གིས་རང་སྔོན་པོར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་འབྱུང་གི་དེ་ནི་མེད་དེ། སྔར་བཞིན་དུ་ རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་བྱེད་པ་འགལ་བས་སོ།།གང་བཤད་པ། རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་ཀྱང་རང་རིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། བྱས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་རང་བཞིན་མེད་ལ་བེམས་པོ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་གང་ལས་ ལོག།དེ་ནི་མར་མེ་རང་གིས་གསལ་བར་ཁས་བླངས་ནས། བློ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། མར་མེ་ལ་སོགས་པའོ། །མར་མེ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལྟ་ཞོག་།དེ་ལྟ་ཡིན་ཀྱང་རང་རིག་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ། དཔེ་མི་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如果说虽然没有外境，但除了能取的行相之外，唯心的行相在胜义中是存在的。这是不合理的，因为唯识也是如幻，在胜义中的存在对中观来说是不成立的时候，它的其他行相在胜义中怎么能成立？如果那个不成立，什么是所取，什么能取能见到？因为有法不成立则法不能成立。
他人说道：那么自证知能自我了知，而与之无别的如幻显现也能了知，之前所说的过失是不存在的。回答说：'世间'等等。
在《宝髻所问经》中说：他寻求心的相续，于此如是生起：'有所缘时心生起。那么心是他法，所缘也是他法吗？所缘是什么，那个就是心。如果所缘是他法而心也是他法，则成为二心。如果所缘是什么，那个就是心的话，那么为什么心自身不能见心？剑刃自身不能割断自身，指尖自身不能触及自身'等等。
这个意趣是：如世间显现那样运作，于此有能取所取的显现，这也是从无明而生，是互相观待的。
在《般若波罗蜜多》中也说：'唯有所缘才生起心，无所缘则不然。从有所缘而生，从无所缘则不生。'因此，心不能见自身这一点既不是由经典所成立，也不是由世间显现所成立，也不能由理证成立。
另外，一切心识都是世俗分别，因为说'除了分别之外没有任何轮回'，所以虽然想要解脱却堕入轮回。
唯识宗为了证成自证而说明比喻：如同灯照亮黑暗中的瓶子等物，也能照亮自身，同样自证也能显现。回答是：灯不像瓶子等那样是所照物，因为它不被黑暗遮蔽。被遮蔽的是所照物，如瓶子等。
灯不是被遮蔽的，因为在黑暗中没有灯，何来照明？灯中没有黑暗，怎么照明？
他人说：不观待他法而单独显现，如水晶等。如同水晶本非蓝色而变成蓝色，需要观待蓝叶等，如此非本性的蓝色事物不是自性。同样，瓶子等某些东西是观待他法的，而灯等则说是不观待而显现的。
回答是：'非蓝性'等等。这个比喻也不相同，因为蓝色也不是不观待蓝性，因为观待自因。如果非蓝而生却不观待他法而自身使自身成为蓝色，那么就会如此发生，但这是不存在的，如前所说，自身造作自身是相违的。
所说：'识从无情自性中，相违而生起'等等，这也不能成立自证，因为所作如影像无自性故，自性不存在且无情也不成立，从何处转变？
这是在承认灯自明之后，说明心识不应该自明，即'灯等'。且不说灯明的自性，即便如此为了证成自证，意思是说比喻不相同。

།གང་གི་ཕྱིར་མར་མེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་མར་ མེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཤེས་པས་ཤེས་ཏེ་བརྗོད།ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་སམ་གང་གིས་ཤེས་ནས་བརྗོད་ཅེས་ཕ་རོལ་ལ་འདྲི་བར་འདུག་།དང་པོའི་ཤེས་པས་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་དེར་མ་སྐྱེས་སོ། །ཕྱིས་འབྱུང་འགྱུར་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་དེའི་ཚེ་འདས་པས་སོ། །དུས་མཉམ་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་འདི་ལ་ཕན་ མ་བཏགས་སོ།།སྒྱུ་མར་གྱུར་པ་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པས། ཕན་མ་བཏགས་པ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་རང་རིག་མི་རིགས་ཞེས་བཤད་དེ། །གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མར་མེ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་འམ། །བུམ་པ་ བཞིན་དུ་མི་གསལ་བའང་རུང་།སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ན་མྱོང་བས་གང་གི་ཚེ་བློ་སུས་ཀྱང་མཐོང་བ། རང་གིས་སམ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མཐོང་ན་སྨོས། བློའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གང་ཡིན། དེའི་ཚེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོའི་འགྱིང་བག་བཞིན། རང་རིག་དེ་བརྗོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ མེད་དོ།།ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་སོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ལ་རང་རིག་མེད་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་དྲན། མྱོང་བ་གསལ་ན་དྲན་པ་སྐྱེའི། མ་མྱོང་ན་དྲན་པ་གང་ནས་འབྱུང་། ལན་ནི་གལ་ཏེ་དྲན་པ་ནི་རང་རིག་གིས་བྱེད་པར་ངེས་ན། མེས་དུ་བ་ལྟར་དེའི་ཚེ་དེ་ ལྟ་ཡིན་གྱི།རང་རིག་ནི་མ་གྲུབ་པས། དེ་དང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། བདག་ལ་ནི་གཞན་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་གཟུང་བ་མྱོང་བ་ན། ཤེས་པ་དྲན་པ་སྐྱེའོ། །གཞན་མྱོང་བས་གཞན་དྲན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པས་སོ། ། ཡུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཤེས་པ་དྲན། མྱོང་བ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དྲན། ཡུལ་མྱོང་བ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཀྱང་། ཤེས་པ་མྱོང་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དྲན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དྲན་འགྱུར་བྱི་བའི་དུག་བཞིན་ནོ། །བྱི་བ་ནི་འདིར་བ་བླ་བྱུགས་ཏེ། དེའི་དུག་དེས་རྨུགས་པའི་རྨས་ལུས་ལ སྔར་བཀྲམ་པ་དུས་གཞན་དུ་འབྲུག་སྒྲ་གྲག་པའི་དུས་ན་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ།།དགོངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྨུགས་པའི་དུས་སུ་དུག་མ་ལངས་ཀྱང་དུག་གཞན་དུ་ལྡང་བ་ལྟར། ཡུལ་མྱོང་བའི་དུས་སུ་རྣམ་ཤེས་མ་མྱོང་ཡང་དུས་གཞན་དུ་དྲན་ཏེ། འགྲོ་ཞིང་གྱོ་མོག་ལ་སོགས་པའི་རྨའི་རྣམ་ ཤེས་བཞིན་ནོ།།སེམས་ཙམ་པས་སྨྲས་ཏེ། རྐྱེན་ལ་སོགས་པའོ། །རྐྱེན་གཞན་ནི་ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བས་རང་རིག་ཡོད་ཅེ་ན། ལན་ནི་གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ཆོ་གས་མཐོང་བ། ས་འོག་ ཏུ་སྦས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པ་མིག་སྨན་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ།གང་ཞིག་གང་ལ་སྣང་བ་དེ་དེ་ཉིད་མི་འགྱུར། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པས། གཞན་གྱི་སེམས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མཐོང་ཡང་དེ་རང་རིག་ཏུ་མི་འགྲུབ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ ཀྱིས་མཐོང་བའི་སེམས་གལ་ཏེ་མངོན་ཤེས་སུ་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་རང་གིས་རང་རིག་པས། རང་རིག་གྲུབ་སྟེ་དེ་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་ཤེས་པ་མ་མྱོང་ན་དོན་མྱོང་བར་མི་འགྱུར། དེ་མ་མྱོང་ན་དོན་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཤད་པ་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ཞེས་ སོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བུམ་པས་རས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་ན་ཐུག་པ་མེད་དོ། །དེས་གང་བཤད་པ་གཞན་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མི་རིགས་དོན་མྱོང་བ་མེད་པས་སོ། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ལན་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མེད་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཟེར་ན་འདོད་པ་ཉིད། ཀུན་རྫོབ་པ་ཀུན་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཟེར་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ནི མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པའོ།།ཐོས་པ་ནི་གཞན་ལས་དང་ལུས་ལས་སོ། །ཤེས་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་དཔག་ལས་སོ།

为何说灯能照明，是由具有灯相的识知而了知并说出。识知是以何种形相或以何而了知后说出，这是对他方的询问。不是由最初的识知，因为当时未生。也不是由后来将生起的，因为此时已经过去。也不是同时的，因为它未对此作用。如说'幻化非为境'，因为未作用故非为境。自身也不是，因为是诤论的根本。因此说自证不合理，如'何时'等。
无论是如灯般明显，还是如瓶子般不明显，众生唯有经验境，当时若有智被任何人见到，无论是自己还是其他识知见到，智的颜色与形状是什么？那时如石女之女的姿态，说自证也无果。
对方说：'若'等。若识无自证，那时识如何忆念？经验明显则生忆念，未经验则忆念从何而生？答：若确定忆念由自证所作，如烟由火，那时即是如此。自证未成立，故与彼作用和能作如何成立？对我而言是由他经验等。当领受识外的所取境时，生起识的忆念。由他经验而忆念他者，也无太过之过，因为有关联。
由境所生的识被忆念，伴随经验的境被忆念，境的经验即是识本身。虽然如此，若无识的经验如何忆念？答：如鼠毒般忆念。鼠即涂抹巴巴，其毒使伤口麻木的身体，先前所涂，在他时雷声响起时会发作。
意趣如此：如同麻木时毒未发作而在他时发作一样，境经验时虽未经验识，但在他时忆念，如行走和跛足等伤的识一样。
唯识师说：'缘'等。其他缘是智慧灌顶等和他心通等神通，见到具有这些者而说有自证。答：以成就眼药仪轨所见，地下埋藏的宝瓶不会成为眼药。某物显现于某处，彼不会成为彼自身。具有智慧灌顶等缘的识，虽见他心如瓶子等，但不能成立为自证。
他心通神通所见之心若成为神通，那时由自己自证，则自证成立，然而这是不存在的。那么，若识未经验则不会经验对境，若未经验彼则对境不会明显，因此说识是了知的对境。
若如此则瓶子也会使布明显。若由他识了知则无穷尽。所说的由他经验等不合理，因为无对境经验。见等言说在世间也将不存在。此处解答说：'如何'等。见等言说或在胜义中将不存在，或在世俗中将不存在。若说在胜义中不存在则正是所许，因为一切世俗于彼皆无。若说在世俗中，那时如何见即是眼识等。闻是从他及从身。了知是从具三相因而生的比量。

།དེ་ཐམས་ཅད་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་མ་དཔྱད་པར་ལེགས་པར་ཞོག་།དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཐོང་དང་ཐོས་ སོགས་ཐུབ་པ་ཡིས།།བདེན་དང་བརྫུན་པར་མ་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་ལས་བཟློག་ཕྱོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་དོན་ལ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཤེས་པ་མ་རིག་ན་དོན་མི་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དོན་དམ་པར་མེད་དོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་ན་ཅི་ འགོག་ཅེ་ན།ལན་བཤད་དེ། དོན་དམ་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་རྒྱུ་ཡིན་པས་མི་བདེན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་ བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་རིག་པ་རང་རིག་དོན་དམ་པར་མེད་དོ། །དེས་གསུངས་པ། རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་རྣམ་པ་ཅན། །སེམས་ནི་རྒྱལ་བས་མ་གཟིགས་སོ། །གང་ལ་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ཡོད། །དེར་ནི་བྱང་ཆུབ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །གང་ཞིག་སེམས་ཙམ་གསུངས་པ། དེ་ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།གནས་སྐབས་བཤད་དེ། སེམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ནི་སེམས་ལས་གཞན་ནམ། གཞན་མ་ཡིན་པའམ་གཉིས་ཀའི་ཚུལ་ལམ་གཉིས་ཀའི་ཚུལ་མ་ཡིན་པའམ་ཞེས་མུ་བཞིའོ། །དེ་ལ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་དུ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ། གང་ཚོ་ཁྱོད་ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་བཤད་དོ། །ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པས་གཉིས་ཀའི་ཚུལ་མེད་དོ། །མུ་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དེ། སེམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྱུ་མ་སེམས་ལས། ། གཞན་མ་ཡིན་པས་གཞན་ཡིན་པར་འགོག་།གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་འགོག་།གཉིས་ཀ་འགོག་པ་འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཕན་ཚུན་དུ་སྤངས་ཏེ། གནས་པ་གཉིས་གཅིག་འཇུག་པར་མ་བྱས་པར་གཞན་ལྡོག་པར་མི་བཏུབ་པས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བཤད་པ། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་དང་། །དེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་དང་། །དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འགོག་པ་སྟེ། །ཀུན་ནས་ཀུན་དུ་མི་རྟོགས་སོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་སྒྱུ་མ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་སེམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སེམས ཁོ་ན་སྒྱུ་མ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་མེད་དོ།།སེམས་འབའ་ཞིག་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་ཚེ་ཁྱོད་ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད། །མེད་ནའང་དེ་ཚེ་ཅི་ཞིག་དམིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་ད་ནི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིས་སྒྱུ་མ་མེད་དེ། མེད་ཀྱང་གཏི་མུག་གི་གཟུང་བྱ་ཡིན། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱང་འཛིན་པར་ ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་།དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རང་གིས་རང་བཅོམ་ནས་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡིད མཐོང་བྱེད་དེ།དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཡུལ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས། གང་ཚེ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་བཤད་པ་དེ་བསྒྲུབས་སོ། །ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ལ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྟེན་སེམས་ཡིན་པས།སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་འཁོར་བ་འདི། །དངོས་པོ་ཡིན་ནམ་དངོས་མེད་དམ། །དངོས་པོ་འང་སེམས་སམ་དེ་ལས་གཞན། །གལ་ཏེ་སེམས་ཁོ་ན་དངོས་པོ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་གཞན་དེ་ལ་བརྟེན་པ་འཁོར་བ་མ་ཡིན། སེམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། སྤང་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ལས་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་གོ། །གལ་ཏེ་དངོས་མེད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ། འཁོར་བ་བརྟགས་པ དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

这一切并非否定，而是不加分析地善加安置。胜义中并非如此。为何如是说呢？'见闻等诸事，佛陀未说是真实或虚妄。由于有对立面，二者实际上皆不存在。'如是说。若不了知此理，则不能通达义理等过失在胜义中并不存在。
他人说：'如果承许世俗，为何要遮遣？'答曰：胜义中的了悟是要遮除增益。为何如此？因为是痛苦的因。由于痛苦蕴的自性轮回之因是恐惧等分别念的缘故，所以要遮除不真实的增益等。因此，能知所知在胜义中不存在。如是说：'所知能知诸行相，诸佛未见此心识。若有所知与能知，彼中觉悟不存在。'
若说唯心，应如蕴等般了知。解释其情况：关于'从心'等。如是，幻化是异于心，抑或不异，或二者皆是，或二者皆非，共有四句。其中非异，因为已成立唯心故。若是非异，则如'汝等幻化性'等所说有过失。由于相互矛盾的两者不可能是一体，故无二者皆是的情况。
依据四句进行解释：即'从心'等。幻化非异于心故遮遣为他，又非不异故，也遮遣即是。遮遣二者是不合理的，因为相互排斥而住的二者若不安立为一，则不能遮遣他法，故无一性安住。如是解释：'趣入与还出，及彼二唯一，彼二俱遮止，一切皆不知。'
复次，若幻化是实有，如何不异于心？若不异，则唯心即是幻化，故胜义中不存在。唯是心而已。'汝时若无有，幻化性亦尔，彼时何所缘？'此说即将生起。如是以四相无幻化，虽无而是愚痴的所取。如是也应知心是能取。
胜义中增益为有，自己摧毁自己有何用？如是摄义解释：'如何'等。如幻师所化现的大象等，虽无因而如所见般显现，如是意识能见，虽胜义中不存在而能见境。由此成立所说'若时无迷乱'等。
复次对主张胜义中有的唯识宗说：'若'等。烦恼和清净所依是心，故'依心此轮回，是事物或非事？事物是心抑或异？'若唯心是事物，则彼时异于心的所依轮回非有，心也以自性光明故是清净自性，非所断。若异于心，则彼时承许有异于心的存在，教义即破。若是无事，则彼时如虚空般，轮回成为假立，不能起作用。

།ཡང་ན་རང་བཞིན་མེད་པས་བདག་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འཇུག་གོ་།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མིན་ཀྱང་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་སེམས་བརྟེན་པས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་དངོས་མེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས། བརྟེན་པར་བྱ་བ་དང་ རྟེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ཉིད་དེ།དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་བྱེད། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱེད་ནུས་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སེམས་གཅིག་པུ་དོན་དམ་པར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་འདི་གྲོགས་མེད་པར་གཅིག་པུར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་ པའི་སེམས་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ཀྱང་རྒོལ་བ་ལས་མི་གྲོལ་ཞེ་ན། བཤད་དེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ན་འཛིན་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་རག་ལས། དེའང་འཛིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གིས་ སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ།དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ཀྱང་། དངོས་ པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཉམ་དུ་ཡོད་པས།ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པར་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་བརྟགས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཐོབ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་སློང་མཚུངས་པས་སོ། །འོ་ན་ཁྱེད་ལ་ཡང་འདི་མཚུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་ སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཟློག་།གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་ལ། དེ་སྤྲུལ་མཁན་ལ་ཡང་ཆགས་པ་སྐྱེ་ན་གང་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་སྤྲུལ་པ་དེ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་བས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ངེས་ཀྱང་སྲིད་པའི་རྒྱུན་གཅོད་ པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་ལ་ལན་བཤད་དེ། དེ་བྱེད་པ་ནི་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་སྐྱོན་ནི་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་མཛེས་མ་སྤྲུལ་མཁན་གྱི་ཤེས་བྱ་ལ་རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་མ་སྤངས་སོ། ། འོ་ན་སེམས་ཙམ་པར་སྨྲ་བ་ལའང་འདི་མཚུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་གློ་བུར་བ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡོད་ལ། དྲི་མ་རྣམས་དངོས་པོ་མ་ཡིན ཏེ།དོན་བྱེད་མི་ནུས་པས་སྒྲིབ་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡོད་པས་དེ་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད། རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་དེའི་ཚེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་སྤངས་པ་དེའི་ཤེས་བྱ་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་མཐོང་ནས་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྟོབས་མེད་དེ་སྒྲོ་བཏགས་ལ་ཞེན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཟློག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྱུ་མ་རང་བཞིན་མེད་པའི་བག་ཆགས་འབྱེད་པ་འགལ་བའི་རྐྱེན་ལས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས པ་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་བཟློག་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་འམ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅི་འང་མེད་གོམས་པས་ཕྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱང་སྤོང་བར་ འགྱུར་རོ།།ཐབས་ནི་གྲུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཅིའང་མེད་ཅེས་གོམས་པས་མེད་པའི་རྟོགས་པ་རྒྱུན་དུ་ཡོད་པ་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཚེ་ལ་སོགས་པའོ།

或者由于无自性而趋入我的宗义。若说虽非实法但依托实有之心故能作用，答曰：依托实法时无实如何能作用？所依和能依也是所作和能作，非实法者非作用故如何能作？因为实法的特征是能作用。如此则唯心胜义论者你的这个心将成为无伴独一。
若说正是所欲无二之心，即便如此也不能脱离诤论，解释道：离所取即是表示远离能取等。或者能取也依赖所取，彼亦是能取。当一切众生成为无二心之自性时，则一切将成佛。因此为断除一切烦恼而修圣道将成无义。
此非如是，因此虽离所取等，由于实执同在，说未断烦恼，如是等。虽观唯心有何功德可得？因烦恼等之发动相同故。若说于你处也同此过失，答曰：如幻等。
虽知众生如幻，如何能遮烦恼？当幻师所化女，于幻化者亦生贪著，何况为愚痴所化而幻化彼？因此虽确定如幻，如何能断除轮回相续？对此回答说：彼作用等。
此中无过失，因为众生对美女幻师所知增益为自性，故贪欲烦恼习气所知障未为圣道所断。若说唯心论者亦同此过，如是虽有无二真如，由未断暂时烦恼习气，一切众生不成佛者。
不同，你的唯识实有，诸垢非实法，不能作用故不能为障，唯识实有故非所断。于我则能生所生二者无自性，增益为自性时，因未断故见所知为有自性时，见幻女后因未断习气，空性习气力弱，由执增益故。
问如何遮除彼？答曰：空性等。幻无自性习气开显违缘，从无始以来串习实法习气得遮，因为空性是实法自性，其他是暂时的缘故。若说执著空性亦无过失，答曰：实法或空性皆无所有串习，后来空性习气也将断除。
方便如船筏故。若说空性习气也由无所有串习，则不能遮除无的证悟相续存在，答曰：当时等。

།དངོས་པོར་གང་མེད་ཅེས་རྟོག་པ་གང་གི་ཚེ་བརྟགས་པས་རང་བཞིན་མེད་པས་མི་ ཐོབ།།རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་བཞིན། །དེའི་ཚེ་དངོས་མེད་རྟེན་དང་བྲལ་བས་བློའི་མདུན་དུ་ཇི་ལྟར་གནས། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་འགོག་པ་དངོས་པོ་ལོག་པ་ན་རྟེན་མེད་པས་མི་གནས་ཏེ། རྟེན་མེད་པའི་མེ་བཞིན་མདུན་དུ་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ འགགས་པས་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དེ།གང་ཚེ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དོན་དམ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དངོས་མེད་ཀྱང་མེད། དེ་གཉིས་བློའི་མདུན་དུ་མི་སྣང་དེའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མེད་པས་དམིགས་པ་མེད་ པ་རྟེན་མེད་པ།བུད་ཤིང་ཟད་པའི་མེ་བཞིན་དུ་བློ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །འོ་ན་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པར་འདོད་པའི་གཞན་གྱི་ཐབས་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་རྟོགས་ནས། གཞན་དོན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡིད་བཞིན་ལ་སོགས་པའོ། །བསམས་པའི་དོན་སྟེར་བའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བསམས་པའི་དོན་ཀུན་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདུད་བཞི་ཕམ་པར་བྱས་པས་རྒྱལ་བའི་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང་ལྡན་པ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ལས་ཤེ་ན། གདུལ་བྱ་དང་སྨོན་ལམ་ལས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མཛད་པའི་སྨོན་ལམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་རོལ་མོའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས། །རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཚེ་སྒྲ་སྒྲོགས་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་བསམ་པ་ཡིས། །བསྐྱོད་པས་སངས རྒྱས་གསུང་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ཉིད་བསམ་གཏན་སྙོམས་ཞུགས་པ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར་ཞུགས་ཀྱང་། །འདོད་བཞིན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་ལས། །ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་། །དེ་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་དོན། །ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བོས་ཤེས་པར་འགྱུར། །སྐལ་བ་བཞིན་དུ་ཕན་པ་ཡང་། ། དེས་ནི་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནའི་མཐུས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གཞན་དོན་གྱི་དཔེ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་དེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་དུག་སེལ་བའི་སྨན་པ་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྡོང་སྔགས་ཀྱིས བསྒྲུབས་ལ།བདག་མེད་ཀྱང་འདིས་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཤི་བ། སྡོང་དེ་དུག་སེལ་སྨན་པ་ཤི་ནས་ཡུན་རིངས་ལོན་ཀྱང་། དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་བཤད་དེ། བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཐུས་འཁོར་བ་ན་གནས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱལ་བའི་སྡོང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ།བསམས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་ངོ་། །འོ་ན་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་པ་མེད་པ་ལ། བྱས་ པའི་མཆོད་པ་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་བཤད་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ལ་སོགས་པའོ། །གསུང་རབ་ལས་གནས་པའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱལ་བའི་མཆོད་པའི་འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞུགས་པ་ལ་ནི་གང་གིས་མཆོད། །གང་ཡང་མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོད། ། དེ་མཚུངས་སེམས་ནི་དང་བ་ཡིས། །བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །ཡང་ནི་འདིར་རིགས་པ་མི་དགོས་པར་བཤད་དེ། དེར་འབྲས་ལུང་ལས་ཡིན། སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་ཁྱད་པར་འདི་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁྱེད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་རོ། ། འདི་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཁས་ལེན་དགོས་པར་བཤད་དེ། དཔེར་ན་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་དོན་དམ་པ་ལ་བྱས་པའི་མཆོད་པ་འབྲས་བུ་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་ལུང་ཁོ་ན་དཔེར་བྱེད་པའོ། །སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་ཞེས་གསུངས་པ་དེར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མི་བཟོད པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་གྲོལ་བར་གསུངས་ཏེ།བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

当思维'无有实物'时，以观察而无自性故不可得，如同眼翳者见毛发。此时无实物离所依故，如何住于心前？依于实物的遮遣，当实物消失时因无所依而不住，如同无所依的火不现于前。如是一切分别止息，即解脱诸障碍。
当胜义中无有实物时，无实物亦无，彼二者不现于心前时，因无有非实物非无实物的第三蕴，故无所缘无所依，如同薪尽之火般，心得涅槃。若问：了知他人历经无尽劫修行成佛之道后，如何利他？答：如意宝等。
如同能赐所愿之宝珠，及能成就一切所愿之如意树，虽无分别，却能随众生缘分成办所欲，如是战胜四魔后，佛身具足相好而显现。从何而来？从所化机及愿力，即从佛所化众生善根成熟，及世尊为利众生所发愿力任运成就而来。
如同乐器机关，被风吹动时发出声响，如是由众生意乐所动而发佛语。彼入等持禅定时，虽如如意宝般安住，却从墙壁等处必定显现说法。众生由此能知一切所欲了知之义，并能随缘分速得利益。
唯由因位之力而任运利他，以两偈颂为喻说明：如同除毒医师获得咒语力后，加持木等之杆，虽自身已亡，思维此能除一切毒，彼杆虽医师死后经久，仍能除毒等，等字包含治愈被鬼魅所附等。
为菩提所行之力，住于轮回期间圆满佛杆利益众生，成办一切所愿。菩萨涅槃后亦然。若问：如是世尊无心，如何说供养有大果报？答：经中说住世或涅槃之佛供养果报相等。
以清净心供养住世者，及供养涅槃者，福德无差别。又说此处不须理证，彼是依教。若师涅槃则有此差别：中观师说在世俗谛中，你们说在胜义谛中。
此说必须承许，如同等。若问佛在胜义中受供如何有果？此处唯以教证为喻。所说空性习气，于彼声闻等不能忍受一切法空，故说唯见四圣谛而得解脱，即所谓谛等。

།སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཁོ་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། ལན་བཤད་དེ། གང་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལུང་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་མེད་ན། སངས་རྒྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་གསུངས་པའི་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་མེད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོབས་ དང་།མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་མེད་ཀྱི་བསྟོད་པ་ལས། ཐར་པའི་ལམ་ནི་ཁྱོད་གཅིག་སྟེ། ། གཞན་ནི་ངེས་པར་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་བྱས་ནས་ལུང་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། འོ་ན་ཐེག་ཆེན་མ་གྲུབ་པོ། །ཀྱེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བདག་གི་ལུང་དུ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན་ལན་བཤད་དེ། །ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་འདི་ཇི་ལྟར་གྲུབ། །འདི་ནི་ཁྱོད་དང་བདག་ལ་མཚུངས་སོ། ། གཞན་གྱིས་སྨྲས་ཏེ། གང་ཕྱིར་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གི་ལུང་འདི་ཁྱོད་དང་བདག་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ། ཁྱེད་འདིར་མི་རྩོད་པས་སོ། །བདག་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་རྒོལ་བས་སོ། །ལན་ནི་དང་པོ་ཁྱོད་ལ་འདི་མ་གྲུབ། འདིར་མ་ཞུགས་པའི་གོང་དུ་རེ་ཞིག་ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་འདི་མ་གྲུབ་པས། གཉིས ཀ་ལ་གྲུབ་ཅེས་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པོ།།འོ་ན་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་བྱའི། གང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པ་འདུལ་བ་ལ་སྣང་བ། མངོན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། འདིར་བཤད་དེ། རྐྱེན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྐྱེན་གང་གིས་ལུང་དེ་གཟུང་བར་བྱ་ བ་ཡིན།དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལའང་གྱིས་ཤིག་།རྐྱེན་དེ་འདིར་ཡང་ཡོད་པས་སོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་ཏེ། གཉི་གའི་ཞེས་གང་བཤད་པ། དེ་ཁྱོད་དང་བདག་ལ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ཏེ། ལན་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་མི་འགལ་བ་གཉིས་འདོད་པས་བདེན་པར་ཁས་ལེན་ན། རིག་བྱེད་ལ་ སོགས་པ་འང་བདེན་པར་འགྱུར།སོགས་པའི་སྒྲས་གཤག་མ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་འདི་ལ་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུང་ལ་རྩོད་པ་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་ཡོད་དེ་འགའ་ཞིག་གིས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ འདིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་རང་གི་ལུང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དོར་བར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྩོད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་བསྟན་པ་འདི་སྡེ་པ་བཞི་དང་། གྱེས་པའི་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཡང་རང་གི་སྡེ་པ་དང་། སྡེ་པ་གཞན་རྩོད་པ་ དང་བཅས་པས་ལུང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་དང་།འདུལ་བ་དང་། མངོན་པ་ཡང་སྤང་བར་འོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀླན་ཀ་དང་ལན་མཚུངས་པར་བཤད་ནས། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་སྐྱོན་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་དེ། བསྟན་རྩ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུང་གི་བདག་ཉིད་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ནི་དགེ་སློང་ཉིད་དེ། ལྗོན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ཡུན་རིངས་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་མྱ ངན་ལས་འདས་པ་དཀའ།དམིགས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་མེད། གང་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་གྲོལ་འགྱུར་བས། །དེ་ཕྱིར་ལྷག་མ་བསྒོམ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་ཉིད་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། ཉོན་མོངས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བས།ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ། དེ་བས་གྲོལ་ན། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་མ་ཐག་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མ་ཡིན། ཅིས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏོ།

仅仅通过现证苦谛、集谛、灭谛、道谛而获得解脱，那么见空性有何用？对此回答说：'由于'等等。
经中说，若无见空性之道，则无成佛。胜母经中说，对于有实执想者，无修习般若波罗蜜多，乃至无修习一切三昧、一切陀罗尼门、力、无畏、无碍解、大慈、大悲等佛不共法等。
无分别赞中说：'解脱道唯有您，其他确实无有。'
若说此为大乘非为经教，那么大乘不成立。空性论者啊，若说大乘于我教中不成立，对此回答说：'你们的经教如何成立？这对你我是相同的。'
他人说：'由于'等等。我的经教于你我二者皆成立，因为你们于此不争论，而我则破斥大乘。答复说：首先于你不成立，在未入此前，你的经教暂时不成立，故说二者皆成立之因不成立。
若说应以经续所说为证，凡是契合经藏、显现于律藏、不违对法性者，即是佛语而非他者。此处说：'何缘'等等。以何缘由应执持彼经？于大乘亦当如是行持，因为彼缘于此亦有。
他人说：所说'二者'，非指你我，而是指他者。答复说：若某些不相违者双方承许为真实，则吠陀等亦应成真实。等字所摄亦应包括食肉等补特伽罗。
因此于此无差别。若说我之经教无诤，而大乘有诤，因为有些人不承许。以此理由不应执持者，则你也应舍弃自宗经教，为何？因为与外道行者等有诤故。
复次，此教法分四部及十八部派差别，自部与他部皆有诤论，则他经亦应舍弃经藏、律藏及对法。如是说明诽谤与答复相等后，说明他人承许之过失差别：'教基'等等。
经教之本体即教法根本是比丘，如树根长久稳固等因，灭尽烦恼的比丘是也。彼若未证空性，仅以见谛不能成就。因为彼等执著苦等谛及离烦恼为实有，故难证涅槃。无所缘心相应者则无彼执。
如所说：'由证空性得解脱，是故修习其余法。'
对此，首先说明比丘不应理：'烦恼智'等等。若见圣谛而离烦恼，因此解脱，则彼时离烦恼后应立即解脱，然而非如是。何以故？说：'烦恼'等等。'亦'字表因义。

།ལུང་ལས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ འཕགས་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་དང་།འཆར་ཀ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ལ་ནུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། །གྲོལ་བའི་རིགས་པ་བཤད་དེ། སྲེད་པ་ཞིག་པ་སླར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་སུ་ལ་མེད་པ་སླར་མི་སྐྱེ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་ལ་སོགས་པའོ། ། མ་རིག་པ་སྤངས་པས། རེ་ཞིག་སྲེད་པ་སླར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་ངེས་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་མ་རིག་པ་སྤོང་བའི་རིགས་པ་མེད་པས། སྲེད་པ་སྤོང་བ་མེད་དོ། །ཡོད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྲེད་པ་ཡང་ཁྱེད་ཅག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་བཞིན་དུ་ཅི་སྟེ་མེད།གཞན་ཡང་སྲིད་པ་ནི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་ཅན་ཏེ། བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་ནི་འདི་དག་ལ་ཡོད་པས། རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་ཅི་སྟེ་མི་འབྱུང་། དགེ་སློང་ཉིད་དཀའ་བར་བཤད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། དམིགས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སླར་ཡང་ཆགས་པ་སྐྱེ་སྲིད་པས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །དེ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ མེད་ན་དམིགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་འཆིང་བས་བཅིངས་པའི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུན་རིངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། གར་མཐོང་ཞེ་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་གནས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་འགོག་ཀྱང་། སླར་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དཀའ་བར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཞེས་ངེས་པའོ། །ངག་གང་མདོ་སྡེ་ལ སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གསུམ་གཞན་གྱིས་བཅུག་པ་སྟེ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པས་སོ།།རྐྱེན་གང་གིས་ནི་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཟིན་པས་ཀྱང་ངོ་། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མི་གྲོལ་བ་བཞིན་དུ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇིགས་པས་ཀྱང་སྟེ། དེ་བས་གཉིས་ཀ་སྤངས་ནས་ སྲིད་པར་གནས་པ་ཁོ་ན་མཆོག་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། དོན་དུ་ནི་ཡུལ་ལ་རྨོངས་པས་ཆགས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུཿཁའི་གནོད་པ་རྣམས་ཆགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་དེ་ཐོས་ནས་འཇིགས་པས་མ་གྲོལ་ཅིང་འཁོར་བ་ལ་གནས་པ་གྲུབ། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ཏེ། སླར་ལོག་ནས་སྲིད་པའི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇིགས་པས་སྲིད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ། །དེས་ཅི་བསྒྲུབས་ཅི་འང་དེ་མེད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སྲིད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇིགས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ཏེ། དེ་གཉིས་སྤངས་ནས་དེ་འང་དོན་དམ་པར་དཔྱད པས་རྟག་པའི་མཐའ་སྤངས།ཀུན་རྫོབ་ཁས་བླངས་པས་ཆད་པའི་མཐའོ། །དེ་བས་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལ་གནས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས། སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། འོ་ན་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་མེད་པས་གནས་ནས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་ པ།རྨོངས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་སྙིང་རྗེས་གནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས། དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ བཤད་པའི་རིགས་པས་འཇིགས་པས་སྲིད་པ་ཁོ་ནར་གནས་ཞེས་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་འཇུག་སྟེ།དེ་བས་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། ལན་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཁོ་ན་སྒྲིབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་མུན་པ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ལ་བསྒྲིབས་པས་སོ།

经典中说明，虽然已经远离烦恼的圣者摩嘎罗子和阿阇梨等人，仍然可见他们具有给予善恶业果报的能力，即使没有烦恼。解脱的道理是这样的：渴爱灭尽是再生的因。对于谁没有这个因就不会再生。如果说：首先等等。由于断除无明，首先确定没有渴爱再生的因，这是不合理的。因为对于有所缘的诸法，没有断除无明的道理，所以没有断除渴爱。即使有非烦恼性的渴爱，为什么你们的瑜伽师没有非烦恼性的无明呢？
另外，有为法是以受为缘，这些人有苦乐的感受，因为具足因缘，为什么不会产生果报？说明比丘道难得之后，又说涅槃难得，所缘等等。有所缘的心会执著圣道等某些法而安住。再次可能生起执著，对涅槃产生怀疑。因此说空性是涅槃的因：若无空性，则会生起被所缘执著束缚的心，即使以禅定力长时间入涅槃也会再生。
在哪里见到呢？就像安住于无想定的心和心所法虽然暂时止息，但仍会再生。入灭尽定也应当了知。由于比丘道和涅槃难得，因此为了涅槃应当唯修空性。所以确定唯有空性是菩提道。因为经典等三藏中有非他人所加的语言。由于已说明何种缘等。
那么，如同因为有所缘而不解脱一样，也会因为对空性恐惧，所以舍弃二者而唯住于有为才是最殊胜的吗？答：事实上，由于对境愚痴而执著，因此生等诸苦的损害，由于执著和不了解空性而听闻后生恐惧，未得解脱而住于轮回已成立。因此这是空性的果报：退转后追求有为的快乐，因为对空性恐惧而唯住于有为。这有什么成就呢？什么也没有。
其他人说，执著有为和恐惧空性是常见和断见两边，舍弃这两边，以胜义谛观察则舍断常边，承认世俗谛则舍断边。因此以中道而住于轮回已成立：以智慧不染有为过失，以悲心为诸苦众生。那么胜义中无苦众生，安住有何用呢？答：愚痴者在世俗谛中缘众生的缘故。因此虽以悲心安住，但以智慧不染有为过失，这就是空性的果报，即不住涅槃是空性的果报。
总结说明：如是以所说的道理，由于恐惧而唯住有为的过失，不会趣入空性的一边。因此应当毫不怀疑地修习无自性。对于所说'见到空性有何用'的问题，答案是：烦恼等。贪等烦恼和所知障，这就是黑暗，因为遮蔽了胜义谛。

།དེ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པས། སྟོང་པ་ཉིད་ཅི་སྟེ་མི་བསྒོམ་འབད་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ འཇིགས་པ་གང་བཤད་པ།།དེ་ལ་ལན་བཤད་དེ། དངོས་གང་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་གང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་འཇིགས་པར་རིགས། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པས་འཇིགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཅི་སྟེ་འཇིགས། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་དགའ་ བ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ།།གཞན་ཡང་འཇིགས་པ་ནི་བདག་འཛིན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རིག་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བར་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་འཇིགས་པ་ལྟ་ཞོག་།གལ་ཏེ་བདག་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡོད་ ན་འབྱུང་གི་།གང་གི་ཚེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དཔྱད་པས་ཚིག་དང་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་མེད་པ་དེའི་ཚེ། འཇིགས་པ་སུ་ལ་འོང་དེའི་ཚེ་དཔྱད་པས་འཇིགས་པ་ལྡོག་གོ། །དེ་གསུངས་པ། བདག་ནི་ད་ལྟར་འོང་འགྱུར་མེད། །བདག་གི་འང་ད་ལྟར་འོང་འགྱུར་མེད། །དེས་ནི་བྱིས་པ་སྐྲག་པར་འགྱུར། ། མཁས་ལ་འཇིགས་པ་ཟད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་དཔྱད་པར་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བཤད་དེ། སོ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་མ་ཡིན་ན་ནི་བདག་གི་རྐྱེན་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣབས་ནི་སྣ་ལས་བྱུང་བའོ། །བད་ཀན་ནི་ལུད་པའོ། །རྣག་ནི་ཁྲག་སྨིན་པའོ། །བདག་ནི་ཞག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་གོ་སླའོ།།རྒྱུས་པ་ནི་རུས་ཚིགས་སྦྲེལ་བའོ། །དྲོད་ནི་ལུས་ཀྱིའོ། །རླུང་ནི་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བུ་ག་དགུ་ནི་རྣ་བུག་གཉིས་དང་། མིག་གཉིས་དང་སྣ་བུག་དང་། ཁ་དང་བཤང་བ་དང་། གཅི་བའི་བུ་གའོ། །རྣམ་ཤེས་དྲུག་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཏེ་དྲུག་གོ།།རྣམ་ཀུན་ནི་སོ་སོར་རམ་ཚོགས་པ་བདག་མ་ཡིན། འདི་ལྟར་སོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལུས་དམིགས་པ་ལ་སོ་སོར་བདག་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་ཡང་དེ་དག་འབའ་ཞིག་པ་ སྟེ།དེ་དག་ལ་དེ་གཅིག་པུ་མི་སྲིད་དེ། འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་མ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན། འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་མེད། །དེ་བས་རྟོག་པ་ཙམ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུའི་སྤྱོད་ཡུལ་བདག་།རིགས་པ་བས་འདོད་པ་དེའང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་བདག་སེར་པོ་བདེ་བ་དང་ལྡན་མིག་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་བདག་ཏུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་ལན་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་སྒྲའི་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ བདག་ཉིད་ཅན།བདག་ཡིན་ན་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པས་སྒྲའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་སྒྲ་ཡང་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་སུ་རྟག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། སྒྲ་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་མི་གསལ་ཞེ་ན། སྨྲས་ པ།ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་མེད་པའི་དུས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྒྲ་མེད་པས་ཅི་ཤེས། གང་གི་ཤེས་བྱས་སྟོང་ཡང་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་གཉིས་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་མི་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཤིང་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ བཤད་དེ།རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཡུལ་མེད་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། དེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་རིང་དུ་གྱུར་པས་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པར་ངེས་སོ། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བདག་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་གཟུགས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གལ་ཏེ་སྒྲའི་རྣམ་ཤེས་ཉིད་གཟུགས་ཤེས་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་སྟེ་མི་ཐོས། གཟུགས་འཛིན་ཅིང་སྒྲ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་མེད་པས་མི་འཛིན་ཞེ་ན། དེ་བས་སྒྲའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་མེད་དེ། སྒྲའི་རྣམ་ཤེས་དེ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

由于空性是断除这些的因，若想迅速获得一切智智的果位，为何不修空性，应当精进修持。对于所说的对空性的恐惧，对此回答说：'任何事物'等。对于能生痛苦的事物理应恐惧，空性是能息灭轮回痛苦的，对于非恐惧之处为何恐惧？对一切功德之因理应欢喜。
另外，恐惧是由我执对于不了解真实性的人们而生起，如'假若'等所说。且不说从任何恐惧因而生恐惧，假若有任何成为我慢对境的我存在则会生起，当以观察'我'这一词而无言说和分别以外的其他时，恐惧于谁而生？此时以观察则恐惧转除。如说：'我今无来去，我所今无来去，由此愚者惊恐，智者恐惧尽。'
对此以三偈观察而说：'牙齿'等。若无我则我所缘境非境。鼻涕是从鼻子产生的。痰是咳出物。脓是成熟的血。'我是脂肪'等易懂。筋是连接骨节的。暖是身体的。风是呼吸等。九孔是两耳孔、两眼、鼻孔、口、大小便道。六识是眼、耳、鼻、舌、身、意识六种。
一切种类无论是个别还是聚合都非我，如此，对于所缘取的牙齿等聚合体的身体，个别都非我执分别的对境，因为非我的缘故。聚合也仅是那些，于彼等中彼一不可能，因为将被破除的缘故。执多为一也非无错乱，错乱中也无彼性，因此仅是分别而已。
理论家所许的知觉士夫境界之我也不应理，因为黄色、具乐、独眼等我存在于身体中的缘故。主张心性为我的数论等说六识自性为我，对此回答说：'假若声'等。假若声识自性是我，则彼是常故声识也应成常。此时声也应在有无时恒常可取。
若谓如是虽然，识常时相近，声是间断性故非恒时明显。答曰：'所知'等。在无彼时无所知声故知何？某者说虽无所知也称为识。对此二者说：若无境仍是识，则木也应成识。非如是，同样其他也非，如是说：以何因无境非识，由此所知远离故定无识。
假若唯声识是我，则彼时以彼为能取自性故不应取色。非如是，因为如'由彼自'等所说。若许声识自身能知色，则彼时为何不闻？应成取色也取声。若谓因无声故不取，则由此声识也无，意为非彼声识。

།གཞན་ཡང་སྒྲ་འཛིན་པའི་ རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར།ཆ་ཤས་མེད་པ་གཅིག་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་མི་སྲིད་པས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཁོ་ན་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་ཡང་ཡིན་ལ་བུ་ཡང་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྟོག་པས་གཞག་པ་ཡིན་གྱི་གཅིག་གཉིས་ཀའི་ བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་གཅིག་དོན་དོན་དམ་པར་ཚུལ་གཉིས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་མེད་དོ། །འདི་ལས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་འདི་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གྲངས་ཅན་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་སོ་སོའམ་ཚོགས་པ་རང་ རང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས།དོན་དམ་པར་ཕ་མ་ཡིན་ལ་བུའང་ཡིན། རྟག་ཏུ་ཡོན་ཏན་ཁོ་ན་ཡིན། གལ་ཏེ་གཟུགས་དང་སྒྲ་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར། དེ་ནི་མེད་པར་བཤད་དེ། གཟུགས་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་སྒྲ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ དང་ལྡན་པར་མི་དམིགས་སོ།།དེ་བས་མེད་པར་ངེས་སོ། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཉིད་གཟུགས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུགས་འཛིན། དཔེར་ན་གར་མཁན་གཅིག་པུ་ཚུལ་དུ་མ་ལྟར་འཛིན་ཞེ་ན། འདིར་ལན་དེའང་མི་རྟག་སྟེ། དང་པོའི་ཚུལ་སྤངས་ནས་གཞན་ཚུལ་འཛིན་ཏེ། དཔེ་བསྒྲུབ་བྱ་ དང་མི་མཚུངས་སོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། རང་གཞན་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཉིད་དེའམ་གར་མཁན་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གཞན་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟ་བུ་གཅིག་ན་དེ་སྔར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དུ་གཞན་ཐ་དད་པས་འགལ་ཚབས་ཅན་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཡིན་ལ་དེ་རང་གི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཚུལ་གཞན་དེའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཤེལ་གྱི་བཞིན་དུ་མི་བདེན་ཞེ་ན། འོ་ན་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་གང་ཡིན། དེ་སྨྲོས་དང་། སྨྲས་པ། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་ཡོད་ཅེ་ན། འོ་ན་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་ཏེ། སྒྲ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་གཅིག་པར་འདོད་པ་ལྟར། སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དབྱེ་བ་དོར་ནས་ཚུལ གང་རུང་གཅིག་གིས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ན།སེམས་པ་ན་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཡིན་ལ། སེམས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཚེ་ བརྫུན་ཡིན་པ།དེའི་ཚེ་འདྲ་བའི་རྟེན་གང་ཡིན། དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པ་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་ན། འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མེད་དོ། །རིགས་པ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་སེམས་པ་མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་སེམས་པ་ཅན་བཤད་པའི་རིམ་པས་མི་རིགས་པར་བསྟན། སེམས་ པ་མེད་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།སེམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་མི་འདོད་པ་ལྟར། ལས་བྱེད་པ་པོ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་བདག་ཀྱང་སེམས་པ་མེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཤིང་དང་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་ཉིད་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཀྱང་བློ་དང་སེམས་པ་དང་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འོན་ཏེ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཤེས་པ་དང་སྦྱོར་བས་སེམས་པ་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་ན། འོ་ན་མི་ཤེས་པ་དེ་འཇིག་པར་ཐལ། །བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ པ་མེད་པ་ན་ཡང་མི་ཤེས་པ་སྟེ།མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པར་བདག་འདོད་ན། འོ་ན་སེམས་པས་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་བྱས། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་མི་ཤེས་པ་ བྱ་བ་མེད་པ།ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ། གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་མ་ཕོག་པས། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བདག་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

再者，执持声音的识本身怎么会成为执持色法的自性呢？因为无分之一不可能有两种自性。那么，如何能像一个人依于两者而既是父亲又是儿子那样呢？这是由分别安立的，并非一者具有两种自性。在此，一法究竟有两种方式是所说的，但这是不存在的。从这一点也说明了这在胜义中是不成立的，如此等等。
数论派认为众生具有三德的自性，彼等各自或聚合而住于自性中，故胜义中既是父又是儿，恒时唯是功德。若色与声的能取识是一，则应如是被认知。这是不存在的，因为执持色法的识不被认知为具有执持声音的自性。因此确定为不存在。
若说声识本身以执持色法的自性而执持色法，如同一个舞者以多种方式表现，对此回答说这也不合理，因为舞者是舍弃前一姿态而取另一姿态，与所立的譬喻不相符。若说是同一事物而具有自他性，则回答说：若等等。若说自性或舞者是同一而说有不同的自性，则此时如此一者之前是不存在的。以同一与差异相违故是极大的矛盾。
若说识性与执持色等，此二种方式而彼非自性方式的他者非是真实，则回答说：其他方式依于境如水晶般不真实，那么其自性方式是什么？且说说看。回答说：若说彼识有他性，则一切补特伽罗应成一，如同承许声识与色识差别为一般，一切补特伽罗也应成一，因为识性无差别故。
再者，若舍弃差别而以任一方式成为一，则思维是补特伽罗的法，非思维是自性等的法。彼二成为差别，因为二者皆同等存在故。若说这正是所许，则回答说：诸事物的差别若时是虚妄，尔时何为相似的所依？若诸事物无差别有多种相似，则从相似门中成为一，但这是不存在的。
对理论家等无思维的我的破斥：首先以已说思维者的次第显示不合理，无思维也不合理，因为于心不存在故，如瓶等。如同你不承许无思维的瓶等为我一样，作业者与受用其果者之我若无思维亦不合理，因为与木相同故。
若说虽自身非思维者，但由与觉慧及思维相应而成有情，则回答说：若等等。若许我由与知结合而成思维者，则无知应成坏灭。以昏迷等无思维时亦是无知，故成无常。若许我于有思维与无思维的状态中无变化，则思维于此有何差别？因为未超出事物的自性故。
因此，你所安立的我如同虚空，不知利害，无所作为，离一切作业的能力，于诸状态义上未触及。

།ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་པ། ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་གཅིག་པུ་མེད་ན། ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་མི་རིགས་ཏེ། གང་གིས་ལས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ ལོངས་སྤྱོད་པས་སོ།།དེ་ནི་འདོད་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ལས་བྱས་ནས་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་ན་འབྲས་བུ་སུ་ལ་སྨིན། དེས་བདག་མེད་ན་བྱས་པ་ཉམས་ཤིང་མ་བྱས་པ་འབྱུང་བ་དང་། དྲན་པ་དང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་ཤེས་དང་། དང་པོའི་ཐེ་ཚོམ་ལ་ངེས་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞག་ པ་ལེན་པ་དང་།མྱོང་བའི་དོན་ལ་ངོ་མཚར་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན་འཛིན་པ་དང་། དེ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དང་། བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་པར་ལན་འདེབས་པ་པོས་བཤད་དེ། བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་དང་། བདག་མེད་པར་སྨྲ་ བ་གཉིས་ཀ་ལ་ལས་འདིར་འབྲས་བུར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འབྱུང་བས་ཕུང་པོ་ཐ་དད་པས་ལུས་གང་གིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པ་དེ་ལས་ལུས་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་བྱ་བ་དང་འབྲས་བུ་རྟེན་ཐ་དད་པར་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ།དེ་ལ་བདག་ནི་ལས་བྱེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་ དེ།དེ་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། སེམས་པ་མེད་པས་རྩོད་པ་དོན་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཁས་བླངས་པ་དེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་དོན་མེད་ལ་བརྗོད་དེ། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལས་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་མི་སྲིད། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་འཆི་བའང་ གཞན་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བའང་གཞན་ཡིན།དེ་བས་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའང་དེ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པས་བསྟན་ཏོ། །བཤད་པ་ཡང་། གང་ཕྱིར་རྒྱུན་ནི་གང་ཉིད་དུ། །ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམ་གཞག་ པ།།དེ་ཉིད་དུ་ནི་འབྲས་སྨིན་བྱེད། །རས་བལ་ལ་ནི་དམར་པོ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ཚོས་ཀྱི་ཁུ་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱུགས་པའི་མྱུ་གུ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འབྲས་བུའི་བར་དམར་པོ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་ལྟར། ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གང་གིས་ལས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་ བྱས་པའི་ཀླན་ཀ་གང་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་།།ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་གང་གསུངས་པ། གང་ཟག་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་རྣམས། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་དང་རྐྱེན་དག་དང་། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ། །སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་བདག་གིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་དེའང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེས་སེམས་དོན་དམ་པར་མི་གྲུབ། གྲུབ་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ་འདས་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བའོ། །དེ་ལ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་འགགས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ང་ རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་མེད་པའོ། །ད་ལྟར་བ་བདག་ཏུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྐྱེ་སེམས་བདག་ཡིན་ན། དེའང་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་དེ་ཞིག་ན་བདག་མེད་དོ། །དེ་བས་སེམས་ལ་དམིགས་པའང་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུས་ ཤིང་བཤད་དེ་དཔེར་ན་ལ་སོགས་པའོ།།ཆུ་ཤིང་གཤགས་པ་ལྟར་བདག་ཀྱང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད་པའོ། །ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གམ་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ན་གང་ལ་སྙིང་རྗེ་ ཞེ་ན།ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་མང་པོ་ལ་མི་བསླབ་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་ལས་ཏེ་དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེར་དཔུང་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ལྟར། སྙིང་རྗེ་ གང་ལ་ཡོད་པ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་སོ།།དེ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་བཤད་དེ། འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་རྨོངས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པས་སེམས་ཅན་མེད་ཀྱང་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།

对方说道：'如果没有能前往彼岸的唯一自我，则业果关系不合理，因为是由造业者自身享受果报。'
如果问为何不能如此认为？若造业后行为者消失，果报将成熟于谁？因此若无我，则已作将失效，未作将产生，并且将无有忆念、'此即是彼'的神通、对最初疑惑的确定、接受自身所立、对所经历事物无有惊奇、因果相续的维持、证悟此理的量、束缚与解脱等。
对此不合理之处，答辩者解释说：关于行为等。对于你这个主张有我者，以及主张无我者两者，此业在后世产生果报，由于蕴体各异，某一身体所造善恶业，其果报由另一身体享受，因此业与果报所依各异，这一点对双方都成立。
其中，我并非造业者与享受者，因为它离于作用且无心思，争论无义，因为所承许的我是无能的。
对已作无义进行说明：具有因的是作业者，但见其本身不可能具有果报。因为在世间中，死亡者是一个，出生者又是另一个。
因此，将行为与作者的相续假立为一，依此而说明作者即是享受者，这是佛陀所教导的。
如解释说：'由于相续即是在其中，安立诸业习气，即于其中果报成熟，如同棉花染成红色。'
就像棉花种子反复涂抹染料，从幼苗直至果实都只生长为红色一样，虽然各异，但在何种心相续中造业，即在该相续中果报成熟，对此毫无过失。
《楞伽经》中所说：'补特伽罗相续与诸蕴，微尘与诸缘，胜性与自在作者，我说唯是心。'这也是为了断除对补特伽罗等的执著。
由此说明心在胜义中不成立，即使成立也非我慢的对境，如已逝等。心有三种：过去、未来、现在。其中过去与未来已灭与未生，故非我慢对境，因为现在不存在。
现在成为我？若生起的心是我，它也非我，因为在第二刹那它已灭，故无我。因此缘于心者也非我。
总结说明：譬如等。如同劈开芭蕉树，我也如同石女儿一般非真实，以观察寻求亦不可得。
对方说道：若等。若我或补特伽罗完全不存在，则对谁生起悲心？
《正法集经》中说：圣观自在即是菩萨，不必学习众多法，而只需悲心，譬如转轮圣王的轮宝所至之处，一切军队随之而行，同样，何处有悲心，彼处即有一切佛法。
这说明若无有情则不会生起，果报是为了补特伽罗的利益，因此所说的对迷惑欲望的有情是就世俗谛而言。虽然以智慧观察无有情，但在世俗谛中蕴等是存在的。

།འོ་ན་སེམས་ཅན་མེད་ན་སུའི་འབྲས་ཞེས་བཤད་དེ། སེམས་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་མེད་ན་གཅིག་རྟག་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སུའི་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་ དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་སུའི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྨོངས་པས་འདོད།སངས་རྒྱ་བ་ལ་འབད་པའི་རྨོངས་པ་སྟེ། བདག་ཁོ་ན་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ངེས་པས་སོ། །འོ་ན་རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ལེན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྨོངས་པ་གཉིས་ཏེ་སྲིད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། ལྡོག་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཆེད་དུ་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་འགོག་གོ། །འོ་ན་འབྲས་བུའི་རྨོངས་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ཡོད་དུ་ཆུག་།ཅི་སྟེ་འགོག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡོད་ན་ང་རྒྱལ་ཟད་པར་མི་འགྱུར། བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པས་ང་རྒྱལ་འཕེལ་བ་ཉིད། དེས་གསུངས་པ། གང་ཞིག་བདག་མཐོང་དེ་ཡིས་འདིར། །བདག་ལ་བརྩེ་བ་རྟག་པར་འགྱུར། །བརྩེ་བས་བདེ་ལ་སྲེད་པར་འགྱུར། །སྲེད་པས སྐྱོན་རྣམས་སྦེད་པར་འགྱུར།།ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་ཡོངས་སུ་སྲེད། །དེ་ཡི་རྒྱུ་དག་ཉེ་བར་ལེན། །དེས་ནི་བདག་ཏུ་ཞེན་ཡོད་པར། །དེ་སྲིད་འཁོར་བར་འཁོར་བའོ། །ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་དང་ལྔ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྲེད་ན་ནི་བདག་ལ་སྲེད་པས་སོ། །དེ་ བས་བདག་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལས་ང་རྒྱལ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ན་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལྡོག་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྡོག་སྟེ་ཡུལ་མ་མཐོང་བས་སོ། །ལུས་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་ང་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ལུས་ལ་སོགས་པའོ། །དཔྱད་པས་ལུས་གཅིག་པུ་ནི་མེད་དོ། །དེ་བཤད་པ། དེ་དང་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཏུ། །ཆ་ཤས་ཁོ་ན་སྣང་བ་ལ། །དེ་དག་དང་ལྡན་ཆ་མེད་པ། །གཞན་ནི་གང་ཡང་མི་སྣང་ ངོ་།།ཞེས་སོ། །ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་བཅད་ཀྱང་ལུས་ཉམས་པས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་སོ་སོ་ཡིན། དེ་དག་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་དཔྱད་པས་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལུས་མ་ཡིན་ གྱི་འོན་ཀྱང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ།ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ཀུན་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་བམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་གང་རུང་གིས་ཡན་ལག་གང་རུང་ལ་ཁྱབ་པར་འདོད་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཆ་གནས་པས།ཡན་ལག་ཅན་རང་དགར་གནས་དེ་མི་ཤེས་སོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ཡན་ལག་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་ན། དེའི་ཚེ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་ པ་ལུས་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ནང་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་སྔར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤ་ལ་སོགས་པ་བཅད་པས་ལུས་ནང་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་བཀག་པས། ཕྱི་རོལ་དུ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀྱང་ལུས་མ་ཡིན་ནོ། ། ལག་པ་ལ་སོགས་པར་ལུས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་།གལ་ཏེ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ལུས་མེད་དེ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ། དེ་ལ་བརྟེན་པའམ། དེ་དང་འབྲེལ་པའམ། དེའི་ནང་ན་གནས་པའམ། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པས། ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དཔྱད་པས་ལུས་མེད་དེ། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་བློ་འབྱུང་ངོ་། །གཞན དུ་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་སུ་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཁྲུལ་པས་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཏེ། མཐོ་ཡོར་ལ་མིར་འཛིན་པའི་བློ་བཞིན་ཏེ། ལངས་པའི་དབྱིབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

那么，如果没有众生，谁的果报呢？所说的是心等。如果没有众生，则无一常，而色等是坏灭的自性，将成为非任何人的果报。这是真实的，胜义中果报不属于任何人，是由愚痴而执著。为成佛而精进是愚痴，因为执著唯我成佛的一向增上决定。
那么，不是已经断除一切愚痴了吗？为何还要取呢？答：苦等。愚痴有二：一是趣入轮回之因，二是还灭之因。其中，为了息灭一切众生的生等痛苦，为了通达胜义，对于这种愚痴是不遮止的。
那么，如同果报的愚痴，也应该承许有我，为何要遮止呢？答：苦等。若有我执愚痴，则我慢不能穷尽。由我执迷乱而增长我慢。如说：'若见有我者，则常生我爱，由爱生乐贪，由贪覆诸过。见功德生贪，复取彼等因，由此有我执，轮回于生死。'
见功德是指色与受等。遍贪是由我贪。因此，唯由见我而不能遮止我慢。所以修习补特伽罗无我和法无我最为殊胜。若现见无我，则能遮止萨迦耶见，贪等也随之遮止，因为不见境故。
若说为了显示身念住，身体的有分是我慢的对境。答：身等。以观察则无独一的身体。如说：'彼彼支分中，唯见诸部分，无有离彼等，别有无分者。'
手等不是身体，因为若截断一部分，身体损坏而死亡。不是这样的，脚等是各别支分。对彼等观察则无有一个有支。若说手等一一非身，然而遍及一切支分，有支遍于一切支分。
答：于此等。是以一分遍及还是以一切遍及？若许以任一支分遍及任一支分，则不应理，因为诸支分中安住有支之分，有支独立安住不可知。对于第二分，若以自性一切遍及手等，则彼时手等有几许，身有支亦成彼许。
因此不在内，因为先前已遮止了知觉的补特伽罗。由割截肉等，故身不在内。如是遮止有支，则外在现量等行境亦非身。手等中如何安立身？若说异于手等，答：无异于手等之身，因为可见而不可得故。
如是，非手等自性，非依于彼，非与彼相联，非住于彼内，非异于彼，如何有？因不可得故即是无。因此以观察则无身，由无明力，在世俗言说中于手等生起身的认知。
为何说其他方式不存在呢？答：由手脚等形状差别的安立而迷乱，唯是手等，如同对木桩起人的认知，因为具有站立的形状。

།ཅི་སྟེ་གཏི་མུག་གིས་ལུས་ ཀྱི་བློ་འབྱུང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་ལ་སོགས་པའོ། །སྔར་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུའང་མེད་ལ། ཕྱིས་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུའང་མེད། འོན་ཀྱང་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་དྲུག་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཇི་སྲིད་དུ། དེ་སྲིད་ལུས་ལ་མི་ལ་སོགས་ པའི་བློ་འབྱུང་དགོངས་པ་འདི་སྟེ།ཚོགས་པ་དེ་དང་དེ་ཡོད་པས། །རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་པས་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་བར་དུ་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། དེ་བཞིན་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་བཞིན་དུ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའང་མེད་དེ། སོར་མོའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལས་གཞན་རྐང་པའང་མེད་དོ། །སོར་མོའི་ཕུང་པོའང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིགས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་ཆ ཤས་ཕྱེ་བས་སོ།།ཚིགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་སོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤར་དང་ནུབ་དང་ལྷོ་དང་བྱང་དང་། འོག་དང་སྟེང་གི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཤད་པ། དྲུག་གི་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །དྲུག་པོ་དག་ནི་གོ་གཅིག་ན། །གོང་བུའང་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་དེ་ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་ནམ མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་བརྫུན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ལ་སོགས་པའོ། །བཤད་པའི་རིམ་པས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བར་བརྟགས་ནས་སུ་ཆགས། ཡིད་དུ་ མི་འོང་བ་ལ་སུ་སྡང་།གཟུགས་ཙམ་ལ་སྲ་བར་བརྟགས་ནས་སུ་རྨོངས། དེ་ལྟར་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དཔྱོད་ལྡན་ནི་མཁས་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་ན་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ཡང་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། གང་ཚེ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་བཤད་པའི་ རིགས་པས་ལུས་མེད་པ་དེའི་ཚེ།ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཤད་ནས། ཚོར་བ་བཤད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚོར་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་པ་དང་། བདེ་སྡུག་མ་ ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་རྣམས་ལ་ཅི་སྟེ་མི་གནོད། བདེ་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་གདུང་བ་རྣམས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་གདུང་བ་རྣམས་ལ་ཞིམ་སོགས་ནི་ལྕེའི་ཡུལ་བཏུང་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ཕྲེང་བ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་དགའ་བར་མི་བྱེད། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་པས་སོ། །དེ་བས་བདེ་བ་དང་སྡུག་པའི་ཡུལ་བརྟགས་པ་ཁོ་ནའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་ཡང་བདེ་བ་ སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་མི་མྱོང་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། མི་གསལ་བས་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ན་ཚོར་བའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཡིན། མྱོང་བས་ཚོར་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་ཀྱང་ཚོར་བ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ ཅད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཕྲ་མོ་ཡོད། དེའི་ཚེ་དགའ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འཇུག་པའི་བདེ་བ་སྟོབས་ཅན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནམ། སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་མྱོང་བས་དྲིས་ཏེ་ཕྲ་མོ་གང་ཡིན། ཀུན་སློང་བདེ་བ་ལས་གཞན་དགའ་བ་ཙམ་འདོད་ན་ ལན་བཤད་དེ།དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན། དགའ་བ་ཙམ་ནི་བདེ་བའི་རིགས་ཡིན་པས་སོ། །དེས་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་མེད་པས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མ་དམིགས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

如果有人问：'是否由于愚痴而产生身体的认知？'回答说：'只要等等。'既不存在于前世的胚胎等状态中，也不存在于后来的灰烬等状态中。然而，只要地等六大种聚集的因缘和合，就会对身体产生人等的认知，这是其意趣。由于有这种和那种聚集，虽无自性，但由迷乱而生起对人等的分别。如是，只要手等的聚集存在，就会产生身体的显现。
同样，手等也仅是假立的，如是等等。如同身体，手和脚等也是不存在的，因为是指头的积聚，除此之外也没有脚。指头的积聚也非实有，因为是关节的聚集。关节也非实有，因为可分解为自身的部分。关节的部分也非实有，因为可分解为极微。极微也非一一实有，因为与东西南北上下方位相连而成为差别。
对此解释说：'六方同时相合时，极微成为六分。若六者处一处，聚合亦成极微量。'极微的部分也如前所说可分为六分而非实有，因为无有部分。由此理由，唯是空性虚空，无有极微。
如是对虚妄的事物增益而生起贪欲等，如是等等。依所说次第，对如梦幻的色法执为可意而生贪，对不可意而生嗔，对色法执为坚实而生痴。如是对声等也是如此。具有观察者即是智者。
说若无想蕴则对女人等的分别也不应理，如'何时'等。何时依所说理趣无有身体之时，贪欲及贪欲所缘都不存在。如是说完身随念后，解释受蕴，即'苦'等。受有三种：乐受、苦受和不苦不乐受。
其中，若胜义中有苦，为何不损害极喜者？若乐也胜义中存在，为何不令忧愁等痛苦者，等字包括恐惧等痛苦者，对美味等即舌根境的饮食等，等字包括花鬘、旃檀等乐因生欢喜？因为事物的自性永不转变。因此乐与苦的对境仅是假立。
若说苦存在但因乐力胜而压制故不感受，这是不合理的。若因不明显而非是感受的自性，如何是受的自性？因为说受以感受为性。若说觉知也是受，则成太过。苦并非一切处都无，然而有细微苦。此时是否欢喜状态中的强力乐受遣除了粗分苦，还是细微苦在此时也不感受而问：'什么是细微？'
若认为除乐受外仅是欢喜，答说：那也不是细微苦。因为仅是欢喜属于乐的种类。由此，乐中确实无有细微苦。若说因无因而某处不可得，回答说：'若'等。

།སྡུག་བསྔལ་དང་འགལ་བ་ བདེ་བའི་རྒྱུ་རེག་བྱ་མངོན་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་ཞེས་བརྗོད་ན།དེའི་ཚེ་ཚོར་བར་རྟོགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་བྱ་བར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་ན་གང་ལ་གཅིག་གི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྔར་གང་ཐོས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ། །དེ་ དུས་གཞན་དུ་མཐོང་ནས་དགའ་བ་སྐྱེ།དེ་བས་ཚོར་བ་དང་དེའི་རྒྱུ་བརྟགས་པ་ཁོ་ནའོ། །བཤད་པ་ཡང་། སྦྲུལ་གྱིས་རྨ་བྱ་བདེ་བར་འགྱུར། །དུག་ནི་བཅུད་ལེན་དེ་གོམས་ལ། །རྔ་མོའི་ཁ་ལ་གནོད་པ་ཡི། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚེར་མ་ནི། །ཁྱད་པར་རྔ་མོའི་ཁ་ལ་བདེ། །ཚེར་མ་ཁྱད་པར་ བདེ་བའི་རྒྱུ།།ཞེས་སོ། །རྒྱུ་བཤད་དེ། དེ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚོར་བ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་དཔྱད་ཚོར་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན། འདི་བས་ཚོར་བ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཤད་དེ། རྣམ་བརྟགས་ལ་སོགས་ པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་ཞིང་ལས་བྱུང་བའི་བསམ་གཏན་འདོད་པ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཟས་ཡིན་ རྟོག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།དེ་ལྟར་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཁས་བླངས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཙམ་དུ་ཚོར་བ་བཤད་ནས། ད་ནི་རྒྱུ་མེད་པས་ཚོར་བ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་ལ་སོགས་པའོ། །རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་སྟེ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པ་ནི་ རེག་པའོ།།དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཚོར་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་དང་དོན་དམ་པར་བཅས་ལ་རེག་པ་འབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་བར་མེད་ལ། དེ་ལ་དེ་གཉིས་བར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་གཉིས་ཚོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རེག་པ་བར་བཅས་ག་ལ་ ཡོད།གལ་ཏེ་བར་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཚུན་དུ་ཞུགས་པས་སུ་དང་སུ་ཕྲད། གཅིག་པུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྡུལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པའོ། །རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་གཅིག་གི་ནང་དུ་མི་འཇུག་།བུ་ག་ མེད་པ་དང་མཉམ་པས་མཐོན་དམན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་འཇུག་པ་མེད་ཀྱང་ཕྲད་པ་ཙམ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་མེད་པས་མ་འདྲེས་ཤིང་མ་འདྲེས་པས་ཕྲད་པ་མེད་དོ། །ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ལ་ཡང་ཆ་ཡོད་པས་ཆ་མེད་པ་ལ་གཟུགས་མེད་པས། མེད་པ་ཉིད་ལ་ ཕྲད་པ་ག་ལ་ཡོད།འདི་ནི་ཁྱེད་ལ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། ཕྲད་པ་ཡོད་ན་ཆ་མེད་པ་མི་འགྲུབ། གལ་ཏེ་མཐོང་ནས་བསྟན་པར་གྱིས། གསུམ་པ་བཤད་དེ། རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་ཤེས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཕྲད་པ་ཤིན་ཏུའང་ མེད་དོ།།དེ་ལྟར་གསུམ་ལ་ཕྲད་པ་བཀག་ནས་དེ་ཚོགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། ཚོགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ཚོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་སོར་མོའི་ཚོགས་ཡིན་ཕྱིར་ལ་སོགས་པས་སྔར་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུས་ ཤིང་བཤད་དེ།དེ་བས་བཤད་པའི་རིམ་པས་རེག་པ་མེད་པ་ན་ཚོར་བ་ག་ལ་སྲིད་དེ། རྒྱུ་མེད་པ་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་བདེ་བ་དང་སྡུག་པའི་རྒྱུ་ཐོབ་པ་དང་སྤང་བའི་ཕྱིར་རེག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཟའ་བ་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་མེད་པ་དང་། ཚོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པས་གནོད་བྱེད་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་གང་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། ད་ནི་དེའི་རྐྱེན་ཅན་སྲེད་པ་ཡང་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། གང་ཚེ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གིས་ཚོར་བ་པོ་བདག་མེད་ལ་ཚོར་བ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་རྒྱུ་མེད པའི་གནས་སྐབས་མཐོང་ན་ཕའི་མྱ་ངན་གྱིས་སྐྱེ་སྲེད་པ་ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར།ཁྱོད་མི་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚོར་བ་པོ་དང་ཚོར་བ་མང་ན་འོ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཅིས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའོ།

当遇到与痛苦相反的快乐之因触境时不生痛苦，如此说的话，那时由于了知为感受而执著，这不是已经成立了吗？否则，对某者是快乐的，对他者则是痛苦。以前无论听到什么都生痛苦，而在其他时候见到则生欢喜。因此，感受及其因唯是分别而已。如所说：'蛇咬孔雀成为快乐，毒对习惯服用甘露者，对于骆驼口部有害的，能造成伤害的荆棘，对于骆驼的口部特别快乐，荆棘特别成为快乐之因。'已说明其因，即彼等。由于感受是执著的自性，因此对彼执著的对治即是修习观察感受随念。此说明了感受执著，即分别等。由于从分别境生起的禅定欲求，以及远离不善，具有寻伺，从远离而生起的喜乐等。从分别生起的喜乐是瑜伽士的食物，即成立为分别。
如是承许感受之因后，说明感受仅是执著，现在说明由于无因故感受非是事物，即'假设'等。触缘生感受，即境、根、识三和合为触。彼亦不成立故，感受何有？如是，根与境是否有间隔而触？抑或无间隔？若彼二者有间隔，则彼二者如何能和合？从和合生起的触如何有间隔？若是无间隔二者，则彼时由于互相进入一切处，谁与谁接触？因为成为一体故。若说极微则成接触，答：'极微'等。极微不入于极微中，因为无孔隙且平等故无高低。若说虽无进入但有接触，答：由于一切处无进入故不混杂，由不混杂故无接触。即使极小亦有部分，故无分者无色，于无中何有接触？
此于你等亦说明非以量成立，若有接触则无分不成立。若见到则当显示。说第三，即'识'等。识非色法故，于彼更无接触。如是遮破三者接触后，说明彼和合亦非事物，和合亦非事物故，如兔角无和合。如是由于是指聚合故等，如前所说。摄要而说：由所说次第，无触时何有感受？因为无因则果不生故。因此为得到乐与苦之因及为断除故，触如食虚空般不应理。若说为尽苦，答：由于无我及感受无自性故，能害所观察，谁能于谁造害？现在说明彼缘爱亦不应理，即'何时'等。由于无感受者我且无感受，彼时见无自因之状况，如何你的爱不因父亲的忧伤而息灭？你应当完全不生起。若说若无感受者与感受，则于诸事物如何有见等言说？答：'见'等。

།མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ མཐོང་བ་དང་།ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་རེག་པ་སྟེ། འོ་ན་སེམས་ཉིད་ཚོར་བ་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དེས་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །འོ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་སེམས་ལས་ གཞན་སེམས་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་མི་མཐོང་།ལན་ནི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ལས་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོར་བ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་ཡིན་དོན་དམ་པར་ཚོར་བ་མཐོང་བ་མེད་དོ། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་ རྣམ་པ་ཅན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དེ་འཛིན་ཞེ་ན།འདིར་ལན་ནི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་སྔ་མ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པས་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའི་དུས་སུ་དེ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགགས་པ་དེ་ རང་གི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ཚོར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རང་རིག་སྔར་བཀག་པའི་ཕྱིར། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་རང་གིས་མི་རིག་པའོ། །འོ་ན་གཞན་གྱིས་རིག་གམ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མྱོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་རང་རིག་མ་ཡིན་པས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ ཚོར་བ་ཚོར་ཏེ་ཚོར་བ་པོ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་བས་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་དོན་དམ་པར་ཚོར་བ་མེད་དོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་གཞན་དེ་བས་སུ་ལ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་པ་དང་རང་གི་མེད་དེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅིག་མེད་པས་དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་ཚོགས་འདི་ལ་ཚོར་བ་འདི་ཡིས་སུ་ལ་ གནོད།གང་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། ཚོར་བ་མྱོང་བས་བཤད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་སུ་ཡིས་མྱོང་བར་བྱེད། །ཚོར་བྱ་ཚོར་བྱེད་ཚོར་བ་ནི། །ཐ་དད་འགྱུར་བ་མེད་པས་སོ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོར་བ་ལ། །དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཚོར་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཤད་ནས་སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཤད་དེ། ཡིད་ལ་སོགས་པའོ། །རེ་ཞིག་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལའང་ཡིད་གནས་པ་མ་ཡིན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལའང་མ་ཡིན། གཟུགས་ཡུལ་དང་དབང་པོའི་བར་དུའང་མ་ ཡིན།ལུས་ཀྱི་ནང་ངམ་ཕྱིའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལའང་མ་ཡིན། བཤད་པ་རྣམས་ལས་གཞན་ཕྱོགས་སུའང་དཔྱད་པས་མ་མཐོང་ངོ་། །སེམས་གང་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་དུ་མེད་པས་ལུས་ལས་དངོས་པོ་གཞན་དུ་ཡང་མེད། ཕྱི་ནང་འདྲེས་པ་ལའང་མི་གནས། ཐ་དད་དུ་ཡང་མེད་དེ་དོན་དམ་པར་ མེད་དོ།།དེ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་སོ། །ཡིད་དཔྱད་ནས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་ཅིང་བཤད་དེ། ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་སྐྱེ་ ཞེས་གཞན་རིག་རྟོགས་ནས་སྨྲས་པ།ཤེས་བྱ་ལས་སྔར་རམ། དུས་མཉམ་པའམ་ཡང་ན་ཕྱིས་ཏེ། དེ་ལ་གཟུང་བྱ་ལས་སྔར་ཤེས་བྱ་མ་སྐྱེས་པར་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གང་དམིགས་ནས་དེ་སྐྱེ། གལ་ཏེ་ཤེས་བྱ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་དམིགས་ནས་དེ་ འབྱུང་།དུས་མཉམ་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དང་པོ་དེ་འགགས་ནས་ཕྱིས་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ག་ལ་སྐྱེ། དམིགས་བྱ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་དོན་དམ་པར་ཚོགས་པ་ལས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཤད་ནས་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་བཤད་དེ།དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་རྒྱུའི་སྔོན་ནམ། ལྷན་ཅིག་གམ་ཕྱིས་སྐྱེ་བའང་སྐྱོན་འདི་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་འགག་པ་ ཡང་མི་རིགས་སོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མི་རིགས་པས་བདེན་པ་གཉིས་མེད་ཅེས་ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལ་སོགས་པའོ།

眼识能见，身根识能触，那么，作为感受者的心性是否真实存在呢？答：并非真实存在，而是如同梦境和幻象一样，由习气所生的心。那么，为何其他心不能见到乐等感受呢？答：因为与心同时生起，从往昔习气中与心同时生起感受，仅仅是由于同时生起而见，究竟义中并无见到感受。
若说不是由同时生起而见，而是由缘取境相而生的识来执取，对此回答是以两个偈颂：如前所说等。前面的事物被后生的识所忆念，而非经验，因为在识生起时那已灭去。已灭之事物以自身方式也不是感受。因为已破除自证，自体也不能自知。
那么是否为他所知？不是，他人也不能体验。因为他人也非自证，与此相同。无有能感受感受的感受者。因此由于空无自性，究竟义中无有感受。除了执著之外，任何人都没有乐、苦和自我，因为无有相续一致性，如是在这无我的聚合中，这感受对谁有害？对任何人都没有。
《法正集经》中说：'感受由经验而说，此由谁来经验？所感、能感与感受，无有差别变化故。智者们对于感受，应当如是念住。'等等。
解说完感受随念后，讲述心随念，即意等。首先，心既不住于眼等诸根，也不住于色等境，也不住于色境与根之间，也不住于身内或外支分，在所说之外的其他方向观察也未见到。
心既不在身内身外，也不以他法形式存在于身外，不住于内外交杂处，也不独立存在，究竟义中是不存在的。因此众生本性即是涅槃。
观察意后，观察并解说眼识等，即所知等。依靠眼等和合而生起执取色等，了知他识后说：所知是在先、同时还是在后？对此，若说所取境未生之前无有能知，那时缘何而生？若说与所知同时的能知，那时缘何而生？因为同时者非为因。非因者非为境。
若说第一能知灭后后来生起能知，那时如何生起能知？因为所缘已灭。因此究竟义中也不能由和合而成立。如是解说完心随念后，依次解说法随念，即如是诸法等。
同样，一切法和诸事物于自因之前、同时或之后生起也有此过失。无生故灭亦不应理。如是由法随念念住而生起于一切法无执著的智慧。如是世俗谛不应理故无二谛，对方如是说：若等。

།གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ན་ ཀུན་རྫོབ་མེད་པས་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པོ།།དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་གྲུབ་པས་བདེན་པ་གཉིས་མེད་དེ། བསོད་ནམས་སོགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་བློས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འབའ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྟོག་པའི་བློས་རྣམ་པར་གཞག་ན།སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་ག་ལ་འདའ། སྟོང་པ་ཡང་རྟོག་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པ་རྟོགས་ནས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས། སེམས་ཅན་གང་མྱ་ངན་ལས་འདས། དེ་ཡང་བློས་དམིགས་ པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ།བློ་ཀུན་རྫོབ་བརྗོད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལན་བཤད་དེ། འདི་ནི་ལ་སོགས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་གཞན་འཆད་པ་པོས་དེའི་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པས། དེའི་རྣམ་རྟོག་འདི་ཡིན། དེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་མི་རིགས་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའོ།།གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་དེ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རང་གི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱིས་དེ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གཞན་གྱི་རྟོག་པ་སྣང་།རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དངོས་གཞིའི་རྗེས་སུ་གཞན་གྱི་རྟོག་པ་ངེས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་དོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མངོན་ཤེས་དྲུག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ།མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལ། འདས་པ་མ་འོངས་པ་ད་ལྟར་བ་ཐག་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་འཆད་པའི་རིགས་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདས་མ་འོངས་མེད་པས་ ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན།བརྗོད་དེ་ཇི་ལྟར་ཐག་རིང་བ་དུས་རིང་བ་ཡང་དེ་ལྟར་ཏེ། རིས་དྲུག་གི་འཁོར་ལོ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་ངོ་མཚར་བསོད་ནམས་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་རང་བཞིན་གྱིས། །རིང་བ་གཟིགས་ལྟར་དུས་རིངས་ འདས་ལ་སོགས་པ་ཅི་སྟེ་མི་གཟིགས་སོ།།དེ་གཉིས་རིགས་པ་མཚུངས་པས་རིས་དྲུག་འཁོར་ལོ་ཐོག་མཐའ་བར་མ་དང་བྲལ་བ། །གཟིགས་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཐོག་མེད་དང་ནི་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེས་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ ན།དེའི་ཚེ་དེ་མི་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དེ། རིས་དྲུག་གི་འཁོར་ལོ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ཅིང་ཐ་མ་ཡང་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟིགས། དེ་བས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ལ་འགྲོ་བ་དག་།མ་ལུས་ད་ལྟར་བ་བཞིན་སྣང་། །ཐ་མལ་ལྟ་བ་ལ་ ལྟོས་ནས།།རིང་བ་གསུམ་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལ་གདུལ་བྱ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པར་མི་འགལ་ལོ། །འོ་ན་རྣལ་ འབྱོར་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཤེས་ཀྱི་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། རྟོག་པའི་བློ་དང་དེས་བརྟགས་པའི་ཤེས་བྱ་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པས། རྟོག་པའི་ཡུལ་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་ པའི་རྟེན་གང་ཡིན།ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་བཀག་པས་སོ། །དོན་དམ་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་པས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དཔྱོད་པ་ཐམས་ཅད་འདིར་སྐྱེ་བོ་ལ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་ དཔྱོད་པ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལྟར་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་དཔྱད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ལན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྐྱོན་ཡང་བཤད་དེ། གང་གི་ཚེ་ལེགས་པར་དཔྱད་པའི་དཔྱོད་པས་དཔྱོད་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཐུག་པ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ།

如果胜义中一切法无生无灭，则无世俗谛，言说不成立。若仅成立胜义谛一个，则无二谛，因此功德等也将不存在。
如果说有他人心识所安立的世俗谛，则不仅是胜义谛，世俗谛也是由他人分别心所安立，那么众生如何能得涅槃？空性也成为分别心的对境，因此成为世俗谛。
通达胜义后不见一切戏论，则何众生能入涅槃？那也是心识所缘，故能趣入涅槃。心识是世俗谛所说，故涅槃也成为世俗谛。
答曰：此等等。除涅槃外，说法者以其心识作为对境，这是其分别念。以此不应将涅槃视为世俗谛，那唯是涅槃。因为以自己的世俗谛来说是无，因为其中一切自己的分别念都已灭尽。
若问以他人的世俗谛又如何？答曰：后面等等。由'此有故彼生'的缘起，瑜伽士见到他人的分别念。在根本定正行之后确定他人的分别念，故瑜伽士有世俗谛。
诸佛的法身是金刚喻定，不缘一切法。由此现前圆满受用身、六神通、一切智，即如镜智。在智慧之镜中，能见过去、未来、现在、远近等一切事物的缘故。
若问：过去未来不存在，如何能见？答曰：如同远处空间一样远时间也是如此。六道轮回无始无终，为何如此说呢？
'佛陀稀有功德智慧源，故见方所自性远，时远过去等何不见。二者理相同故，见六道轮回离始终中，如是证成无始众生及一切智导师。'
由此说明：若问轮回无始无终，则不知其故，如何成立一切智？答：六道轮回无始无终，然能现见。因此：'对一切智者，众生悉现前，如同现在般，远三依常见。'
受用圆满身依所化众生及愿力现化身，以及平等性智等。因此胜义中虽无生等，不违有世俗谛。
若问：瑜伽士以他心通知他人心，如何知所分别事物？答：分别心与所分别的所知二者互相观待，故亦能知分别境。
若问：观察世俗谛的所依是什么？非世俗谛，因已遮破。亦非胜义谛，因不可能行持。答：依世间共许的事物和观察，为令此处众生了解一切世间观察而说。
若问：观察也如所观察般是假立，应成所观察？答：不然，以'如所共许'已答。若如是，过失已说：若以善加观察之观察而观察，则成无穷。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པའི་དོན་དུ། གཟུང་བ་ཡང་དཔྱད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ་ཐུག་མེད་དུ་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དཔྱད་ཟིན་པ་ལ་དཔྱད་པའི་རྟེན་མེད་དེ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་སླར་དཔྱོད་པ་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་སྟོང་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔྱད་པར་བྱ་བ་དཔྱོད་པས་བྱ་བ་བྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་རྟེན་པས་སྐྱོད་པ་མི་སྐྱེའོ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཆགས་པའང་མ་ཡིན། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བརྟགས་པའི་ཡུལ་ལ་དཔྱོད་པ་བདེན་ཏེ་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གང་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་དང་དཔྱོད་པ་གཉི་ག་བདེན། དོན་དམ་པར་ཡོད་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་གནས། དེ་ཉིད་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་ཚད་མའི་ཤེས་པའི་མཐུས་གཞལ་བྱའི་དོན་རྣམ པར་བཞག་ན།ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཅིས་ཉེས་ཏེ་རང་རིག་མེད་པས་ཚད་མ་གཞན་ཚོལ་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་ལ་བརྟགས་ནས་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཞག་ན། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡོད་པར་ཅིས་ཤེས། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཕན་ཚུན་ གྱི་དབང་གིས་གལ་ཏེ་གཉིས་ཡོད་པར་བརྗོད།ཤེས་བྱའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཤེས་བྱ་ཡོད་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཕན་ཚུན་དུ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉི་ག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དཔེ་བཤད་དེ། བུ་མེད་པར་ཕ་མེད་ན་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་དེ་ཡིན་ པས།འོ་ན་བུ་ག་ལས་འབྱུང་སྟེ་ཕ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་བུ་མེད་པས་ཕ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕས་བུ་སྐྱེད་དེ་ཡང་བུ་མེད་ན་ཕ་མ་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་དུ་བརྟེན་པས་གཉི་ག་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དོན་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ། དེ་བཞིན་ཕ་དང་བུ་ལྟར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉི་ག་མེད་དེ། ཤེས་བྱ་ ཤེས་ན་ཤེས་པར་བརྗོད་དེ།ཤེས་པས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཤེས་བྱ་ཡིན། ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་དེ་སྲིད་དུ་ཤེས་བྱའོ། །འོ་ན་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ལས་བྱུང་། མྱུ་གུ་ལས་ས་བོན་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དེ་ལས་ཤེས་བྱ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། གཡུལ་སའི་བུ་གར་གནས་པའི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ སྐྱེ་ལ།མྱུ་གུས་ས་བོན་རྟོགས་པ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་ཡོད་པར་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས། ལན་བཤད་དེ། དཔེ་འདི་མི་མཚུངས་ཏེ། བྱ་བ་མྱུ་གུ་ལས་ས་བོན་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་གང་། དེ་ནི་མྱུ་གུ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་ལས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྔར་ རྟོགས་པས་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མྱུ་གུ་མཐོང་ནས་ས་བོན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ།།ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཅིས་ཤེས་ཏེ་རང་རིག་མེད་པ་དང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དེས་རྟོགས། རང་གིས་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ཐ་སྙད་འདི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་བཤད་དེ། རྒྱང་ཕན་པའི་འདོད་པ་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ། རྒྱུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྨྲས་ཏེ། པདྨའི་གེ་སར་ལ་སོགས་པ། །ངོ་མཚར་བ་ནི་སུ་ ཡིས་བྱས།།རྨ་བྱའི་མདོངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །ངོ་མཚར་བ་ནི་སུ་ཡིས་བྱས། །ཇི་ལྟར་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི། །རྣོན་པོ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མེད་པ། །རེས་འགའ་འབྱུང་བས་དེ་བཞིན་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ རྒྱུའི་ནུས་པས་གནོད་པ་བཤད་དེ།རེ་ཞིག་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་དུ་མ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ། འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པར་མཐོང་། གང་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ འབྱུང་གི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ།དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་དོ།

为何要观察呢？因为所取也需要观察。如果问为何所观察的对象不会无穷尽，答：已观察的对象上无观察所依，因为依靠它再次观察而成为无穷尽的那个已被空性化了。因为所观察的对象已被观察所完成。因此依靠不生起动摇。因为无分别故无进退，既非贪著亦非离贪，那即是远离涅槃之所诠而极为寂静。
对所观察的对象进行观察是真实的，但胜义中并非如此。实事论者认为所观察和能观察二者皆真实。胜义中存在而非世俗，这确实极为困难。对此解释道：如果由量知的力量安立所量境，有何过失于知识存在，因为无自证故寻求他量则成无穷。
若依他方而说，如果由所知的力量安立能知，如何得知所知存在？若说能知所知互相依靠而有二者，承许由所知的力量有能知，由能知的力量有所知，则彼时因互相依靠故能知所知二者皆成无。此处举例说明：无子则无父，因为依赖生子者是父，那么子从何生？因为无父故。因此无子故无父。因为父生子，而无子则非父，故互相依靠二者皆无。
应用于义理：如同父子，能知所知二者皆无。知所知则称为能知，由能知观察的对象是所知。乃至能知未成立之时即是所知。那么能知从所知而生，如同从芽生种子，从彼能知成立所知，如同处于战场孔中的种子生芽，由芽了知种子，如是从所知生的能知为何不能了知所知存在？
解答道：此喻不相同，因为从芽了知种子存在的作用，是从异于芽的知识。因先了知因果关系，见到无彼则不生的芽而推度种子。如何知有能知？因为无自证，若由他知了知则成太过。因为由彼所知而了知，自身未确定的因相不能了知所立，故此言说唯是世俗。
现在解释自性论者的主张：顺世外道主张一切因无所待而诸法生起。无因的理由也说道：'莲花花蕊等妙相，是谁所造作？孔雀羽毛等妙相，是谁所造作？如同刺等锐利，无因偶尔生起，如是苦等无因。'对如是说者，以世间所了知的因的功能予以破斥而说：且等等。一切众生以现量不见彼之差别故，以现量和不见二者，见一切诸多种类具因，种种趣类。若有则果生，无则不生者，即是彼之因，如是决定。

།པདྨ་དང་སྡོང་བུ་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་འདབ་མ་དང་འབྲས་བུ་དང་གེ་སར་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་རྒྱུ་ངེས་པ་ཅན་ལས་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ཅན་སྐྱེའོ། ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་འདི་གྲུབ་ན་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་གི་།རྒྱུའི་ཁྱད་པར་འདི་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། ལན་ནི་སྔར་གྱི་རྒྱུ་དབྱེ་ཉིད་ལས་སོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། །རྒྱུ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་འདི་གང་ལས་ཤེ་ན། འདིར་རྒྱུ་སྔ་མའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བརྗོད པར་བྱའོ།།ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་དང་ལྡོག་པར་གྲུབ་སྟེ། གཞན་ལས་མ་སྐྱེས་དེར་མི་གནས། །ཡུལ་གཞན་ལས་ཀྱང་འོངས་པ་མིན། །གང་ཡོད་པ་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་། །དེ་ཡི་མིན་ན་སུ་ཡང་མིན། །ཞེས་ བྱས་ནས་སོ།།དེ་བས་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པའང་མེད་དེ། རྒྱུ་གང་དང་གང་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན། སྔ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ལས་སོ། །རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་དེ་སྐྱེད། གང་གིས་གནོད་པ་མེད་ན་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་དོ། ། གཞན་ཡང་རྒྱང་པན་པས་འདི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི། རྒྱུ་མེད་ཅེས་སྨྲས་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ན། །རང་གི་དམ་བཅའ་རང་གིས་འཇིག་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་མི་བརྗོད་ན། །དམ་བཅའ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པས་དགོས་པ་མེད། །རྒྱུ་འབྲས་གྲུབ་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་ཐར་པ ཡང་གྲུབ་པོ།།རྒྱང་པན་པ་བསལ་ནས་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བ་བསལ་བར་བཤད་དེ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་པ་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡོད་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་མཁས་པ། རྟག་ཏུ་ནུས་པ་མ་ཉམས་པ། ཐོག་མར་གྱུར་པ་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ དབང་ཕྱུག་སྟེ།དེས་འགྲོ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའོ། །ལུས་དང་ཁམས་དང་། རི་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་། གནས་པ་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའོ། །ལན་བྱེད་པ་པོས་ནི་རེ་ཞིག་དབང་ཕྱུག་གང་ཡིན་སྨྲོས། འབྲས་བུ་ནི་ས་གཞི་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་དེའི་ རྗེས་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ལྟར་སྣང་ངོ་།།དེ་བཤད་པ། གང་ཡོད་ན་ནི་གང་ཞིག་འབྱུང་། །དེ་མིན་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཉིད་དུ། །རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་མོད། དེའི་རྗེས་ འགྲོ་མཐོང་བས་མིང་ཙམ་ལ་ངལ་བས་ཅི་བྱ།དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པས་སོ། །དུ་མ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་མི་རྟག་པ་འཇིག་པའི་ངོ་བོ། །གཡོ་བ་མེད་པས་སེམས་པ་མ་ཡིན་པས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ། མཆོད་པར་བྱ་བ་ལྷ་མ་ཡིན་པ། དེ་བས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མི་གཙང་བ་བཤང་བ་ལའང་ས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ པས་སོགས་པའི་སྒྲས་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་འཛིན་ནོ།།དེ་དག་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སོ། །དེ་ནི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དབང་ཕྱུག་ནམ་མཁའ་མ་ཡིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ བཞིན་མེད་པས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་སོ།།འོ་ན་བདག་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་མལ་པས་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ན། བསམ་པར་བྱ་བའི་ལམ་ལས་འདས་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས། དེ་བརྗོད་པ་མི་ རིགས་པས་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།གལ་ཏེ་དེ་མཚོན་པ་བཀག་ན་ཡང་དེའི་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་བདག་ཡིན་ན་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པས། དེ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་ མཁའ་དུས་ཕྱོགས་ཡིད་སོགས་པའི་སྒྲས་འཛིན་ཏོ།།དེ་དག་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་པས་དེས་མི་སྐྱེད་དོ། །དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེས་མི་སྐྱེད་དེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཡང་དེས་མི་སྐྱེད་དེ། ཤེས་བྱ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ ཤེས་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བས་དེ་ལས་མི་སྐྱེའོ།

莲花、茎等词所表达的叶、果、花蕊等差别是从因的差别而生，否则将从一切中生。因此从确定的因生确定的果。当此因的差别成立时果的差别才会产生，那么此因的差别从何而生呢？答：从前因的差别本身。从能生的因的差别。对于该因的差别又从何而来呢？此处应说是从前因的差别。也没有过分推论的过失，因为承许轮回无始无终的缘故。因果的相随和相违已经成立，如说：'非从他处生，亦非住于彼，亦非从他方而来，有因则果生，无因则无果。'因此对果也无错乱，因为从何因生何果的差别是确定的因。从前能生因的功能。由自因本身生如是自性，若无障碍则生如是果。
此外，对于顺世外道所说诸法无因之说：若说理由则自破立宗，若不说理由则仅说立宗无有意义。因果既已成立，来世与解脱也得成立。
破除了顺世外道后，解说破除说大自在天为因者。大自在天等。理论家等说：'世尊彼存在，善巧变现种种众生，常时力量未减，为最初、常住、一切智的大自在天，彼是众生及因之因。身、界、山、海等的作者，住、灭之因是大自在天。'回答者说：且说大自在天是什么？果如大地、种子等异于作用，随顺彼之生灭而转，此乃似是而非。
对此解说：'若有此则彼生，无此则非因，一切思维者，因皆成无穷。'若说地等诸大种是大自在天，虽然如此，既已见其相随，何必徒劳于名相？实义无别故。多性、种种自性、无常、坏灭本性，无动故非心，离作用，非应供养天，故非所修，不净粪便中亦有地等，等字包含水火风。彼等非大自在天，无彼相故。彼是常一。
若说非地等则是虚空，答：大自在天非虚空，因为无动故。无自性故离作用。若说是我，不是，因为已破。若说凡夫不能思维的是大自在天，则超越思维道路的作用本身也不能思维，说彼不应理，说之何用？若说虽破除彼之表征，但由一切生皆知其作用故是可思维，答：所许彼生何物？若说是我，彼是常住，如何能生？地水火风空时方意等字所摄，彼等亦是常住故彼不能生。所谓大自在天的自性也不能生，因为是常住故。识也不从彼生，因为从所知而生，以及轮回无始以来缘所知而生故不从彼生。

།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དེའི་བྱ་བ་མེད་དོ། །ད་ནི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་ཅི་བྱས། དེ་ནི་ཐུན་མོང་གི་སྐྱོན་བཤད་དེ། འགྲོ་བའི་ རྒྱུ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པའང་དེ་ལ་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པས།འབྲས་བུ་ཐོག་མ་ག་ལ་འབྱུང་། དེས་སྐྱེད་ཅིག་།རྟག་ཏུ་འཇུག་པས་ཐོག་མ་མེད་པས་དེས་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །རྟག་ཏུ་ནུས་ཤིང་གནས་པ་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡང་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་འབྲས་ བུ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་མི་བྱེད་བསྐལ་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཡོད།དེ་ལྟར་གནས་པ་དང་བསྡུས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྐྱེན་མེད་པས་མི་བྱེད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན། ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་རྟག་པ་ལ་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱད་པར་སྐྱེད་མི་ནུས་པས་སོ། །ཁྱད་པར་ དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་སྐྱེ་ན།དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པ་ན་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བས། དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་དེ་དང་ཅིས་འབྲེལ། འབྲེལ་པ་གསུམ་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དེ་དག་ལ་ཅིས་འབྲེལ་ཞེས་འབྲེལ་པ་བསམས་ན་ཐུག་པ་མེད་ པར་འགྱུར་རོ།།རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཚོགས་པ་ཡང་དེས་བྱེད་པས་མེད་པ་མི་སྲིད་དེ་དབང་ཕྱུག་གིས་མ་བྱས་པ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ཅི་ལ་ལྟོས། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཚད་མའི་རྒྱུ་སྟེ་གསུམ་ལས་དབང་ཕྱུག་ཚད་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་མི་འགལ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་ན་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་མི་འགྱུར། དེའི་ཚེ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་མི་འབྱུང་བས་སོ། །གཞན་ཡང་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་མི་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། ཚོགས་པ་མེད་ ན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ཚོགས་པ་ཡོད་ནས་བྱེད་ཀྱང་། རང་ཉིད་འདོད་བཞིན་དུ་སྐྱེད་དམ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྐྱེད། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་གཞན་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདོད་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ན་དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེད་པས་དབང་ཕྱུག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དབང་ཕྱུག་གི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པའི་རང་བཞིན་རྡུལ་ཕྲན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ས་གཞི་དང་། རི་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྤྱོད་པ་ལ་སོགས པ་གང་དག་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པར་སྨྲ།དེ་སྔར་ཆ་རྡུལ་དུ་ཕྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཀྱང་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་དགག་པར་བཤད་དེ། བསྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་གྲངས་ ཅན་གྱིས་འདོད་དོ།།དེའང་གང་ཞེ་ན། སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཞེས་ཡོན་ཏན་གསུམ་མཉམ་པར་གནས་པ་གཙོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་མི་མཉམ་ན་འགྲོ་བར་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པས་དེའི་ཚེ་གཙོ་བོ་སྐྱེས་བུ་དང་འབྱོར་རོ། །སླར་ ཡང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་རོ།།རིམ་པ་ནི་གཙོ་བོ་ལས་བློ་སྟེ། དེ་ལས་ང་རྒྱལ་དེ་ལས་ཕྱོགས་བཅུ་དྲུག་དབང་པོ་ལྔ་སྟེ། རྣ་བ། རེག་པ། མིག་།ལྕེ། སྣའོ། །ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ངག་དང་། ལག་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། བཤང་ལམ་དང་། དབང་པོའོ། །ཡིད་ཅེས་པ་ དང་བཅུ་གཅིག་གོ།།དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ་སྒྲ་དང་། རེག་པ་དང་། གཟུགས་དང་། རོ་དང་དྲིའོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལས་ནམ་མཁའ་དང་། རླུང་མེ་ཆུ་ས་རྣམས་སོ། །གཙོ་བོ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མིན་ནོ། །བློ་དང་ང་རྒྱལ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་འབྲས་བུའང་ཡིན་ལ་རྒྱུའང་ཡིན་ནོ། །དབང་ པོ་བཅུ་གཅིག་དང་།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ནི་འབྲས་བུའང་མིན་ལ་རྒྱུའང་མ་ཡིན་ནོ།

乐与苦不是从这里产生的，而是从善与不善产生。对此也无所作为。现在大自在天做了什么？这是说共同的过失，众生的因若是常或无常，若是常，因无始故，果何从生？由此生起。由于恒常运行无始，故不能成立是大自在天所作。若有常住具力之因，果也将恒常生起。
若说不常造一切果，劫时也有。如是安住与摄集也应当说。若说无缘故不作，不是的，它不依赖他者。因为有能力，且常法不能被缘产生差别故。若从差别生不异，则彼也将生。若异，则唯从差别生果，故彼将非因。若是彼之差别，与彼何相关？若说由第三关联，则彼等又以何关联？思维关联则成无穷。
虽有待缘，彼时聚合也由彼作，故不可能无，因为不可能有非大自在天所作。因此常作者何所待？近取因、俱生缘、量因三者中，大自在天是量因，故不违背待缘，对此回答：若待聚合，大自在天不成为因。因为彼时从绳等聚合生果故。非从彼生故。
复次，有聚合则不能不生，无聚合则不能作故。复次，有聚合而作时，是随自意而生还是不随意而生？若大自在天不随意而作，则彼时成他控制。若随意而生，则彼时成为欲望所控。如是依他而生，故不成为大自在天。由此成立种种众生非大自在天所作。
如是若说常性微尘由二微尘等次第成为大地及山等，回答：如行等诸说众生种种因是常性微尘，彼已被前'分析为有分微尘'等所破。因此常性微尘也非众生。现在说破自性转变之理，数论师认为显现与运动之因是胜性。
彼复何者？谓勇德、尘性、暗性三德平等安住称为胜性。说勇德等不平等时成为众生。当补特伽罗欲受用境时，彼时胜性与补特伽罗相应。复又转变为声等性。
次第为：从胜性生觉，从彼生我慢，从彼生十六方，五根即：耳、触、眼、舌、鼻。五作根即：语、手、足、粪门、生殖器。意为第十一。五唯即：声、触、色、味、香。从五声等生虚空、风、火、水、地。
胜性唯是因非果。觉、我慢及五声等是果亦是因。十一根及虚空等唯是果非因。补特伽罗非果亦非因。

།གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། བྱ་བའི་རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད། །ཆེ་སོགས་རང་བཞིན་འགྱུར་བ་བདུན། །རྣམ་འགྱུར་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། ། སྐྱེས་བུ་གཙོ་མིན་འགྱུར་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ནི་རྟེན་མེད་པའི་རི་མོ་ལྟར་ཤེས་ནས་ལན་འདེབས་པ་པོས་བཤད་དེ། གཅིག་ལ་སོགས་པའོ། །གཙོ་བོ་གཅིག་པུ་ལ་སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་མུན་པའི་དབྱེ་བས་རང་བཞིན་གསུམ་མི་རིགས་པས་གཙོ་བོ་མེད་དོ། །དེ་བས་དེའི་འབྲས་བུ ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་དོ།།རེ་ཞིག་ཡོན་ཏན་ནི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་བཞིན་དུ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་རེ་རེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་པ་ཡིན། འགྲོ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཞེས་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས་སོ། །རེ་རེ་ཡང་ཡོན་ ཏན་གསུམ་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པས་སོ།།སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མེད་ན། དཔྱད་པས་དེས་བསྐྱེད་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གནས་པ་རིང་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གང་བཤད་པ། །རྟག་ཏུ་བདེ་སོགས་སེམས་པ་མིན། །འདི་ནི་གསལ་བར་ ཡང་དག་མཐོང་།།དད་དང་གདུང་བཀྲེན་པ་ལ་སོགས། །ཚུལ་དུ་འདིར་ནི་དམིགས་པས་སོ། །དེའང་མི་རིགས་པར་བཤད་དེ། སེམས་པ་མེད་པ་བེམས་པོ་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་སྲིད། གང་གི་ཕྱིར་ སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་མུན་པ་ཁོ་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྨོངས་པའོ།།ཡོན་ཏན་དེ་དག་སེམས་བྱུང་ཡིན་པས་གོས་ལ་སོགས་པར་མེད། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གོས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་འོན་ ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་གོས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དཔྱད་དེ། དེ་དག་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་མ་ཡིན། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན། ཡོན་ཏན་གསུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། གོས་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལ་གོས་ལ་སོགས་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ཙནྡན་ལ་སོགས་ པ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་མེད་དོ།།གོས་སོགས་ལ་བདེ་སོགས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། གོས་སོགས་ལ་བདེ་སོགས་ཀྱང་མེད། དེའི་རྗེས་འགྲོ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས། གང་བདེ་བ་ལ་སོགས་ པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དེའང་རྟག་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་རྨོངས་པ་རྟག་པ་ནམ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་དེ། བདེ་སོགས་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་རང་བཞིན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནུབ་པས་མི་མཐོང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ཉིད་ལན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་རྟག་པ་ཡིན་པས་བདེ་བ་མྱོང་བ་རྟག་ཏུ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་གྱུར་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚེ། ཕྲ་བར་འགྲོ སྟེ་ཉིན་མོ་སྐར་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་རགས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཕྲ་ཞིང་མི་གསལ་བར་ག་ལ་འགྱུར། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་ཚུལ་དུ་མི་རིགས་སོ། །རགས་པ་གསལ་བའི་དངོས་པོ་དོར་ནས་ཕྲ་བ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་གྱུར་ན། འོ་ན་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་མི་ རྟག་པའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར།སྐྱེ་བ་དང་འགགས་པས་སོ། །མི་རྟག་པས་ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཙམ་ཉི་ཤུ་ལྔ་ཐམས་ཅད་རགས་པ་དང་། ཕྲ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། གཞན་ཡང་རགས་པ་འདི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་དམ་མི་དད། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལོག་ན་ སྔར་བཞིན་དུ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར།གོས་ལོག་ན་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ།

为何这样说呢？'行为的自性是不变的，大等自性有七种变化，变异有十六种相，主要的神我是不变的。'这就像无依托的画一样，回答者这样解释说：'一等等。'
单一的主要原因不可能有勇德、尘性、暗性的区分而成为三种自性，所以主要原因是不存在的。因此，它的一切果也不存在。
如果说德性是存在的，回答说：如同主要原因一样，勇德等德性也是不存在的。因为它们每一个都具有三种德性，教义认为众生具有三德的自性。每一个都具有三种德性，所以不是单一自性。
如果没有勇德等德性，经过观察，由它所产生的声音等也将长久存在。因为无因不可能有果。如所说：'恒常的乐等非心，这是明显真实可见，信仰和热诚贫穷等，在此方式中所缘故。'
这也是不合理的，解释说：无心的物质如衣服等，不可能以乐等心的自性为其本质。因为唯有勇德、尘性、暗性才是乐、苦和愚痴。这些德性是心所，所以衣服等中没有。怎么会在其中产生乐等？
如果说乐等的自性虽然衣服等不是乐等的本质，但乐等是从它产生的。回答说：乐等的因——衣服等事物也要观察，它们既不是有支分的，也不是微尘的自性，也不是三德性，因为经过观察的缘故。诸现象也因无自性的缘故。
如果明显是乐等的自性，那么唯有衣服等才会产生乐等，如你所说等等。即使如此，在其中衣服等，以及等字所包含的檀香等，都不会产生。
衣服等虽有乐等产生，但衣服等中也没有乐等。随其生起和消失而转，所以乐等是它的果。因为是勇德等德性的本质，所以认为乐等是常住的这种说法也解释为非常住。
乐、苦、愚痴永远不被认知。因为诸德性不存在。如果乐等是常住的话，那么应当永远可以认知，如所说：'乐等等。'因为未舍弃其自性的缘故。
如果说因为以不明显的方式隐没而不见，回答说：乐等如果一次成为明显，因为是常住的缘故，为何不会永远感受到乐？如果在那时虽然明显却不被认知，会变得微细，如同白天的星星。
这是不真实的，因为为何粗大的自性会变得微细而不明显呢？因为是常住的缘故。一法不应有多种方式。如果舍弃粗大明显的事物而成为微细不明显的方式，那么粗大和微细就会成为无常的方式。
因为有生灭的缘故。如果问为何是无常，回答说：为何不承认二十五谛一切都如同粗细一样无常？再者，这个粗大是异于乐等还是不异？如果是异，那么当它消失时，应该如前一样感受到乐，如同衣服消失时并非不见瓶子一样。

།གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་ན་དེ་ལ་བཤད་དེ། རགས་པ་བདེ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བདེ་བ་ལ་གསལ་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད། རགས་པ་ལོག་ནས་བདེ་བ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་འགག་ན་བདེ་བ་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད། གཏན་ནས་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་འགའ་ཡང་མི་སྐྱེ་ན་གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་དེ་མི་སྐྱེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ནི་དེ་ལྟ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ པས་སོ་ཞེས་འདོད་ན་འདིར་བཤད་དེ།སྔར་མི་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གསལ་བ་མེད། ཕྱིས་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ཁྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་གནས། གཞན་དུ་ན། སྔར་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པ་ན་ཟན་ཟ་བ་ཡང་མི་གཙང་བ་ཟ་ བར་འགྱུར།ཟན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་གཙང་བ་ཟན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཡོད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་གོས་ཡོད་པས། གོས་ཀྱི་རིན་གྱིས་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ཉོས་ལ་གྱོན་ཅིག་།གལ་ཏེ་མུན་པའི་ངོ་བོ་མི་རིགས་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ འཇིག་རྟེན་གྱིས་མ་མཐོང་ཞེ་ན།འོ་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ཀྱི་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར། དེ་ནི་མེད་དེ། གྲངས་དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཡང་འཇིག་རྟེན་བཞིན་དུ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་ཡོད། དེའང་ཟན་ཟ་བ་མཐོང་གོས་འདོད་ཀྱང་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་མི་ཉོའོ། །རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་གང་གིས་རྟོགས། །ཤེས་ པ་དེ་ཐ་སྙད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་ཡོད་པས།དེ་ཉིད་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པས་ཅི་སྟེ་མི་མཐོང་། འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཐོང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་འདེབས་པ་པོས་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཚང་མ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། དེས་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ འདི་ནི་དབུ་མ་པས་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།ཕ་རོལ་པོས་འདི་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་དོན་དམ་པར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། དེས་གཞལ་བ་བརྫུན་པར་མི་འགྱུར་རམ་དེས་ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཚད་མ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལན་བཤད་ དེ།རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མ་བརྟགས་པས་དེ་དངོས་མེད་འཛིན་པ་མ་ཡིན། ས་ཕྱོགས་ལ་བརྟགས་པའི་བུམ་པ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དཔྱད་པས། དེར་བུམ་པའི་གཟུགས་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བས་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པས་མེད་ པའོ།།དེ་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པ་གསལ་བར་བརྫུན། དེ་ལྟར་དངོས་དང་དངོས་མིན་བརྟགས་པ་ཡིན་པས། རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ་དེ་བས་རྨི་ལམ་དུ་གནས་པའི་བུ་སྐྱེས་ནས་འཆི་ན་དེ་མེད་རྨི་བའི་རྟོག་པས་ བུ་དེ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ།།ཡོད་པའི་རྟོག་པ་འགོག་པར་བྱེད་ཀྱང་དེ་བརྫུན་ཡིན་བུ་དེ་རྨི་ལམ་དུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བུ་བདེན་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ཤི་བ་ལ་འདི་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའོ། །འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཀྱང་རང་ བཞིན་མེད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མི་མཉམ་པ་བསལ་ནས་ཉེ་བར་བསྡུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་། དེ་བས་དེ་མ་ཐག་པའི་དཔྱད་པས་འགའ་འང་རྒྱུ་མེད་ཡོད་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་དང་དུས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེས་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་དང་དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་ན་ཡང་། འདོད་པའི་རྒྱུ་ལས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བས་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་ཅེ་ན། འདིར་རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། གཉིས་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་མཐའ་གསུམ་བསྒྲུབ་པར་བཤད་དེ། སོ་སོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རང་ངམ་གཞན་སོ་སོ་རེ་རེ་ལ་མ་ཡིན། གཉིས་འདུས་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན། རྐྱེན་རྣམས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རང་ལས་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་སྐྱེ། སྐྱེས་ནའང་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཅི སྐྱེ།གཞན་ཡང་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེས་པ་ཉིད་སླར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མི་རིགས་བྱས་པ་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པས་སོ།

如果是不相异的话，对此解释道：如果粗大不异于快乐，那时就唯是快乐，所以快乐明显是无常的，因为粗大消失后快乐也随之消失。
如果一切都灭尽，快乐就不会再生起，因为完全不存在的东西如同虚空般不应该生起。如果任何不存在的都不生起，那么一切方面都不存在的就不会生起，比如虚空之花一样。
另外，如果认为'为什么不存在'的话，在此解释：先前不明显状态时没有明显，后来明显生起你虽不承认但确实存在。否则，先前也应该能被认知。
还有其他过失：如果果在因中已存在，那么吃饭就成了吃粪便，因为饭的果报粪便在饭的状态时就已存在。
另外，因为棉花种子中已有将生成的衣服，那就用衣服的价钱买棉花种子来穿吧。
如果说因为黑暗的本性不合理，世人没有见到因中有果，那么了知真实性的人应该能见到。但这是不存在的，就像了知数量真实性的世人一样只是名言存在，他们也是见到吃饭而想要衣服却不买棉花种子。
因中有果是由什么认知？这种认知即便是世俗凡夫也有，为什么不像了知真实性一样被世人所见？
如果说世人所见不是量，回答者说如果不是一切世人，那时他们所明显见到的也不是真实的，这正是中观派所承许的。
对方说：如果量在胜义中不是量，那么所量不是虚妄吗？为什么呢？因为胜义中无自性空性的决定量也将不存在。
回答说：分别所计度的事物，未经观察时并非执为无，了知在地处所计度的瓶子不存在。以世间共许的观察，那里根本没有瓶子的形状。因此所计度的事物不成立故是不存在的。
因此，凡是虚妄的事物，其不存在明显是虚妄的。如此有和无都是计度的，唯有无自性才是安住的。
明显说明这点：因此如果梦中出生的儿子死亡，他本不存在，以梦的分别遮遣认为那个儿子存在。
虽然遮遣存在的分别，但那是虚妄的，因为那个儿子在梦中既未出生也未灭亡。或者对真实的儿子在梦中死亡也可以这样配释。如此诸法生灭。
这虽然不是量，但对无自性并无过失。
如此遮除无因和不平等因后总结：因为从自性不生果，所以以邻近的观察，任何无因都不存在，应知也没有人我、时间等所作。
由此成立非无因。那么，如果不从自性、自在天、胜性等生起，而从所许的因在胜义中生起，如何是无自性呢？
在此说明成立三边：非从自生，非从他生，非从二者生。即各别等。其中，非从自或他各别，也非从二者和合，不是以缘起的方式安住。
其中，首先事物不从自生，因为在生起之前事物不存在，从何处生？即便生起了，也已完成，何需再生？
另外，如果唯从自体生，已生的将再次生起，这是不合理的，因为已作的再作是不可能的。

།ཡང་ན་ས་བོན་ལ་ས་བོན་ཁོ་ན་འབྱུང་གི་མྱུ་གུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་ན་གང་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་ འགྱུར།ཕན་ཚུན་དུ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཡོད་ན་སྐྱེ། སྐྱེས་ནས་རང་བཞིན་ནོ། །གཞན་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་སྲན་མའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཉིད་དུ་ཁྱད་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐྱེད་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ངེས་པ་ ཅན་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སུའི་ནུས་པ། འབྲས་བུ་སྐྱེས་ནས་རྒྱུ་མེད་པས་སུ་ལ་ནུས་པ། དུས་མི་མཉམ་པས་བསྐྱེད་བྱ་དང་། སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡང་མེད་དོ། །རྒྱུན་གཅིག་གིས་ངེས་པའང་མི་རིགས་ཏེ་རྒྱུན་མེད་པ་ཁོ་ནས་སོ། །གཉི་ག་ལ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སོ་སོ་ལ་བཀོད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་འདིར་འབྱུང་བར་ཐལ་བས་སོ། །སོ་སོར་མི་ནུས་ན་བསྡུས་ཀྱང་མི་ནུས་པས་སོ། །ལོང་བ་བརྒྱ་ཐམ་པས་ཡང་མི་མཐོང་བས་སོ། །བྱེ་མ་གཅིག་གིས་སྣུམ་འབྱིན་མི་ནུས་པ་ལྟར་མང་པོ་བསྡུས་ཀྱང་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ལས་ད་ལྟར་བ།ད་ལྟར་བ་ལས། མ་འོངས་པར་འགྲོ་ཞེས་དུས་གསུམ་སྨྲ་བ་རྟོགས་ནས་བཤད་དེ། དུས་དང་ཕྱོགས་གཞན་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བ་ལ་མི་གནས་དེ་ལས་མ་འོངས་པར་ཡང་མི་འགྲོ་།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདུས་ བྱས་ཀྱང་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ།རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ཁོ་ནའོ། །རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་རྟག་པར་མི་འདོད་དེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་ལས་གཞན་མིན། །དབང་ཕྱུག་སྤྱོད་འདིས་གསལ་བ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་ ལས་འདས་པས་སྒྱུ་མ་ལས་འདི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད།རྨོངས་པས་བདེན་པར་གང་བྱས་པ་འདི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལས། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འདི་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་མེད་དེ། དེ་ཉིད་བཤད་དེ། རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་རྒྱུས་བྱས་པ་འདི་གང་ལས་འབྱུང་། འགགས་པའི་དུས་སུ་གར་འགྲོ་བ་རིགས་པ་ཕྲ་མོས་བརྟག་པར་བྱ། འོ་ན་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཇི་ལྟར་མི་བདེན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་གང་རྒྱུ་ཉེ་ན་མཐོང་གི་དེ་མེད་ན་མི་མཐོང་། གཞན་ལ་རག་ལས པས་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་ལ།མེ་ལོང་ཡོད་ན་བྱད་མཐོང་གི་དེ་མེད་ན་མི་མཐོང་། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡང་རྒྱུ་དང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལའོ། །གཞན་ལ་རག་ལས་པས་བྱས་པ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་བདེན་པ་ག་ལ་ཡོད། གཞན་ཡང་རང་དང་གཞན་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་རྒྱུས་ དངོས་པོ་ཡོད་པའམ།མེད་པའམ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་བསྐྱེད། དེ་ལ་རྒྱུའི་བྱ་བའི་སྔོན་དུ་ཡོད་པ་ལ་རྒྱུས་དགོས་པ་ཅི། རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བཤད་དེ། འོན་ཏེ་དེ་ནི་མེད་པ་ན་ཡང་རྒྱུས་ཅི་བྱ། རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ལ་རྒྱུའི་བྱ་བ་མེད་པས་སོ། །འོ་ན་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་ལས་ སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ།སྨྲས་པ། དངོས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང་བསྒྱུར་དུ་མེད་དེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་འགྱུར། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་ནས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་ནས་གཞན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ཡིན།ཟན་ཟ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་མེད་པ་ལོག་ནས་དངོས་པོ་འབྱུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་མེད་ཀྱི་དུས་སུ་དངོས་པོ་མི་འབྱུང་ན་གང་གི་ཚེ་ནམ་དངོས་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། དངོས་མིན་ འགལ་ཚབས་ཅན་གྱིས་རྟག་ཏུ་དོན་དམ་པས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་སོ།།སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོས་དངོས་མིན་བཟློག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དངོས་མིན་མི་ལྡོག་པས་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པར་སྔར་གྱི་དངོས་མིན་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

或者说，从种子中只会产生种子，而永远不会生长出苗芽。种子和苗芽的本质也不是相同的。如果产生自身的事物，则任何事物都不会生起，因为它们是相互依存的。如果有自性就会生起，生起后就成为自性。不是从他者产生，否则就会导致从稻种生出豌豆苗的过失。由于在他性上没有差别，就会导致一切都能产生一切的过失。
如果说因为所生和能生的功能是确定的所以没有过失，这是不对的。在果未生时是谁的功能，果生起后因已灭则谁有功能，由于时间不同，所以也没有所生和能生的确定性。以相续为一而确定也不合理，因为根本就没有相续。
也不是两者都有，因为会导致前面分别所说的过失都出现。因为各自都不能，合在一起也不能，就像一百个盲人也看不见一样。就像一粒沙子不能榨出油一样，即使集合很多也不能榨出。
诸事物从过去进入现在，从现在进入未来，这是对三时的说法。从其他时间和方位都没有丝毫生起，不住于现在，也不会进入未来。如果是这样的话，有为法也会成为常住，因为总是存在，只是现在而已。自性虽然恒常存在但不承认事物是常住，事物不异于自性，这是由大自在的行为显示的。这是说一切有部的总结。
如此超越三时，这与幻术有什么区别？愚者所执为真实的这些，与幻术师所变化的大象等没有区别，因为从因缘所生的这些都无自性。对此解释说：识等是幻术所变现的，世间所知的由因所作的这些从何而来？灭时往何处去，应当以细微的理智来观察。
如果问：为什么由因所生不是真实的？答：如同等等。任何事物在因缘靠近时可见，因缘不在则不可见，依赖他者如同镜中影像，有镜子时可见面容，无镜则不见。同样，事物也是依因缘的远近而显现。依赖他者所作非自性，怎会有真实性？
再者，因是产生具有自他二性的事物，还是无性的，还是二者本性？对此，在因的作用之前若已存在，还需要因做什么？因为已经完成了。第二种解释说：若是本无，因又能做什么？如同兔角这样的无法，因的作用是不存在的。
那么，难道不是从无中生起吗？答：无法如同虚空，即使百千因缘也无法改变，因为无形体故。若说会成为有，答：非有怎能成为有？若说从非有转变而来，答：从非有转变而来的这个有是什么？因为饮食等因的成熟会遮止这种说法。
若说先前无法消失后有法生起，答：在无法时有法不生起，那么何时有法才会生起？非有的重大矛盾永远不能在胜义中产生有法。若说将生的有法能遮遣非有，答：只要有法未生，非有就不会消除，因此在有法未生之前，先前的非有不会脱离。

།གལ་ཏེ་དངོས་མིན་མ་ལོག་པར་དངོས་ པོ་སྐྱེ།སྐྱེས་ནས་འགལ་བས་དངོས་མིན་བཟློག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་མེད་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་མིན་མ་ལོག་པར་དངོས་པོ་ལ་སྐབས་མེད་དེ། འགལ་བ་དངོས་མིན་ཡོད་ལས་སོ། །དོན་དམ་པར་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་འགག་ནས་སྐྱེས་པ་བཟློག་པ་མེད་པར་བཤད་དེ། དངོས་པོའང་མེད་ པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་དངོས་མིན་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར། དེ་ཅིས་ཤེ་ན། རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་མིན་ཚུལ་གཉིས་མི་སྲིད་པས་སོ། །ཉེ་བར་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ མེད་པས།གང་གི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་ལ་དངོས་པོའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་དེ་བས། འགྲོ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ ན་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལྟར།ཀུན་རྫོབ་རྨོངས་པ་ལའང་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་བས་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཆུ་ཤིང་དང་འདྲའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་ཆུ་ཤིང་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྐྱེ་བ་མེད་ལ་འགག་པ་མེད།དེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། མ་འདས་པ་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གཉི་ག་ལ་དོན་དམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་ པ་བརྟགས་པས་སོ།།བཤད་པའི་རིགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པས་བརྫུན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེ་ན། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་སྡུག་པར་བྱེད་ཅེས་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལམ་གྱིས་ ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་གང་རུང་ལས་ཅི་ཐོབ།གང་རུང་གི་སུ་ཞིག་ལ་ཤོར། རིམ་གྲོ་བྱས་པའམ་ཡོངས་སུ་བརྙས་པ་སུས་སུ་ལ་སླར་བྱེད་པར་འགྱུར། དངོས་པོ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་གང་ལས་བདེ་བ། གང་ལས་སྡུག་སྟེ་བདེ་སྡུག་གི་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །གང་དགའ་བ་གང་མི་དགའ་བ་ གང་དང་ཕྲད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འབད་པའོ།།སྲེད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཅི་ལ་སྲེད། གང་གིས་འཁོར་བ་དེ་བཙལ་བས་གཏི་མུག་ཙམ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་དོ། །དཔྱད་ན་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་ཏེ་མེད་པས་སོ། །གང་ཞིག་འདིར་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་ བྱུང་བར་གྱུར།གང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གཉེན་དང་བཤེས་གང་ཞིག་གང་གི་ཡིན། གང་ལས་མི་དགེ་བ་དང་སྲིད་པར་འཆི་བའོ། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་བདེན་པའི་དོན་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐར་ཐུག་ལས་ བྱུང་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་ངོ་།།དེ་བས་དེ་བཞིན་དུ་བདག་འདྲ་བ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །གང་མི་ཤེས་པས་བྱིས་པ་རྣམས་འཐབ་པའི་རྒྱུས་རབ་ཏུ་འཁྲུག་སྤྲོ་བའི་རྒྱུས་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །མྱ་ངན་དང་། ངལ་བ་དང་། སྒྱིད་ལུག་ དང་།ཕན་ཚུན་དུ་གཅོད་པ་དང་འབིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པས་བདག་བདེ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཚེགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེ་སྡང་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་ངན་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཤི་ནས་མི་བཟད་སྡུག་བསྔལ་ངན་སོང་དུ་ཡུན་རིངས་ལྟུང་སྟེ། ལས་ཟད་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་བདེ་འགྲོར་ འོངས་ཤིང་བདེ་བ་མང་པོ་སྤྱད་ནས་སོ།།འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྲིད་པ་ལ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་སོ། །སྲིད་པ་དེར་ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་འདྲ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་དོན་དུ་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བ་ འབྱུང་སྟེ།མུ་བཞི་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཉིད་མི་རྟོགས་པས་སོ། །དེར་ཡང་དཔེ་མེད་ཅིང་མི་བཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་། དེར་ནི་དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་ཞིང་དེར་ནི་ཚེ་ཡང་ཐུང་བ་ཉིད་དོ།

如果非实在未遮遣时实在生起，生起后由于相违而遮遣非实在的话。回答说：非实在等。在非实在未遮遣时，实在无有机会，因为有相违的非实在存在。胜义中说明实在的生起灭尽后生起无有遮遣，实在也不会成为无，如同非实在不会成为实在一样。为什么呢？因为会成为有两种自性的过失。唯一之中不可能有实在与非实在两种方式。总结而说：如是依次说明无有生灭，因为无有灭尽而实在也非存在，故永远无生无灭，因此一切众生无有自性。
那么世俗谛如何呢？回答说：地狱等诸趣世俗谛如同睡眠状态中见到未生一样，世俗愚痴中也是如此。因此世俗如梦幻，胜义是无生，观察时如芭蕉，一切法无自性故如芭蕉无实质。因为胜义中一切法无生无灭，所以涅槃是断除烦恼障和所知障，未涅槃是心被贪等烦恼所控制。这两者胜义中无有差别，世俗中观待烦恼生起等。
以所说之理，烦恼等无有生起等，故与涅槃无有差别。如是由于不知真实性而执著虚妄，自己使自己痛苦，如是所说之道，一切无自性中从任何处得到什么？任何人失去什么？供养或轻蔑谁对谁回报？诸法无自性故从何处有乐？从何处有苦？因为无有苦乐因。何者欢喜？何者不欢喜？为何相遇相离而努力？
贪爱是什么？对什么贪爱？寻求轮回即是愚痴而已，无有自性。观察时何为活着的世间？因为无有。谁将在此死亡？谁已经出生？谁将出生？因为是依待过去等。亲友是谁？是谁的？从何处有不善和轮回中死亡？一切如虚空，从修习真实义的殊胜究竟而生起的瑜伽士智慧中显现。
因此如是，愿其他如我者也无疑地持取真实性。不知者愚人们以斗争因而激烈争吵，以欢喜因而欢乐。忧愁、疲惫、懈怠、互相砍杀等罪业中，欲求安乐者以大艰难而活。如是以嗔恨、贪欲等造作恶行而死后，长久堕入难忍痛苦恶趣中，业尽后再再来到善趣享受诸多安乐。
欲界、色界、无色界轮回中出现种种损害，是以无明力故。彼等轮回中非真实的色等如是令人迷惑，为此互相违逆，因为不了知离四边的真实性。其中也有无比难忍的痛苦如无边大海，其中如是精进微小，其中寿命也短暂。

།གསོན་པ་དང་ནད་མེད་པ་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པས་ངལ་ བ་དང་།གཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་གི་འཚེ་བ་དང་། བྱིས་པ་དང་འགྲོགས་པས་དགོས་པ་མེད་པར་དུས་འདའ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ཚེ་ནི་དོན་མེད་པར་མྱུར་དུ་འདའ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགྲ་གཡེང་བ་དགག་པ་དཀའོ། །དེའི་ སྟེང་དུ་ངན་སོང་ཆེན་པོར་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བདུད་བརྩོན་པར་བྱེད།དེར་ཡང་རྒྱང་པན་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ལོག་པ་མང་བས་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བ་དཀའོ། །དེ་ལྟར་ཤི་ནས་སླར་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྙེད་པ་དེ་བས་ཀྱང་དཀའ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆུ་བོ་བཟློག་པར་དཀའོ།།དེ་བས་ཀྱེ་མ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པར་འགྱུར། གཅིག་ལས་ཐར་ཀྱང་གཞན་དུ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བས་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་མི་ཤེས་པས་གོང་ ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་གདུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོ་ལ་གནས་པ།མ་རིག་པས་ལོང་བས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་མི་མཐོང་བ་ལ། ཀྱི་ཧུད་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས། དཔེ་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་བློ་རྒོད་པ་འགའ་ཞིག་ཡང་ཡང་ཁྲུས་བྱས་ནས་གྲང་བའི་གདུང་བས། ཡང་དང་ཡང་དུ་མེ་ལ་འཇུག་པ་ལྟར་སེམས་ ཅན་འདི་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བས་བཟུང་ཡང་བདག་ཉིད་བདེ་བར་རློམ་པ་བཞིན་གནས་སོ།།རང་ཉིད་བག་མེད་པ་མི་མཐོང་བར་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ལ་སོགས་པའོ། །འཆི་བ་དང་རྒས་པ་མེད་པའི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཅི་དགར་གནས་པ་རྣམས་ལ། རྒས་པ་དང་ན་བ་ལ་ སོགས་པ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་བཅོས་སུ་མེད་པའི་འཆི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མི་བཟད་པ་འོང་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། ཕྱོགས་བཞི་ནས་རི་བཞི་བུ་ག་མེད་པ། སྲ་བ་ནམ་མཁའ་རེག་ཅིང་། ས་གཞི་རྨོ་ཞིང་འོང་བ་གང་ལ་བརྒྱུགས་ཏེ་འབྲོས་པ་སླ་བ་ བ་མ་ཡིན།དེ་ལྟར་རྒས་པ་དང་། ན་བ་དང་། གདུང་བ་དང་། འཆི་བ་བཞི། དར་ལ་བབ་པ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གསོན་པ་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་འོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ལ་ སོགས་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་མེད་དེ། དཔེ་གདུངས་པ་རྣམས་ལ། བསོད་ནམས་ཁོ་ན་སྤྲིན་ཏེ། གདུང་བ་སེལ་བས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་བདག་གི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་གོས་དང་ཟས་ལ་སོགས་པས་བདག་ནམ་ཞི་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། མངོན་པར་མཐོ་བ་བཤད་ནས། ངེས་པར་ལེགས་པ་ བཤད་དེ།ནམ་ཞིག་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོར་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་ཚིག་དང་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ནམ་སྟོན་པར་འགྱུར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བཤད་ནས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བཤད་དེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གུས་པས་འཁོར་གསུམ་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་ངོ་།།ཤེས་རབ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ནི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེའི་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དགུ་པའོ།། །།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བཤད་དེ། བདག་གི་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཡོན་ ཏན་དང་སྐྱོན་ནི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་མཐར་ཐུག་ལ་གནས་པ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། དེའི་སླད་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དགུ་གང་གིས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཁྱད་ པར་དུ་བསམས་པས་དགེ་བ་བདག་ལ་གང་བྱུང་བ་དེས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་རྒྱན།ཚིགས་བཅད་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་ལེན་པ་དང་དོན་གྱིས་དེའི་དོན་སྒོམ་པའི་ཕྱིར་དེ་སྙིང་ལ་གནས་པས་དེ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཐུགས་རྗེས་བཤད་དེ། ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་ སེམས་ཀྱི་གནོད་པ་ཅན་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་རེག་པའི་རྒྱ་མཚོ་སེམས་ཀྱིས་ཡིད་བདེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཐོབ་པར་ཤོག།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པས་སོ།

不应该在有益于生存和健康的事业、饥饿、口渴疲惫、睡眠、内外干扰、与愚人相处等无意义的事情上虚度光阴。因此，生命会迅速无意义地流逝，而要获得远离贪欲的智慧极其困难。即使远离贪欲，要防止散乱这个禅定的敌人也很困难。
更有甚者，魔王还会努力使人堕入大恶道。在那里由于外道和怀疑论者等邪道众多，要断除疑惑也很困难。如此死后再获得暇满难得，而遇到佛陀出世更加困难，要逆转贪欲等烦恼群的洪流也很困难。
因此，哀哉！痛苦将会延续。因为从一处解脱又会堕入他处。再者，因他人的痛苦而痛苦，所以说，如此次第宣说，由于不知利害，越来越深陷痛苦的洪流中，被无明遮蔽而看不见自己的痛苦，真该为此悲叹。
举例说明：就像某些愚人一再沐浴后因寒冷的折磨，反复投入火中一样，这些众生虽然被痛苦之火焚烧，却仍然误以为自己快乐地安住。说明他们看不见自己的放逸，如是等等。
对那些如同没有死亡和衰老般随心所欲生活的人们来说，衰老、疾病等可怕的、无法挽救的死亡作为先导的难以忍受的事情终将来临。
如《教王经》所说：'从四方来的四座山岳，无孔隙、坚固、触及虚空、推进地面而来，无处可逃。同样，衰老、疾病、忧苦和死亡四者，将摧毁壮年、健康、圆满和生命'等等。
为了平息他们的痛苦而发愿，如是等等。不仅仅是痛苦，比如对受苦者来说，福德如同云彩，因为能消除痛苦。由此产生的我的安乐资具，衣服饮食等何时能使我平静？说完增上生后，说解脱，如'何时'等等。
对执著事物实有的见解，何时能以世俗谛显示言语和分别念所不能及的空性？说完智慧资粮后，说福德资粮：以恭敬心修持布施等福德资粮，三轮体空也是如此。
智慧品即蕴，其意趣释论《殊胜明解》品第九。
解说回向：'我的'等等。菩提即功德与过失增减的究竟，即真实智慧和一切智性。为此而行持即修习布施等，趣入此道即发菩提心等九种，以此而成就。
特别思维其功德，以我所生起的善业，愿一切众生唯以菩提行为庄严。诵持一切偈颂并以意义修习其义，因此住于心中，以此而成就。
说大悲：'方位'等等。愿身心受害者获得身体安乐之触的大海和心意快乐的大海。菩萨的快乐是无漏的，因为以'众生解脱'等来说明。

།དམྱལ་བ་ནི་ཡང་སོས་དང་། ཐིག་ནག་དང་། བསྡུས་འཇོམས་ དང་།ངུ་འབོད་དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་། ཚ་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། མནར་མེད་དེ་བརྒྱད་ཚ་བའི་དམྱལ་བའོ། །སོ་ཐམས་ཐམས་པ་དང་། ཀྱི་ཧུད་སྨྲ་བ་དང་། ཨ་ཆུ་སྒྲོགས་པ་དང་། ཆུ་བུར་དང་། ཆུ་བུར་ཆེན་པོ་དང་། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང་། པདྨོ་ལྟར་གྱེས་པ་དང་། པདྨོ་ལྟར་ཆེར་ གྱེས་པ་སྟེ་གྲང་བའོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་བདེ་བ་ཅན། ས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་དེར་སྐྱེ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོ་སྟེ། དེས་སྙིང་བརྩེ་བས་ཚ་བའི་དམྱལ་བ་ལ་ཆུ་བསིལ་བའི་ཆར་ཕབ་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གྲང་བའི་དམྱལ་བར་ཤིན་ཏུ་དྲོ་བའི་འོད་ཟེར་ སྤྲོས་པས་སོ།།ཉེ་བའི་དམྱལ་བ་བཤད་དེ། རལ་གྲི་དང་། མདའ་དང་། མདུང་དང་། ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་ཅན་ནི་ལྷའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་དགའ་ཚལ་ལྟར་སྡུ་གུར་ཤོག་།ཀུ་ཏྲ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྱུ་མས་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་པ། རྣོན་པོ་སོར་བཅུ་དྲུག་པ། འབར་བ་ལྕགས་ཀྱི་ཚེར་མ་ཅན་ཤལ་མ་རིའི་ སྡོང་པོ་ཉེ་བའི་དམྱལ་བ་ཤལ་མ་རིའི་ནགས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི།ཆོས་དང་མཐུན་པ་འདོད་པའི་དོན་སྟེར་བའི་ལྷའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་།བདག་གི་དགེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཀུན་དང་སྦྱར་རོ། །དམྱལ་བའི་ཚོགས་དག་ནི་ ཉམས་དགར་ཤོག་།ཅིས་ཤེ་ན་པདྨའི་དྲི་བསུང་དང་ལྡན་པའི་མཚོ་དང་། ཐིང་རིལ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་སྙན་འབྱིན་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་ཉེ་བའི་དམྱལ་བ་མེ་མ་མུར་ལ་སོལ་བའི་ཕུང་པོ་འབར་བ་ནི་གཟི་བརྗིད་འབར་བར་ནོར་བུའི་ཕུང་པོར་ཤོག་།ལྕགས་ཀྱི་ས གཞི་མེ་འབར་བ་ཤེལ་གྱི་ས་གཞི་རུ་གྱུར་ཅིག་།གང་ལ་སེམས་ཅན་འདུས་པ་ཆེར་གདུངས་པས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་དམྱལ་བའི་རི་རྣམས་ནི། མཆོད་པས་བརྒྱན་པ་རྒྱལ་བ་གནས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་གྱུར་ཅིག་།མེ་འབར་བ་བསིལ་བའི་ཆར་དང་། རྡོ་བ་ཚ བའི་ཆར་དང་།མཚོན་གྱི་ཆར་ནི་དིང་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་མགོར་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དུ་སྣང་བར་ཤོག་།འདིར་བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ནོར་ལ་འདོད་པ་མི་ཉམས་པས་དམྱལ་བར་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་མཐོང་ནས་བརྒྱུགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་འཐབ་པ་ནི་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་ འཕེན་པར་ཤོག་།དམྱལ་བའི་འོབས་འབར་བའི་ཟངས་མའི་ཁུ་བའི་ཆུས་གང་བའི་ནང་དུ་ནུབ་པའི་སེམས་ཅན་ཤ་ཀུན་ཞིག་པ། མེ་ཏོག་ཀུན་ད་ལྟར་དཀར་བའི་རུས་པའི་ལུས་ཅན་ནི་བདག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལྷའི་ལུས་ཐོབ་ནས་ལྷའི་བུ་མོ་རྣམས་དང་། ལྷ་ཡུལ་གྱི་ཆུ་བོ་གང་གཱའི་ཆུ་ལ་རྩེ་ཞིང གནས་པར་གྱུར།ཆུ་བོར་གཉི་ག་མཚུངས་སོ།

地狱有复活地狱、黑绳地狱、众合地狱、号叫地狱、大号叫地狱、炎热地狱、极热地狱、无间地狱，这八个是热地狱。
齿战地狱、呼号地狱、阿鸠叫地狱、疱地狱、大疱地狱、裂如青莲地狱、裂如红莲地狱、裂如大红莲地狱，这些是寒地狱。
因为有无漏之乐故称为极乐，唯有深入地道者方能往生。
菩萨犹如大云，以慈悲心于热地狱降下凉水之雨。
如是于寒地狱放射极暖光芒。
近边地狱者，剑叶、箭叶、矛叶等叶林，愿如天界花园游乐园般美好。
库特拉因业力幻化而倒悬，十六指锋利，燃烧的铁刺树近边地狱中的铁刺林中居住者，愿他们住于天界如法而行、满足所愿的如意树上。
以我善业力量，如后所说，与一切相应。愿地狱众生得以欢乐。
何以故？因有具莲花香之湖泊，及青鸟等发出悦耳鸣声故。
以菩萨神通力，愿近边地狱炽燃的炭火堆变成光耀闪烁的宝石堆。
愿燃烧的铁地变成水晶地面。
众生聚集备受煎熬的地狱诸山，愿地狱众生见其变为庄严供养之佛所住宫殿。
燃烧的火雨、炽热的石雨、兵器雨，从今以后，愿邪见者头上现为花雨。
此处因贪心对他人财物的欲望不息而投生地狱，见财物堆而奔走相互争斗者，愿其转为慈爱投花。
地狱深坑中燃烧的铜汁水中沉没的众生，肉身尽毁，如茉莉花般白骨之身者，愿以我福德获得天身，与天女们在天界恒河水中嬉戏安住。
两种河流皆相同。

།དམྱལ་བ་འདིར་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་དང་། ཁྭ་དང་། བྱ་རྒོད་རྣམས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་སྐྲག་ཅིང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིག་།དེས་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་སྡུག་ཏུ་མི་འཇུག་།ཤ་དང་རྐང་མར་ལ་སོགས་པའི་དུ་བ་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བས་བྱས་པའི་ མུན་པ།ཕྱོགས་ཀུན་དུ་འཇོམས་པའི་འོད་ཟེར་ཡིད་དུ་འོང་བ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གྱེན་དུ་བལྟས་པས་མཐོང་ནས་འོད་ཟེར་འདི་སུའི་ཡིན་བལྟས་པས། ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གཟི་བརྗིད་འབར་བ་མཐོང་ནས། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ དང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་རྙོག་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ།དམྱལ་བ་ལས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པར་ཤོག་།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མཐུས་དམྱལ་བ་ལ་དྲི་བཟངས་ཀྱི་ཆུ་དང་འདྲེས་པ་པདྨའི་ཆར་འབབ་པར་ཤོག་།དེས་ཆིལ་ཆིལ་སྒྲོགས་ཤིང་དམྱལ་བའི་མེ་འཇོམས་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ ཅིག་།དེ་བས་འདི་ཡིན་ཞེས་བདེ་བས་ཚིམ་པ་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ལས་བྱུང་མི་ཤེས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིག་།འཇམ་དབྱངས་མཐོང་ནས་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་འབོད་དེ། ཀྱེ་གྲོགས་བདག་དིང་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཇིགས་པར་མ་བྱེད་མྱུར་དུ་ཚུར་ཤོག་།བདག ཅག་གསོན་པ་ཉིད།གྲོལ་བ་ཉིད་གང་གི་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་ཟུར་ཕུད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་མི་འཇིགས་སྦྱིན་པའི་འོད་ཟེར་ཅན་བདག་ཅག་གི་གན་དུ་འོངས་གང་གི་མཐུས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བྲལ། དགའ་བའི་ཤུགས་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇུག་།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བྱུང་། སྐྱེ་བོ་ ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་མ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་སོ།

愿在这地狱中阎罗的使者、乌鸦和秃鹫等可怕的众生见到金刚手而感到恐惧。他不让地狱众生受苦。
肉和骨髓等烟雾上升所造成的黑暗，被普照四方的悦意光芒所消除，能生起欢喜和安乐，地狱众生抬头看见后，观察这光芒是谁的，
在空中见到威严炽盛的金刚手，对这大神通生起清净的信心，如同无垢般，愿与他一同从地狱中解脱。
以圣观世音菩萨的威力，愿降下混合着香水的莲花雨于地狱中。愿见到它发出叮咚声响并熄灭地狱之火。
因此，愿地狱众生因安乐而满足，虽不知从何而来却得见大悲者。
见到文殊师利后，地狱众生彼此呼唤说：'诸位道友，从今以后不要恐惧，快快来此。'
我们得以存活，得以解脱，是因为具有五髻的童子，放射无畏施予的光芒来到我们身边，以其威力使一切痛苦消除，欢喜的力量充分涌现。
生起圆满菩提心，为救护一切众生而生起如母般的悲心。

།ཁྱེད་ཅག་སྟེང་དུ་འདི་ལ་ལྟོས་ཤིག་།ལྷའི་ཡུལ་ནས་བབས་པ་ལྷ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས་ཅོད་པན་གྱིས་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་ལ་མཆོད་པ། འུ་ཅག་ལ་བརྩེ་བས་སྤྱན་བརླན་པ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཆོད་པས་དབུ་ལ་མེ་ཏོག་དུ་མའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆར་འབབ་པ། ལྷ་མོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་འཇམ་དཔལ་གྱི་བསྟོད་པ་སྒྲོགས་པ་དང་ལྡན་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་མས་ཉེ་བར་སྤྲས་པ། འཇམ་དབྱངས་མཐོང་ནས་ད་ནི་གྲོགས་དག་ཚུར་ཤོག་ལ་སོགས་པའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀུ་ཅོ་འདོན་པར་ཤོག་།དེ་ལྟར་གཞུང་བརྩམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་གི་དགེ བས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ།ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཁོ་ན་སྤྲིན་བདེ་བར་རེག་པ། བསིལ་བ་དྲི་བཟང་བའི་རླུང་དང་ཆར་འབེབས་པར་མཐོང་ནས་དམྱལ་བ་རྣམས་མངོན་པར་དགའ་བར་གྱུར་ཅིག་།སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་ཅིང་སླར་ཡང་ བཤད་དེ།སྲེག་པ་དང་གཅོད་པ་དང་འབིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་མི་བཟད་པ་དང་། གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པ་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་།དེ་དང་དེར་གནས་པ་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོ་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ཅིག་། ཆེན་པོ་ཀུན་གྱིས་ཆུང་བ་ཀུན་ཟ་བ། ཆུང་བ་མང་པོ་འདུས་པས་ཆེ་བ་ཡང་སྲིད། དེའི་འཇིགས་པ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་།བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ཞིང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ། ཡི་དགས་རྣམས་ནི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་རྣམས་བཞིན་དུ་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག པ།དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་དང་བྲལ་བ། མ་རྨོས་པ་དང་མ་བཏབ་པའི་སཱ་ལུ་དང་། དཔག་བསམ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་།འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་ཕྱག་ལས་འབབ་པ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན། སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་མཐུན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས་ ཁྲུས་བྱས་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ཅིག་།ཡི་དགས་རྣམས་བསིལ་བར་གྱུར་ཅིག་།མིའི་རིས་ལ་འང་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། འོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། སྦྲུམ་མ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་བཞིན་དུ་ན་ཚ་མེད་པར་བཙའ་བར་ཤོག་།མི རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གོས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་ཡང་མི་ཕན་པ་མི་རུང་བས་གང་གང་འདོད་པའི་ཕན་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་།རྒྱལ་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། ཕ་མ་དང་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུང་བ རྣམས་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཕྱི་ནང་གི་གནོད་པས་ཡི་ཆད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་སོས་པ་དེ་བས་བརྟན་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་།ཚད་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལས་གྲོལ་བས་ནད་མེད་པ་དང་། བཅིངས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ སྟོབས་ཐོབ་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་།ཕན་ཚུན་དུ་སྡོང་བ་དང་བྲལ་ཞིང་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིག་།འགྲོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །གྲུ་ཆེན་ནི་གཟིངས་ལ་སོགས་པའོ། །ངོགས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའོ། །མྱ་ངན་ནི་ལམ་བགྲོད་པར་དཀའ་བའོ། །ལམ་གོལ་ནི་ལོག་པའོ། ། གཉིད་དུ་སོང་བ་དང་། ཆང་ལ་སོགས་པས་མྱོས་པ་དང་། རབ་ཏུ་མྱོས་པ་ནི་གཡེང་བ་ཆེ་བ་ལ། རྔོན་པ་དང་། ནགས་དང་། དགྲས་བགྲོད་པར་དཀའ་བ་ལས་མགོན་མེད་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་། རྒན་པོ་རྣམས་ལ་ལྷ་ཡིས་བསྲུང་བར་ཤོག མི་ཁོམ་པ་ནི་སྔར་བཤད་དོ།།དད་པ་ནི་མོས་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ནི་འགྱོད་པ་མེད། །ཡིད་བདེ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེ། །ཉམ་ང་མེད་ཅིང་བརྟན་པ་དང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་འགྲོ་བ་དང་། །ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། །བླ་ན་མེད་པ་རང་གཞན་དོན། །མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ དག་།ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ།

你们向上看这个吧。从天界降下的数百天神以冠冕供养足下莲花，因慈悲而眼含泪水的诸天神未受供养而于头顶降下众多花朵之雨，数千天女宣说文殊赞颂，以众多悦意宫殿庄严，愿见到文殊后诸地狱众生高呼'朋友们快来'等呼声。
愿以撰写此论所生的我的功德，使普贤等远离烦恼障和所知障，十地菩萨们如同云朵般安乐，见到清凉芬芳的风与雨降下时，地狱众生生起欢喜。
愿不堪忍受痛苦而再次说道：愿平息地狱众生难忍的烧、割、穿刺等痛苦感受，以及对阎罗使者的恐惧。愿解脱彼处的地狱、饿鬼、畜生。
大者皆食小者，小者聚集亦能胜大者，愿畜生界无此恐惧。愿饿鬼们远离饥渴痛苦而具安乐，如同北俱卢洲人般寿命千岁，远离非时死，具足不耕不种的稻谷和如意树等圆满。
愿以从观世音手中流出的甘露之流，以数百慈悲等流沐浴而得满足。愿饿鬼获得清凉。
于人道中，愿盲者见色，聋者闻声，孕妇如同佛母般无病分娩。愿人们获得衣服等安乐，以及一切所欲利益，无有无益不宜。
愿因国王和盗贼等而恐惧者无有恐惧，愿因父母、子女等痛苦而忧恼者心生欢喜，愿因内外损害而失望者心得安慰，具足更加稳固的安乐。
愿解脱热病等而无病，解脱种种束缚，以获得内外力量而具足力量，远离互相对立而稳固。
旅人等易解。大船即船筏等。岸即海岸等。忧愁即难行之路。邪路即错误。
睡眠、因酒等醉酒、极度醉酒即大散乱，猎人、森林、敌人难行之处无有护佑者，愿诸天守护婴儿和老人。不闲暇如前所说。
信心即胜解：功德及无悔，心悦及大乐，无畏而稳固，殊胜而趣入，现证诸法性，无上自他利，速得诸神通，此乃胜解功德。

།ཤེས་རབ་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་དོན། །སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྫོགས་བྱེད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །བྱ་བ་དག་ལ་མ་འཁྲུལ་བ། །ཇི་ལྟ་བར་ནི ཡོངས་ཤེས་ནས།།ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་གྲོལ་བྱེད་པ། །དོན་དམ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང་། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་པའི་ཐབས། །རྟོག་པ་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་བྲལ། །ས་བོན་ལས་བྱུང་སྙིང་རྗེ་ནི། །རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི། །མི་མཐུན་ ཕྱོགས་ཀྱིས་མ་བཅོམ་ན།།ཤིན་ཏུ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འགྱུར། །དེ་བས་རང་གཞན་སྡུག་བསྔལ་མེ། །འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བདུད་རྩི་ཆེ། །སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་ངེས་པའོ། །འགྲོ་བ་ལོ་ཏོག་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི། །ཐོག་མར་ས་བོན་དེ་མེད་ན། །བློ་ལྡན་ རབ་ཏུ་མི་འཇུག་ལ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རིང་བའོ། །འགྲོ་བ་བདག་མེད་ཤེས་ནས་སུ། །མི་བརྟན་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་གཟིར། །ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི། །རབ་ཏུ་འཕེལ་འགྱུར་ཆུ་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་སྙིང་རྗེའི་ཆུ། །འདེབས་པ་མེད་ན་ངེས་པར་ནི། །བསོད་ ནམས་ཚོགས་ནི་མི་རྫོགས་ཤིང་།།བྱང་ཆུབ་དམན་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཐ་མར་མི་དམིགས་ཡུན་རིངས་སུ། །ལོང་བྱ་ལོ་ཐོག་སྨིན་པ་བཞིན། །འགྲོ་བ་ནམ་མཁའ་བཞིན་མཐོང་ཀྱང་། །སྔར་རྟོགས་ཤུགས་ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་དག་དང་ལྡན་པ་གཟུགས་དང་བ་འདྲེན་ པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པས་སྡིག་ལ་འཛེམ་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཁོ་ན་མཛོད་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལས་བླངས་ཤིང་སྦྱིན་པ་གཏང་བས་སོ། །སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །བུད་ མེད་འཚང་མི་རྒྱ་བས་དེ་ལྟར་བཤད་དེ།བུད་མེད་སྐྱེ་ལ་སྨོད་པ་གང་། །ཆགས་པ་ཆུང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་། །རྟག་ཏུ་སྐྱེས་པར་སྐྱེ་བར་འདོད། །བུད་མེད་དེ་ནི་སྐྱེས་བུར་འགྱུར། །མ་རབས་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །བདག་ གི་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་བཞི་གོ་སླའོ།།གྱོ་མོ་ནི་རྫའི་བུམ་པ་ཆག་པའི་དུམ་བུ་རྣམས་སོ། །ཆོས་བཞིན་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བྱ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆོས་ སྟོན་པར་འབྱུང་ངོ་།།དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་ལྔ་གོ་སླའོ། །ལས་སུ་རུང་བ་ནི་བསམ་གཏན་ནུས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གོ་སླའོ། །སེ་རབ་དགའ་བ་ ཐོབ་པར་དུ།།ཞེས་གསུངས་པས་གཞུང་འདི་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་མཛད་པར་ངེས། སྟོན་པའི་དུས་སུ་ཡང་གཞུང་མ་རྫོགས་པར་ནམ་མཁའ་ལ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་མཇལ་བས་དུས་དེ་ཉིད་དུ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའོ། །བདག་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ནས་ཀྱང་ལ་སོགས་ པ་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གོ་སླའོ།།བསྟན་པ་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང་། །ངན་འགྲོ་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་པ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་དྲིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུའི་དགོངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བཅུ་པ་རྫོགས་སོ།

智慧世俗实相义，一切众生利益境，趣入地道而修行，圆满佛陀诸法业，为作诸佛事业故，于诸事业无错乱，如实了知诸法已，安住禅定得解脱，显明胜义谛理故，通达诸法无我性，清净所知障碍法，无分别心离疑惑，从种子生大悲心，从自种子所生起，若无违品所摧毁，则成殊胜心自性，是故能灭自他苦，犹如甘露大妙药，修习大悲菩提道，此为决定之因缘，众生犹如庄稼般，若无最初种子者，智者不能入圣道，菩提之心远离矣，了知众生无我已，无常三苦所逼迫，缘于诸法大悲心，增长广大如流水，若于刹那大悲水，无有播撒定当知，福德资粮不圆满，堕入下劣菩提道，最后无缘长时中，犹如庄稼成熟时，虽见众生如虚空，依前解力而趣入，具足彼等庄严相，戒律圆满清净持，恒时忆念宿世事，远离诸恶业罪过，唯有虚空为藏处，彼即如是而安住，随欲取自虚空中，布施一切诸所需，众生等事易了知，女身不得成佛故，如是宣说此道理，诽谤女人投生者，少欲持戒善清净，恒常祈愿生男身，彼女当得转男身，下劣即是种姓等，我慢即是烦恼等，我之等四颂易知，瓦罐即是陶器破，随法而行之因缘，轮回等事易了知，为令众生得成熟，佛陀加持鸟等中，显示说法而出现，彼等五颂易了知，堪能即是禅定力，出家即是为趣入，解脱城邑离俗家，破戒等六颂易知，直至获得极喜地，所说此论定最初，佛陀时期未圆满，升空而去故如是，见弥勒尊彼时中，获得初地之果位，我于饮食之粮食，等六颂易了知矣，教法即是教证二，'息灭一切烦恼敌，救护恶趣轮回苦，具足息护功德故，说为教法此二种，余教之中无此理'，是故如是而宣说，'以谁恩德'等易知，回向品章释义论，殊胜明解第十终

། །།དམ་ཆོས་དྲི་མེད་འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་བདག་མེད་གཉིས། །རང་ གིས་ཤེས་ནས་སྐྱེ་བོ་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བྱང་སེམས་ཕན་ཡོན་གཏམ།།བླ་མེད་ཡན་ལག་བདུན་དང་བདག་ཉིད་འབུལ་བ་དང་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཆོད་པས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསླབ་བྱ་དང་བཅས་འདིར་ནི་གསུངས་པ་ཡིན། །ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་ དགེ་བ་བདག་ཉིད་འབུལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྙོག་མེད་བཟོད་པ་གསུམ།།བརྩོན་འགྲུས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བྲལ་སྟོབས་ཀུན་དང་ལྡན་བསམ་གཏན་སྙིང་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །ཤེས་རབ་གང་ཟག་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡུལ་ཅན་གང་ཡིན་དེ་བསྔོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །གཞན་ཡང་གང་དག་ཉན་ཐོས་ལམ་ནས་དབུ་མར་འཇུག་པར་ འབྱུང་མཛའ་འདི་ཡིན་ནོ།།རིགས་པ་ངོ་མཚར་བ་ལ་མཁས། །དམ་པའི་གཞལ་བྱ་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །དྲང་པོས་ཕྲ་བར་འདྲེན་པ་པོ། །ཞི་ལྷའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བ་མཐའ་ཡས་མཉེས་མཛད་ཅིང་། །ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ཡུན་རིངས་སྦྱངས། །ཞི་བའི་ལྷས་མཛད་གཞུང་གི་འགྲེལ། ། བརྩམས་དགེས་འགྲོ་རྣམས་རྒྱལ་བར་ཤོག་།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་དཔལ་ཞི་བའི་ལྷའི་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རིག་པའི་འབྱུང་གནས་དབུས་འགྱུར་འཆང་གི་ཤར་ཕྱོགས་བྷ་རེན་དྲར རྒྱལ་རིགས་ལས་འཁྲུངས་ཤིང་།ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ། རིག་པའི་གནས་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་མཁས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པ། རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་རྒྱུད་ལེགས་པར་སྦྱངས་པས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་གོང་ནས་ གོང་དུ་ཆེར་འཕེལ་བ།རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཉིས་པར་གྲགས་པ་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་བསོད་སྙོམས་པ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ལ་སོགས་པ་པཎ་གྲུབ་དུ་མའི་ལེགས་བཤད་ཀྱིས། ཐུགས་ཀྱི་བུམ་པ་ལེགས་པར་བལྟམས་པས་ཕྱོགས་ཕྱི་ནང་གི་ཐེག་པ་མ་ལུས་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་ ཤིང་།སྒྲ་དང་ཚད་མའི་མིག་གིས་ཤེས་བྱའི་དེ་ཉིད་གཟིགས་པ། རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཛ་ག་ཏ་ལ་བི་ཧ་རའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤྲཱི་བི་བྷཱུ་ཏི་ཙནྡྲས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རུ་ལག་གཙང་སྟོད་འབྲིང་མཚམས་ཀྱི་སའི་ཆ་དཔལ་རྒྱ་རྟགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རང་འགྱུར་དུ་མཛད་པའོ།

无垢正法犹如搅动乳海所得之精华，即是二无我。
自己了知后，对于诸受苦众生宣说菩提心利益之语。
以无上七支及献上自身并供养三宝，
此处宣说二种发菩提心仪轨及学处。
献上受用三世善业自身，清净戒律、忍辱三者，
精进远离违品具足诸力，禅定悲心智慧具足，
智慧所缘为人法二无我，回向菩提。
其他从声闻道趣入中观者，此是友人。
善巧稀有之理，
圣者所知如大海，
正直引导微细者，
顶礼寂天足下。
令无边佛陀欢喜，
长久修习智慧悲心，
造寂天论典注释，
愿以此善众生成佛。
阿阇黎圣者吉祥寂天足下所造《入菩萨行论》意趣释《殊胜明解》者，由生于智慧源流中央持明东方婆罗门王族，
十地自在尊者文殊师利所摄受，通达五明处并以清净戒律庄严，
由于善修二次第义故，道之证悟渐次增上，
争论时代第二位一切智者，未来佛陀迦湿弥罗大班智达比丘释迦室利跋陀罗等诸多班智达成就者之善说，
以此善充实心瓶，通达内外诸乘无余，
以声明与量论慧眼见到所知实相，东印度札迦达拉寺大班智达吉祥毗布底月所造圆满。
此大班智达于如拉岗托上中边境地带吉祥印记寺院造此自译。

